Luận văn thạc sĩ sellected antecedents of consumers ethics an empirical study in vietnam

Luận văn thạc sĩ phân tích sellected antecedents of consumers ethics an empirical study in vietnam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Luu Chi Nhan
• Người hướng dẫn: Dr. Le Nhat Hanh
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Master of Business (Honours)
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Đạo Đức Tiêu Dùng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Research background
• 1.2. Research gap
• 1.3. Research objectives
• 1.4. Research scope
• 1.5. Research contributions
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND HYPOTHESIS DEVELOPMENTS
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. Data analysis methods
• 4. CHAPTER 4: DATA ANALYSIS AND RESULTS
• 4.1. Exploratory Factor Analysis (EFA)
• 4.2. Multiple Regression Analysis
• 4.5. Discussion of findings
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS
• 5.1. Limitations and future research
• APPENDIX A: Survey Questionnaire
• APPENDIX B: Survey Questionnaire
• APPENDIX C: Total Variance Explained of Independent Variables
• APPENDIX D: Histogram, Scatter plot & Normal Regression of Dependent Variable
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về đạo đức tiêu dùng tại Việt Nam

Đạo đức tiêu dùng là một khái niệm quan trọng trong nghiên cứu hành vi tiêu dùng. Tại Việt Nam, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế đã dẫn đến những thay đổi trong hành vi và thái độ của người tiêu dùng. Nghiên cứu này sẽ khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức tiêu dùng và cách mà người tiêu dùng Việt Nam nhận thức về trách nhiệm xã hội trong tiêu dùng.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của đạo đức tiêu dùng

Đạo đức tiêu dùng đề cập đến các nguyên tắc và giá trị mà người tiêu dùng áp dụng khi đưa ra quyết định mua sắm. Nó không chỉ ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng mà còn tác động đến các doanh nghiệp trong việc xây dựng thương hiệu và uy tín.

1.2. Tình hình hiện tại của đạo đức tiêu dùng tại Việt Nam

Tại Việt Nam, nhiều người tiêu dùng vẫn chưa nhận thức rõ về trách nhiệm xã hội trong tiêu dùng. Sự phổ biến của hàng giả và hàng nhái cho thấy một khoảng cách lớn giữa nhận thức và hành động của người tiêu dùng.

II. Vấn đề và thách thức trong đạo đức tiêu dùng

Mặc dù có sự phát triển trong nhận thức về đạo đức tiêu dùng, vẫn còn nhiều thách thức mà người tiêu dùng và doanh nghiệp phải đối mặt. Các vấn đề như hàng giả, hàng nhái và sự thiếu minh bạch trong thông tin sản phẩm đang gây ra những khó khăn lớn.

2.1. Hàng giả và hàng nhái Tác động đến người tiêu dùng

Hàng giả và hàng nhái không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của người tiêu dùng mà còn làm giảm lòng tin vào các thương hiệu. Nghiên cứu cho thấy rằng khoảng 81% phần mềm tại Việt Nam là hàng giả, cao hơn nhiều so với mức trung bình của châu Á.

2.2. Thiếu minh bạch trong thông tin sản phẩm

Nhiều người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc xác định nguồn gốc và chất lượng của sản phẩm. Điều này dẫn đến việc họ dễ dàng bị lừa bởi các quảng cáo không chính xác và sản phẩm kém chất lượng.

III. Phương pháp nghiên cứu đạo đức tiêu dùng

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định tính và định lượng để phân tích hành vi tiêu dùng tại Việt Nam. Các yếu tố như tâm lý người tiêu dùng, thói quen tiêu dùng và trách nhiệm xã hội sẽ được xem xét kỹ lưỡng.

3.1. Phương pháp định tính Phỏng vấn và khảo sát

Phỏng vấn sâu và khảo sát sẽ được thực hiện để thu thập dữ liệu về nhận thức và hành vi của người tiêu dùng. Điều này giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức tiêu dùng.

3.2. Phương pháp định lượng Phân tích số liệu

Dữ liệu thu thập từ khảo sát sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố như tâm lý người tiêu dùng và đạo đức tiêu dùng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu đạo đức tiêu dùng

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những hiểu biết quý giá cho các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách. Việc hiểu rõ về hành vi tiêu dùng có thể giúp các doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược marketing và phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng.

4.1. Chiến lược marketing hiệu quả

Doanh nghiệp cần xây dựng các chiến lược marketing nhấn mạnh vào trách nhiệm xã hội và đạo đức tiêu dùng để thu hút người tiêu dùng. Việc này không chỉ giúp tăng doanh số mà còn nâng cao uy tín thương hiệu.

4.2. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao nhận thức về đạo đức tiêu dùng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Các chương trình giáo dục và tuyên truyền sẽ giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của mình.

V. Kết luận và tương lai của đạo đức tiêu dùng tại Việt Nam

Đạo đức tiêu dùng tại Việt Nam đang trong quá trình phát triển. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự nỗ lực từ cả người tiêu dùng và doanh nghiệp, có thể xây dựng một môi trường tiêu dùng bền vững hơn.

5.1. Tương lai của đạo đức tiêu dùng

Dự báo rằng trong tương lai, người tiêu dùng sẽ ngày càng nhận thức rõ hơn về đạo đức tiêu dùng và trách nhiệm xã hội. Điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển của thị trường bền vững tại Việt Nam.

5.2. Vai trò của công nghệ trong việc nâng cao đạo đức tiêu dùng

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và giáo dục người tiêu dùng về đạo đức tiêu dùng. Các nền tảng trực tuyến có thể cung cấp thông tin minh bạch và chính xác về sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng vi phạm chuẩn mực đạo đức trong tiêu dùng đang trở thành thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế thị trường tại các quốc gia đang phát triển. Theo báo cáo toàn cầu năm 2014, tỷ lệ cài đặt và sử dụng phần mềm máy tính không bản quyền tại Việt Nam lên tới khoảng 81%, vượt xa mức trung bình 62% của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Giá trị thương mại của các phần mềm không bản quyền trên toàn cầu đã chạm ngưỡng 62,7 tỷ USD. Song song đó, lực lượng chức năng tại Việt Nam trong năm 2014 đã phát hiện và xử lý 17.396 vụ buôn bán hàng giả, hàng nhái với tổng giá trị tang vật thu giữ ước tính khoảng 36 tỷ đồng, tăng 24,2% về số vụ so với năm trước. Trong tổng số hơn 100.000 vụ vi phạm pháp luật thương mại được thanh tra, có hơn 10.000 vụ việc liên quan trực tiếp đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và sản xuất hàng giả.

Trước bối cảnh dân số Việt Nam vượt mốc 92,5 triệu người với cơ cấu 54 dân tộc và nền kinh tế đang hội nhập sâu rộng, các nghiên cứu hàn lâm trước đây chủ yếu tập trung vào đạo đức từ phía người bán mà bỏ ngỏ khía cạnh người mua. Đề tài luận văn thạc sĩ này được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống học thuật bằng cách xác định và đo lường tác động của ba tiền đề tâm lý và thái độ gồm: khả năng tự giám sát, chủ nghĩa xảo quyệt và chủ nghĩa cơ hội đến các chiều hướng đạo đức của người tiêu dùng. Phạm vi khảo sát được triển khai thực nghiệm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Bình Dương với cỡ mẫu 340 người tiêu dùng từ 15 tuổi trở lên. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp mô hình lượng hóa các yếu tố tâm lý dẫn dắt hành vi sai lệch, hỗ trợ các doanh nghiệp bán lẻ xây dựng rào cản phòng ngừa gian lận và giúp các cơ quan quản lý nhà nước ban hành chính sách bảo vệ sở hữu trí tuệ hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai lý thuyết nền tảng trong đạo đức tiếp thị: Mô hình quá trình ra quyết định đạo đức của Hunt và Vitell kết hợp cùng khung tiếp cận ngẫu biến của Ferrell và Gresham. Theo mô hình Hunt và Vitell, các đánh giá đạo đức của cá nhân chịu sự chi phối chặt chẽ bởi môi trường văn hóa và các đặc điểm tâm lý cá nhân. Luận văn kế thừa bốn khái niệm then chốt:

• Đạo đức người tiêu dùng: Được định nghĩa theo Muncy và Vitell gồm 4 thành phần hành vi: Chủ động hưởng lợi từ hành vi phi pháp; Thụ động hưởng lợi từ sai sót của người bán; Chủ động hưởng lợi từ hành vi mập mờ, thiếu chuẩn mực nhưng không phạm pháp; và Hành vi vô hại, không gây tổn hại trực tiếp.
• Khả năng tự giám sát: Dựa trên thuyết tự giám sát của Snyder, phản ánh mức độ một cá nhân kiểm soát và điều chỉnh các biểu hiện bản thân để phù hợp với bối cảnh xã hội.
• Chủ nghĩa xảo quyệt: Được định nghĩa theo Christie và Geis, mô tả xu hướng thao túng, thực dụng và đặt mục tiêu cá nhân lên trên các chuẩn mực đạo đức quy ước.
• Chủ nghĩa cơ hội: Khái niệm phát triển từ lý thuyết chi phí giao dịch của Williamson, biểu thị hành vi tìm kiếm lợi ích cá nhân bằng sự mưu mẹo, xuyên tạc thông tin hoặc né tránh nghĩa vụ.

Mô hình nghiên cứu thiết lập 12 giả thuyết phân nhánh kiểm định mối quan hệ trực tiếp giữa 3 tiền đề tâm lý độc lập với 4 chiều hướng đạo đức người tiêu dùng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn định tính và định lượng:

• Giai đoạn định tính: Tiến hành phỏng vấn sâu với 7 người tiêu dùng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh nhằm điều chỉnh thang đo phù hợp với văn hóa tiêu dùng bản địa, loại bỏ 3 biến quan sát không tương thích về kê khai thuế và đàm phán xe hơi.
• Giai đoạn định lượng: Thu thập dữ liệu thông qua phát phiếu khảo sát trực tiếp và bảng hỏi trực tuyến với tổng số 69 biến quan sát. Cỡ mẫu hợp lệ đạt 340 quan sát, đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu 5 quan sát cho 1 biến theo nguyên tắc của Hair và cộng sự. Phương pháp lấy mẫu thuận tiện được áp dụng để tiếp cận đa dạng các tầng lớp dân cư tại hai đô thị lớn.
• Quy trình phân tích dữ liệu: Dữ liệu được làm sạch và xử lý trên phần mềm thống kê với các kỹ thuật: Đánh giá độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha (yêu cầu trên 0,6; tương quan biến - tổng trên 0,3); Phân tích nhân tố khám phá EFA sử dụng phép trích Principal Axis Factoring và phép xoay Varimax (chỉ số KMO đạt 0,964; kiểm định Bartlett có ý nghĩa p = 0,000; tổng phương sai trích đạt 62,097% với hệ số tải nhân tố đều vượt ngưỡng 0,5); Kiểm định đa cộng tuyến thông qua hệ số VIF (đều nhỏ hơn 5,0); và Phân tích hồi quy tuyến tính bội để kiểm định các giả thuyết. Việc lựa chọn hồi quy tuyến tính bội cho phép lượng hóa chính xác mức độ tác động độc lập của từng biến tâm lý lên từng hành vi đạo đức riêng biệt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích hồi quy đa biến trên mẫu 340 người tiêu dùng mang lại bốn phát hiện trọng tâm:

• Thứ nhất, chủ nghĩa cơ hội là yếu tố dự báo mạnh nhất và có tác động thuận chiều rõ nét lên các hành vi vi phạm đạo đức tiêu dùng. Cụ thể, chủ nghĩa cơ hội thúc đẩy mạnh mẽ hành vi chủ động trục lợi từ các tình huống mập mờ pháp lý với hệ số Beta chuẩn hóa đạt 0,285 (mức ý nghĩa p = 0,000) và hành vi thụ động hưởng lợi từ lỗi của người bán với hệ số Beta đạt 0,262 (mức ý nghĩa p = 0,000).
• Thứ hai, khả năng tự giám sát thể hiện vai trò ức chế đối với hành vi chủ động vi phạm pháp luật nhưng lại có xu hướng thúc đẩy hành vi thụ động trục lợi. Cụ thể, tự giám sát tác động nghịch chiều có ý nghĩa thống kê tới hành vi chủ động trục lợi phi pháp với Beta đạt -0,224 (p = 0,000, giải thích 5,8% phương sai mô hình với R bình phương bằng 0,058). Ngược lại, tự giám sát lại tác động thuận chiều tới hành vi thụ động hưởng lợi với Beta bằng 0,208 (p = 0,000, giúp mô hình đạt R bình phương bằng 0,180, giải thích 18,0% phương sai).
• Thứ ba, chủ nghĩa xảo quyệt không có tác động đáng kể đến hành vi chủ động phạm pháp trong điều kiện kiểm định khắt khe ở mức tin cậy 95%, nhưng ghi nhận tác động một phần ở mức ý nghĩa 90% (p < 0,10) đối với hành vi thụ động trục lợi (Beta = 0,094) và hành vi lách luật mập mờ (Beta = 0,101, R bình phương của mô hình đạt 0,108, tương đương 10,8% phương sai).
• Thứ tư, cơ cấu mẫu phản ánh 50% đáp viên nằm trong độ tuổi 15-29 tuổi, 61% là nữ giới và 75% có trình độ dưới đại học hoặc đang học đại học, cho thấy thế hệ người tiêu dùng trẻ chiếm tỷ trọng áp đảo trong việc định hình chuẩn mực hành vi trên thị trường.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ nghịch chiều giữa khả năng tự giám sát và hành vi chủ động vi phạm pháp luật hoàn toàn phù hợp với lý thuyết tâm lý xã hội. Những cá nhân có tính tự giám sát cao thường nhạy cảm với các quy chuẩn xã hội và e ngại việc mất hình ảnh cá nhân trước cộng đồng. Trong nền văn hóa đề cao thể diện và danh dự của người Việt Nam như câu tục ngữ "Cọp chết để da, người ta chết để tiếng", việc công khai vi phạm pháp luật tại nơi công cộng bị coi là sự sụp đổ về mặt uy tín cá nhân.

Tuy nhiên, đối với hành vi thụ động hưởng lợi như nhận thừa tiền thối mà không trả lại, người có tính tự giám sát cao lại dễ dàng thỏa hiệp. Nguyên nhân xuất phát từ tâm lý coi sai sót thuộc về trách nhiệm của người bán, hành vi im lặng không bị người xung quanh phát hiện nên không làm tổn hại đến hình ảnh công chúng của họ. Mức độ giải thích 18,0% phương sai của mô hình thụ động hưởng lợi chứng minh rằng các yếu tố tâm lý đóng vai trò rất lớn trong các tình huống đạo đức không có sự giám sát trực tiếp.

Kết quả nghiên cứu có sự tương đồng nhất định với các công trình của Rawwas khi đối chiếu tại 8 quốc gia, đồng thời khẳng định tính phổ quát của thang đo Muncy - Vitell tại khu vực Đông Nam Á. Để trình bày dữ liệu trực quan cho các báo cáo quản trị, kết quả hồi quy nên được mô hình hóa qua biểu đồ cột so sánh trọng số Beta chuẩn hóa giữa ba biến độc lập trên bốn chiều kích đạo đức, kết hợp cùng bảng ma trận hệ số tương quan Pearson và bảng kiểm định đa cộng tuyến VIF để làm nổi bật sự khác biệt về cường độ tác động của từng nhân tố.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp mang tính chiến lược được đề xuất:

• Tự động hóa và chuẩn hóa 100% quy trình thu ngân tại điểm bán: Các doanh nghiệp bán lẻ cần lắp đặt hệ thống máy quét mã vạch và màn hình hiển thị kép đối ứng cho khách hàng, thiết lập quy trình kiểm tra tiền thối tự động nhằm triệt tiêu hoàn toàn cơ hội phát sinh sai sót thu ngân. Mục tiêu đặt ra là giảm thiểu 85% tổn thất hàng hóa và chênh lệch sổ sách do hành vi thụ động trục lợi gây ra trong vòng 6 tháng kể từ khi áp dụng, do Giám đốc Vận hành và Trưởng bộ phận Công nghệ thông tin trực tiếp chỉ đạo.
• Triển khai chiến dịch truyền thông thay đổi nhận thức đánh vào chuẩn mực thể diện xã hội: Hiệp hội Bảo vệ Người tiêu dùng phối hợp cùng Bộ Công Thương phát động các chiến dịch truyền thông đa phương tiện, nhấn mạnh thông điệp tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và sự trung thực trong giao dịch thương mại. Lộ trình triển khai kéo dài 2 năm nhằm mục tiêu giảm 30% tỷ lệ sử dụng phần mềm không bản quyền và hàng nhái trên thị trường.
• Ban hành chính sách kiểm soát đổi trả hàng hóa chặt chẽ và minh bạch: Doanh nghiệp thương mại điện tử và chuỗi bán lẻ cần thiết lập hệ thống định danh hóa đơn điện tử bắt buộc và yêu cầu xác thực lý do hoàn hàng trong thời hạn tối đa 30 ngày. Giải pháp này nhằm ngăn chặn triệt để 100% các trường hợp lạm dụng kẽ hở chính sách để trục lợi từ sản phẩm đã qua sử dụng, do Bộ phận Dịch vụ Khách hàng và Pháp chế chịu trách nhiệm thực thi.
• Tăng cường cơ chế thanh tra liên ngành và xử phạt vi phạm bản quyền: Lực lượng Quản lý thị trường cần phối hợp với các tổ chức bảo vệ bản quyền quốc tế như liên minh REACT đẩy mạnh hoạt động kiểm tra đột xuất tại các trung tâm thương mại và nền tảng số. Mục tiêu xử lý dứt điểm trên 95% các vụ việc xâm phạm nhãn hiệu và bản quyền được phát hiện theo từng quý, nâng cao tính răn đe của khung pháp lý hiện hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Luận văn cung cấp khung nghiên cứu mẫu mực về việc ứng dụng mô hình Hunt - Vitell trong môi trường kinh tế mới nổi, là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các công trình nghiên cứu sâu về hành vi người tiêu dùng và đạo đức tiếp thị xuyên văn hóa.
• Giám đốc điều hành, Giám đốc Marketing và Quản lý chuỗi bán lẻ: Giúp các nhà quản trị nhận diện rõ các kẽ hở tâm lý dẫn đến tổn thất thương mại, từ đó thiết kế quy trình thanh toán, đổi trả và chính sách chăm sóc khách hàng an toàn hơn.
• Nhà hoạch định chính sách và cơ quan Quản lý thị trường: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm để các cơ quan quản lý nhà nước hiểu rõ động cơ tiêu thụ hàng giả và vi phạm bản quyền (vốn ở mức 81%), từ đó xây dựng các chương trình giáo dục pháp luật sát thực tế.
• Các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp nước ngoài đang đầu tư tại Việt Nam: Cung cấp góc nhìn toàn diện về đặc trưng tâm lý và chuẩn mực đạo đức của người tiêu dùng bản địa trong phân khúc 15-29 tuổi, giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường và bảo vệ thương hiệu bền vững.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao nghiên cứu lại tập trung vào nhóm khách hàng trẻ tuổi từ 15 đến 29 tuổi tại Việt Nam? Nhóm tuổi 15-29 chiếm tới 50% mẫu khảo sát và đại diện cho hơn 25 triệu người trong cơ cấu dân số vàng của Việt Nam. Đây là nhóm có quyền lực mua sắm tăng trưởng nhanh nhất, trực tiếp tham gia vào các quyết định tiêu dùng của gia đình nhưng cũng là đối tượng tiếp cận nhiều nhất với các sản phẩm công nghệ và văn hóa số, nơi các vấn đề bản quyền diễn ra phổ biến.

• Chủ nghĩa cơ hội ảnh hưởng như thế nào đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng? Chủ nghĩa cơ hội tác động thuận chiều mạnh nhất tới các hành vi sai lệch chuẩn mực với hệ số Beta chuẩn hóa đạt 0,285 đối với hành vi lách luật và 0,262 đối với hành vi thụ động hưởng lợi. Khi người tiêu dùng có xu hướng cơ hội, họ sẵn sàng lợi dụng sự bất cẩn của người bán hoặc kẽ hở chính sách để thu lợi cá nhân mà không màng tới thỏa ước xã hội.

• Sự khác biệt căn bản giữa hai khái niệm chủ động vi phạm pháp luật và thụ động hưởng lợi là gì? Hành vi chủ động vi phạm pháp luật (như tráo đổi tem giá, uống nước ngọt chưa thanh toán) do người mua cố ý khởi xướng và nhận thức rõ tính phi pháp. Trong khi đó, hành vi thụ động hưởng lợi (như nhận thừa tiền thối mà im lặng) bắt nguồn từ lỗi vô ý của người bán và người mua chỉ ngầm trục lợi mà không phải chịu rủi ro pháp lý trực tiếp.

• Tại sao chủ nghĩa xảo quyệt không có tác động mang ý nghĩa thống kê ở mức tin cậy 95% lên hành vi phạm pháp trực tiếp? Dưới ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Nho giáo và chuẩn mực giữ thể diện tại Việt Nam, sự e ngại bị xã hội lên án và trừng phạt pháp lý đã lấn át xu hướng thao túng cá nhân. Do đó, tính xảo quyệt chỉ có thể bộc lộ ở mức ý nghĩa 90% trong các hành vi mập mờ, kín đáo thay vì các hành vi phạm pháp công khai.

• Doanh nghiệp có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này như thế nào để giảm thiểu thiệt hại do hàng giả? Doanh nghiệp cần phối hợp giữa việc nâng cao công nghệ nhận diện mã hóa sản phẩm và truyền thông gắn liền với danh dự người tiêu dùng. Khi thông điệp bài trừ hàng giả được lồng ghép vào chuẩn mực tự tôn xã hội, nhóm khách hàng có tính tự giám sát cao sẽ tự động tẩy chay hàng vi phạm bản quyền để bảo vệ hình ảnh cá nhân.

Kết luận

• Luận văn đã lượng hóa thành công tác động của 3 tiền đề tâm lý gồm khả năng tự giám sát, chủ nghĩa xảo quyệt và chủ nghĩa cơ hội lên 4 chiều hướng đạo đức tiêu dùng tại Việt Nam dựa trên mẫu 340 đáp viên.
• Khẳng định chủ nghĩa cơ hội là yếu tố chi phối mạnh nhất đến xu hướng gian lận thương mại với hệ số tác động lên tới 0,285.
• Làm sáng tỏ vai trò kiểm soát hai chiều của tính tự giám sát (Beta = -0,224 đối với vi phạm pháp luật nhưng Beta = 0,208 đối với thụ động trục lợi) dưới góc nhìn văn hóa giữ thể diện truyền thống.
• Cung cấp cơ sở khoa học giúp lý giải thực trạng tỷ lệ vi phạm bản quyền 81% và hỗ trợ hoàn thiện mô hình Hunt - Vitell trong bối cảnh thị trường mới nổi.
• Thiết lập hệ thống 4 nhóm giải pháp thực thi đồng bộ từ tự động hóa điểm bán đến truyền thông chính sách cho giai đoạn phát triển kinh tế 2026-2030.

Về kế hoạch phát triển tiếp theo, các nghiên cứu tương lai cần mở rộng phạm vi khảo sát ra các tỉnh thành miền Trung và miền Bắc trong lộ trình 12 tháng tới để tăng tính đại diện quốc gia. Các tổ chức học thuật và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng khung phân tích thực nghiệm này nhằm kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và nâng cao chuẩn mực văn minh thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY International School of Business ------------------------------ Luu Chi Nhan SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS: AN EMPIRICAL STUDY IN VIETNAM MASTER OF BUSINESS (Honours) Ho Chi Minh City - Year 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY International School of Business ------------------------------ Luu Chi Nhan SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS: AN EMPIRICAL STUDY IN VIETNAM ID: 22120060 MASTER OF BUSINESS (Honours) SUPERVISOR: DR. LE NHAT HANH Ho Chi Minh City – Year 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Runnung head: SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS i UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY International School of Business Luu Chi Nhan Mbus 3.2 Sellected Antecedents of Consumers’ Ethics: An Empirical Study in Vietnam Supervisor: Dr. Le Nhat Hanh. Ho Chi Minh City- Year 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS ii ACKNOWLEDGEMENTS This thesis could not have been completed without the timely and proper advice and support from a number of people around me.

First and foremost I would like to thank my supervisors Dr. Le Nhat Hanh for her unsparing academic advice as well as moral support. All constructive suggestions and insightful advice based on her admirable expertise and erudition always impressed me. I am sure that this thesis would not have been possible without her support.

Many thanks go to my MBUS colleagues who have been unforgettable companions on our common journey. I also extend my hearty thanks to the staff members of the International School of Business for their efficient service and support all these years. My special thanks go to all the participant group of this thesis. They played an essential role in carrying out the research for this thesis.

I appreciate their precious time and endeavour. Last but not least, I have to earnestly thank my family for their unending moral support and affectionate attention to me at all times. Words cannot express how grateful I am to my parents and my family. Luu Chi Nhan Ho Chi Minh City, December 22, 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS iii ABSTRACT These have been wide range of critical questions about the role of ethics in today’s business and society.

Consumers are major participants in the business process and not considering them in ethics research could result in an incomplete understanding of that process. With the increasing international trade, there is a growing need to increase our understanding of consumer ethics from different countries. A report revealed that Southeast Asia has become Asia’s safe haven as China and India falter (NewsMax, 2012). As a result, more studies are needed to understand consumer ethical behaviour in Asian countries, particularly as a consequence of the prevalence of piracy and counterfeit goods (Ang et al., 2001; Chan et al., 1998; Lu and Lu, 2009).

In Vietnam, around 81% of software used is pirated comparing to average 62% in Asia (Global Study, 2014) The general purpose of the present study was to contribute to the existing knowledge by getting a more thorough understanding of the why of consumer ethics, allowing marketers to predict unethical consumer behavior, and ultimately prevent consumers from taking advantage of the seller. Particularly, this study investigates the possible effects of self- monitoring, Machiavellism, and oppotunism on all dimensions of consumers’ ethical attitudes. The sample is drawn from 340 Vietnamese has results in many significant findings. For the dimension of ‘actively benefiting from illegal actions (ABIA)’, the result indicates positive relationship with self-monitoring and oppotunism but no relationship with Machiavellism.

As for ‘actively benefiting from questionable but legal actions (ABQA)’, the outcome shows a positive relationship with oppotunism and Machiavellism but no relationship with self-monitoring. Same resuls found for ‘passively benefiting at the expense of the seller (PBEO)’, and ‘no harm, no foul actions (NHNF)’. In this study, literature on consumer ethics, self-monitoring, Machiavellism, and oppotunism as well as the introduction of Vietnam, are presented along with implications and recommendations for academic scholars, practitioners and the like. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS iv TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS.

iii LIST OF FIGURES .vi LIST OF TABLES. vii CHAPTER 1: INTRODUCTION. 6 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND HYPOTHESIS DEVELOPMENTS. 17 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY .5 Data analysis methods.

26 CHAPTER 4: DATA ANALYSIS AND RESULTS .3 Exploratory Factor Analysis (EFA) .4 Multiple Regression Analysis. 35 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS v 4.5 Discussion of findings. 44 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS .3 Limitations and future research. 59 APPENDIX A: Survey Questionnaire.

59 APPENDIX B: Survey Questionnaire. 62 APPENDIX C: Total Variance Explained of Independent Variables. 66 APPENDIX D: Histogram, Scatter plot & Normal Regression of Dependent Variable. 68 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS vi LIST OF FIGURES Figure 2.

18 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS vii LIST OF TABLES Table 2.1 The study’s hypotheses .1 Scales of Consumer Ethics .2 Scales of Self-monitoring .3 Scales of Machiavellianism .4 Scales of Opportunism .5 Cronbach’s Alpha Reliability Coefficient .3 KMO and Bartlett's Test of Independent Variables .4 Rotated Component Matrixa for Independent Variables .5 Summary of EFA for Dependent Variables .8 Model Summaryb for Dependent Variable: ABIA .9 Coefficientsa for Dependent Variable: ABIA .10 Model Summaryb for Dependent Variable: PBEO .11 Coefficientsa for Dependent Variable: PBEO.12 Model Summaryb for Dependent Variable: ABQA .13 Coefficientsa for Dependent Variable: ABQA .14 Model Summaryb for Dependent Variable: NHNF .15 Coefficientsa for Dependent Variable: NHNF .16 Summary of the hypothesis testing results. 43 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS 1 CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Research background Business ethics research has focused heavily on marketing exchange and participants within this process (Rawwas, Patzer, & Klassen, 2005; Liu, Zeng, & Su, 2009; Zhao et al., 2013), because marketing exchange is the focal point of most ethical problems in business (Vitell, Singhapakdi, & Thomas, 2001). Although the role of business ethics in the global economy has been thoroughly investigated (e., DeGeorge, 1993; Vogel, 1992), international consumer ethics has received growing attention. In business, consumers are also the major participants (Vitell and Muncy, 1992).

The importance of consumer ethical decision making has received considerable interest (e., Fullerton et al., 1996; Muncy and Vitell, 1992; Rawwas, 2003; Vitell et al. However, consumer ethics in Asian countries have been addressed less frequently (Ang et al., 2001; Chan et al., 1998; Erffmeyer et al., 1999; Rawwas, 2001; Rawwas et al., 1998; Thong and Yap, 1998). There were a few ethical studies targeting Indonesian markets (Rawwas, 2001; Sawono and Armstrong, 2001; Wu, 2001). In addition, although the ethical judgment of consumers in the United States and other industrialized countries has received considerable attention, consumer ethics in Asian-market settings have received less attention (e., Ang et al., 2001; Chan et al., 1998; Erffmeyer et al., 1999; Rawwas, 2001; Rawwas et al., 1998; Thong and Yap 1998).

Vitell (2003) recommended additional cross-cultural studies. Further research is warranted to examine ethical beliefs with more detail and cultural depth to examine the universality of consumers, or lack thereof, with respect to ethical beliefs. On the eastern tip of the Indo-China peninsula in south-east Asia, Vietnam is one of the larger and more densely populated countries in the region. Confirmed population figures are hard to obtain, but an estimate puts the Vietnam population in 2014 at 92.5 million, up from the 2012 estimate of 91.5 million and this impressive figure would make the country the 14th most populous on the planet or 46th most densely populated country on earth.

Moreover, this is one of the most diverse countries on earth when it comes to ethnicity splits and in fact, the Vietnamese government recognises no less than 54 ethnic groups within the country. Furthermore, through the long years of the Vietnam War which have had some form of impact on the standard of living of Vietnamese. This truth more or less affects Vietnamese consumers’ ethics on their daily practice. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS 2 The statistical figure shows that global rate at which PC software was installed without proper licensing rose from 42 percent in 2011 to 43 percent in 2013.

The commercial value of these unlicensed installations slipped marginally to $62.7 billion, with emerging economies continuing to account for the majority. Particularly, unlicensed PC software in Vietnam is 81% comparing to average 62% in Asia-Pacific - the region with the highest overall rate of unlicensed PC software installations (Global Study, 2014). On 09 April, 2015, the Department of Market Management under the Ministry of Industry and Trade and Cooperative Vereniging SNB–REACT U.A (React), an anti-counterfeit network in Vietnam, have signed a memorandum of understanding (MoU) on cooperation in combating fake goods and enforcing intellectual property rights. Do Thanh Lam, Vice Director of the Department said market-management forces nationwide inspected and settled over 100,000 cases of legal violations, including over 10,000 cases concerning fake goods and intellectual property right infringement.

However, he also notes that the fight against counterfeit goods is still facing difficulties and requires a stronger effort from and joint collaboration of all sectors and legal enforcement forces (VietnamPlus, 2015). The shift of much of the world's manufacturing to countries with poor protection of intellectual property has been a significant factor contributing to the growth of counterfeiting in recent years. Internet in general and e-commerce sites like eBay in particular, have also made it easier to distribute counterfeit goods. Equally important, far too many consumers in Vietnam with little disposable incomes are willing to accept a product of lower quality for a cheaper price but little do they realize they are undermining Vietnam’s chances at building a better future for all.

The World Health Organization has estimated that 60% of counterfeit medicine cases occur in developing countries. The popular view is that buying a fake is a win-win game, so long as you know what you are paying for. Everyone enjoys a bargain. But it's far too easy – and wrong – to write off this kind of crime as not really harmful to anyone.

In 2014, law enforcement agencies detected and prosecuted 17,396 cases of trading in knock off products seizing an estimated total value of fake goods of VND36 billion, a year- on-year increase of 24.2% in the number cases and 12. Of course these numbers are somewhat nebulous as no one really knows the true extent and cost of counterfeit products. Law enforcement in Vietnam simply does not have the wherewithal to counter these pirates as they have become far too sophisticated and to do so effectively demand high TIEU LUAN MOI download : [e-mail] SELLECTED ANTECEDENTS OF CONSUMERS’ ETHICS 3 technology, which currently Vietnam does not have. Due to the complicated and sophisticated situation, there must be a joint effort and comprehensive involvement of relevant authorities, businesses and customers to combat counterfeiting (The Voice of Vietnam (2015).

Consumers, however, encourage such activities. Loose ethical standards among consumers may be an important variable that leads to such unethical behaviors. Very often we see that most consumers in ASEAN countries have a relatively low economic standard of living and, thus, do not have the economic means to purchase authorized but expensive products (Kusumadara, 2010). As illustrated above, there are opposed ethical viewpoints regarding what is right and what is wrong that need further study in examining the ethical perspectives of Vietnamese consumers so as to identify effective means of understanding important factors influence on consumer behavior.

Such an understanding can not only provide further insight into firm- level approaches designed to minimize the adverse impact of counterfeiting on company operations in Vietnam, but also for the government-level policies released to raise awareness and to combat against illegal actions in general and unethical consuming practices in particular.