CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÃ HỘI HÓA VÀ XÃ HỘI HÓA SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH 1.1 Vấn đề xã hội hóa và xã hội hóa sản xuất chương trình truyền hình 1.1Xã hội hóa là gì Theo từ điển Tiếng Việt, XHH là: “ Làm cho trở thành của chung của xã hội” [27, tr.1051] Theo Macionis John, J. XHH là : “một khái niệm của nhân loại học và xã hội học được định nghĩa là một quá trình tương tác xã hội kéo dài suốt đời qua đó cá nhân phát triển khả năng con người và học hỏi các mẫu văn hóa của mình” [37,tr.154] Khi chuyển từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường, Đảng và Nhà nước ta thừa nhận và tôn trọng sự tồn tại của nhiều thành phần kinh tế. Nền kinh tế thị trường nước ta phát triển trên hình thức sở hữu nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế thị trường hình thành từ quá trình XHH lao động và sản xuất lấy giá trị sức lao động và hiệu quả của nó làm thước đo, nên tiến trình XHH diễn ra theo quy luật giá trị thặng dư. Sự phát triển của XHH dựa trên những tiến bộ kỹ thuật.
Còn trình độ XHH cao hay thấp lại dựa vào cách mạng khoa học-kỹ thuật đi đôi với tiến bộ trong cải cách tổ chức và quản lý, tạo ra sự phát triển không ngừng của lực lượng sản xuất xã hội. Quá trình XHH trong kinh tế thị trường mang tính chất cạnh tranh để tồn tại và phát triển giữa các tư nhân, cá thể, giữa các doanh nghiệp, tập đoàn và đang phát triển sự cạnh tranh giữa các quốc gia. Cạnh tranh trong kinh tế thị trường có tác dụng như một động lực phát triển cho nền kinh tế Việt Nam phát triển và tăng trưởng. Cùng với quá trình này, khái niệm XHH không còn xa lạ.
Nó 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com được hiểu là “làm cho mang tính xã hội” hay “huy động toàn xã hội tham gia”. Ở nước ta, cụm từ XHH xuất hiện khoảng cuối thập niên 90 của thế kỉ trước và trở thành một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi, phố biến và thịnh hành trong xã hội hiện nay. Có thể hiểu XHH là huy động nguồn lực xã hội, các tầng lớp nhân dân tham gia vào một lĩnh vực, một hoạt động nào đó mà trước kia chỉ có các đơn vị Nhà nước tham gia. XHH theo cách hiểu thuật ngữ kinh tế thị trường là tư nhân tham gia vào một số lĩnh vực thuộc Nhà nước quản lý để phát huy những tiềm năng, chất xám và khả năng của họ, tạo ra những sản phẩm có giá trị phục vụ cho sự nghiệp phát triển của đất nước, phục vụ cộng đồng, góp phần làm cho dân giàu, nước mạnh.2 Sự phát triển của xu hướng xã hội hóa ở TP.HCM Sự nghiệp đổi mới đất nước của nhân dân ta hơn 20 năm qua đã giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử.
Những thành tựu đó tạo ra xu thế mới của Việt Nam trên trường quốc tế, mở ra một cục diện mới đối với sự phát triển của đất nước ta, là cơ sở quan trọng để hội nhập sâu hơn và toàn diện hơn vào nền kinh tế thế giới. Trong điều kiện nước ta đã là thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), với chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là mở cửa và hội nhập nền kinh tế Việt Nam vào nền kinh tế thế giới, xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, đậm đà bản sắc dân tộc trong việc xây dựng các chiến lược, chính sách và hoạch định về vấn đề XHH một số lĩnh vực như: kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế được coi là động lực cho sự phát triển của xã hội.HCM là thành phố trẻ trung và hiện đại, là cửa ngỏ của đất phương Nam. Từ rất sớm, nơi đây đã trở thành trung tâm thương mại sầm uất, giao 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lưu với nước ngoài rất nhộn nhịp.HCM đã trở thành một trung tâm công nghiệp,văn hóa, khoa học kĩ thuật, trung tâm giao dịch quốc tế, đầu mối giao thông quan trọng, một trung tâm du lịch và là khu kinh tế trọng điểm của phía Nam và của cả nước. Theo chỉ tiêu tổng hợp trên trang web của thành phố giai đoạn 2000-2006: nền kinh tế của TP.HCM đa dạng về lĩnh vực, từ khai thác mỏ, thủy sản, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, xây dựng đến du lịch, tài chính.
Cơ cấu kinh tế của thành phố, khu vực Nhà nước chiếm 33,3%, ngoài quốc doanh chiếm 44,6%, phần còn lại là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Về các ngành kinh tế, dịch vụ chiếm tỷ trọng cao nhất: 51,1%. Phần còn lại, công nghiệp và xây dựng chiếm 47,7%, nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chỉ chiếm 1,2%. Trong 5 năm qua (từ năm 2005), TP.HCM là đơn vị đi đầu trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công tác XHH giáo dục.
XHH giáo dục đã khuyến khích và tạo điều kiện cho nhiều thành phần kinh tế đầu tư nhằm đa dạng hóa các loại hình đào tạo như trường dân lập, trường tư thục, trường có yếu tố nước ngoài. Nhờ đó, XHH giáo dục ở TP.HCM bước đầu đã có những thành công nhất định khi số lượng trường ngoài công lập đã gần 100 và chiếm khoảng 1/6 lượng học sinh theo học. Không chỉ là học sinh ở TP.HCM mà các tỉnh lân cận, các tỉnh miền Trung đều có học sinh theo học tại các trường này.HCM luôn được coi là điểm sáng đi đầu trong XHH giáo dục. Sau hơn 10 năm triển khai XHH chăm sóc sức khỏe nhân dân, TP.HCM hiện được đánh giá là một trong những địa phương gặt hái thành công chủ trương này.
Với 28 bệnh viện và hàng ngàn cơ sở hành nghề y dược tư nhân, hệ thống y tế ngoài công lập này đang góp phần không nhỏ bảo vệ sức khỏe người dân thành phố và các tỉnh lân cận. Một số bệnh viện tạo được uy tín như: bệnh viện Triều An, Hoàn Mỹ, bệnh viện đa khoa quốc tế Vũ Anh, bệnh viện Vạn Hạnh, bệnh viện liên doanh Pháp-Việt.Về chuyên khoa 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phải kể đến sự đóng góp của bệnh viện Phụ sản quốc tế Sài Gòn, bệnh viện Tim Tâm Đức.Theo Sở Y tế TP.HCM, tính đến cuối năm 2008, toàn thành phố đã có hơn 13.000 cơ sở y dược hành nghề tư nhân với hơn 90 phòng khám đa khoa và 28 bệnh viện tư nhân với tổng cộng gần 20.000 giường bệnh nội trú. Ở địa hạt sân khấu, XHH sân khấu đã làm nên một sân khấu kịch tươi mới và hấp dẫn nhất cả nước. Ở sân khấu phía Nam, những cái tên sân khấu XHH: Sân khấu 5B Võ Văn Tần, sân khấu Phú Nhuận, sân khấu IDECAP và gần đây là sân khấu Hoàng Thái Thanh, thường xuyên xuất hiện trên trang văn hóa nghệ thuật của nhiều phương tiện thông tin đại chúng bởi họ liên tục có những vở diễn mới.
Chính sân khấu XHH góp phần mang lại đời sống tinh thần phong phú cho người dân, đồng thời làm nên diện mạo sân khấu đa hình, đa sắc của TP Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung.HCM trong thời kì hội nhập 1.1 Sự tác động của kinh tế thị trường đối với hoạt động báo chí Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế hàng hóa phát triển ở giai đoạn cao. Nói đến kinh tế thị trường là nói đến hàng hóa. Giai cấp tư sản có ý thức rất rõ việc xây dựng, khai thác và sử dụng báo chí như một loại hàng hóa có khả năng đem lại lợi nhuận cao. Lợi nhuận từ kinh doanh báo chí chủ yếu từ bán báo và bán quảng cáo.
Báo càng có số lượng phát hành lớn, lợi nhuận càng cao. Các doanh nghiệp cần quảng cáo sản phẩm hàng hóa và dịch vụ thường điều tra, tìm hiểu mức độ, phạm vi ảnh hưởng của các sản phẩm báo chí và tìm tới các tờ báo có số lượng công chúng đông để hợp đồng đăng, phát quảng cáo. Quảng cáo trong nhiều trường hợp đó chính là sự đầu tư mang lại hiệu quả cao. Các chủ báo cũng hiểu điều mà các doanh nghiệp, các nhà sản xuất cần ở họ.
Chính vì vậy, 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bất cứ chủ báo nào cũng nỗ lực tìm cách nâng số lượng phát hành càng cao càng tốt và các thành viên của tòa soạn cũng ý thức rõ về vấn đề cốt tử này. Thị trường báo chí là nơi diễn ra quá trình mua bán sản phẩm báo chí, thực hiện những hợp đồng quảng cáo hoặc những cam kết tài trợ để thông qua đó quảng bá cho thương hiệu các sản phẩm. Việc ra đời thị trường báo chí luôn có ý nghĩa lớn với mỗi nền báo chí, đánh dấu bước phát triển của báo chí. Là sản phẩm hàng hóa, báo chí chịu tác động của quy luật cạnh tranh như bất cứ loại hàng hóa nào khác.
Bán báo tức là bán thông tin. Các loại công chúng khác nhau có nhu cầu khác nhau về thông tin. Mua báo tức là mua giá trị thông tin in, phát trên tờ báo hoặc trên chương trình phát thanh, truyền hình. Công chúng là khách hàng của báo chí, do vậy, họ có quyền lựa chọn cho mình loại sản phẩm báo chí mà họ cảm thấy cần thiết, bổ ích.
Tầm quan trọng của thông tin thị trường có tác động tích cực hay tiêu cực tới hiệu quả của một nền kinh tế. Trong điều kiện hội nhập kinh tế hiện nay, thông tin thị trường càng được nhìn nhận như một yếu tố quan trọng hàng đầu. Các hoạt động thông tin kinh doanh trong thương mại là bước đi đầu tiên mà bất cứ nhà doanh nghiệp nào cũng cần phải có trước khi triển khai các hoạt động sản xuất kinh doanh. Sự phong phú hay nghèo nàn của thông tin thị trường phụ thuộc vào mức độ sôi động hay trầm lắng của bản thân nền kinh tế.
Những thành quả của công cuộc đổi mới trên đất nước ta chính là cơ hội cho báo chí phát triển ngày càng mạnh mẽ. Điều đó thể hiện ở số lượng, chất lượng sản phẩm báo chí và đội ngũ cán bộ báo chí. Tất cả những điều trên đã khiến cho diện mạo báo chí nước ta ngày càng phong phú và đa dạng hơn. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đã tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội trong đó có báo chí.