Nghiên Cứu Vai Trò Cây Xanh Trong Trường Học Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Khóa luận tốt nghiệp sinh học điều tra cây xanh và cây cảnh tại các trường ở thành phố Hồ Chí Minh, khám phá giá trị sinh thái và cảnh quan.

• Tác giả: Trần Thị Xuân Dung
• Người hướng dẫn: Thầy Phạm Văn Ngọt
• Trường học: Đại học Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thực vật
• Đề tài: Nghiên Cứu Vai Trò Cây Xanh Trong Trường Học Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BIỆN LUẬN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Một số hình ảnh về cây xanh và cây cảnh
• Phụ lục 2: Thành phần cây xanh và cây cảnh trong các trường học

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vai Trò Cây Xanh Trong Trường Học Tại TP

Cây xanh đóng vai trò quan trọng trong môi trường học đường, đặc biệt tại thành phố Hồ Chí Minh. Với dân số đông đúc và tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng, việc trồng cây xanh không chỉ giúp cải thiện không khí mà còn tạo ra không gian học tập thân thiện hơn cho học sinh. Nghiên cứu này sẽ phân tích các lợi ích của cây xanh trong trường học, từ việc cải thiện sức khỏe đến việc nâng cao chất lượng giáo dục.

1.1. Lợi Ích Của Cây Xanh Trong Môi Trường Học Đường

Cây xanh không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí mà còn tạo ra môi trường học tập thoải mái hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng cây xanh có thể giảm căng thẳng và tăng cường khả năng tập trung của học sinh.

1.2. Tình Trạng Cây Xanh Tại Các Trường Học Ở TP.HCM

Nhiều trường học tại TP.HCM hiện nay vẫn chưa có đủ cây xanh. Độ che phủ cây xanh tại các trường học chỉ đạt khoảng 26,24%, thấp hơn so với mức trung bình của thành phố.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường Tại Các Trường Học Ở TP

Ô nhiễm môi trường là một trong những thách thức lớn nhất mà các trường học tại TP.HCM đang phải đối mặt. Tình trạng ô nhiễm không khí và tiếng ồn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng học tập của học sinh. Việc trồng cây xanh có thể là một giải pháp hiệu quả để giảm thiểu những tác động tiêu cực này.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ô Nhiễm Tại Các Trường Học

Các nguồn ô nhiễm chính bao gồm khí thải từ phương tiện giao thông và bụi từ các công trình xây dựng. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh mà còn làm giảm chất lượng giảng dạy.

2.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Đến Sức Khỏe Học Sinh

Ô nhiễm không khí có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe như hen suyễn, dị ứng và các bệnh về đường hô hấp. Điều này làm giảm khả năng học tập và sự phát triển của học sinh.

III. Phương Pháp Trồng Cây Xanh Tại Trường Học Ở TP

Để cải thiện tình trạng cây xanh tại các trường học, cần có những phương pháp trồng cây hiệu quả. Việc lựa chọn loại cây phù hợp và cách chăm sóc đúng cách sẽ giúp cây phát triển tốt hơn và mang lại nhiều lợi ích cho môi trường học đường.

3.1. Lựa Chọn Loại Cây Phù Hợp

Việc lựa chọn cây xanh cần dựa trên điều kiện khí hậu và không gian của từng trường. Các loại cây bóng mát như phượng, bạch đàn và cây cảnh như thiên tuế là những lựa chọn phổ biến.

3.2. Kỹ Thuật Chăm Sóc Cây Xanh

Chăm sóc cây xanh bao gồm tưới nước, bón phân và cắt tỉa định kỳ. Điều này không chỉ giúp cây phát triển khỏe mạnh mà còn tạo ra môi trường học tập trong lành hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cây Xanh Trong Giáo Dục

Cây xanh không chỉ có vai trò trong việc cải thiện môi trường mà còn có thể được tích hợp vào chương trình giáo dục. Việc giáo dục học sinh về tầm quan trọng của cây xanh sẽ giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

4.1. Giáo Dục Về Bảo Vệ Môi Trường

Các hoạt động giáo dục về cây xanh có thể bao gồm việc tổ chức các buổi học ngoài trời, trồng cây và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Điều này giúp học sinh hiểu rõ hơn về vai trò của cây xanh.

4.2. Tạo Không Gian Học Tập Thân Thiện

Cây xanh tạo ra không gian học tập thân thiện, giúp học sinh cảm thấy thoải mái và dễ dàng tập trung hơn trong quá trình học tập.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cây Xanh Tại Trường Học

Nghiên cứu cho thấy rằng việc trồng cây xanh tại các trường học không chỉ cải thiện môi trường mà còn nâng cao chất lượng giáo dục. Các trường có nhiều cây xanh thường có tỷ lệ học sinh khỏe mạnh và thành tích học tập cao hơn.

5.1. Đánh Giá Tình Trạng Cây Xanh Tại Các Trường

Kết quả điều tra cho thấy có 129 loài cây thuộc 51 họ khác nhau được trồng tại các trường học. Tuy nhiên, độ che phủ cây xanh vẫn còn thấp, cần có biện pháp cải thiện.

5.2. Tác Động Tích Cực Của Cây Xanh Đến Học Sinh

Cây xanh giúp cải thiện sức khỏe và tinh thần của học sinh, từ đó nâng cao hiệu quả học tập. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng học sinh học trong môi trường có nhiều cây xanh thường có kết quả học tập tốt hơn.

VI. Tương Lai Của Cây Xanh Trong Giáo Dục Tại TP

Tương lai của cây xanh trong giáo dục tại TP.HCM phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư từ các cơ quan chức năng. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích việc trồng cây xanh tại các trường học để tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho thế hệ tương lai.

6.1. Chính Sách Hỗ Trợ Trồng Cây Xanh

Cần có các chính sách khuyến khích các trường học tham gia vào các chương trình trồng cây xanh. Điều này không chỉ giúp cải thiện môi trường mà còn nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh.

6.2. Tăng Cường Ý Thức Cộng Đồng Về Cây Xanh

Tăng cường ý thức cộng đồng về tầm quan trọng của cây xanh trong giáo dục sẽ giúp tạo ra một môi trường học tập tốt hơn. Các hoạt động cộng đồng có thể được tổ chức để nâng cao nhận thức về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh cuối thế kỷ XX đối mặt với áp lực môi trường ngày càng gia tăng: tính đến tháng 11/1996, số lượng xe đăng ký tại thành phố đã lên đến 1.199.891 xe, khiến nồng độ bụi trong không khí mùa khô vượt tiêu chuẩn cho phép gấp 2 lần. Trong bối cảnh đó, hệ thống 1.307 trường học — từ mẫu giáo đến đại học — trở thành môi trường học tập bị tác động trực tiếp bởi ô nhiễm tiếng ồn và khói xe.

Nghiên cứu "Điều tra cây xanh và cây cảnh ở một số trường học trong thành phố Hồ Chí Minh" được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện thực trạng thảm xanh tại các trường học nội thành. Mục tiêu cụ thể bao gồm: xác định thành phần loài cây, đo lường độ che phủ thảm xanh so với diện tích khuôn viên, nhận diện các loài cây độc hại và đề xuất giải pháp cải thiện môi trường học đường.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 10 trường học phân bố trong nội thành, bao gồm cả trường phổ thông lẫn đại học, với thời gian điều tra từ tháng 10/1999 đến tháng 2/2000. Diện tích khuôn viên các trường khảo sát dao động từ khoảng 7.000 m² đến hơn 32.000 m², phản ánh sự đa dạng về điều kiện không gian.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở hai chiều: về mặt khoa học, đây là công trình phân loại hệ thực vật trường học theo hệ thống phân loại chuẩn quốc tế; về mặt thực tiễn, kết quả góp phần định hướng quy hoạch cây xanh, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và đáp ứng mục tiêu độ phủ xanh đô thị mà thành phố đặt ra cho năm 2010 là 37%.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của hai hướng lý thuyết chính trong sinh thái học đô thị và lâm nghiệp đô thị (urban forestry).

Lý thuyết về vai trò sinh thái của cây xanh đô thị khẳng định cây xanh không đơn thuần là yếu tố thẩm mỹ mà còn là "hạ tầng sinh thái" thiết yếu. Theo hướng này, các nghiên cứu quốc tế của Federer về tác động cây xanh đến khí hậu đô thị, của Anderson về ảnh hưởng thực vật đến phản ứng của con người với âm thanh, và của Lindsay (1972) về chọn lọc cây ngăn bụi ô nhiễm đã tạo cơ sở khoa học để đánh giá chức năng môi trường của thảm xanh trường học. Các khái niệm cốt lõi gồm: độ che phủ thảm xanh (green coverage ratio), tiểu khí hậu (microclimate), và hấp thụ bụi thông qua quá trình quang hợp.

Lý thuyết phân loại thực vật học theo hệ thống của Armen Takhtajan (1987) — Systema Magnoliophytorum — được áp dụng làm khung phân loại chính. Bên cạnh đó, các tài liệu tham chiếu trong nước như "Cây cỏ Việt Nam" của Phạm Hoàng Hộ (1991–1993) và "Cây xanh và cây cảnh thành phố Hồ Chí Minh" của Trần Hợp (1998) cung cấp hệ thống định danh phù hợp với điều kiện nhiệt đới. Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: DBH (đường kính thân đo tại độ cao 1,3 m), cây đại thụ, và độ đa dạng loài theo bậc họ-bộ-ngành.

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế mẫu: Với tổng số 1.307 trường học tại thành phố Hồ Chí Minh, nghiên cứu chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) với 10 trường đại diện cho nhiều cấp học và quận nội thành khác nhau, từ THCS Đồng Khởi đến Trường Đại học Sư phạm TP.HCM. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện về quy mô diện tích (từ 9.000 m² đến 32.556 m²) và vị trí địa lý trong nội thành.

Thu thập dữ liệu thực địa tiến hành trong 4 tháng (10/1999–02/2000), bao gồm: thu mẫu thực vật theo tiêu chuẩn herbarium (cành 5–7 lá, có hoa quả), xử lý và tẩm độc mẫu bằng dung dịch HgCl₂ 20g/côn 70° (1.000 ml), làm tiêu bản trên giấy bìa khổ 30×40 cm.

Đo đạc định lượng gồm ba chỉ số: đường kính thân DBH theo công thức d = P/π; chiều cao cây theo phương pháp tam giác lượng với thước đo độ; đường kính tán lá tính bằng trung bình của hai đường kính vuông góc d = ½(d1 + d2). Độ che phủ được tính riêng cho cây bóng mát, cây cảnh và thảm cỏ.

Phân tích mẫu thực hiện tại phòng thí nghiệm Bộ môn Thực vật–Di truyền, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, đối chiếu với 5 tài liệu phân loại chuyên ngành chuẩn.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện 1 — Đa dạng thành phần loài ở mức cao: Khảo sát ghi nhận 129 loài cây thuộc 51 họ, 31 bộ, 3 ngành thực vật. Trong đó, ngành Ngọc lan (Magnoliophyta) chiếm ưu thế tuyệt đối với 122 loài (94,6%), bao gồm lớp Ngọc lan 85 loài và lớp Hành 37 loài. Bốn họ có số loài nhiều nhất là: họ Cau dừa Arecaceae (11 loài), họ Thầu dầu Euphorbiaceae (8 loài), họ Dâu tầm Moraceae và họ Trúc đào Apocynaceae (mỗi họ 7 loài).

Phát hiện 2 — Mất cân đối giữa cây cảnh và cây bóng mát: Trong tổng số 129 loài, cây cảnh chiếm 90 loài (69,77%) trong khi cây bóng mát chỉ có 39 loài (30,23%). Tỷ lệ này cho thấy mục tiêu thẩm mỹ đang được ưu tiên hơn chức năng tạo tiểu khí hậu trong quy hoạch cây xanh trường học.

Phát hiện 3 — Cấu trúc tuổi cây mất cân bằng nghiêm trọng: Phân tích theo đường kính thân cho thấy: chỉ 10,27% cây xanh thuộc nhóm mới trồng (DBH < 10 cm), trong khi 21,55% đã vào giai đoạn thành thục với DBH > 70 cm, và đặc biệt 35,59% là cây cổ thụ cao 20–30 m với DBH > 50 cm. Cây có DBH lớn nhất ghi nhận là xà cừ (Khaya senegalensis) tại trường Marie Curie với đường kính 1,89 m; còng (Samanea saman) tại Đại học Sư phạm với 1,56 m — những cây trồng từ trước năm 1975.

Phát hiện 4 — Độ che phủ thảm xanh thấp hơn mức chuẩn đô thị: Độ phủ xanh trung bình của 10 trường khảo sát đạt khoảng 26,24%, thấp hơn mức phủ xanh chung của thành phố là 28% và còn cách xa mục tiêu 37% đặt ra cho năm 2010. Một số trường có tỷ lệ cực thấp: Lê Hồng Phong 11,46%, Marie Curie 14,49%, Hồng Bàng 18,3%. Ngược lại, Lê Quý Đôn đạt 42,60%, Nguyễn Du 40,85%.

Thảo luận kết quả

Sự mất cân bằng trong cấu trúc tuổi cây phản ánh thực tế là phần lớn cây bóng mát hiện hữu được trồng từ trước năm 1975, tức cách đây ít nhất 25–50 năm vào thời điểm nghiên cứu. Áp lực tăng phòng học do số học sinh tăng liên tục (dân số TP.HCM năm 1999 là hơn 5 triệu, dự kiến vượt 7 triệu năm 2010) khiến diện tích trồng cây ngày càng bị thu hẹp. Nếu không can thiệp kịp thời, kịch bản mất dần cây bóng mát trong 10–15 năm tiếp theo là hoàn toàn có thể xảy ra.

Kết quả này tương đồng với xu hướng toàn cầu được ghi nhận trong các nghiên cứu về lâm nghiệp đô thị: tại các đô thị mật độ cao (nội thành TP.HCM đạt 25.239 người/km²), không gian xanh bị co lại theo nhịp độ đô thị hóa. Điều đáng lo ngại thêm là sự hiện diện của các loài cây độc hại: trúc đào (Nerium oleander) chứa glycozit tim độc oleandrin, náng trụ (Crinum asiaticum) gây tê liệt thần kinh và ba đậu (Hura crepitans) gây trầy xước — đang được trồng tại nhiều trường học mà không có biển cảnh báo. Các số liệu này có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cột so sánh độ che phủ giữa các trường và biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu nhóm tuổi cây theo DBH.

---

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm nâng độ phủ xanh trường học đạt mức tối thiểu 37% trước năm 2010:

1. Loại bỏ và thay thế cây độc hại — thực hiện ngay trong năm học 2000–2001: Ban giám hiệu các trường phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tiến hành rà soát toàn bộ cây xanh, di dời khẩn cấp trúc đào, náng trụ và ba đậu khỏi khuôn viên trường. Mục tiêu: 100% trường học trong nội thành không còn cây độc hại trong vòng 12 tháng. Thay thế bằng cây bóng mát phát triển nhanh như muỗng ngủ (Samanea saman) hoặc muỗng hoa vàng (Cassia splendida).

2. Tái cơ cấu thành phần cây bóng mát — triển khai 2001–2003: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp Công ty Công viên Cây xanh thành phố xây dựng kế hoạch trồng mới nhằm nâng tỷ lệ cây non (DBH < 10 cm) từ 10,27% lên ít nhất 25% tổng số cây. Ưu tiên trồng cây bản địa có tán rộng tại các trường có độ phủ xanh dưới 20% như Lê Hồng Phong và Marie Curie.

3. Khôi phục và mở rộng thảm cỏ — hoàn thành trước 2005: Hiệu trưởng các trường chịu trách nhiệm bố trí ít nhất 5% diện tích khuôn viên cho thảm cỏ, tập trung trước ở các trường hiện có tỷ lệ thảm cỏ bằng 0% như Trưng Vương và Marie Curie (0,01%). Thảm cỏ đóng vai trò điều hòa nhiệt độ mặt đất và kiểm soát bụi.

4. Gắn bảng định danh cây và tích hợp vào giáo dục — triển khai thường xuyên: Bộ môn Thực vật các trường đại học sư phạm hỗ trợ định danh và cung cấp bảng tên chuẩn (tên khoa học + tên địa phương) cho tất cả cây xanh trong khuôn viên. Mục tiêu: 100% trường có hệ thống bảng tên cây chính xác, tạo môi trường học tập thực vật học trực quan cho học sinh, đồng thời tăng ý thức bảo tồn thiên nhiên.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản lý giáo dục và hiệu trưởng là nhóm đối tượng trực tiếp nhất. Luận văn cung cấp bộ dữ liệu cụ thể về tỷ lệ phủ xanh, cơ cấu tuổi cây và danh sách cây độc hại tại 10 trường điển hình — đây là cơ sở để ban giám hiệu lập kế hoạch cải tạo khuôn viên, phân bổ ngân sách và phối hợp với cơ quan chức năng. Đặc biệt hữu ích khi chuẩn bị hồ sơ tham gia các cuộc thi "Môi trường xanh sạch đẹp".

Cán bộ quy hoạch đô thị và Sở Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn có thể sử dụng nghiên cứu như một case study về đánh giá mảng xanh vi mô trong đô thị mật độ cao. Phương pháp đo DBH, chiều cao và độ che phủ được trình bày chi tiết, có thể nhân rộng cho các khảo sát cây xanh đô thị quy mô lớn hơn.

Giáo viên sinh học và giảng viên thực vật học sẽ tìm thấy trong luận văn một danh mục 129 loài cây với tên khoa học, tên địa phương và đặc điểm hình thái — tài liệu tham chiếu thực tế cho các bài giảng phân loại thực vật và sinh thái học.

Sinh viên nghiên cứu sinh thái đô thị và môi trường có thể dùng luận văn làm nền tảng so sánh cho các nghiên cứu tiếp theo. Phương pháp luận kết hợp khảo sát thực địa, phân tích mẫu phòng lab và tính toán chỉ số độ che phủ tạo thành quy trình mẫu hoàn chỉnh, đặc biệt phù hợp cho luận văn cử nhân và thạc sĩ ngành sinh học–môi trường.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hệ thống cây xanh trong trường học TP.HCM đang bị suy giảm? Nguyên nhân chính đến từ hai phía: phần lớn cây bóng mát hiện hữu là cây cổ thụ trồng từ trước năm 1975, đang trong giai đoạn già cỗi với tỷ lệ cây lớn (DBH > 70 cm) lên đến 21,55%. Trong khi đó, áp lực xây thêm phòng học do dân số học sinh tăng liên tục thu hẹp không gian trồng cây mới, khiến tỷ lệ cây non chỉ đạt 10,27% — quá ít để thay thế thế hệ cây già.

2. Những loài cây nào phù hợp nhất để trồng trong khuôn viên trường học nhiệt đới? Nghiên cứu khuyến nghị ưu tiên các loài phát triển nhanh, có bóng mát rộng và không độc hại như muỗng ngủ (Samanea saman), lim sét (Peltophorum pterocarpum) và phượng (Delonix regia). Nên xen kẽ cây hoa bản địa và tuyệt đối tránh các loài có gai, dễ gãy đổ hoặc chứa độc tố như trúc đào, ba đậu và náng trụ — vốn đang hiện diện tại nhiều trường được khảo sát.

3. Độ phủ xanh bao nhiêu phần trăm là đủ cho một trường học? Theo mục tiêu quy hoạch đô thị của TP.HCM đặt ra cho năm 2010, độ phủ xanh chung của thành phố cần đạt 37%. Hiện tại, 10 trường khảo sát chỉ đạt trung bình 26,24%, thấp hơn cả mức phủ xanh chung của thành phố là 28%. Trong thực tế, nhiều chuyên gia khuyến nghị trường học nên đạt tối thiểu 30–35% để đảm bảo chức năng điều hòa nhiệt độ và giảm tiếng ồn.

4. Làm thế nào để xác định một cây trong trường học có độc hay không? Dấu hiệu nhận biết phổ biến: nhựa trắng đục (trúc đào, ba đậu), mùi hắc như tỏi từ thân hành (náng trụ), hoặc thân có gai nhọn dày (ba đậu). Để chắc chắn, cần tra cứu tên khoa học qua các tài liệu chuẩn như "Cây độc ở Việt Nam" của Trần Công Khánh và Phạm Hải (1992) hoặc liên hệ bộ môn thực vật học của các trường đại học trong khu vực.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các tỉnh thành khác không? Phương pháp luận hoàn toàn có thể nhân rộng: quy trình thu mẫu, đo DBH, tính độ che phủ và phân loại theo hệ thống Takhtajan không phụ thuộc địa điểm cụ thể. Tuy nhiên, danh mục loài cây phù hợp sẽ cần điều chỉnh theo điều kiện khí hậu từng vùng — TP.HCM có nhiệt độ trung bình 25–27°C và lượng mưa 2.163 mm/năm, khác biệt so với khí hậu các tỉnh miền Trung hoặc miền Bắc.

---

Kết luận

Nghiên cứu điều tra cây xanh và cây cảnh tại 10 trường học nội thành TP.HCM cung cấp bức tranh định lượng đầu tiên và có hệ thống về thực trạng thảm xanh học đường tại thành phố lớn nhất phía Nam. Các đóng góp chính của công trình:

• Lập danh mục 129 loài thuộc 51 họ, 31 bộ, 3 ngành — cơ sở dữ liệu thực vật học chuẩn cho nghiên cứu tiếp theo về đa dạng sinh học đô thị tại TP.HCM
• Cảnh báo nguy cơ suy giảm cây bóng mát trong 10–15 năm tới do mất cân bằng cơ cấu tuổi (cây già > 70 cm chiếm 21,55%, cây non < 10 cm chỉ 10,27%)
• Xác định khoảng cách phủ xanh giữa thực tế (26,24%) và mục tiêu thành phố (37%), tạo cơ sở cho chính sách đầu tư cây xanh trường học
• Cảnh báo an toàn về sự hiện diện của ít nhất 3 loài cây độc hại trong khuôn viên trường học đang hoạt động
• Đề xuất lộ trình hành động theo thứ tự ưu tiên từ 2000 đến 2010 với chỉ tiêu và chủ thể thực hiện cụ thể

Trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng nhanh và dân số TP.HCM tiến gần mốc 7 triệu người vào năm 2010, những khuyến nghị từ nghiên cứu này cần được triển khai không chậm trễ. Nhà trường, Sở Giáo dục và Sở Nông nghiệp cần ngồi lại xây dựng một chiến lược cây xanh học đường đồng bộ — bởi môi trường học tập xanh không chỉ là chỉ tiêu thẩm mỹ, mà còn là điều kiện thiết yếu bảo vệ sức khỏe và chất lượng học tập của hàng triệu học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Trên thế giới: Trước những Idi ích của cây xanh, nhiều nhà khoa học trên thế giới đã quan tâm và dành nhiều công sức cho việc nghiên cứu mảng xanh đô thị. Có nhiều công trình nghiên cứu về các lãnh vực như: vai trò của cây xanh trong môi trường đô thị: thiết kế cảnh quan, kiến trúc phong cảnh; kỹ thuật trong quản trị lâm nghiệp đô thi, vấn dé xã hội và giáo dục trong lâm nghiệp đô thị. * Một số công trình nghiên cứu sau : - Nghiên cứu tác động của cây xanh đến khí hậu đô thị (Federer.

- Anh hưởng của thực vật đến sự phản ứng của con người đối với âm thanh (Anderson, L. - Chon lọc cây để ngăn bụi 6 nhiễm (Lindsay, B. 1972), ngăn tiếng dn và che chấn tầm nhìn(Reethof, G. - Nghiên cứu thiết kế cảnh quan đô thị (Harg, 1969; Nelson, 1979; Hannebaun, 1986.

- Kỹ thuật trồng, tạo hình, chăm sóc, bảo quản, thay thế cây già cdi, có thể dẫn chứng các công trình: Chadwick(1970), Fernow(l91l), Black,W. - Về phòng trừ bệnh hại (Olkowski, W. - Các công trình nghiên cứu về phương pháp kiểm kê (Miller, R. - Bên cạnh đó nhiều báo cáo nghiên cứu có giá trị khoa học về sinh học và sinh thái học, đa dang sinh học và sự bén vững của quan thể cây đường phố (Richards, N.

- Chương trình lâm nghiệp cộng déng (municipal urbar forestry program) trong đó bao gồm công việc vận động cộng đồng tham gia trồng mới, chăm sóc, bảo quản cây xanh công cộng; các hoạt động hưởng ứng ngày trồng cây (Arborday); Page (1983), Weber( 1982). - Nghiên cứu công tác huấn luyện và giáo dục cộng đồng trong lâm nghiệp đô thị. Ở Việt Nam: - Nguyễn Thi Lan Thi —1994-với để tài “Điều tra một số cây cảnh thành phố Hề Chí Minh”. - Trần Hợp, 1993 với “Cây cảnh và hoa Việt Nam”.

- Trần Hợp 1998 đã công bố vé “Cây xanh và cây cảnh thành phố Hỗ Chí Minh", tác giả đã mô tả, phân loại các loài cây có ở thành phố Hé Chi Minh. - Trương Hữu Tuyên, 1983, đã cho xuất bản sách “Trồng cây xunh đô thị". - Phạm Hoàng Hộ, 1991-1993, đã thống kê, mô tả và phân loại cây cỏ ở Việt Nam với "Cây cỏ Việt Nam” tập I, I, II. - Công ty công viên cây xanh thành phố kết hợp với viện kinh tế thành phố.

trường dai học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh, 1993, triển khai đẻ tài "Bảo tổn và phát triển mảng xanh đô thị thành phố Hé Chí Minh". - Võ Văn Chi, Trần Hợp, Trịnh Minh Tân đã thống kê và mô tả các cây Bonsai của Việt Nam. o} k\Ì NVaOGH»Đ-ñjodyU1E>MW0AH41DYuIWANda:@JLles©!{2iO Chương 2 : ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng điều tra bao gồm tất cả các cây xanh, cây cảnh và thảm cỏ trong khuôn viên trường học.2 Địa điểm nghiên cứu: 2.1 Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh có tất cả 1307 trường, bao gồm từ mẫu giáo đến đại học, song do diéu kiện về thời gian có hạn nên chúng tôi chỉ tiến hành điều tra mẫu 10 trường trường phân bố trong nội thành thành phố Hồ Chí Minh.

* Trường THCS Đồng Khởi Số I Lũy Bán Bích, P.19, Quận Tân Bình. * Trường PTTH Nguyễn Thượng Hiển Số 544 Cách Mạng Tháng Tám, P.5, Quận Tân Bình. * Trường PTTH Marie Curie 159 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. * Trường PTTH Lê Qui Đôn 110 Nguyễn Thi Minh Khai, Quận 3.

Diện tích 9000 mỶ. * Trường PTCS Hồng Bàng 132 Hùng Vương, P. * Trường PTTH Trần Khai Nguyên 225 Nguyễn Tri Phương, P. * Trường PTTH Lê Hồng Phong 235 Nguyễn Văn Cừ, P.

Diện tích 17765 mỶ. * Trường Đại học Sư Phạm TP.HCM 280 An Dương Vương, P. Diện tích 32556 mỶ.