Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn huyện cần giờ tp hcm

Luận văn tốt nghiệp phân tích các yếu tố tác động đến hệ sinh thái rừng ngập mặn tại huyện Cần Giờ, TP HCM, đề xuất giải pháp bảo tồn hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Công Thoại
• Người hướng dẫn: Thạc sỹ Trần Thị Bích Phượng
• Trường học: Đại học Tài Nguyên và Môi Trường TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản lý Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn huyện Cần Giờ – TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ

Hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ, một trong những khu vực quan trọng nhất tại TP.HCM, không chỉ đóng vai trò là 'lá phổi xanh' mà còn là khu dự trữ sinh quyển của thế giới được UNESCO công nhận. Rừng ngập mặn Cần Giờ có diện tích khoảng 23.000 ha, là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm. Tuy nhiên, hiện nay, hệ sinh thái này đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ hoạt động khai thác gỗ, săn bắn trái phép và ô nhiễm môi trường. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến đa dạng sinh học mà còn đến chất lượng môi trường sống của con người. Theo nghiên cứu, việc bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh thái này là rất cần thiết để đảm bảo sự cân bằng sinh thái và phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Vai trò của hệ sinh thái rừng ngập mặn

Hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bờ biển, ngăn chặn xói mòn và cung cấp môi trường sống cho nhiều loài động thực vật. Ngoài ra, rừng ngập mặn còn có khả năng hấp thụ carbon, góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu. Theo một nghiên cứu, mỗi năm, rừng ngập mặn có thể hấp thụ khoảng 1,5 triệu tấn CO2, giúp cải thiện chất lượng không khí. Hệ sinh thái này cũng hỗ trợ sinh kế cho hàng ngàn người dân địa phương thông qua các hoạt động như đánh bắt thủy sản và du lịch sinh thái.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ, bao gồm hoạt động khai thác gỗ, nuôi trồng thủy sản và xây dựng cơ sở hạ tầng. Việc khai thác gỗ trái phép đã làm giảm diện tích rừng, ảnh hưởng đến động vật và thực vật trong khu vực. Bên cạnh đó, hoạt động nuôi tôm nước lợ cũng gây ra ô nhiễm môi trường do việc xả thải nước thải chưa qua xử lý. Theo số liệu thống kê, mỗi năm có khoảng 10 vụ vi phạm liên quan đến khai thác và săn bắn động vật hoang dã trong khu vực này. Điều này không chỉ đe dọa đến sự tồn tại của các loài mà còn làm suy giảm chất lượng môi trường sống.

2.1. Tác động của con người

Tác động của con người đến hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ là rất lớn. Việc xây dựng các khu dân cư và cơ sở hạ tầng đã làm mất đi một phần diện tích rừng tự nhiên. Theo báo cáo, khoảng 30 ha rừng đã bị mất do xây dựng đường giao thông và khu du lịch. Điều này không chỉ làm giảm khả năng bảo vệ bờ biển mà còn ảnh hưởng đến các loài động thực vật sống trong rừng. Hơn nữa, ô nhiễm từ các hoạt động sinh hoạt của người dân cũng đã làm suy giảm chất lượng nước và đất trong khu vực.

III. Giải pháp bảo tồn và quản lý rừng ngập mặn

Để bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ, cần có những giải pháp quản lý hiệu quả. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cộng đồng về vai trò của rừng ngập mặn trong việc bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần thiết lập các khu bảo tồn để bảo vệ các loài động thực vật quý hiếm. Việc áp dụng các mô hình nuôi trồng thủy sản bền vững cũng là một giải pháp khả thi, giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường. Theo nghiên cứu, việc phát triển du lịch sinh thái cũng có thể mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương mà vẫn bảo vệ được hệ sinh thái.

3.1. Tăng cường quản lý và giám sát

Cần thiết lập một hệ thống quản lý và giám sát chặt chẽ đối với các hoạt động khai thác và sử dụng tài nguyên trong khu vực rừng ngập mặn. Việc này bao gồm việc theo dõi các hoạt động khai thác gỗ, nuôi trồng thủy sản và xây dựng cơ sở hạ tầng. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ với cộng đồng địa phương để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích người dân tham gia vào công tác bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh thái.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ giữ vai trò là "lá phổi xanh" và bức tường thành sinh thái che chắn cho Thành phố Hồ Chí Minh với tổng diện tích tự nhiên rộng hơn 37.000 ha. Sau chiến dịch phục hồi môi trường sau chiến tranh, ngày 21 tháng 01 năm 2000, rừng ngập mặn Cần Giờ đã vinh dự trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên tại Việt Nam được UNESCO công nhận. Tuy nhiên, trước sức ép của làn sóng công nghiệp hóa, đô thị hóa và gia tăng dân số, hệ sinh thái nhạy cảm này đang đối mặt với nhiều nguy cơ suy thoái nghiêm trọng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài tập trung nhận diện, đo lường và đánh giá một cách toàn diện các tác nhân nhân sinh cũng như sinh học đang đe dọa đến cấu trúc quần xã rừng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ hiện trạng quản trị, phân tích định lượng mức độ tổn thương của diện tích rừng trước sự phát triển hạ tầng, hoạt động nuôi trồng thủy sản và tình trạng sâu bệnh, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp bảo tồn thích ứng.

Phạm vi không gian của nghiên cứu bao phủ toàn bộ 7 đơn vị hành chính xã, thị trấn thuộc huyện Cần Giờ, tập trung sâu tại các điểm nóng sinh thái như xã An Thới Đông, Lý Nhơn và Long Hòa. Dữ liệu thực địa và chuỗi thống kê được thu thập, phân tích trong giai đoạn 2010 – 2016. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác để bảo toàn năng lượng chắn sóng đạt từ 75% đến 85%, đồng thời bảo vệ nguồn tích lũy các-bon sinh khối quan trọng cho toàn bộ vùng hạ lưu lưu vực sông Đồng Nai – Sài Gòn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa của ba nền tảng lý thuyết sinh thái học và kinh tế môi trường hiện đại. Thứ nhất, Lý thuyết Sinh thái cảnh quan (Landscape Ecology) được sử dụng để phân tích mối tương quan giữa sự phân mảnh sinh cảnh và khả năng thích ứng của các quần xã ngập mặn. Thứ hai, Thuyết Phát triển bền vững (Sustainable Development) đóng vai trò định hướng việc cân bằng giữa bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế ven biển. Thứ ba, Lý thuyết Quản trị tài nguyên dựa vào cộng đồng (Community-Based Natural Resource Management) làm nền tảng đánh giá hiệu quả của các mô hình giao khoán bảo vệ rừng.

Các khái niệm chuyên ngành then chốt được cụ thể hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Dịch vụ hệ sinh thái ngập mặn (Mangrove Ecosystem Services): Các lợi ích trực tiếp và gián tiếp do hệ sinh thái cung cấp như hấp thụ các-bon, chắn sóng bão, làm giá đỡ trầm tích và duy trì nguồn lợi hải sản.
• Trữ lượng các-bon xanh (Blue Carbon Pools): Lượng các-bon hữu cơ tích lũy trong sinh khối cây rừng ngập mặn và trầm tích ngập triều định kỳ.
• Sức tải môi trường (Carrying Capacity): Ngưỡng chịu tải tối đa của hệ thống nước mặt cửa sông trước lượng phát thải từ hoạt động nuôi tôm và chất thải du lịch.

Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài trong mốc thời gian từ tháng 8 năm 2016 đến tháng 12 năm 2016, tác giả đã tích hợp nhiều nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp từ Ban Quản lý Rừng phòng hộ Cần Giờ, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cần Giờ, cùng các báo cáo kiểm kê rừng định kỳ.

Nghiên cứu áp dụng quy trình chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên (stratified random sampling) với cỡ mẫu gồm 120 hộ dân đại diện cho các nhóm đối tượng: hộ nhận khoán bảo vệ rừng, hộ nuôi tôm nước lợ và hộ kinh doanh dịch vụ du lịch sinh thái tại 3 xã trọng điểm là An Thới Đông, Lý Nhơn và Long Hòa. Phương pháp chọn mẫu phân tầng được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cao, phản ánh đúng sự khác biệt về sinh kế và mức độ tác động môi trường giữa từng tiểu vùng địa lý.

Về phương pháp phân tích, nghiên cứu kết hợp công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) thông qua việc giải đoán chuỗi ảnh vệ tinh trên phần mềm Google Earth Pro để số hóa biến động độ che phủ rừng qua các năm 2010, 2013 và 2015. Lý do lựa chọn giải pháp này là khả năng cung cấp cái nhìn trực quan, khách quan và bao quát trên diện tích rộng lớn hơn 37.000 ha mà khảo sát thực địa đơn lẻ không thể bao quát hết. Song song đó, các phương pháp phân tích hóa nghiệm môi trường được sử dụng để kiểm tra 6 thông số chất lượng nước vùng nuôi (tiêu biểu như nhu cầu oxy sinh hóa BOD, nhu cầu oxy hóa học COD) nhằm đánh giá định lượng ô nhiễm nguồn nước mặt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và xử lý dữ liệu đã ghi nhận 4 phát hiện khoa học quan trọng:

Thứ nhất, hệ sinh thái Cần Giờ sở hữu tính đa dạng sinh học vượt trội nhưng đang chịu áp lực săn bắt và khai thác trái phép liên tục. Khu hệ sinh vật ghi nhận 130 loài chim thuộc 47 họ, 17 bộ (trong đó có 51 loài chim nước quý hiếm), 19 loài thú thuộc 13 họ, cùng lượng rơi rụng cành lá hữu cơ hàng năm đạt từ 8 đến 20 tấn/ha (trong đó lá cây đước chiếm 79,7%). Tuy nhiên, hồ sơ xử lý vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng giai đoạn 2010 – 2015 cho thấy trung bình mỗi năm xảy ra hơn 10 vụ khai thác gỗ và săn bắt động vật hoang dã trái phép, đe dọa trực tiếp các loài nguy cấp như kỳ đà nước, tắc kè và chim nước.

Thứ hai, việc mở rộng hạ tầng giao thông và các khu đô thị sinh thái làm suy giảm đáng kể diện tích rừng tự nhiên. Điển hình, dự án nâng cấp tuyến đường Rừng Sác với quy mô 6 làn xe đã trực tiếp làm mất đi 30 ha rừng phòng hộ nguyên trạng. Bên cạnh đó, các dự án khu dân cư nhà vườn sinh thái như Phước Lộc tại xã Long Hòa khi san lấp mặt bằng đã lấn sát hành lang sông Hà Thanh, phá vỡ cấu trúc dải đệm rừng ngập mặn.

Thứ ba, sự gia tăng nhanh chóng của nghề nuôi tôm nước lợ thiếu quy hoạch gây ô nhiễm cục bộ môi trường nước. Tại các vùng nuôi tập trung ở xã An Thới Đông và Lý Nhơn, nước thải và bùn đáy ao chứa dư lượng hóa chất chưa qua xử lý triệt để đã xả thẳng ra hệ thống kênh rạch. Kết quả phân tích chất lượng nước năm 2015 cho thấy các chỉ tiêu COD và BOD tại các kênh nhánh ven đầm tôm vượt quy chuẩn môi trường từ 1,5 đến 2,2 lần.

Thứ tư, tình trạng bùng phát dịch hại sinh học trên lâm phần cây đước trồng thuần loài. Nghiên cứu đã xác định sự lây lan của sâu non trắng và xén tóc đục thân cắn phá các mô giác gỗ, làm suy thoái hàng loạt diện tích đước trồng 15 – 20 năm tuổi, làm giảm mật độ che phủ tán từ 15% đến 20% tại các phân khu ven đường Rừng Sác.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh sự xung đột sâu sắc giữa mục tiêu phát triển kinh tế ngắn hạn và chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học dài hạn. Nguyên nhân gốc rễ của tình trạng lấn chiếm đất rừng bắt nguồn từ sự chênh lệch địa tô giữa đất lâm nghiệp và đất nuôi trồng thủy sản hoặc bất động sản nghỉ dưỡng.

Khi so sánh với các nghiên cứu sinh thái ven biển quốc tế, vai trò phòng hộ của rừng Cần Giờ thể hiện rõ nét vượt trội: một dải rừng đước trồng 6 tuổi có bề rộng 1,5 km có khả năng làm giảm độ cao sóng biển từ 1,0 m ngoài khơi xuống chỉ còn 0,05 m khi tiến vào bờ, triệt tiêu 75% đến 85% năng lượng sóng xung kích, trong khi các đoạn bờ kè bê tông không có rừng bảo vệ đều bị sạt lở nghiêm trọng dưới tác động của triều cường.

Về phương thức trình bày trực quan, các dữ liệu biến động không gian của luận văn có thể được mô hình hóa tối ưu thông qua bản đồ chuyên đề GIS đa lớp kết hợp biểu đồ cột chồng (stacked bar chart) thể hiện diện tích chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ năm 2010 đến năm 2015. Bảng ma trận tương quan giữa mật độ nuôi tôm và nồng độ ô nhiễm hữu cơ COD sẽ cung cấp góc nhìn định lượng trực quan, giúp các nhà quản trị dễ dàng nhận diện ngưỡng giới hạn sinh thái của từng tiểu vùng rạch.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cụ thể:

Thứ nhất, điều chỉnh quy hoạch giao thông theo hướng bảo vệ sinh cảnh tự nhiên. Cơ quan chức năng cần ưu tiên phát triển tuyến đường sông du lịch Lâm Viên – Đồng Đình để kết nối các điểm tham quan thay vì triển khai dự án đường bộ xuyên tâm sắp khởi công, từ đó bảo toàn nguyên vẹn hơn 50 ha rừng ngập mặn lõi trong giai đoạn 2017 – 2020 dưới sự chủ trì của Sở Giao thông Vận tải và Ủy ban nhân dân huyện Cần Giờ.

Thứ hai, chuyển đổi và nhân rộng mô hình nuôi tôm sinh thái kết hợp dưới tán rừng. Ủy ban nhân dân các xã Lý Nhơn và An Thới Đông cần khuyến khích các hộ nuôi tại khu Bao Đồng, Vàm Sát duy trì tỷ lệ che phủ rừng tối thiểu 60% diện tích ao nuôi, áp dụng quy trình VietGAP nhằm tăng tỷ suất lợi nhuận ròng của người dân thêm 25% – 30% so với phương thức nuôi thâm canh truyền thống trước năm 2022.

Thứ ba, nâng cấp năng lực vận hành của mạng lưới Tổ tự quản bảo vệ rừng. Ban Quản lý Rừng phòng hộ Cần Giờ cần trang bị thiết bị định vị vệ tinh GPS, flycam giám sát và tăng cường các đợt tuần tra liên ngành, phấn đấu kéo giảm trên 80% số vụ vi phạm khai thác gỗ và săn bắt động vật hoang dã hàng năm.

Thứ tư, tái cơ cấu sinh kế thông qua đào tạo nghề du lịch sinh thái. Ban Quản lý Rừng phòng hộ cần phối hợp cùng các đơn vị đào tạo tổ chức các lớp huấn luyện nghiệp vụ hướng dẫn viên du lịch sinh thái cho 300 lao động địa phương thuộc các hộ nhận khoán đến năm 2025, tạo nguồn thu nhập bổ sung ổn định từ 5 đến 7 triệu đồng/tháng cho mỗi hộ gia đình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và Ban quản lý các khu bảo tồn: Cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng và bản đồ viễn thám về hơn 37.000 ha rừng để phục vụ công tác quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp, thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) cho các dự án hạ tầng ven biển.
2. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia biến đổi khí hậu: Sử dụng bộ chỉ số về 130 loài chim, 19 loài thú và khả năng giảm 75% – 85% năng lượng sóng làm nguồn tham chiếu tin cậy cho các mô hình lượng giá dịch vụ hệ sinh thái và tính toán tín chỉ các-bon xanh.
3. Doanh nghiệp du lịch và các hợp tác xã thủy sản: Khai thác quy trình kỹ thuật nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng đạt độ che phủ 60% và các tuyến du lịch đường thủy sinh thái nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị sản phẩm xanh.
4. Giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý Môi trường: Tham khảo khung phương pháp luận kết hợp giữa viễn thám đa thời gian và điều tra xã hội học 120 mẫu thực địa trong việc đánh giá các áp lực nhân sinh lên tài nguyên thiên nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Rừng ngập mặn Cần Giờ có khả năng phòng hộ trước sóng biển và triều cường như thế nào?

Rừng ngập mặn Cần Giờ hoạt động như một hệ thống giảm sóng tự nhiên cực kỳ hiệu quả, giúp triệt tiêu từ 75% đến 85% năng lượng sóng biển từ Biển Đông, làm giảm chiều cao sóng từ 1,3 m ngoài khơi xuống còn 0,2 m – 0,3 m khi vào bờ. Một dải rừng 6 tuổi rộng 1,5 km có thể hạ độ cao sóng từ 1,0 m xuống 0,05 m, bảo vệ an toàn cho hệ thống đê điều.

Hoạt động nuôi tôm nước lợ ảnh hưởng tiêu cực ra sao đến hệ sinh thái rừng?

Nuôi tôm thiếu kiểm soát dẫn đến việc đào ao phá hủy rễ cây ngập mặn và làm suy thoái thảm thực vật tự nhiên. Lượng nước thải và bùn đáy ao chứa thức ăn dư thừa, phân bón chưa qua xử lý làm nồng độ các chất ô nhiễm hữu cơ BOD và COD tăng gấp 1,5 đến 2,2 lần quy chuẩn cho phép, gây suy giảm nghiêm trọng nguồn giống thủy sản bản địa.

Tại sao nghiên cứu đề xuất phát triển đường sông Lâm Viên – Đồng Đình thay cho đường bộ?

Việc thi công đường bộ xuyên rừng trước đây như tuyến đường Rừng Sác đã làm mất đi 30 ha rừng tự nhiên và tạo điều kiện gia tăng rác thải du lịch. Việc chuyển hướng sang tuyến đường sông Lâm Viên – Đồng Đình tận dụng mạng lưới rạch tự nhiên giúp bảo tồn 100% diện tích cây rừng ven bờ, đồng thời mang lại trải nghiệm du lịch sinh thái nguyên bản.

Mô hình nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng đem lại lợi ích kép gì cho người dân?

Mô hình yêu cầu duy trì độ che phủ cây rừng tối thiểu 60%, tận dụng nguồn thức ăn mùn bã hữu cơ dồi dào từ 8 đến 20 tấn/ha vật rơi rụng hàng năm. Nhờ môi trường nước sạch và ít dịch bệnh, hộ nuôi tôm sinh thái đạt mức lợi nhuận cao hơn từ 25% đến 30% so với phương pháp nuôi bán thâm canh rủi ro cao.

Ứng dụng ảnh vệ tinh Google Earth Pro hỗ trợ công tác quản lý rừng Cần Giờ như thế nào?

Việc giải đoán ảnh vệ tinh đa thời gian cho phép nhà quản lý số hóa và theo dõi trực quan các biến động ranh giới rừng trên diện tích rộng lớn hơn 37.000 ha qua các giai đoạn 2010 – 2015. Phương pháp này giúp phát hiện kịp thời các vụ lấn chiếm đất rừng trái phép, giảm thiểu trên 10 vụ vi phạm lâm luật xảy ra mỗi năm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng quản lý và nhận diện rõ 5 nhóm nhân tố chính đe dọa hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ gồm: sâu bệnh hại cây đước, khai thác săn bắt trái phép, nuôi tôm nước lợ, đô thị hóa và hạ tầng du lịch.
• Kết quả nghiên cứu khẳng định giá trị phòng hộ cốt lõi của rừng Cần Giờ với khả năng giảm 75% – 85% chiều cao sóng biển và cung cấp từ 8 đến 20 tấn/ha vật rơi rụng hữu cơ nuôi dưỡng chuỗi thức ăn vùng cửa sông.
• Đề tài đóng góp phương pháp luận kết hợp hiệu quả giữa công nghệ viễn thám GIS trên diện tích 37.000 ha và khảo sát thực địa 120 hộ dân, tạo cơ sở khoa học tin cậy cho quy hoạch môi trường.
• Kế hoạch hành động giai đoạn tiếp theo cần tập trung triển khai tuyến du lịch đường sông Lâm Viên – Đồng Đình và nhân rộng mô hình tôm – rừng đạt độ che phủ 60% tại 2 xã An Thới Đông và Lý Nhơn trước năm 2022.
• Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cần chung tay áp dụng ngay các khuyến nghị của luận văn nhằm bảo vệ bền vững "lá phổi xanh" và giữ vững danh hiệu Khu dự trữ sinh quyển thế giới cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU .5 TỔNG QUAN VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU RỪNG NGẬP MẶN .1 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VỀ RỪNG NGẬP MẶN TRÊN THẾ GIỚI .1 Khái niệm về rừng ngập mặn .2 Phân bố rừng ngập mặn trên thế giới .3 Môi trường sống của rừng ngập mặn .4 Những tác động đến sự hình thành của rừng ngập mặn .5 Đặc điểm thích nghi của cây ngập mặn đối với môi trường .6 Trữ lượng các-bon của rừng ngập mặn .7 Một số lĩnh vực nghiên cứu về rừng ngập mặn trên thế giới .2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VỀ RỪNG NGẬP MẶN TẠI VIỆT NAM .1 Diện tích và phân bố rừng ngập mặn ở Việt Nam .2 Một số lĩnh vực nghiên cứu rừng ngập mặn ở Việt Nam .17 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ XÃ HỘI VÀ HIỆN TRẠNG RỪNG NGẬP MẶN HUYỆN CẦN GIỜ.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HUYỆN CẦN GIỜ – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH .1 Vị trí địa lý .2 Lịch sử hình thành .3 Đặc điểm tự nhiên .4 Điều kiện kinh tế – xã hội .2 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HIỆN TRẠNG RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ .27 SVTH: Nguyễn Công Thoại GVHD: Thạc sỹ Trần Thị Bích Phượng i 51142e4 7e7 f89a7 cfd2396 2cf670a 028b4b07 0f4 8b0e 586b840 b16 f308 f26e 1d e27334 d680 7e1b6d06 3ba21 940e3 7dea c5bb471 3c3 28867 f8 bbed 74e2 c780 6d1 95fe17 7b08 58d8 5313 9d45 20f8b9a3 690a4 754e7 b437 2298 7ae3bea 9374 f30 b3 49a74ff65 d2f937e7 d8e bc5 d43b334 b4414 418a0 deab4 1a1aa0ab21b9 c77 30ab c2c5 6b9 bf4 8e75 f2b175 f1f1455ff9 7a0e0e 8e09 f963 70b8 91396 2514 b9e d3f Luận văn tốt nghiệp d36247a 1b1 c74 02f9ed93 221a4 49e34a 7aa2c71e9ae bcb71 c4c0eeb2 484b96aa 83087 f6f9e470 c72 ed5 f4e8 f8e8 e845 306b4f1 d3e7 8fba019 f352ae 3be4 01bf5 bd0e7a 5b28 b8ab54754 3a243 6fbddc64 f8b7be0 43d1 c15 5f9 fcd5b1 696b0cb2a c7ee8eaa 6e7a5a0 b474 52f5b9 77b4 1f9 c6aee 2a01ad0196 f09 493a82 ec4 2e1d8 b78c8c4 233 f1298aa 4e2 cc1 6c68 7da2 22a65 fe7d9 ebf114bfcfa6a0e 104d1170 11e6767 7a94e 9cf5dcf4 81d7a65d25f4f7 492 c70ee4 6529a 0a8d0 045b1864 8d3 2e9fc38bc1b5e54a7 d9a0 511b1d15 e71e9 06750 e488 7c8 f759 c16 5f7 b8efaa e1 e9ff5f31 4e2a77 32b33ed 9a4d4 bc1 1b3 4240 c709 8bf6077 5b09 b0b69dc0a60 29 2df4 eb48 54dc3e8 635d18f750dd256 b9ffac0 1a3b83d1 61a119 2e9b1d3e 4a8d5 fc65 1f6 8288 b2a526 d78 71a5 c3e52a bcb76 f663e 7bba 0363fb5 06a396 2751 d68 Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn huyện Cần Giờ – TP .HCM d05228 b00 3115a5 d1e8 90d4 b40 05c4 21ad3ec4 dc4a5e62 b531 0c5 cb7c7a9 5d5 6 926c8 2cbe7f40c821 f04e2a 4e68 2a5d0 4d6e 01c3 9610 c88 5a66b3e545 7b42 839 78782be6d7 8fb9256 0715 06076 8471a 16bc29e cffad44 e26c5013 d6ad2065 c68 64f36 c48 d7fb4 f4b3 f8e 98db4d4 8ff5d8 b5a2 f883 ba7b3c7 2691 f699 28b5 3f8 3 e86352a d01 c703 c6 c6155 cf9057 8119e 7fe9 f82 30f6825 db01 077 b9e0b47a89 7 279c1 058d64b25c3 c1e 71a890 bb6 ed f3cb3e4 b10 f391 8a6b4 25a4b96c33e6 b52 ed4d7 b275a 18f2314a7 c5fba5 c3 c911 58b7 380a85a 6d16 4e3a5e 1c6 d524a 7eb9 d97ec3b2e 7b1 86cbb5 db59 5c6 c3a8a 063b44f6820e 78b85203 7e081 2d6e 0e08a 5bf0 8353 c6efdbdd55 f94 60367a 1a219 0195 fc1 fcd0c51c8d69 d7b77634a 0f8 4 69ab9dc90 892a7 0207 c48a0 db5 3f2 0064 b062 34d1 47a6 c5ac6 f61 f46 4c4 93c48 b7d20 d8e b72e0 7b60a 2e0b0b8e 4dc823abf16 00f6a5dbf8 bb1 ce7e 331fc9 f6d5 61dfc02a7 865de7f527b4a2c7f9 181d03d3 c90 c76 097 c4be 2f0 79d9 8dc717 b63 d9ff8673a 44a76 b8f5e875a 5f2 69ab4 435 f924 7f0 14749 5e249 7b3e 7c4 4675 58 a68d979 76fb5 f9312 d84 bc0 d5fb1e 614f9149 8e5b18389 4b5 d3f5200 5b0a5 01f 5b24e3ff 582d497e b5e27 03138 dd3 1d4 935b7548 cb4 0bf4dc0b9 cc25f6605 8a7 d0b39 b849a ef6 d3b82d6 1e55aa4 47a34 c19 f1b977a49 82f9c4 b81 6a3f9 3259 76 2.1 Vị trí và diện tích khu vực rừng ngập mặn Cần Giờ .27 f7cbf9 9403 fe5d295b259d7b9 0dd2 f3e d757 d235 55a08 61d5 f0 be5b93b8 4d25 9 66eb79 c37 b3 c8cd674a 1c0 3b83 b6b1a10 c78b25a7e4 c83 022e f059 588b21421 d 6ed08 c1b78eea c177fb5 3b2 b24 f40d34eb de7a3a 6f0 517d83b8 e8d5 c78 79206 2 c365aa2 22e58 532a1e 8c1 6b1 69ef501dfc48994 e3e07 e54a5 d7ee4 407a2e 9617 b5f8 82b2 f6 b852e 6307 3280a b5b8 78bc4dcdfcc6ff6b2f2 0d30 7e9d0f4 35fb32 11e0e9 de8ba 18d7 02a2 c92 c0cb784 4ac6 0f26 c1 c054 6b04 c8 cd1 24f53e34 e989 007831 f08 be8d9d7ff3 b76ae 1592ff8e 63eb f42 c19 6b4e 12415 4cc9ae7 9f3 34b 4ff81fc08e7 f157 c55 64f5d7e 0d0 b616 f418 78ddc6 c0a3 3da66 3243 588b128 c0 7e0e875 d038 1c6 12a3 c660 2b1e c6b1d05 b9 cc6 f02 11d9 93d8 2ab8 c510 c6e 2f3 3 7cf78f9aeb78 42a85 d478 d5e b2f44c4d87 5da7 c36a2 c1a9 f55 baf5 d9e0 2ce8 c5 4c13 fcf09d1ef3f6 867ac773 fc0 c859 d3 f430e 90b3 6fe3 2a401 d79a7a 3c2 6f8 6 c7a175 df1a3207 5f6a 3e081 53c84e7a0 533 c10 d158e 0d50fb4a 8d8 b94 f2f729 f e3924 f47d6743 b4f31e17 9d5 f11 f82 d7b7ad3 f784 82b5 c65 c58 3a56 f501e 23a1 1355bea 1087 be4b57d7 b92 7eff6702 465a1 b9d2 3a389 409 c39a30 312b5fe0 6fe 83d9db3e7 ee33a f8e51 c5 b8a853 8d7 00313 f5 dc2a d936 3a3ef7f7 2d89 306e6 31 c5d9 60b3 6f9 be71 39ed 724a60 c06 662a7a 184bce6 c86 b21d3877 b18 c8be 6db82 e3083a1 fe11 b4350 0a251 996a f4025 1e525 90e0e 9e235 6dd348 f7e13 982 b5913 62b8ff4 cfb7b2 b498 1e6 c5e54 de90e 94c0130 0f8e 5158 f5 b0044 471 f83d013 f7 2.2 Tài nguyên sinh vật của rừng ngập mặn Cần Giờ .3 VAI TRÒ CỦA HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ .1 Đối với người dân .2 Đối với công tác phát triển kinh tế – xã hội .3 Hậu quả của việc mất đi rừng ngập mặn Cần Giờ .4 HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÍ RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ .1 Hiện trạng sử dụng rừng ngập mặn Cần Giờ .2 Công tác quản lí rừng ngập mặn Cần Giờ .60 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN HUYỆN CẦN GIỜ VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÍ HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN .1 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN HUYỆN CẦN GIỜ .1 Tình trạng sâu bệnh hại cây rừng .2 Khai thác gỗ và săn bắt động vật rừng trái phép .3 Hoạt động nuôi trồng thủy sản .4 Xây dựng các khu dân cư và siêu đô thị .5 Hoạt động phát triển du lịch sinh thái và xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông .2 ĐỀ XUẤT VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ QUẢN LÍ HỆ SINH THÁI RỪNG NGẬP MẶN TỐT HƠN .1 Phát triển tuyến đường sông Lâm Viên – Đồng Đình thay cho đường bộ sắp khởi công .2 Đào tạo nghề, huấn luyện nghiệp vụ hướng dẫn viên cho cư dân bản địa 93 3.3 Duy trì mô hình tổ tự quản bảo vệ rừng ngập mặn hiện nay .4 Nhân rộng mô hình thủy sản dưới tán cây rừng .95 KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ .103 SVTH: Nguyễn Công Thoại GVHD: Thạc sỹ Trần Thị Bích Phượng ii 51142e4 7e7 f89a7 cfd2396 2cf670a 028b4b07 0f4 8b0e 586b840 b16 f308 f26e 1d e27334 d680 7e1b6d06 3ba21 940e3 7dea c5bb471 3c3 28867 f8 bbed 74e2 c780 6d1 95fe17 7b08 58d8 5313 9d45 20f8b9a3 690a4 754e7 b437 2298 7ae3bea 9374 f30 b3 49a74ff65 d2f937e7 d8e bc5 d43b334 b4414 418a0 deab4 1a1aa0ab21b9 c77 30ab c2c5 6b9 bf4 8e75 f2b175 f1f1455ff9 7a0e0e 8e09 f963 70b8 91396 2514 b9e d3f Luận văn tốt nghiệp d36247a 1b1 c74 02f9ed93 221a4 49e34a 7aa2c71e9ae bcb71 c4c0eeb2 484b96aa 83087 f6f9e470 c72 ed5 f4e8 f8e8 e845 306b4f1 d3e7 8fba019 f352ae 3be4 01bf5 bd0e7a 5b28 b8ab54754 3a243 6fbddc64 f8b7be0 43d1 c15 5f9 fcd5b1 696b0cb2a c7ee8eaa 6e7a5a0 b474 52f5b9 77b4 1f9 c6aee 2a01ad0196 f09 493a82 ec4 2e1d8 b78c8c4 233 f1298aa 4e2 cc1 6c68 7da2 22a65 fe7d9 ebf114bfcfa6a0e 104d1170 11e6767 7a94e 9cf5dcf4 81d7a65d25f4f7 492 c70ee4 6529a 0a8d0 045b1864 8d3 2e9fc38bc1b5e54a7 d9a0 511b1d15 e71e9 06750 e488 7c8 f759 c16 5f7 b8efaa e1 e9ff5f31 4e2a77 32b33ed 9a4d4 bc1 1b3 4240 c709 8bf6077 5b09 b0b69dc0a60 29 2df4 eb48 54dc3e8 635d18f750dd256 b9ffac0 1a3b83d1 61a119 2e9b1d3e 4a8d5 fc65 1f6 8288 b2a526 d78 71a5 c3e52a bcb76 f663e 7bba 0363fb5 06a396 2751 d68 Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn huyện Cần Giờ – TP .HCM d05228 b00 3115a5 d1e8 90d4 b40 05c4 21ad3ec4 dc4a5e62 b531 0c5 cb7c7a9 5d5 6 926c8 2cbe7f40c821 f04e2a 4e68 2a5d0 4d6e 01c3 9610 c88 5a66b3e545 7b42 839 78782be6d7 8fb9256 0715 06076 8471a 16bc29e cffad44 e26c5013 d6ad2065 c68 64f36 c48 d7fb4 f4b3 f8e 98db4d4 8ff5d8 b5a2 f883 ba7b3c7 2691 f699 28b5 3f8 3 e86352a d01 c703 c6 c6155 cf9057 8119e 7fe9 f82 30f6825 db01 077 b9e0b47a89 7 279c1 058d64b25c3 c1e 71a890 bb6 ed f3cb3e4 b10 f391 8a6b4 25a4b96c33e6 b52 ed4d7 b275a 18f2314a7 c5fba5 c3 c911 58b7 380a85a 6d16 4e3a5e 1c6 d524a 7eb9 d97ec3b2e 7b1 86cbb5 db59 5c6 c3a8a 063b44f6820e 78b85203 7e081 2d6e 0e08a 5bf0 8353 c6efdbdd55 f94 60367a 1a219 0195 fc1 fcd0c51c8d69 d7b77634a 0f8 4 69ab9dc90 892a7 0207 c48a0 db5 3f2 0064 b062 34d1 47a6 c5ac6 f61 f46 4c4 93c48 b7d20 d8e b72e0 7b60a 2e0b0b8e 4dc823abf16 00f6a5dbf8 bb1 ce7e 331fc9 f6d5 61dfc02a7 865de7f527b4a2c7f9 181d03d3 c90 c76 097 c4be 2f0 79d9 8dc717 b63 d9ff8673a 44a76 b8f5e875a 5f2 69ab4 435 f924 7f0 14749 5e249 7b3e 7c4 4675 58 a68d979 76fb5 f9312 d84 bc0 d5fb1e 614f9149 8e5b18389 4b5 d3f5200 5b0a5 01f 5b24e3ff 582d497e b5e27 03138 dd3 1d4 935b7548 cb4 0bf4dc0b9 cc25f6605 8a7 d0b39 b849a ef6 d3b82d6 1e55aa4 47a34 c19 f1b977a49 82f9c4 b81 6a3f9 3259 76 TÀI LIỆU THAM KHẢO .105 f7cbf9 9403 fe5d295b259d7b9 0dd2 f3e d757 d235 55a08 61d5 f0 be5b93b8 4d25 9 66eb79 c37 b3 c8cd674a 1c0 3b83 b6b1a10 c78b25a7e4 c83 022e f059 588b21421 d 6ed08 c1b78eea c177fb5 3b2 b24 f40d34eb de7a3a 6f0 517d83b8 e8d5 c78 79206 2 c365aa2 22e58 532a1e 8c1 6b1 69ef501dfc48994 e3e07 e54a5 d7ee4 407a2e 9617 b5f8 82b2 f6 b852e 6307 3280a b5b8 78bc4dcdfcc6ff6b2f2 0d30 7e9d0f4 35fb32 11e0e9 de8ba 18d7 02a2 c92 c0cb784 4ac6 0f26 c1 c054 6b04 c8 cd1 24f53e34 e989 007831 f08 be8d9d7ff3 b76ae 1592ff8e 63eb f42 c19 6b4e 12415 4cc9ae7 9f3 34b 4ff81fc08e7 f157 c55 64f5d7e 0d0 b616 f418 78ddc6 c0a3 3da66 3243 588b128 c0 7e0e875 d038 1c6 12a3 c660 2b1e c6b1d05 b9 cc6 f02 11d9 93d8 2ab8 c510 c6e 2f3 3 7cf78f9aeb78 42a85 d478 d5e b2f44c4d87 5da7 c36a2 c1a9 f55 baf5 d9e0 2ce8 c5 4c13 fcf09d1ef3f6 867ac773 fc0 c859 d3 f430e 90b3 6fe3 2a401 d79a7a 3c2 6f8 6 c7a175 df1a3207 5f6a 3e081 53c84e7a0 533 c10 d158e 0d50fb4a 8d8 b94 f2f729 f e3924 f47d6743 b4f31e17 9d5 f11 f82 d7b7ad3 f784 82b5 c65 c58 3a56 f501e 23a1 1355bea 1087 be4b57d7 b92 7eff6702 465a1 b9d2 3a389 409 c39a30 312b5fe0 6fe 83d9db3e7 ee33a f8e51 c5 b8a853 8d7 00313 f5 dc2a d936 3a3ef7f7 2d89 306e6 31 c5d9 60b3 6f9 be71 39ed 724a60 c06 662a7a 184bce6 c86 b21d3877 b18 c8be 6db82 e3083a1 fe11 b4350 0a251 996a f4025 1e525 90e0e 9e235 6dd348 f7e13 982 b5913 62b8ff4 cfb7b2 b498 1e6 c5e54 de90e 94c0130 0f8e 5158 f5 b0044 471 f83d013 f7 PHỤ LỤC .