Kế Toán Nghiệp Vụ Cho Vay Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi Nhánh 4

Khám phá quy trình kế toán nghiệp vụ cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi Nhánh 4 năm 2021, cùng những điểm nổi bật và quy định.

• Tác giả: Trương Ngọc Bảo Trâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Phụng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán - Kiểm Toán
• Đề tài: Kế Toán Nghiệp Vụ Cho Vay Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi Nhánh 4
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• 1.5.2. Phương pháp quan sát
• 1.5.3. Phương pháp phỏng vấn
• 1.5.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.6. Khảo lược nghiên cứu trước
• 1.7. Kết cấu khóa luận
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Khái quát nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
• 2.2. Vai trò của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại
• 2.3. Các phương thức cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại
• 2.3.1. Theo thời hạn vay
• 2.3.2. Theo hình thức vay
• 2.4. Nguyên tắc cho vay
• 2.5. Phương pháp thu nợ gốc và tính lãi trong nghiệp vụ cho vay
• 2.6. Phân loại nợ vay tại ngân hàng thương mại
• 2.7. Trích lập dự phòng rủi ro tại ngân hàng thương mại
• 2.8. Quy trình cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại
• 2.9. Kế toán cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại
• 2.9.1. Khái niệm kế toán cho vay
• 2.9.2. Vai trò của kế toán cho vay
• 2.9.3. Chuẩn mực kế toán và các nguyên tắc kế toán
• 2.9.3.1. Chuẩn mực kế toán
• 2.9.3.2. Các nguyên tắc kế toán liên quan
• 2.9.3.3. Trình bày trên báo cáo tài chính
• 2.9.4. Tài khoản dùng trong kế toán cho vay
• 2.9.5. Chứng từ dùng trong kế toán cho vay
• 2.9.6. Phương pháp hạch toán
• 2.9.6.1. Hạch toán nợ gốc và lãi vay
• 2.9.6.2. Hạch toán trích lập DPRR
• 2.9.6.3. Hạch toán xử lý TSĐB
• 2.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH 4
• 3.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.1.2. Tổ chức bộ máy hoạt động của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.1.3. Mô hình hệ thống Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 3.1.4. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.1.5. Nhiệm vụ và chức năng của các phòng ban
• 3.2. Tổ chức công tác kế toán tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.2.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 3.2.2. Chuẩn mực và các chế độ kế toán áp dụng
• 3.2.3. Kỳ tế toán và đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toán
• 3.2.4. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
• 3.2.5. Tổ chức hệ thống tài khoản
• 3.2.6. Hình thức sổ và hệ thống sổ sách kế toán
• 3.2.7. Các chính sách kế toán được áp dụng trong quá trình cho vay
• 3.3. Các sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.4. Tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.5. Quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.6. Quy định cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.7. Thực trạng công tác kế toán cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.7.1. Chứng từ kế toán sử dụng
• 3.7.2. Tài khoản kế toán sử dụng
• 3.7.3. Trình tự hạch toán cho vay đối với khách hàng cá nhân
• 3.8. Khảo sát về sự hài lòng chất lượng kế toán trong nghiệp vụ cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4
• 3.8.1. Mô tả bảng khảo sát
• 3.8.2. Phân tích bảng khảo sát
• 3.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG – CHI NHÁNH 4
• 4.1. Đánh giá về công tác kế toán cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – chi nhánh 4
• 4.2. Nhược điểm
• 4.3. Một số biện pháp hoàn thiện công tác kế toán cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – chi nhánh 4
• 4.4. Một số kiến nghị với Vietinbank hội sở
• 4.5. Biện pháp khắc phục cho Vietinbank – Chi nhánh 4
• 4.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4 đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và đảm bảo tính chính xác trong các giao dịch cho vay. Ngân hàng thương mại này đã khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là trong hoạt động cho vay. Theo thống kê, cho vay là nguồn thu nhập chính của ngân hàng, chiếm tỷ lệ lớn trong tổng doanh thu. Việc hiểu rõ về quy trình và nghiệp vụ kế toán cho vay sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của nghiệp vụ kế toán cho vay

Nghiệp vụ kế toán cho vay là quá trình ghi chép, phân loại và báo cáo các giao dịch cho vay. Vai trò của nó không chỉ giúp ngân hàng theo dõi tình hình tài chính mà còn đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong các hoạt động cho vay.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng. Qua nhiều năm phát triển, ngân hàng đã mở rộng mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ, đặc biệt trong lĩnh vực cho vay.

II. Thách thức trong nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Mặc dù nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức. Các vấn đề như quy trình cho vay phức tạp, rủi ro tín dụng và sự thay đổi trong chính sách pháp lý là những yếu tố cần được xem xét. Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch Covid-19, ngân hàng phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc thu hồi nợ.

2.1. Quy trình cho vay phức tạp và rủi ro tín dụng

Quy trình cho vay tại ngân hàng thường bao gồm nhiều bước, từ thẩm định hồ sơ vay vốn đến giải ngân. Sự phức tạp này có thể dẫn đến sai sót trong hạch toán và quản lý rủi ro tín dụng.

2.2. Ảnh hưởng của chính sách pháp lý đến nghiệp vụ cho vay

Chính sách pháp lý liên quan đến cho vay thường xuyên thay đổi, điều này ảnh hưởng đến quy trình và cách thức hạch toán tại ngân hàng. Ngân hàng cần cập nhật kịp thời để đảm bảo tuân thủ các quy định.

III. Phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam được thực hiện theo các chuẩn mực kế toán hiện hành. Việc áp dụng các phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong các giao dịch cho vay. Ngân hàng sử dụng hệ thống phần mềm kế toán hiện đại để quản lý và theo dõi các giao dịch.

3.1. Các chuẩn mực kế toán áp dụng trong nghiệp vụ cho vay

Ngân hàng áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế và trong nước để đảm bảo tính chính xác trong hạch toán. Điều này giúp ngân hàng duy trì uy tín và sự tin tưởng từ khách hàng.

3.2. Quy trình hạch toán cho vay và thu nợ

Quy trình hạch toán cho vay bao gồm việc ghi nhận nợ gốc, lãi suất và các khoản phí liên quan. Ngân hàng cũng thực hiện các biện pháp thu nợ hiệu quả để giảm thiểu rủi ro tín dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam không chỉ giúp quản lý tài chính mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định cho vay. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiệp vụ này đã giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện dịch vụ khách hàng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán cũng là một yếu tố quan trọng.

4.1. Tác động của công nghệ thông tin đến nghiệp vụ kế toán cho vay

Công nghệ thông tin đã giúp ngân hàng tự động hóa nhiều quy trình kế toán, từ đó giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả công việc. Hệ thống phần mềm hiện đại hỗ trợ trong việc theo dõi và quản lý các giao dịch cho vay.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả nghiệp vụ cho vay

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện nghiệp vụ kế toán cho vay đã giúp ngân hàng tăng cường khả năng thu hồi nợ và nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Các chỉ số tài chính cũng được cải thiện đáng kể.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy nghiệp vụ kế toán cho vay tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong các giao dịch tài chính. Triển vọng tương lai của nghiệp vụ này phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình làm việc. Ngân hàng cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.1. Định hướng phát triển nghiệp vụ kế toán cho vay

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển nghiệp vụ kế toán cho vay, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Các giải pháp cải tiến quy trình kế toán cho vay

Để nâng cao hiệu quả nghiệp vụ kế toán cho vay, ngân hàng cần áp dụng các giải pháp cải tiến quy trình làm việc, từ đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống công cụ quản lý kinh tế - tài chính, kế toán đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát, điều hành và minh bạch hóa các giao dịch tiền tệ của nền kinh tế. Đối với hệ thống ngân hàng thương mại, hoạt động cấp tín dụng — đặc biệt là nghiệp vụ cho vay — chiếm tỷ trọng từ 18% đến 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế (đạt gần 9,2 triệu tỷ đồng vào cuối năm 2020, tăng trưởng 12,13% so với năm 2019). Hoạt động này vừa là nguồn tạo ra thu nhập chủ yếu, vừa tiềm ẩn mức độ rủi ro cao đối với an toàn vốn của các tổ chức tín dụng.

Trước bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 thúc đẩy ứng dụng công nghệ ngân hàng số và các biến động kinh tế do đại dịch Covid-19 đòi hỏi thực hiện các chính sách cơ cấu nợ, miễn giảm lãi suất theo Thông tư số 01/2020/TT-NHNN, công tác kế toán cho vay trở thành công cụ trực tiếp ghi nhận, kiểm soát tính tuân thủ pháp lý và quản trị rủi ro thu hồi vốn. Tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank) – Chi nhánh 4, việc hoàn thiện quy trình kế toán cho vay khách hàng cá nhân là yêu cầu thiết thực trong quản trị chi nhánh.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu chung: Phân tích hoạt động kế toán nghiệp vụ cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4; từ đó đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất giải pháp xử lý các tồn đọng trong công tác kế toán tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Xác định và hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán nghiệp vụ cho vay tại ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích thực trạng công tác kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Vietinbank – Chi nhánh 4.
  3. Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nghiệp vụ cho vay tại Vietinbank – Chi nhánh 4 và kiến nghị với Hội sở chính.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán nghiệp vụ cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4 (địa chỉ: 57-59 Bến Vân Đồn, Phường 13, Quận 4, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Khóa luận thực hiện nghiên cứu thực tế từ ngày 22/03/2021 đến ngày 22/06/2021.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào công tác kế toán nghiệp vụ cho vay đối với đối tượng khách hàng cá nhân trong nước.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Khóa luận vận dụng hệ thống các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán chuyên ngành do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và Bộ Tài chính ban hành:

• Khái niệm và nguyên tắc cho vay: Căn cứ Khoản 1 Điều 2 và Điều 13 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng; thực hiện theo các nguyên tắc hoàn trả nợ gốc và lãi, đảm bảo tài sản và sử dụng vốn đúng mục đích.
• Phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro: Dựa trên Quyết định số 22/VBHN-NHNN để phân loại nợ thành 5 nhóm (Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn; Nhóm 2: Nợ cần chú ý; Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn; Nhóm 4: Nợ nghi ngờ; Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn) theo phương pháp định lượng và định tính. Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro (DPRR) cụ thể và dự phòng chung được áp dụng theo Thông tư số 02/2013/TT-NHNN.
• Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS): Áp dụng Chuẩn mực số 01 (Chuẩn mực chung với 4 nguyên tắc: Giá gốc, Cơ sở dồn tích, Phù hợp, Thận trọng), Chuẩn mực số 14 (Doanh thu và thu nhập khác), Chuẩn mực số 21 (Trình bày Báo cáo tài chính), Chuẩn mực số 22 (Trình bày bổ sung Báo cáo tài chính của ngân hàng và tổ chức tài chính tương tự), Chuẩn mực số 24 (Báo cáo lưu chuyển tiền tệ).
• Hệ thống tài khoản kế toán: Áp dụng Hệ thống Tài khoản Kế toán các Tổ chức Tín dụng ban hành kèm theo Quyết định số 479/2004/QĐ-NHNN và sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 10/2014/TT-NHNN.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp phân tích thống kê mô tả:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp các văn bản quy phạm pháp luật, giáo trình, công trình nghiên cứu khoa học cùng hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán, quy chế tín dụng nội bộ tại chi nhánh.
• Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi các thao tác nghiệp vụ, quy trình luân chuyển chứng từ và cách xử lý hạch toán của cán bộ kế toán trên hệ thống ngân hàng lõi Core SunShine.
• Phương pháp phỏng vấn và khảo sát thực tế: Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát và thực hiện phỏng vấn cán bộ nhân viên phòng Kế toán, phòng Tín dụng cũng như khách hàng cá nhân đến giao dịch vay vốn tại Chi nhánh 4.
• Phương pháp phân tích số liệu: Thống kê, so sánh và tổng hợp dữ liệu thực tế thu thập được để đánh giá tình hình chất lượng nợ, quy trình hạch toán và mức độ hoàn thiện của hệ thống kế toán.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương này làm rõ lý do hình thành đề tài, bối cảnh kinh tế - tín dụng giai đoạn 2020–2021, xác định mục tiêu nghiên cứu và tổng quan các công trình khoa học có liên quan đến kế toán cho vay tại các tổ chức tín dụng.

STT	Tác giả và năm	Phạm vi và nguồn dữ liệu	Phương pháp nghiên cứu	Kết quả nghiên cứu chính
1	Nguyễn Thị Quỳnh Như (2020)	Kế toán tín dụng KHDN và KH cá nhân tại Vietinbank – CN Chợ Lớn (2017–2019)	Thu thập và xử lý số liệu	Hệ thống Core SunShine nâng cao hiệu suất; tuy nhiên quy trình phức tạp, cán bộ kế toán còn phải xử lý nhiều món vay nhỏ lẻ thủ công.
2	Trương Thị Dạ Thảo (2019)	Kế toán cho vay KHDN tại Vietinbank – CN Nam Thừa Thiên Huế (2016–2018)	Nghiên cứu tài liệu, thu thập, xử lý số liệu, hạch toán	Core SunShine mang lại nhiều tiện ích; chứng từ còn phức tạp, phát sinh khối lượng công việc lớn đối với các giao dịch nhỏ.
3	Đỗ Thị Huyền Trang (2016)	Kế toán cho vay ngắn hạn KH cá nhân bằng VND tại MBBank – CN Huế (2013–2015)	Nghiên cứu tài liệu, quan sát, phỏng vấn, so sánh số liệu	Phần mềm T24 giúp kiểm soát chặt chẽ; hạn chế ở chứng từ dài dòng, số lượng cán bộ kế toán ít so với khối lượng món vay nhỏ.
4	Sái Thị Thu Hà (2014)	Công tác hạch toán kế toán tại Vietinbank Phúc Yên	Duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, khảo sát thực tế	Đổi mới phần mềm giúp giảm rủi ro; hạn chế ở khâu trích nợ tự động chỉ do kiểm soát viên làm, còn nhiều nghiệp vụ theo dõi thủ công.
5	Đặng Phương Thảo (2011)	Kế toán cho vay gắn với kiểm soát rủi ro tại Công ty Tài chính TNHH MTV CN Tàu thủy (2008–2010)	Định tính, định lượng mô tả	Công nghệ thông tin hỗ trợ tốt, hồ sơ lưu trữ khoa học; quy trình giải ngân thiếu nhất quán gây chậm trễ nghiệp vụ liên quan.

Tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện về công tác kế toán nghiệp vụ cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4.

Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán nghiệp vụ cho vay tại ngân hàng thương mại

Chương 2 hệ thống hóa lý luận về nghiệp vụ cho vay và kế toán cho vay khách hàng cá nhân tại NHTM:

• Phương thức cho vay: Phân loại theo thời hạn (ngắn hạn $\le 12$ tháng, trung hạn 1–5 năm, dài hạn $> 5$ năm) và theo hình thức vay (cho vay từng lần, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức tín dụng).
• Phương pháp tính lãi: Khóa luận trình bày chi tiết hai phương pháp tính lãi cơ bản:
  • Lãi theo dư nợ giảm dần: $$\text{Tiền lãi tháng đầu} = \text{Dư nợ vay} \times \text{Lãi suất theo tháng}$$ $$\text{Tiền lãi tháng tiếp theo} = \text{Dư nợ gốc còn lại} \times \text{Lãi suất theo tháng}$$
  • Lãi theo dư nợ gốc ban đầu: $$\text{Lãi phải trả hàng tháng} = \text{Dư nợ vay ban đầu} \times \text{Lãi suất theo tháng}$$
• Phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro: Khóa luận cụ thể hóa tỷ lệ trích lập dự phòng theo quy định của NHNN:

Nhóm nợ	Tên phân loại nhóm nợ	Tỷ lệ trích lập DPRR cụ thể
Nhóm 1	Nợ đủ tiêu chuẩn	0%
Nhóm 2	Nợ cần chú ý	5%
Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn	20%
Nhóm 4	Nợ nghi ngờ	50%
Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn	100%

Công thức tính số tiền dự phòng cụ thể: $$R = \sum_{i=1}^{n} R_i \quad \text{với} \quad R_i = (\text{Số dư nợ gốc}_i - \text{Giá trị khấu trừ TSĐB}_i) \times \text{Tỷ lệ trích lập DPRR cụ thể}$$ Tỷ lệ trích lập dự phòng chung bằng 0,75% tổng giá trị các khoản nợ từ Nhóm 1 đến Nhóm 4 (trừ các khoản loại trừ theo quy định).

• Quy trình cho vay KH cá nhân: Gồm 7 bước kế tiếp: (1) Lập hồ sơ yêu cầu tín dụng; (2) Thẩm định khách hàng và phương án vay vốn; (3) Quyết định cho vay; (4) Giải ngân; (5) Giám sát khoản vay; (6) Phân loại nợ và trích lập DPRR; (7) Thanh lý khoản cho vay.
• Hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán kế toán:
  • Nhóm tài khoản nợ gốc: TK 211, 212, 213 (chi tiết 21X1: Nợ trong hạn, 21X2: Nợ quá hạn), TK ngoại bảng 9711 (Nợ gốc bị tổn thất đang theo dõi).
  • Nhóm tài khoản lãi vay: TK 394 (Lãi phải thu từ hoạt động tín dụng, chi tiết TK 3941), TK 702 (Thu lãi cho vay), TK 809 (Chi phí hoạt động khác), TK ngoại bảng 941 (Lãi cho vay chưa thu được), TK ngoại bảng 9712 (Nợ lãi bị tổn thất đang theo dõi).
  • Nhóm tài khoản dự phòng và xử lý tài sản đảm bảo: TK 219 (2191, 2192), TK 8822 (Chi dự phòng nợ phải thu khó đòi), TK 387, TK 4591, TK 355 và TK ngoại bảng 994 (Tài sản thế chấp, cầm cố của khách hàng).

Chương 3: Thực trạng công tác kế toán cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4

Chương 3 đi sâu vào phân tích thực tế hoạt động tại Vietinbank – Chi nhánh 4 (được thành lập và phát triển với mã số thuế 0100111948-053):

• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Chi nhánh vận hành dưới sự quản lý của Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó Giám đốc) phụ trách 8 phòng ban chức năng: (1) Phòng Kế toán; (2) Phòng Tổng hợp; (3) Phòng Hỗ trợ tín dụng; (4) Phòng Tổ chức - Hành chính; (5) Phòng Bán lẻ; (6) Phòng Khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ; (7) Phòng Khách hàng doanh nghiệp FDI; (8) Phòng Khách hàng doanh nghiệp lớn.
• Tổ chức công tác kế toán: Phòng Kế toán chịu trách nhiệm ghi chép, phản ánh các nghiệp vụ kinh tế, áp dụng kỳ kế toán theo năm dương lịch, hạch toán bằng đơn vị tiền tệ VND. Toàn bộ quy trình hạch toán và luân chuyển chứng từ ghi sổ được thực hiện trên hệ thống ngân hàng lõi Core SunShine.
• Trình tự hạch toán thực tế đối với cho vay KH cá nhân:
  1. Giải ngân: Căn cứ chứng từ phê duyệt và giấy lĩnh tiền/ủy nhiệm chi:
     • Ghi Nợ TK 21X1 / Có TK 1011 (hoặc Có TK 4211).
     • Đồng thời ghi nhận ngoại bảng tài sản bảo đảm: Nợ TK 994.
  2. Hạch toán lãi dự thu định kỳ:
     • Ghi Nợ TK 3941 / Có TK 702.
  3. Thu nợ gốc và thu lãi trong hạn:
     • Thu gốc: Ghi Nợ TK 1011, 4211 / Có TK 21X1; giải chấp tài sản: Có TK 994.
     • Thu lãi: Ghi Nợ TK 1011, 4211 / Có TK 3941 (nếu bằng số dự thu) hoặc ghi nhận bổ sung Có TK 702 (nếu thu vượt lãi dự thu).
  4. Xử lý chuyển nợ quá hạn và thoái thu lãi:
     • Chuyển nợ quá hạn: Ghi Nợ TK 21X2 / Có TK 21X1.
     • Thoái thu lãi chưa thu được: Ghi Nợ TK 809 / Có TK 3941; đồng thời theo dõi ngoại bảng: Ghi Nợ TK 941.
  5. Trích lập, hoàn nhập dự phòng và xử lý tài sản bảo đảm: Thực hiện theo dõi qua TK 8822, TK 2191, TK 2192 và hạch toán phát mại tài sản qua TK 387, TK 4591, TK 355.
• Kết quả khảo sát thực tế: Phân tích dữ liệu từ bảng khảo sát ý kiến khách hàng và cán bộ nhân viên chi nhánh về các nội dung: hình thức cho vay phổ biến, mức độ ổn định của hệ thống công nghệ thông tin Core SunShine, thời gian xử lý hồ sơ giao dịch và các thuận lợi/khó khăn trong công tác phối hợp giữa bộ phận kế toán và tín dụng.

Chương 4: Một số đánh giá và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán cho vay tại Ngân hàng TMCP Công Thương – Chi nhánh 4

Khóa luận tổng kết các mặt đạt được và tồn tại trong công tác kế toán cho vay tại đơn vị:

• Đánh giá ưu điểm: Quy trình kế toán tuân thủ đúng quy định của NHNN và hướng dẫn của Vietinbank Hội sở; việc vận hành hệ thống Core SunShine giúp lưu vết giao dịch minh bạch, tăng tính bảo mật và hỗ trợ quản trị dữ liệu khách hàng khoa học.
• Đánh giá nhược điểm: Khối lượng giao dịch có giá trị nhỏ còn phát sinh nhiều thao tác hạch toán thủ công; áp lực công việc tại bộ phận kế toán và kiểm soát sau tương đối lớn; quy trình luân chuyển chứng từ giữa phòng Bán lẻ/Hỗ trợ tín dụng và phòng Kế toán có thời điểm còn kéo dài.
• Giải pháp và kiến nghị:
  • Kiến nghị với Vietinbank Hội sở: Tiếp tục nâng cấp và tự động hóa các module hạch toán tự động trên Core SunShine đối với các giao dịch thu nợ, trích nợ tự động món nhỏ; hoàn thiện tính năng hiển thị tài khoản duy trì trên màn hình giao dịch để hạn chế nhầm lẫn.
  • Biện pháp hoàn thiện tại Vietinbank – Chi nhánh 4: Tăng cường đào tạo chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán viên trẻ; cải tiến quy trình phối hợp và giao nhận hồ sơ giữa phòng Kế toán và phòng Hỗ trợ tín dụng; bố trí lại nhân sự tại khâu hậu kiểm nhằm giảm tải áp lực công việc và nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Hệ thống hóa toàn bộ khung pháp lý và phương pháp luận kế toán cho vay khách hàng cá nhân theo Luật Các tổ chức tín dụng, Thông tư 39/2016/TT-NHNN, Thông tư 02/2013/TT-NHNN và Chuẩn mực kế toán VAS.
• Mô tả và làm rõ quy trình 7 bước cấp tín dụng gắn liền với quy trình luân chuyển chứng từ và các bút toán định khoản kế toán thực tế trên phần mềm Core SunShine tại Vietinbank – Chi nhánh 4.
• Đánh giá thực trạng phân loại nợ, tính toán lãi dự thu, trích lập dự phòng và quản lý tài sản bảo đảm tại chi nhánh trong quý 1 và quý 2 năm 2021.

Giải pháp và kiến nghị đề xuất

• Đề xuất các giải pháp nâng cấp tính năng tự động hóa trên hệ thống Core SunShine nhằm giảm tải công việc hạch toán thủ công các món vay nhỏ lẻ.
• Kiến nghị hoàn thiện cơ chế phân công lao động, tối ưu hóa quy trình phối hợp luân chuyển hồ sơ giữa phòng Kế toán, phòng Hỗ trợ tín dụng và các phòng Tín dụng khách hàng.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và quy trình kiểm soát rủi ro trích nợ tự động tại bộ phận hậu kiểm.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt lý luận: Tổng hợp và chuẩn hóa hệ thống tài khoản kế toán cấp tín dụng (TK 21, TK 219, TK 394, TK 702, TK 941, TK 971, TK 994) và các mô hình tính lãi vay, trích lập DPRR áp dụng tại NHTM.
• Về mặt thực tiễn: Là công trình đầu tiên phân tích thực trạng công tác kế toán cho vay tại Vietinbank – Chi nhánh 4, cung cấp báo cáo đánh giá cụ thể làm tài liệu tham khảo cho công tác quản trị và hoàn thiện nghiệp vụ kế toán tại đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Phạm vi không gian chỉ giới hạn tại một đơn vị cơ sở là Vietinbank – Chi nhánh 4.
  • Phạm vi nội dung tập trung chủ yếu vào mảng kế toán cho vay khách hàng cá nhân trong nước, chưa đi sâu vào kế toán cho vay khách hàng doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI hay cho vay bằng ngoại tệ/vàng.
  • Thời gian nghiên cứu thực tế diễn ra trong khoảng thời gian 3 tháng (từ 22/03/2021 đến 22/06/2021) trong bối cảnh chịu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang mảng kế toán cho vay đối với các nhóm khách hàng doanh nghiệp (SME, FDI, KHDN lớn).
  • Nghiên cứu sâu hơn về tác động của các chính sách cơ cấu lại nợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN và chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS 9) đối với việc trích lập dự phòng tổn thất tín dụng tại ngân hàng thương mại.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên, học viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng đang thực hiện khóa luận, đề tài nghiên cứu về kế toán ngân hàng thương mại và kế toán nghiệp vụ tín dụng.
  • Cán bộ kế toán, cán bộ hỗ trợ tín dụng và kiểm soát viên nội bộ tại các chi nhánh của tổ chức tín dụng.
• Nội dung giá trị:
  • Cung cấp tài liệu tham khảo về hệ thống chứng từ, sơ đồ hạch toán nợ gốc, tính lãi dự thu, thoái thu lãi, trích lập DPRR và xử lý TSĐB.
  • Tham khảo phương pháp xây dựng bảng khảo sát thực tế kết hợp phân tích quy trình vận hành trên hệ thống phần mềm Core SunShine trong ngân hàng thương mại.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận tập trung nghiên cứu đối tượng khách hàng nào và trong khoảng thời gian nào?
Khóa luận tập trung nghiên cứu công tác kế toán nghiệp vụ cho vay đối với đối tượng khách hàng cá nhân trong nước tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh 4, với thời gian thu thập dữ liệu và khảo sát thực tế từ ngày 22/03/2021 đến ngày 22/06/2021.

2. Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cụ thể cho từng nhóm nợ được tác giả trình bày căn cứ vào văn bản nào và mức trích cụ thể ra sao?
Căn cứ theo Thông tư số 02/2013/TT-NHNN, tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể cho 5 nhóm nợ lần lượt là: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) trích 0%; Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) trích 5%; Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) trích 20%; Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) trích 50%; và Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) trích 100%.

3. Khi khách hàng phát sinh nợ quá hạn và chưa thanh toán lãi đã dự thu, kế toán hạch toán thoái thu lãi bằng các tài khoản nào?
Kế toán thực hiện thoái thu khoản lãi đã hạch toán dự thu nhưng chưa thu được bằng cách ghi Nợ TK 809 (Chi phí hoạt động khác) / Có TK 3941 (Lãi phải thu từ hoạt động tín dụng); đồng thời theo dõi số lãi chưa thu được ở tài khoản ngoại bảng bằng cách ghi Nợ TK 941 (Lãi cho vay và phí phải thu chưa thu được).

4. Hệ thống phần mềm kế toán lõi nào được áp dụng tại Vietinbank – Chi nhánh 4 trong việc xử lý các giao dịch cho vay?
Chi nhánh 4 cũng như toàn hệ thống Vietinbank sử dụng phần mềm ngân hàng lõi Core SunShine để xử lý quy trình ghi sổ kế toán, lưu vết giao dịch tín dụng, hạch toán giải ngân và trích nợ tự động.

5. Cơ cấu tổ chức của Vietinbank – Chi nhánh 4 gồm những phòng ban nào?
Chi nhánh gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó Giám đốc) và 8 phòng ban: Phòng Kế toán, Phòng Tổng hợp, Phòng Hỗ trợ tín dụng, Phòng Tổ chức - Hành chính, Phòng Bán lẻ, Phòng Khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ, Phòng Khách hàng doanh nghiệp FDI, và Phòng Khách hàng doanh nghiệp lớn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Ngọc Bảo Trâm đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và khung pháp lý chuyên ngành về kế toán nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại. Thông qua việc phân tích thực tế tại Vietinbank – Chi nhánh 4, công trình đã làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ, các bước hạch toán nợ gốc, lãi vay, trích lập dự phòng rủi ro và xử lý tài sản đảm bảo trên hệ thống Core SunShine. Trên cơ sở khảo sát cán bộ nhân viên và khách hàng, tác giả đã đánh giá khách quan các ưu điểm, hạn chế trong công tác kế toán và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình, tăng cường tự động hóa phù hợp với định hướng quản trị của ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 này sẽ là tiền đề quan trọng phục vụ cho Chương 2: (1) tổng hợp các cơ sở lý luận của công tác cho vay và quy trình cho vay, (2) tài khoản, chứng từ, nguyên tắc, cách tính lãi vay của công tác kế toán và (3) quy trình hạch toán nghiệp vụ cho vay tại các ngân hàng thương mại. 10 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2. Khái quát nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại 2. Khái niệm Phần lớn tín dụng thương mại trên toàn thế giới bao gồm 4 loại cho vay riêng biệt: (1) cho vay dựa trên tài sản, (2) cho vay theo dòng tiền, (3) thỏa thuận tài trợ tài chính thương mại, (4) cho thuê.

Tất cả loại hình cho vay này đều có kỳ hạn cao và sự đảm bảo, tuy nhiên, chúng khác nhau về tài sản thế chấp hỗ trợ. Sự tách biệt tín dụng thương mại này được thừa nhận rộng rãi trong thực tế nhưng nó mới chỉ được thừa nhận một phần trong nghiên cứu học thuật (Victoria, Luc và Enrique, 2020). Tại Việt Nam, theo Điều 2 Khoản 1 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. “Hoạt động cho vay là hoạt động tài trợ trực tiếp của NHTM cho khách hàng, theo đó, NHTM đưa tiền cho khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác định” (Đinh Ngọc Huệ Anh, 2010).

Đối tượng cho vay của NH bao gồm các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và cá nhân, hộ gia đình. Đặc biệt, đối tượng KH cá nhân gồm một cá nhân và hộ gia đình đang trở thành đối tượng mà các NHTM muốn tập trung vào khai thác vì số lượng rất lớn và đời sống kinh tế của người dân cải thiện đáng kể trong những năm vừa qua. Khi đó, NHTM sẽ trở thành trung gian tài chính trong việc huy động nguồn vốn nhàn rỗi và cung cấp khoản vay cho KH cá nhân để đáp ứng nhu cầu đầu tư về tài sản, sản xuất kinh doanh, thuê tài chính, v,v. Lãi suất cho vay chính là chi phí mà KH phải chịu khi sử dụng khoản vốn mà NHTM đã cung cấp và KH phải trả cả vốn gốc lẫn lãi suất khi hết thời hạn cho vay.

Theo Điều 13 Khoản 1 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, “Tổ chức tín dụng và KH 11 thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của KH”. Vai trò của hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại ❖ Đối với nền kinh tế Mỗi cá nhân hoạt động kinh tế đều có nhu cầu về vốn rất cao để phục vụ cho mục đích kinh doanh, sản xuất và họ không thể trông cậy vào nguồn vốn tự có mà phải tìm đến nguồn vốn sẵn có xung quanh. NHTM đóng vai trò là cầu nối giữa nơi có nguồn vốn nhàn rỗi và nơi thiếu hụt vốn, khi cung cấp tức thời khoản vốn để đáp ứng cho KH. Điều này giúp KH có cơ hội đầu tư vào mua sắm máy móc, nhà xưởng và hoạt động sản xuất, kinh doanh thuận lợi hơn dẫn đến nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động.

“Cho vay góp phần thu hút vốn đầu tư cho nền kinh tế” (Võ Thị Hạnh, 2018). Theo số liệu về cung ứng vốn cho tăng trưởng kinh tế của NHNN, tính đến ngày 17/11/2020, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế của các TCTD đã đạt hơn 8,79 triệu tỷ đồng, tăng 7,26% so với cuối năm 2019; trong đó, tín dụng bằng VND tăng 7,76%, tín dụng ngoại tệ giảm 0,69% (Dương Văn Bôn và Châu Đình Linh, 2021). ❖ Đối với ngân hàng thương mại “Hoạt động cho vay KH cá nhân nói riêng và nghiệp vụ ngân hàng bán lẻ nói chung sẽ góp phần làm tăng thị phần của các NHTM, đưa hình ảnh của ngân hàng đến với đông đảo đối tượng khách hàng, cung cấp cho khách hàng danh mục sản phẩm đa dạng, phục vụ tối đa mọi nhu cầu của khách hàng” (Nguyễn Thu Hằng, 2014). Không những cung cấp riêng dịch vụ cho vay, NHTM còn kết hợp giới thiệu những sản phẩm dich vụ khác cho người tiêu dùng nhằm tăng doanh thu, ví dụ như bảo hiểm.

Thế nên, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân nói riêng và hoạt động cho vay nói chung mang lại rất nhiều lợi nhuận cho NHTM. ❖ Đối với khách hàng NHTM cung cấp những khoản vốn cần thiết cho các cá nhân, thứ nhất là để họ đầu tư vào công việc kinh doanh, sản xuất, thứ hai là hỗ trợ những cá nhân có thu 12 nhập thấp hay đang mắc nợ xấu. KH có thể lựa chọn giữa các gói sản phẩm vô cùng đa dạng mà NHTM cung cấp như vay ngắn hạn, vay dài hạn, cho vay tiêu dùng, v,v phù hợp với nhu cầu cá nhân. “Mặt khác việc vay vốn NH giúp KH tập trung được vốn kinh doanh, giảm chi phí huy động và chủ động trong việc hoàn trả gốc và lãi theo hợp đồng.

Trong trường hợp KH không thể thanh toán được gốc và lãi cho ngân hàng đúng hạn vì nguyên nhân chủ quan và khách quan, những thỏa thuận khác giữa NH và KH khi hết hợp đồng cho vay như: trợ giúp vốn cho doanh nghiệp, gia hạn hợp đồng cho vay phần nào đã tạo điều kiện cho KH giải quyết được các khó khăn tạm thời về vốn trong kinh doanh, tránh được nguy cơ phá sản và hoàn trả nợ cho NH” (Đinh Thị Thùy Nga, 2010). Các phương thức cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại “Phương thức cho vay là tổng hợp các cách tính toán cho vay, thu nợ dựa vào tính chất và cách xác định đối tượng cho vay” (Trương Thị Hồng, 2006). Tùy vào đặc điểm kinh doanh và đối tượng KH mà mỗi NHTM sẽ áp dụng phương thức cho vay khác nhau. Hiện nay, các NHTM vận dụng rất nhiều phương thức cho vay khác nhau để phù hợp với nhiều đối tượng KH vì thế mà hoạt động kinh doanh tiến triển rất thuận lợi.

Các phương thức cho vay ở Việt Nam đều dựa theo Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, có thể kể đến: cho vay ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn, cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án đầu tư, v,v. Theo thời hạn vay Cho vay ngắn hạn: là khoản vay có thời hạn cho vay tối đa 12 tháng. Lãi suất cho vay ngắn hạn sẽ được NHTM và KH thỏa thuận, tuy nhiên không được vượt quá lãi suất của NHNN đã quy định. Loại cho vay này phù hợp với doanh nghiệp và cá nhân không có nhu cầu vay vốn thường xuyên hoặc vay có tính chất mùa vụ.

Cho vay trung hạn: là khoản vay có thời hạn cho vay từ 1 năm đến 5 năm. Loại hình cho vay này thường được các doanh nghiệp chọn để đầu tư dự án, mua mới tài sản cố định hoặc các cá nhân cần thời gian dài để xoay sở vốn. Cho vay trung hạn cho phép KH thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay làm TSĐB. 13 Cho vay dài hạn: là khoản vay có thời hạn cho vay trên 5 năm.

Đối tượng thường là cá nhân hoặc doanh nghiệp cần vay vốn giá trị lớn. Do thời hạn cho vay cao nhất, NHTM có xu hướng tính lãi suất cho vay dài hạn cao hơn cho vay ngắn và trung hạn để bù đắp cho những rủi ro biến động thị trường có thể xảy ra. Theo hình thức vay Cho vay từng lần: mỗi lần vay, KH và NHTM làm thủ tục vay cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. Phương thức này thường được áp dụng cho KH không có nhu cầu vay thường xuyên hoặc vay có tính thời vụ.

Món cho vay là một dự án hoặc kế hoạch được NHTM cho vay bổ sung, vay tiêu dùng, vay trả góp ngắn hạn hoặc dài hạn có đảm bảo hoặc không có đảm bảo (Nguyễn Thị Loan, 2017). Đối với phương thức này, KH sẽ là những người không có nhu cầu vay vốn thường xuyên vì vậy mỗi lần vay vốn họ sẽ lập một bộ hồ sơ khác nhau. Hoặc đây là đối tượng KH mà NHTM đánh giá có độ tín nhiệm không cao, vì vậy họ từ chối cho KH vay một khoản lớn mà chấp nhận phương thức từng lần để dễ dàng kiểm soát rủi ro khoản vay hơn. Chính vì đặc điểm này mà NHTM cũng dễ dàng kiểm soát các khoản vay riêng biệt.

Cho vay trả góp: cho vay trả góp là khi vay vốn, NHTM và KH xác định, thoả thuận số lãi vốn vay phải trả cộng với số nợ gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ hạn trong thời hạn cho vay. Có nghĩa là, phương thức cho vay trả góp sẽ có khoản lãi vay phải trả cộng với số tiền vay ban đầu sẽ được chia đều cho mỗi kỳ nên số tiền trả nợ các kỳ đều nhau và chu kỳ trả nợ như nhau. Cho vay theo hạn mức tín dụng: theo Khoản 4 Điều 27 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, “Cho vay theo hạn mức là khi NHTM xác định và thỏa thuận với KH một mức dư nợ cho vay tối đa được duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. Trong hạn mức cho vay, NHTM thực hiện cho vay từng lần.

Một năm ít nhất một lần, NHTM xem xét, xác định lại mức dư nợ cho vay tối đa và thời gian duy trì mức dư nợ này”. 14 Đối tượng KH của loại cho vay này là những người có nhu cầu vay vốn thường xuyên. Theo loại hình này, KH chỉ cần lập hồ sơ vào lần đầu đi vay và NHTM sẽ tự cấp tín dụng trong khoảng thời gian thỏa thuận. KH cũng linh động hơn khi sử dụng nguồn vốn.

Tuy nhiên, ngược lại với KH, NHTM cần trữ một lượng tiền vốn nhất định để đáp ứng cho người đi vay. Nguyên tắc cho vay Nguyên tắc hoàn trả: KH có nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ vốn gốc và lãi vay đúng thời hạn theo thỏa thuận ban đầu cho NHTM để NHTM có thể đảm bảo mức vốn tối thiểu để duy trì hoạt động. Nguyên tắc tài sản đảm bảo: khi KH vi phạm điều khoản vay vốn bất kỳ hoặc KH sở hữu tài sản thế chấp không còn khả năng thanh toán cho NHTM, các TSĐB như hàng tồn kho, tài sản cố định, giấy tờ có giá, v,v giúp NHTM đảm bảo nguồn vốn.