Tài liệu Y tế: Nguyễn quốc huy phân tích thực trạng hoạt động kê đơn thuốc

Luận văn phân tích thực trạng kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2018 bởi Nguyễn Quốc Huy năm 2019.

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I

2019

72
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Nguyễn Quốc Huy và luận văn phân tích thực trạng

Nguyễn Quốc Huy là học viên chuyên khoa cấp I tại Trường Đại học Dược Hà Nội, người đã thực hiện nghiên cứu chuyên sâu về phân tích thực trạng hoạt động kê đơn thuốc. Luận văn được hoàn thành năm 2019 dưới sự hướng dẫn của PGS TS Nguyễn Thị Thanh Hương, tập trung vào điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Đây là một công trình nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực tổ chức quản lý dược (mã số CK 60 72 04 12), có ý nghĩa cao trong việc cải thiện chất lượng kê đơn và sử dụng thuốc hợp lý tại các cơ sở y tế. Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 06/2018 đến tháng 11/2018, đặc biệt tập trung vào Bảo hiểm y tế ngoại trú và các chỉ số kê đơn thuốc.

1.1. Bối cảnh và ý nghĩa của luận văn

Phân tích thực trạng kê đơn thuốc tại các bệnh viện là một vấn đề cấp thiết trong quản lý y tế hiện đại. Luận văn của Nguyễn Quốc Huy nhằm làm sáng tỏ các vấn đề về kê nhiều thuốc trên một đơn, lạm dụng kháng sinh, thuốc tiêm và vitamin. Thông qua việc phân tích chi tiết, nghiên cứu cung cấp những dữ liệu có giá trị giúp cải thiện quy chế kê đơn và đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý cho bệnh nhân.

1.2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào bệnh nhân điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2018. Phương pháp phân tích mô tả được sử dụng để thu thập và xử lý dữ liệu từ đơn thuốc, bao gồm thông tin về bệnh nhân, người kê đơn, thuốc được kê đơn và hướng dẫn sử dụng. Cách chọn mẫu được thực hiện một cách có hệ thống để đảm bảo tính đại diện của kết quả nghiên cứu.

II. Phân tích thực trạng kê đơn thuốc tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Phân tích thực trạng kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã phát hiện nhiều vấn đề đáng quan ngại. Nghiên cứu của Nguyễn Quốc Huy cho thấy tồn tại tình trạng kê nhiều thuốc trên một đơn vượt quá khuyến cáo của WHO (Tổ chức Y tế thế giới). Tỷ lệ đơn kê có kháng sinh, thuốc tiêm và vitamin được xác định ở mức cao, phản ánh việc sử dụng thuốc chưa hợp lý. Phân tích chi tiết về mối liên quan giữa số thuốc và số chẩn đoán trong đơn có ý nghĩa quan trọng cho việc cải thiện quy chế kê đơn. Những chỉ số sử dụng thuốc toàn diện cũng được đánh giá để xác định mức độ tuân thủ các hướng dẫn lâm sàng.

2.1. Thông tin ghi trên đơn thuốc và tuân thủ quy chế

Việc ghi thông tin bệnh nhân trên đơn thuốc là yếu tố cơ bản của quy chế kê đơn. Nguyễn Quốc Huy đã phân tích chi tiết tình trạng ghi thông tin về người kê đơn, tên thuốc, nồng độ/hàm lượng, số lượng thuốc và hướng dẫn sử dụng. Kết quả cho thấy mức độ tuân thủ trong việc ghi đầy đủ thông tin còn chưa đồng nhất, cần có những biện pháp cải thiện để đảm bảo an toàn sử dụng thuốc.

2.2. Các chỉ tiêu kê đơn thuốc Bảo hiểm y tế ngoại trú

Phân tích các chỉ tiêu kê đơn bao gồm số chẩn đoán trung bình, số thuốc trung bìnhtỷ lệ đơn kê kháng sinh, vitamin/khoáng chất, thuốc tiêm. Các chỉ số sử dụng thuốc toàn diện như tỷ lệ đơn kê thuốc hướng tâm thần cũng được đánh giá. Những số liệu này giúp làm rõ thực trạng kê đơn và cung cấp cơ sở cho các quyết định quản lý trong tương lai.

III. Tuân thủ danh mục thuốc và danh mục thuốc thiết yếu

Một trong những nội dung chính của phân tích thực trạng là việc đánh giá tuân thủ danh mục thuốc bệnh viện (DMTBV) và danh mục thuốc thiết yếu (DMTTY). Nghiên cứu của Nguyễn Quốc Huy đã phân loại thuốc được kê đơn và so sánh với danh mục chính thức. Kết quả phân tích cho thấy tỷ lệ đơn thuốc kê thuốc tiêmcác thuốc không thuộc danh mục thiết yếu vẫn còn ở mức đáng kể. Điều này phản ánh nhu cầu cần thiết phải cải thiện quy chế kê đơn và tăng cường giáo dục về hướng dẫn sử dụng thuốc hợp lý cho các bác sĩ lâm sàng. Phân tích chi tiết này là cơ sở quan trọng để xây dựng các chính sách quản lý thuốc hiệu quả hơn.

3.1. Đánh giá tuân thủ danh mục thuốc bệnh viện

Danh mục thuốc bệnh viện (DMTBV) là công cụ quản lý quan trọng để đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý. Phân tích thực trạng cho thấy mức độ tuân thủ DMTBV trong kê đơn ngoại trú. Việc phân loại thuốc được kê đơn giúp xác định tỷ lệ thuốc nằm trong danh mục so với thuốc ngoài danh mục, từ đó đề xuất những biện pháp cải thiện.

3.2. Mối liên hệ với danh mục thuốc thiết yếu

Danh mục thuốc thiết yếu (DMTTY) được xác định dựa trên các chỉ tiêu về tính hiệu quả, an toàn và chi phí. Phân tích của Nguyễn Quốc Huy đã so sánh các thuốc kê đơn với DMTTY để đánh giá mức độ lựa chọn thuốc hợp lý. Tỷ lệ đơn thuốc kê vitamin, khoáng chất và các thuốc không thiết yếu được xác định, cung cấp thông tin để cải thiện quy chế kê đơn.

IV. Kết luận và khuyến nghị cải thiện quy chế kê đơn thuốc

Luận văn Phân tích thực trạng hoạt động kê đơn thuốc của Nguyễn Quốc Huy đã đưa ra những kết luận quan trọng về tình hình kê đơn ngoại trú tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Phân tích chi tiết cho thấy cần có những cải thiện trong quy chế kê đơn, đặc biệt là giảm số thuốc kê trung bình, hạn chế lạm dụng kháng sinh và thuốc tiêm, và tăng cường tuân thủ danh mục thuốc thiết yếu. Những khuyến nghị dựa trên dữ liệu phân tích có thể giúp cải thiện chất lượng kê đơn và sử dụng thuốc hợp lý tại bệnh viện. Hướng dẫn sử dụng thuốc cho bệnh nhân cũng cần được hoàn thiện thêm. Các biện pháp can thiệp nên được áp dụng để nâng cao chất lượng chăm sóc và an toàn sử dụng thuốc.

4.1. Những phát hiện chính từ nghiên cứu

Phân tích thực trạng đã phát hiện ra các vấn đề chính trong quy chế kê đơn tại bệnh viện. Cụ thể, số thuốc trung bình trên một đơn còn cao, tỷ lệ đơn kê kháng sinh vượt khuyến cáo, và mức độ ghi thông tin đầy đủ trên đơn chưa đạt tiêu chuẩn. Những chỉ số sử dụng thuốc toàn diện cung cấp bức tranh chân thực về thực trạng kê đơn ngoại trú.

4.2. Đề xuất và biện pháp cải thiện

Để cải thiện quy chế kê đơn thuốc, cần thực hiện giáo dục và đào tạo cho bác sĩ về hướng dẫn sử dụng thuốc hợp lý. Tăng cường giám sát việc tuân thủ danh mục thuốc bệnh việndanh mục thuốc thiết yếu là cần thiết. Phân tích thực trạng định kỳ sẽ giúp đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp và điều chỉnh chiến lược quản lý thuốc phù hợp.

21/12/2025
Nguyễn quốc huy phân tích thực trạng hoạt động kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại bệnh viện trung ƣơng quân đội 108 năm 2018 luận văn dƣợc sĩ chuyên khoa cấp i hà nội 2019

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay tình trạng lạm dụng, sử dụng thuốc không an toàn, hợp lý là một vấn đề phổ biến trên thế giới nói chung và Việt Nam ta nói riêng, đặc biệt là tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh, thuốc tiêm và các vitamin. Đây là một vấn đề đƣợc Bộ y tế hết sức quan tâm trong những năm gần đây. Việc sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả mang lại lợi ích rất lớn về sức khỏe và kinh tế cho ngƣời dân và xã hội. Để sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả ngƣời thầy thuốc đóng vai trò rất quan trọng.

Bởi thuốc là một hàng hóa đặc biệt nên việc dùng thuốc không thuộc quyền quyết định của ngƣời bệnh mà do thầy thuốc quyết định - ngƣời trực tiếp thăm khám, chuẩn đoán và kê đơn cho bệnh nhân. Dƣới sự tác động của cơ chế thị trƣờng, sự phát triển mạnh mẽ của các công ty dƣợc phẩm với rất nhiều các thuốc mới bên cạnh làm tăng sự lựa chọn kê đơn cho thầy thuốc cũng tham gia tác động đến việc kê đơn của thầy thuốc bằng những sản phẩm có tính chất thƣơng mại cao, cùng với sự hạn chế về kiến thức chuyên môn của một số bác sĩ đã dẫn đến việc lạm dụng, sử dụng thuốc chƣa hiệu quả, hợp lý. Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc tăng chi phí cho ngƣời bệnh, giảm chất lƣợng điều trị và uy tín của bệnh viện. Đồng thời việc bệnh nhân không tuân thủ điều trị cũng làm giảm hiệu quả điều trị.

Do vậy việc giám sát quản lý, sử dụng thuốc chặt chẽ là ƣu tiên hàng đầu trong kê đơn thuốc điều trị ngoại trú , Bộ y tế đã ban hành thông tƣ số 52/2017/TT-BYT về quy chế kê đơn thuốc điều trị ngoại trú. Sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả trong điều kiện nguồn thuốc cung ứng phong phú, đa dạng, nhiều chủng loại; tình trạng kháng thuốc gia tăng và khả năng chi trả có hạn của ngƣời dân là một thách thức lớn đối với các cơ sở khám, chữa bệnh hiện nay. Do vậy việc giám sát quản lý, sử dụng 1 thuốc chặt chẽ là ƣu tiên hàng đầu trong kê đơn thuốc điều trị ngoại trú, Bộ Y tế đã ban hành thông tƣ số 52/2017/TT-BYT về quy chế kê đơn thuốc điều trị ngoại trú. Bệnh viện Trung ƣơng Quân đội 108 là bệnh viện tuyến cuối của toàn quân và cũng là một trong những cơ sở y tế chuyên sâu của cả nƣớc có chức năng chăm sóc sức khỏe cho các bệnh nhân thuộc nhiều đối tƣợng khác nhau nhƣ bộ đội, bảo hiểm y tế, chính sách, dịch vụ y tế.

Để đảm bảo hoạt động sử dụng thuốc đạt hiệu quả điều trị, khoa Dƣợc luôn bám sát các thông tƣ, hƣớng dẫn của Bộ Y tế, thƣờng xuyên có các hoạt động nhằm kiểm soát việc kê đơn, sử dụng thuốc an toàn - hợp lý - hiệu quả, nâng cao chất lƣợng khám chữa bệnh. Với mong muốn đánh giá tình hình thực hiện quy chế kê đơn ngoại trú và nâng cao chất lƣợng kê đơn, sử dụng thuốc tại bệnh viện chúng tôi tiến hành đề tài: “Phân tích thực trạng hoạt động kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại bệnh viện trung ương Quân đội 108 năm 2018” với hai mục tiêu: 1. Phân tích thực trạng thực hiện Quy định kê đơn thuốc ngoại trú theo Thông tư 52/2017/TT-BYT tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2018. Phân tích một số chỉ số kê đơn điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2018.

Một số quy định về đơn thuốc và kê đơn thuốc điều trị ngoại trú 1. Đơn thuốc Theo luật Dƣợc số 105/2016/QH13 do Quốc hội ban hành ngày 6/4/2016 đơn thuốc là căn cứ để bán thuốc, cấp phát thuốc, pha chế thuốc, cân (bốc) thuốc, sử dụng thuốc và hƣớng dẫn sử dụng thuốc [22]. Bác sĩ có thể chỉ định điều trị cho ngƣời bệnh vào đơn thuốc (theo mẫu quy định của BYT) hoặc sổ y bạ, sổ điều trị bệnh mạn tính gọi chung là đơn thuốc. Trong đơn thuốc tổng hợp các loại thuốc, bao gồm cả thuốc bắt buộc phải bán theo đơn và những thuốc có thể tự mua.

Một số quy định về kê đơn thuốc điều trị ngoại trú 1. Nguyên tắc kê đơn Việc kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đƣợc thực hiện theo các nguyên tắc sau đây: - Chỉ đƣợc kê đơn thuốc sau khi đã có kết quả khám bệnh, chẩn đoán bệnh. - Kê đơn thuốc phù hợp với chẩn đoán bệnh và mức độ bệnh. - Việc kê đơn thuốc phải đạt đƣợc mục tiêu an toàn, hợp lý và hiệu quả.

Ƣu tiên kê đơn thuốc dạng đơn chất hoặc thuốc generic. - Việc kê đơn thuốc phải phù hợp với một trong các tài liệu sau đây: + Hƣớng dẫn chẩn đoán và điều trị hoặc Hƣớng dẫn điều trị và chăm sóc HIV/AIDS do Bộ Y tế ban hành hoặc công nhận; Hƣớng dẫn chẩn đoán và điều trị của cơ sở khám, chữa bệnh xây dựng theo quy định tại Điều 6 Thông tƣ số 21/2013/TT-BYT ngày 08 tháng 8 năm 2013 của Bộ trƣởng Bộ Y tế quy 3 định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị trong bệnh viện trong trƣờng hợp chƣa có hƣớng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế. + Tờ hƣớng dẫn sử dụng thuốc đi kèm với thuốc đã đƣợc phép lƣu hành. + Dƣợc thƣ quốc gia của Việt Nam; - Số lƣợng thuốc đƣợc kê đơn thực hiện theo Hƣớng dẫn chẩn đoán và điều trị của cơ sở khám, chữa bệnh xây dựng theo quy định tại Điều 6 Thông tƣ số 21/2013/TT-BYT ngày 08 tháng 8 năm 2013 của Bộ trƣởng Bộ Y tế quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị trong bệnh viện trong trƣờng hợp chƣa có hƣớng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế.

hoặc đủ sử dụng nhƣng tối đa không quá 30 (ba mƣơi) ngày. - Đối với ngƣời bệnh phải khám từ 3 chuyên khoa trở lên trong ngày thì ngƣời đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc ngƣời đƣợc ngƣời đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ủy quyền (trƣởng khoa khám bệnh, trƣởng khoa lâm sàng) hoặc ngƣời phụ trách chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh sau khi xem xét kết quả khám bệnh của các chuyên khoa trực tiếp kê đơn hoặc phân công bác sỹ có chuyên khoa phù hợp để kê đơn thuốc cho ngƣời bệnh. - Bác sỹ, y sỹ tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến 4 đƣợc khám bệnh, chữa bệnh đa khoa và kê đơn thuốc điều trị của tất cả chuyên khoa thuộc danh mục kỹ thuật ở tuyến 4 (danh mục kỹ thuật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt). - Trƣờng hợp cấp cứu ngƣời bệnh, bác sĩ, y sĩ kê đơn thuốc để xử trí cấp cứu, phù hợp với tình trạng của ngƣời bệnh.

- Không đƣợc kê vào đơn thuốc các nội dung quy định tại Khoản 15 Điều 6 Luật dƣợc, cụ thể: + Các thuốc, chất không nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh; + Các thuốc chƣa đƣợc phép lƣu hành hợp pháp tại Việt Nam, + Thực phẩm chức năng và mỹ phẩm [12]. Quy định về lựa chọn thuốc và chỉ định thuốc cho người bệnh Thông tƣ 23/2011/TT-BYT của Bộ y tế ban hành ngày 10 tháng 6 năm 2011 hƣớng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giƣờng bệnh: * Thuốc chỉ định cho người bệnh cần bảo đảm các yêu cầu sau: - Phù hợp với chẩn đoán và diễn biến bệnh; - Phù hợp tình trạng bệnh lý và cơ địa ngƣời bệnh; - Phù hợp với tuổi và cân nặng; - Phù hợp với hƣớng dẫn điều trị (nếu có); - Không lạm dụng thuốc [30]. * Lựa chọn đường dùng thuốc cho người bệnh: - Căn cứ vào tình trạng ngƣời bệnh, mức độ bệnh lý, đƣờng dùng của thuốc để ra y lệnh đƣờng dùng thuốc thích hợp. - Chỉ dùng đƣờng tiêm khi ngƣời bệnh không uống đƣợc thuốc hoặc khi sử dụng thuốc theo đƣờng uống không đáp ứng đƣợc yêu cầu điều trị hoặc với thuốc chỉ dùng đƣờng tiêm [7].

* Cách ghi chỉ định thuốc: - Chỉ định dùng thuốc phải ghi đầy đủ, rõ ràng vào đơn thuốc, hồ sơ bệnh án, không viết tắt tên thuốc, không ghi ký hiệu. Trƣờng hợp sửa chữa bất kỳ nội dung nào phải ký xác nhận bên cạnh. - Nội dung chỉ định thuốc bao gồm: tên thuốc, nồng độ (hàm lƣợng), liều dùng một lần, số lần dùng thuốc trong 24 giờ, khoảng cách giữa các lần dùng thuốc, thời điểm dùng thuốc, đƣờng dùng thuốc và những chú ý đặc biệt khi dùng thuốc. - Ghi chỉ định thuốc theo trình tự: đƣờng tiêm, uống, đặt, dùng ngoài và các đƣờng dùng khác [7].

Quy định về nội dung kê đơn thuốc Theo khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới thì một đơn thuốc đầy đủ bao gồm các nội dung sau: 5 - Tên, địa chỉ ngƣời kê đơn, số điện thoại (nếu có) - Ngày tháng kê đơn - Tên thuốc, hàm lƣợng - Dạng dùng, tổng lƣợng dùng - Hƣớng dẫn sử dụng, cảnh báo - Tên, địa chỉ, tuổi của bệnh nhân - Chữ ký của ngƣời kê đơn [30] Thông tƣ 52/2017/TT-BYT của Bộ y tế ban hành ngày 29 tháng 12 năm 2017 quy định đơn thuốc cần phải đảm bảo các nội dung sau: - Ghi đủ, rõ ràng và chính xác các mục in trong Đơn thuốc hoặc trong sổ khám bệnh của ngƣời bệnh. - Ghi địa chỉ nơi ngƣời bệnh thƣờng trú hoặc tạm trú: số nhà, đƣờng phố, tổ dân phố hoặc thôn/ấp/bản, xã/phƣờng/thị trấn, quận/huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh, tỉnh/thành phố. - Đối với trẻ dƣới 72 tháng tuổi thì phải ghi số tháng tuổi, ghi tên và số chứng minh nhân dân hoặc sổ căn cƣớc công dân của bố hoặc mẹ hoặc ngƣời giám hộ của trẻ. - Kê đơn thuốc theo quy định nhƣ sau: + Thuốc có một hoạt chất -Theo tên chung quốc tế (INN, generic); Ví dụ: thuốc có hoạt chất là Paracetamol, hàm lƣợng 500mg thì ghi tên thuốc nhƣ sau: Paracetamol 500mg.

- Theo tên chung quốc tế + (tên thƣơng mại). Ví dụ: thuốc có hoạt chất là Paracetamol, hàm lƣợng 500mg, tên thƣơng mại là A thì ghi tên thuốc nhƣ sau: Paracetamol (A) 500mg. + Thuốc có nhiều hoạt chất hoặc sinh phẩm y tế thì ghi theo tên thƣơng mại. 6 - Ghi tên thuốc, nồng độ/hàm lƣợng, số lƣợng/thể tích, liều dùng, đƣờng dùng, thời điểm dùng của mỗi loại thuốc.

Nếu đơn thuốc có thuốc độc phải ghi thuốc độc trƣớc khi ghi các thuốc khác. - Số lƣợng thuốc gây nghiện phải viết bằng chữ, chữ đầu viết hoa. - Số lƣợng thuốc chỉ có một chữ số (nhỏ hơn 10) thì viết số 0 phía trƣớc.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ