Nghiên Cứu Vận Dụng Chính Sách Kế Toán Tại Công Ty CP Tư Vấn Thiết Kế Xây Dựng Đà Nẵng

Nghiên cứu vận dụng chính sách kế toán tại công ty cổ phần tư vấn thiết kế xây dựng Đà Nẵng, phân tích hiệu quả và ứng dụng thực tiễn.

• Tác giả: Ngô Lê Phương Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Trần Đình Khôi Nguyên
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Việc Vận Dụng Chính Sách Kế Toán Tại Công Ty CP Tư Vấn Thiết Kế Xây Dựng Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN
• 1.2. VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Vận Dụng Chính Sách Kế Toán

Nghiên cứu việc vận dụng chính sách kế toán tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đà Nẵng là một chủ đề quan trọng. Công ty này đã hoạt động hơn 30 năm và là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn thiết kế tại miền Trung. Việc áp dụng chính sách kế toán không chỉ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính mà còn đến quyết định đầu tư và quản lý tài chính của công ty.

1.1. Khái Niệm Chính Sách Kế Toán

Chính sách kế toán được định nghĩa là các nguyên tắc và phương pháp mà công ty áp dụng trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính. Điều này bao gồm các quy định về ghi nhận, đo lường và báo cáo các yếu tố tài chính.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Kế Toán

Chính sách kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin tài chính. Điều này giúp các nhà đầu tư và quản lý có cái nhìn rõ ràng về tình hình tài chính của công ty.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Vận Dụng Chính Sách Kế Toán

Việc vận dụng chính sách kế toán tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đà Nẵng đang gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như sự không nhất quán trong việc ghi nhận doanh thu và chi phí, cũng như việc thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính là những điểm cần được cải thiện.

2.1. Những Hạn Chế Trong Báo Cáo Tài Chính

Báo cáo tài chính của công ty hiện tại chưa rõ ràng và nhất quán, điều này ảnh hưởng đến độ tin cậy của thông tin tài chính. Các nhà đầu tư có thể gặp khó khăn trong việc đánh giá thực trạng tài chính của công ty.

2.2. Sự Thiếu Minh Bạch Trong Ghi Nhận Doanh Thu

Việc ghi nhận doanh thu chưa được thực hiện một cách chính xác, dẫn đến việc phản ánh không đúng thực trạng tài chính. Điều này có thể gây ra những quyết định sai lầm từ phía nhà quản lý và nhà đầu tư.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Vận Dụng Chính Sách Kế Toán

Để nghiên cứu việc vận dụng chính sách kế toán, luận văn sử dụng phương pháp phỏng vấn chuyên sâu và so sánh. Phỏng vấn kế toán trưởng và Ban giám đốc giúp nắm bắt mục tiêu tài chính và khả năng sử dụng thông tin báo cáo tài chính.

3.1. Phương Pháp Phỏng Vấn Chuyên Sâu

Phỏng vấn chuyên sâu với các nhân viên kế toán và quản lý giúp thu thập thông tin chi tiết về cách thức vận dụng chính sách kế toán tại công ty. Điều này cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng và các vấn đề tồn tại.

3.2. So Sánh Và Đối Chiếu Dữ Liệu

So sánh dữ liệu từ báo cáo tài chính với các chuẩn mực kế toán hiện hành giúp đánh giá mức độ tuân thủ và hiệu quả của việc vận dụng chính sách kế toán tại công ty.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc vận dụng chính sách kế toán tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đà Nẵng cần được cải thiện. Các biện pháp đề xuất nhằm hoàn thiện việc lập và trình bày báo cáo tài chính sẽ giúp công ty đạt được mục tiêu tài chính bền vững.

4.1. Đề Xuất Biện Pháp Cải Thiện

Các biện pháp cải thiện bao gồm việc nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính và cải tiến quy trình ghi nhận doanh thu. Điều này sẽ giúp tăng cường độ tin cậy của thông tin tài chính.

4.2. Kết Quả Dự Kiến Sau Khi Cải Thiện

Sau khi áp dụng các biện pháp cải thiện, công ty dự kiến sẽ có báo cáo tài chính rõ ràng hơn, từ đó thu hút được nhiều nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu việc vận dụng chính sách kế toán tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đà Nẵng đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục. Tương lai của công ty phụ thuộc vào khả năng cải thiện và áp dụng các chính sách kế toán một cách hiệu quả.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Cải Thiện Chính Sách Kế Toán

Cải thiện chính sách kế toán không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả tài chính mà còn tạo niềm tin cho các nhà đầu tư. Điều này là cần thiết để phát triển bền vững trong tương lai.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Công ty cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các chính sách kế toán mới, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường và yêu cầu của các nhà đầu tư. Điều này sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh trong ngành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Báo cáo tài chính (BCTC) là công cụ phản ánh trung thực tình hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định của các đối tượng sử dụng thông tin như nhà quản trị, nhà đầu tư, tổ chức tín dụng. Tại Việt Nam, BCTC được lập dựa trên các chính sách và chuẩn mực kế toán, tuy nhiên việc vận dụng các chính sách kế toán còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính. Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đà Nẵng (CDC) là doanh nghiệp có lịch sử hơn 30 năm hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế xây dựng tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Trong bối cảnh công ty dự định niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, việc hoàn thiện công tác vận dụng chính sách kế toán trở nên cấp thiết nhằm đảm bảo tính chính xác, trung thực của BCTC, đáp ứng yêu cầu quản trị và minh bạch thông tin cho các nhà đầu tư.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát thực trạng vận dụng các chính sách kế toán tại CDC trong giai đoạn 2008-2011, đặc biệt các chính sách liên quan đến ghi nhận doanh thu, chi phí hợp đồng xây dựng, dự phòng nợ phải thu khó đòi, tài sản cố định và chi phí lãi vay. Nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác vận dụng chính sách kế toán, nâng cao chất lượng thông tin tài chính, hỗ trợ nhà quản trị trong việc ra quyết định hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động kế toán của CDC và công ty con trong giai đoạn sau cổ phần hóa, với trọng tâm là các chính sách kế toán có ảnh hưởng lớn đến báo cáo tài chính và quản trị lợi nhuận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kế toán quản trị, trong đó có:

• Khái niệm chính sách kế toán theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 29, định nghĩa chính sách kế toán là các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán cụ thể được doanh nghiệp áp dụng trong lập và trình bày BCTC. Chính sách kế toán bao gồm các nguyên tắc kế toán được thừa nhận (GAAP), các lựa chọn kế toán và ước tính kế toán nhằm phản ánh trung thực và hợp lý tình hình tài chính doanh nghiệp.

• Lý thuyết quản trị lợi nhuận: Nhà quản trị sử dụng chính sách kế toán như công cụ điều chỉnh lợi nhuận nhằm đạt mục tiêu tài chính, bao gồm tiết kiệm thuế, tăng lợi nhuận để thu hút vốn đầu tư hoặc điều chỉnh thông tin tài chính theo yêu cầu quản lý.

• Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn chính sách kế toán: Bao gồm nhu cầu thông tin của người sử dụng (nhà đầu tư, ngân hàng, cơ quan thuế), đặc thù doanh nghiệp (quy mô, ngành nghề, cơ cấu vốn), trình độ kế toán viên và mục tiêu quản trị lợi nhuận.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chính sách kế toán, ước tính kế toán, quản trị lợi nhuận, dự phòng nợ phải thu khó đòi, khấu hao tài sản cố định, ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp:

• Phỏng vấn chuyên sâu với kế toán trưởng và Ban giám đốc CDC nhằm thu thập thông tin về mục tiêu tài chính, khả năng sử dụng BCTC và các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn chính sách kế toán.

• Phân tích số liệu kế toán: Thu thập và xử lý số liệu từ sổ sách kế toán, báo cáo tài chính giai đoạn 2008-2011, tập trung vào các khoản mục doanh thu, chi phí, dự phòng nợ phải thu, tài sản cố định và chi phí lãi vay.

• So sánh và tổng hợp: Đối chiếu thực trạng vận dụng chính sách kế toán tại CDC với các chuẩn mực kế toán Việt Nam và các nghiên cứu trước đó để đánh giá ưu điểm, hạn chế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu kế toán của CDC và công ty con trong giai đoạn nghiên cứu, với lựa chọn phương pháp phân tích định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và toàn diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2008 đến 2011, phù hợp với giai đoạn sau cổ phần hóa của công ty.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vận dụng chính sách kế toán về tài sản cố định: CDC áp dụng nguyên tắc giá gốc trong ghi nhận tài sản cố định, chủ yếu là nhà cửa, máy móc thiết bị và phương tiện vận tải. Phương pháp khấu hao được sử dụng là đường thẳng với thời gian hữu ích ước tính từ 3 đến 15 năm tùy loại tài sản. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí sửa chữa lớn chưa thống nhất, phụ thuộc vào ý kiến chủ quan của kế toán trưởng, ảnh hưởng đến chi phí và lợi nhuận trong kỳ.

2. Chính sách dự phòng nợ phải thu khó đòi: Công ty trích lập dự phòng dựa trên mức độ quá hạn và tình trạng khách hàng theo quy định của Bộ Tài chính. Một số khoản nợ quá hạn trên 3 năm hoặc chủ đầu tư phá sản được trích lập 100%. Tuy nhiên, việc xác định mức dự phòng còn mang tính chủ quan, có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận kế toán và thuế TNDN.

3. Ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng: CDC áp dụng chuẩn mực kế toán số 15, ghi nhận doanh thu theo phần trăm hoàn thành công việc dựa trên ước tính chi phí và khối lượng công việc. Do tính chủ quan trong ước tính tiến độ, doanh thu và lợi nhuận có thể bị điều chỉnh tăng hoặc giảm nhằm quản trị lợi nhuận.

4. Chi phí lãi vay và vốn hóa: Công ty vốn hóa chi phí lãi vay liên quan đến tài sản dở dang trong giai đoạn xây dựng, giúp giảm chi phí trong kỳ và tăng lợi nhuận. Việc phân biệt chi phí lãi vay vốn hóa và chi phí lãi vay ghi nhận trong kỳ chưa có quy định rõ ràng, tạo điều kiện cho việc điều chỉnh lợi nhuận.

Thảo luận kết quả

Việc vận dụng chính sách kế toán tại CDC phản ánh sự tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam nhưng còn tồn tại nhiều điểm chưa đồng nhất và mang tính chủ quan cao. Sự không nhất quán trong phân bổ chi phí sửa chữa lớn và dự phòng nợ phải thu khó đòi cho thấy công tác quản lý kế toán chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến độ tin cậy của BCTC. So với các nghiên cứu trong ngành, CDC có xu hướng sử dụng chính sách kế toán để quản trị lợi nhuận, nhất là trong ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng và vốn hóa chi phí lãi vay, phù hợp với mục tiêu thu hút vốn và cải thiện kết quả tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ dự phòng nợ phải thu theo từng năm, bảng phân bổ chi phí sửa chữa lớn qua các kỳ và biểu đồ doanh thu hợp đồng xây dựng theo phần trăm hoàn thành để minh họa sự biến động và ảnh hưởng đến lợi nhuận. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ thực trạng vận dụng chính sách kế toán tại doanh nghiệp xây dựng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thông tin tài chính và hiệu quả quản trị.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng quy định thống nhất về phân bổ chi phí sửa chữa lớn: Ban hành quy trình và tiêu chuẩn phân bổ chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định nhằm đảm bảo tính nhất quán và minh bạch, giảm thiểu sự chủ quan trong việc điều chỉnh lợi nhuận. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, do Ban Giám đốc phối hợp Phòng Kế toán triển khai.

2. Hoàn thiện chính sách dự phòng nợ phải thu khó đòi: Áp dụng phương pháp đánh giá rủi ro dựa trên phân tích dữ liệu công nợ và lịch sử thu hồi, tăng cường kiểm soát và rà soát định kỳ các khoản nợ khó đòi. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu dưới 5% trong vòng 1 năm, do Phòng Kế toán và Ban Quản lý dự án thực hiện.

3. Nâng cao chất lượng ước tính doanh thu hợp đồng xây dựng: Áp dụng công cụ quản lý dự án và phần mềm theo dõi tiến độ để ước tính phần trăm hoàn thành chính xác hơn, giảm thiểu sai lệch trong ghi nhận doanh thu. Thời gian áp dụng trong 12 tháng, do Phòng Kế hoạch và Quản lý dự án phối hợp Phòng Kế toán thực hiện.

4. Rà soát và phân loại chi phí lãi vay vốn hóa: Xây dựng hướng dẫn chi tiết về phân loại và thời điểm vốn hóa chi phí lãi vay, đảm bảo tuân thủ chuẩn mực kế toán và giảm thiểu rủi ro điều chỉnh lợi nhuận không hợp lý. Thời gian thực hiện 3 tháng, do Ban Giám đốc và Phòng Kế toán chủ trì.

5. Đào tạo nâng cao trình độ kế toán viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về chuẩn mực kế toán và kỹ năng phân tích tài chính nhằm nâng cao năng lực vận dụng chính sách kế toán phù hợp với đặc thù doanh nghiệp. Kế hoạch đào tạo hàng năm, do Phòng Nhân sự phối hợp Phòng Kế toán tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng: Giúp hiểu rõ tác động của chính sách kế toán đến báo cáo tài chính và quản trị lợi nhuận, từ đó đưa ra quyết định chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. Kế toán trưởng và nhân viên kế toán: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về vận dụng các chính sách kế toán, kỹ năng xử lý số liệu và lập báo cáo tài chính chính xác, đáp ứng yêu cầu quản lý và pháp luật.

3. Nhà đầu tư và tổ chức tín dụng: Hỗ trợ đánh giá khách quan chất lượng thông tin tài chính của doanh nghiệp xây dựng, nhận diện rủi ro và tiềm năng đầu tư dựa trên phân tích chính sách kế toán.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và chuyên gia kiểm toán: Là tài liệu tham khảo để hoàn thiện khung pháp lý, chuẩn mực kế toán và nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát hoạt động kế toán doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách kế toán là gì và tại sao quan trọng?
   Chính sách kế toán là các nguyên tắc và phương pháp kế toán mà doanh nghiệp áp dụng để lập BCTC. Nó quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến tính trung thực, minh bạch của thông tin tài chính, giúp nhà quản trị và các bên liên quan đưa ra quyết định chính xác.

2. Làm thế nào để doanh nghiệp lựa chọn chính sách kế toán phù hợp?
   Doanh nghiệp cần cân nhắc đặc thù ngành nghề, mục tiêu quản trị lợi nhuận, yêu cầu pháp luật và nhu cầu thông tin của các đối tượng sử dụng BCTC. Việc lựa chọn phải đảm bảo tính nhất quán và minh bạch trong quá trình áp dụng.

3. Ước tính kế toán có ảnh hưởng thế nào đến báo cáo tài chính?
   Ước tính kế toán là các giá trị được xác định dựa trên nhận định chủ quan, như dự phòng nợ phải thu khó đòi hay giá trị sản phẩm dở dang. Chúng ảnh hưởng đến chi phí, lợi nhuận và tài sản trên BCTC, do đó cần được thực hiện cẩn trọng để đảm bảo tính hợp lý.

4. Tại sao việc phân bổ chi phí sửa chữa lớn lại quan trọng?
   Phân bổ chi phí sửa chữa lớn ảnh hưởng đến chi phí và lợi nhuận từng kỳ báo cáo. Việc phân bổ không nhất quán hoặc tùy tiện có thể làm sai lệch kết quả kinh doanh, ảnh hưởng đến quyết định quản trị và đánh giá hiệu quả doanh nghiệp.

5. Làm sao để nâng cao chất lượng vận dụng chính sách kế toán tại doanh nghiệp?
   Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình rõ ràng, đào tạo đội ngũ kế toán chuyên nghiệp, áp dụng công nghệ quản lý hiện đại và thường xuyên rà soát, cập nhật chính sách kế toán phù hợp với chuẩn mực và thực tiễn kinh doanh.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ vai trò và tầm quan trọng của chính sách kế toán trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng Đà Nẵng.
• Thực trạng vận dụng chính sách kế toán còn tồn tại nhiều hạn chế như sự chủ quan trong phân bổ chi phí sửa chữa lớn, dự phòng nợ phải thu và ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng.
• Các chính sách kế toán được vận dụng nhằm mục tiêu quản trị lợi nhuận và đáp ứng yêu cầu thuế, tuy nhiên cần nâng cao tính minh bạch và nhất quán để tăng độ tin cậy của BCTC.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác vận dụng chính sách kế toán, bao gồm xây dựng quy trình, nâng cao năng lực kế toán viên và áp dụng công nghệ quản lý.
• Tiếp theo, công ty cần triển khai các giải pháp trong vòng 12 tháng, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và minh bạch tài chính.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và tạo dựng niềm tin vững chắc với nhà đầu tư và đối tác!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN Theo chuẩn mực kế toán số 29 ban hành và công bố theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15 tháng 02 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Tài chính thì thuật ngữ “Chính sách kế toán” được định nghĩa là các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán cụ thể được công ty áp dụng trong việc lập và trình bày BCTC. Khái niệm trên cho thấy Chính sách kế toán có những đặc trưng sau: Chính sách kế toán bao gồm những nguyên tắc kế toán.

Nguyên tắc kế toán được hiểu là các qui định, các thủ tục cho việc ghi nhận, đo lường các yếu tố của BCTC để việc lập BCTC đạt được mục tiêu dễ hiểu, đáng tin cậy và dễ so sánh. Các nguyên tắc nền tảng cho các BCTC được gọi là là những nguyên tắc kế toán được thừa nhận (Generally Accepted Accounting Principles- GAAP). Các nguyên tắc này bao gồm một số khái niệm, nguyên tắc, phương pháp tiến hành và những yêu cầu cho việc đánh giá, ghi chép và báo cáo các hoạt động, các sự kiện và các nghiệp vụ có tính chất tài chính của một doanh nghiệp. Đây là những nguyên tắc chung có tính chất bắt buộc đối với tất cả các doanh nghiệp, như nguyên tắc kỳ kế toán, nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc giá gốc, nguyên tắc nhất quán, nguyên tắc thận trọng, cơ sở dồn tích.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng có thể vận dụng các nguyên tắc để thay đổi các thông tin cung cấp ra bên ngoài nhằm đáp ứng mục tiêu của nhà quản trị, chẳng hạn như: Nhà quản trị quyết định chuyển dịch về sau hoặc ghi nhận sớm hơn một số loại chi phí sẽ làm giảm hoặc tăng chi phí của niên độ hiện hành. Những loại chi phí này có thể được ghi nhận vào kỳ phát sinh hoặc Luan van 9 phân bổ cho một số kỳ theo nguyên tắc phù hợp, từ đó sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận trong kỳ. Chính sách kế toán bao gồm những lựa chọn trong công tác kế toán tùy theo đặc thù và yêu cầu quản lý của mỗi đơn vị. Do thực tiễn luôn đa dạng nên các chuẩn mực kế toán luôn cho phép một không gian mở mà mỗi đơn vị có thể lựa chọn một cách thức đo lường phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp mình.

Việc lựa chọn và áp dụng các phương pháp khác nhau trong một chính sách kế toán sẽ làm thay đổi thông tin trình bày trên các BCTC hay thông tin cung cấp ra bên ngoài nhằm hướng đến mục đích thuế hoặc lợi tức cho cổ đông. Chẳng hạn doanh nghiệp lựa chọn phương pháp xác định giá trị hàng tồn kho (bình quân, nhập trước - xuất trước, nhập sau - xuất trước, đích danh) sẽ ảnh hưởng đến ghi nhận giá vốn hàng bán, và từ đó, ảnh hưởng đến lợi nhuận báo cáo trong kỳ; lựa chọn phương pháp khấu hao TSCĐ (đường thẳng, số dư giảm dần, sản lượng)… Mỗi lựa chọn sẽ gây ảnh hưởng đến chi phí khác nhau và dẫn đến lợi nhuận cũng khác nhau. Chính sách kế toán bao gồm các ước tính kế toán. Ước tính kế toán là các khoản mục trên BCTC mà giá trị của chúng được ước tính chứ không thể đo lường một cách chính xác bằng các công thức toán học, điều này là do chuẩn mực không thể bao quát hóa mọi vấn đề phát sinh ở các đơn vị cơ sở.

Các ước tính được sử dụng trong kế toán nhằm đảm bảo cho thông tin tài chính phản ánh một cách trung thực, đúng bản chất và hợp lý tình hình tài chính, tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Các ước tính kế toán phát sinh do hệ quả của việc vận dụng các khái niệm và nguyên tắc kế toán được chấp nhận phổ biến. Mức độ sử dụng các ước tính trong kế toán phụ thuộc nhiều vào hệ thống các nguyên tắc kế toán là nền tảng xây dựng chuẩn mực kế toán của mỗi nước, phù hợp với mức độ phát triển kinh tế xã hội của quốc gia đó. Luan van 10 Theo hệ thống chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam hiện hành, các ước tính kế toán phổ biến bao gồm 2 loại.

Một là ước tính liên quan đến các khoản mục đã phát sinh như khấu hao tài sản cố định, phân bổ chi phí trả trước, ước tính doanh thu được ghi nhận theo hợp đồng xây dựng, các khoản dự phòng tổn thất tài sản (dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng đầu tư tài chính, dự phòng nợ phải thu khó đòi…). Hai là, ước tính liên qua đến các khoản mục chưa phát sinh, như các khoản dự phòng phải trả về bảo hành sản phẩm, dự phòng tái cơ cấu doanh nghiệp, chi phí trả trước… Để đưa ra các ước tính này, người lập BCTC phải sử dụng các “xét đoán nghề nghiệp”. Vì là các xét đoán nên mang nặng tính chủ quan, khó có một tiêu chuẩn nào để đánh giá tính hợp lý cả. Chính vì vậy, tính tin cậy của các ước tính kế toán là một vấn đề được người sử dụng BCTC đặc biệt quan tâm.

VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN Đối với kế toán viên: Chính sách kế toán là cơ sở để thực hiện các công việc đo lường và công bố thông tin kế toán phù hợp với đặc điểm của từng đơn vị và qui định của pháp luật. Đối với nhà quản trị: Chính sách kế toán là phương tiện để kiểm soát hoạt động của công ty bằng những mong muốn điều chỉnh lợi nhuận. Từ đó các nhà quản trị có thể định hướng hoạt động, đưa ra phương thức nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, chính sách tài trợ cho phù hợp, lập kế hoạch cho hoạt động của doanh nghiệp. Đối với cơ quan thuế: Thông qua chính sách kế toán được công bố, là cơ sở để kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý trong các qui định về kế toán; đối chiếu với các qui định của thuế để có những điều chỉnh, kiểm tra việc chấp hành các chế độ tài chính và xác định đúng đắn các khoản nghĩa vụ phải trả cho nhà nước.

Đối với các đối tượng khác: Thông qua chính sách kế toán để đánh giá Luan van 11 hoạt động của đơn vị, tính trung thực trong việc cung cấp thông tin tài chính của doanh nghiệp. Những người chủ sở hữu doanh nghiệp sẽ quan tâm đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị, khả năng điều hành của nhà quản trị, những nhà đầu tư trong tương lai sẽ quan tâm đến sự an toàn của lượng vốn đầu tư, mức độ sinh lời, khả năng hoàn vốn để quyết định có nên đầu tư không. Chính vì vậy việc vận dụng chính sách kế toán trong doanh nghiệp cũng được quan tâm vì nó ảnh hưởng đến số liệu trình bày trên BCTC của doanh nghiệp trong kỳ. Doanh nghiệp có thể vận dụng linh hoạt các chính sách kế toán nhằm quản trị lợi nhuận, điều chỉnh các thông tin kế toán để phục vụ mục đích chủ quan của mình.

Việc nghiên cứu sự vận dụng chính sách kế toán giúp làm rõ hơn chất lượng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, giúp các đối tượng đánh giá khách quan hơn về thực trạng của doanh nghiệp và đưa ra các quyết định đúng đắn. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Nhu cầu về thông tin kế toán của người sử dụng Ngày nay, các thông tin về tài chính doanh nghiệp đang ngày càng trở nên cần thiết và hữu ích cho các đối tượng không chỉ bên trong mà còn cả bên ngoài doanh nghiệp để ra các quyết định tối ưu. Việc lựa chọn các chính sách kế toán của doanh nghiệp được cân nhắc để đảm bảo nhu cầu về thông tin của các đối tượng sử dụng BCTC khác nhau.

- Đối với các nhà đầu tư: Trong một nền kinh tế mà nguồn vốn chủ yếu huy động qua thị trường vốn thì vai trò của các nhà đầu tư được đặc biệt quan tâm. Việc cung cấp các thông tin tài chính minh bạch cho các nhà đầu tư góp phần giảm thiểu rủi ro do “thông tin không cân xứng” và công cụ truyền đạt của doanh nghiệp đến các nhà đầu tư về tình hình tài chính của mình là các Luan van 12 BCTC. Khi thông tin trình bày trên BCTC của doanh nghiệp có ảnh hưởng đến quyết định của các nhà đầu tư vào doanh nghiệp thì doanh nghiệp sẽ vận dụng chính sách kế toán để có thể cung cấp thông tin tích cực về doanh nghiệp đối với các nhà đầu tư. - Đối với ngân hàng: Để phục vụ cho mục đích vay vốn, doanh nghiệp phải công bố thông tin cho ngân hàng và các tổ chức tín dụng.

Ngân hàng sẽ phân tích BCTC và các chỉ tiêu tài chính nhằm xác định thực trạng tài chính của doanh nghiệp, thông qua đó thấy được nhu cầu vốn của dự án, xem xét khả năng tự tài trợ của doanh nghiệp để đưa ra mức cho vay hợp lý. Điều này dẫn đến động cơ điều chỉnh các thông tin trên BCTC của doanh nghiệp theo chiều hướng tích cực để đáp ứng được yêu cầu của ngân hàng. - Đối với cơ quan thuế: Ở thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, cung cấp thông tin cho cơ quan thuế luôn là một vấn đề được quan tâm hàng đầu. Các doanh nghiệp ở Việt Nam hầu như còn gặp khó khăn trong việt phân định rõ ràng giữa chi phí thuế và chi phí kế toán, thu nhập chịu thuế và lợi nhuận kế toán.

Mục tiêu của doanh nghiệp chủ yếu vẫn là đối phó với cơ quan thuế, từ đó dẫn đến xu hướng áp dụng những chính sách kế toán phù hợp với quy định của luật thuế. Chất lượng của thông tin tài chính được quyết định bởi các yếu tố chính sau: - Hệ thống kế toán mà doanh nghiệp đang áp dụng trong việc ghi chép giao dịch và lập BCTC. Một hệ thống kế toán được xây dựng và ban hành phù hợp với nền kinh tế thị trường sẽ tạo nền tảng để các BCTC phản ánh một cách nhất quán và đầy đủ về tình hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp dựa trên các quy ước và nguyên tắc được công nhận rộng rãi. Tuy nhiên, các chế độ kế toán dù được cập nhật thường xuyên cũng khó có thể theo kịp sự phát triển của thị trường, vì vậy nhiều nghiệp vụ kinh Luan van 13 tế - tài chính khi được hạch toán theo chế độ kế toán hiện hành có thể không phản ánh đúng bản chất thực của nghiệp vụ.

- Tính minh bạch trong việc lập và trình bày BCTC.