Chương 1 'NHỮNG VAN BE CHUNG VỀ NGUYÊN TÁC BẢO DAM QUYỀN BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CUA DUONG SỰ" 11.Khái niệm, ic điểm, ý nghĩa của nguyên tắc đầm bão quyỀn bão v quyền và lợiích hợp pháp cũa đương se 1. Khái miện nguyên tắc bảo đâm quyều bảo vệ quyén và lợi ích hop pháp cña đương se ĐỂ xây đụng khá niệm “ng. mn tắc báo đâm quyên bdo vệ quyên và lợi ich hop ‘php của đương se”, tần làm tô các khi niện liên quan rau: Thứ nhất khái mềm nguyên tắc Theo nghĩa chung nguyên tắc được hid là Su cơ bản định ra, nhất thiết phải tuân theo trong mét loạt việc làm”, Bắt kỹ hoạt đông có mục dich nào mudn dat được kết quả đời hôi những người them ge hoạt đông hải xác dinh được các nguyên tắc hoạt động và tuân thủ biệt để nó. Hoạt động pháp luật là một host động thục tấn có tính khoa học và có những nguyên tắc nhất dinh Theo quan didi côn chủ ngấa Mắc ~Lé-nin về ha nước và pháp luật thi nguyên tất của pháp luật là những tơ tông cơ bản, mang tinh xuất phát đểm, cầu thành mốt bổ nhân quan họng nhất thâm nhuần toàn bổ nội cing công nhờ hình thức của hộ thing php luật, là cơ sở chi đạo toàn bộ hoạt đông xây dụng và thực hiện pháp luật Trong kos học pháp lý, nguyên ắc của luật tổ tụng dân sơ Việt Nam được hiểu lá “những ne tưởng php lý chỉ đạo, Ảnh hướng cho việc xây dừng và thực hiện pháp lut 18 hong din sự và được gha nhận trong các vẫn bản pháp luật tổ ng dân sự "2 Thứ ha, khái miện đương sic Hiên nay.
có rt nhiều quan niềm, ảnh nga khác nhau vé thuật ngữ “đương ar’ Trong cuốn Black's Law Dictionary, Bryan A Garner cho ring “Duong sila người đưa ra hoặc người chống lại người cha ra vụ hiện "Š Theo Từ didn Hán Việt, đương sự là "nguội có quan hệ trục tấp với việc ay" Trong Từ đến Tiếng Việt Ảnh nghĩa đương sơ là "người là đối tượng trong mốt mr việc nào đồ được đơn ra giãi quyết” Trong khoa học pháp lý, Từ điễn Luật hoc đnh nghĩa đương ar là "o nhân tham gia tổ tung din ar với hơ cách là nguyên đơn hoặc bị dom hoặc là người có quyền ngấn vụ được giải quyết trong một việc khiêu nai hoặc mốt Ì VÖên gânngữ học 200), Từ đến ống Mit Yob. Da Nẵng,Di Nẵng 604 2 Truong Đại học Luật Hà Nội 201), Go mind Tất tổ nog độn it Net đái bất lẫn thứ Đai nu) NHh Công enn din, Bt Nội S6 , Dicnonay, STDual, Man Slack Lạc ` RA Gumer 2001) “+ Báo Dạy Anh (2013), Hán Vệ Tan giãn, Yo. Vấn bón — Thông th, Hi Nội,z216 ˆ hung tim Từ đồn học 2011), Từ đin Ming it Neb Bi Nẵng, Dé Mông 468 7 vụ da" Theo cách hiểu chung nhất, đương sơ trong vụ việc din sự được hiu là "tgười tham gia tổ ning dé báo về quyển loi ích hợp phe cia mình hoäc báo về li ích công công fot ich của Nhà nước thuộc nh vực minh phn trách do cô quyẫn ngiấa vụ liền quem đồn vụ việc dân ic"? Theo quy định tri Điều 68 BLTTDS 2015, đương trong vụ việc din nự bao gia: - Ngyên đem trong vụ án dân st là ngời khối liên, người được cơ quan, tổ chúc, cá nhấn khác do BLTTDS quy dinh khỏi kiện đ yêu cầu Tòa én gi quyết vụ án dân ny hi cho ring quyền và lo ich hợp pháp cia người đỏ bị xâm phạm. = BY dom trong vụ dn dn sự là người bi nguyên đơn khỗi én hoặc bi cơ quan tổ chúc, cá nhân khác do BLTTDS quy dinh khỏi kiện đ yêu cầu Tòa én gi quyết vụ án din ny khi cho ring quyền và lo ich hợp pháp ca nguyễn đơn bị người đỏ xâm phạm - Người có quân li ngĩa vụ liên quan trong v án dân sự là người mà việc git quyết vu án din mr có iên quan din quyền to, ngiĩa ve cũa ho nên họ được tr minh đề nghĩ hoặc các đoơng my khác đề nghị và được Tòa én chip nhận de ho vào thâm gia tổ ting vớ hr cách là người có quyền lợi, ngiầa vụiiên quan.
~ Người yêu cẩu giất quyết việc dân sự là người yêu cầu Tòa án công nhân hoặc. Xhông công nhân một sự kiện pháp lý âm cần cứ phát sinh quyén, nghĩa vụ vé dân nụ hồn nhân và gia đ nh kinh doanh, thương mai, lao động của mình hoặc cũa cơ quan tổ chức, cá nhân khác, yêu cầu Tòa án công nhân cho mình quyền về dân sự hồn nhân và gia đính, kính doanh, thương mai, lao động, = Người cô quyễn lợi ngÌữa vụ liên quem trong việc đôn sự là người mà việc gi: quyit việc din nự có liên quan dén quyền lợi, ngiĩa vụ của ho nên họ được tơ mình để "nghị hoặc đương sự trong việc din sự để nghỉ và được Tòa án chip nhận đơa ho vào tham gia tổ tụng với hư cách là người có quyền lợi, ngiần vain quan. Thứ ba, khít môn quyển Theo Từ én tng Việt, quyền được hiểu là "điều mã pháp tuật hoặc xã hội công nhân cho được hưởng, được làm, được đời hdi"®. Trong bài wit “Rights and Duties" (Quyên và nghĩa), tác giả Arthur Corbin nhận dink: Quyền tổn tạ khi chủ sở hữu côa nó được hỗ trợ bai một xã hộ chính quyển có tổ chúc trong iệc kiểm soát việc thục hiện của người kaa, Người đều tién đoợc goi là có quyên đổi với người thứ hai và người thứ hai có nghĩa vụ đối với người đầu tiên”.
Hay nói như tác giá Trên Quang Minh: "Quyrdn là khổ năng Hạc Hiệnƒ chí tia minh được pháp luật “ Viên Khot học nhấp ý ~ Bộ Tựnhập 2006), Mian Tu lọc, No. Từ in Bich hoa ~ Tephip, HA Nội, warẻ “Trưởng Đại học Luật Hi Nội 2021), Giáo mi tổng đôn it Net gái bốn lẫ thứ Đai nu, Nà Công nhấn địa BA Nội TP, > tân ngônngữ bạc (003), Tí Đến Mug Độc We. Di Nẵng, Đi Nẵng, 31% "arte Coron (1014), Rigs aud Dunes, Facuby Ship Series, 2932 8 hoặc xã hội chấp nhân là cái mà pháp luật xã hột phong tue hay lễ phất cho pháp hướng tụ vận ng tht hành và ti thd được yêu cầu đễ có vễu bị hước đoạt có th di hội đễ giành la'09 Dưới ge độ khoa học pháp Lý, quyền là “những điều mã phép luật công nhân và dim bio thực hiện đốt với cá nhân tổ chức để theo đồ cá nhân tổ chúc được buông được làm, được đời hôi mà không a ngăn căn, hen chi"! Từ đó, có thể hễu: Oh là lui năng mà pháp luật cho phép chủ thé được hưởng được thse hiện những hành vi gin với ning đề hiện nhất nh Thứ tr khát mm bảo về quyển và lợi ích hop pháp: Dưới goe độ ngôn ngữ học, “bio” cổ nghĩa là giữ. "về” là che chỗ, có thé hiểu bảo vệ là “chống lạ moi my sâm pham để giữ cho luôn luôn được nguyên ven” hoặc "bệnh vợc băng lý Tế để giữ vữngý iển, quan đểm”P.
Thuật ngữ lợi ich được hiễu la "điễu có ch, có lợi cho mot tập thể người nhất định hay cho một cá nhân trong đỏ, trong mối quan hệ với tập thể ấy". Theo ngĩa chung nhất, hợp pháp có ngiĩa là "đúng với pháp luật" Nói cách khác, hop phép là lam theo quy dinh pháp luật hoặc không rã những g ma php luật cấm, Giáo ar Sansh Chamarik ~ Chỗ tích Ủy ban quyền con người quốc gia Thứ Lan nhận dink: “Mi yan và tc do được gha nhận trong Hién pháp đầu là vẽ ngiấn nd người din lông có quyên lực thực thí ching" Nói như Giáo sơ Nguyễn Huy Div “Quyển lợi chi có ý ngiấa nẫu chủ quay én hứng tổ được sự hiện hữu của nó "15 Tiên& ‘Tran Phương Thảo cũng cho ring Một yé tố quan trong thậm chí quan trong hơn. cälà pháp luật phi tao ra được những thiết chế đặc biệt đỂ thực hiện và bảo vô quyền con người đã được pháp luật công nhận trong trường hop chúng bị phố nhận hoặc bị xân phạm Để đạt được điều do Nhà nước phải thit lip các biện pháp để đương nr co thể thục hiên các quyên đã được pháp luật ghỉ nhận. Như vây: rên phương điện nhấp ly, có thể hiễu bão vẽ quyền và lợi ich hợp pháp cia đương sự “Tả tổng thé các <n inh cũa pháp luật tễ nang din sự nhằm hơn chỗ sự xim phạm những quyẫn mà dog se được hướng được làm theo aug ảnh cũa pháp luật; báo am cho ho những Ion ich cụ thd Wn tham gia quá trình tổ ng ©in Quang Maù G010), 3d về gắn và li eh họp php cia doi nghiệp hồng qu va tô của tú ‘dri beng Hệ Phang bende a haya Disha: tu ĐÃ WoL N v7 (abt abc gia, Ha Nội.
`9 Nguyễn Hay Bi 1963) Zt Tổ nyg nay Mfc Na, Wo. Wi T, Sử in 5 '° tên Phương Thìo (2011), Đến phép Rn cp tom tot nơng tổ now in Lon Tin sỹ Luật học,ing ashe Lait Ha Nột, Hà Nội tr 1 9 Thứ năm, khái niêm bảo đến Theo Từ đến tổng Việt, bio dim được hiểu là “lâm cho chắc chấn thực hiện được, giữ gin được hoặc có diy đã những gì cin thất đảm là cam đoan chịu trách nhiễm về việc gi đỏ". Dưới góc đô một thuật ngữ: phép lý, bảo đầm là "tách nhiệm cia mat chủ thể (cá nhân tổ chức) phi lam cho qguyền lợi ich của chỗ thể bin kia chắc chin thục hiện, được git gin, néu xây rathit hai thị phải bổ throng", Noi như Tiên đ Nguyễn Tiêu Duong: “Bảo đôn ngiữa là lâm cho một 4 nào đồ cô thể thực thi trên thự tế "", Theo Tiên & Nguyễn Công Binh nhận dink: “Bảo dim có tác chong tạo ra sự tn hưởng Ấn như gia các bên đất trách nhiệm cho các bên trong việc xác lấp và thực hiện các quem hệ pháp luật?