Nghiên cứu bệnh do Demodex canis gây ra trên chó nghiệp vụ và phương pháp điều trị hiệu quả

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu bệnh do demodex canis gây ra trên chó nghiệp vụ tại trường trung cấp 24 biên phòng và, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thế Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hồng Phúc
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu bệnh do Demodex canis gây ra trên chó nghiệp vụ tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng và dùng thuốc điều trị
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Cấu tạo và sinh lý da chó
• 1.3. Một số nguyên nhân khác gây bệnh về da trên chó
• 1.4. Đặc điểm sinh học của bệnh do Demodex canin gây ra trên chó
• 1.5. Tình hình nghiên cứu bệnh do Demodex gây ra trên chó
• 1.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, phạm vi và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Thời gian nghiên cứu
• 2.5. Vật liệu nghiên cứu
• 2.6. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất
• 2.7. Thuốc trị bệnh
• 2.8. Nội dung nghiên cứu
• 2.8.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó
• 2.8.2. Nghiên cứu đặc điểm triệu chứng lâm sàng, bệnh lý của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó
• 2.8.3. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do Demodex canis gây ra trên chó
• 2.9. Phương pháp nghiên cứu
• 2.9.1. Phương pháp xác định đặc điểm dịch tễ
• 2.9.2. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm triệu chứng lâm sàng, bệnh lý của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó
• 2.9.3. Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng và trị bệnh do Demodex gây ra trên chó
• 2.9.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó
• 3.2. Số lượng chó huấn luyện tại trường Trung cấp 24 Biên phòng
• 3.3. Tình hình mắc bệnh ngoài da và một số bệnh thường gặp trên chó nuôi tại trường Trung cấp 24 Biên phòng
• 3.4. Xác định thành phần loài Demodex gây bệnh trên chó
• 3.5. Tỷ lệ nhiễm Demodex canis ở chó theo mùa
• 3.6. Tỷ lệ nhiễm Demodex canis theo tuổi chó
• 3.7. Tỷ lệ chó mắc bệnh Demodex canis theo độ dài lông (ngắn, dài)
• 3.8. Tỷ lệ nhiễm Demodex canis theo tính biệt
• 3.9. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý lâm sàng của bệnh do Demodex canis gây ra
• 3.10. Biểu hiện triệu chứng lâm sàng của bệnh do Demodex canis gây ra
• 3.11. Sự thay đổi một số chỉ số máu của chó bị bệnh do Demodex canis gây ra
• 3.12. Bệnh tích đại thể và vi thể của chó nhiễm bệnh do Demodex canis gây ra
• 3.13. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do Demodex gây ra
• 3.13.1. Đề xuất biện pháp phòng bệnh
• 3.13.2. Kết quả điều trị bệnh do Demodex gây ra
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh do Demodex canis trên chó nghiệp vụ

Demodex canis là một loại ký sinh trùng gây bệnh phổ biến trên chó, đặc biệt là chó nghiệp vụ tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng. Bệnh này, còn gọi là bệnh mò bao lông, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và hiệu suất làm việc của chó. Chó nghiệp vụ như Becgie Đức, Malinois, và Labrador được huấn luyện để thực hiện các nhiệm vụ an ninh, quốc phòng, và dân sự. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam tạo môi trường thuận lợi cho ký sinh trùng phát triển, dẫn đến tỷ lệ mắc bệnh cao. Nghiên cứu này nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng, và phương pháp điều trị bệnh hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của chó nghiệp vụ

Chó nghiệp vụ đóng vai trò quan trọng trong các nhiệm vụ an ninh, quốc phòng, và dân sự. Chúng được huấn luyện để phát hiện ma túy, chất nổ, và thực hiện các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn. Tuy nhiên, bệnh do Demodex canis gây ra làm giảm sức khỏe và hiệu suất làm việc của chó. Việc nghiên cứu và điều trị bệnh này là cần thiết để đảm bảo sức khỏe và khả năng làm việc của chó nghiệp vụ.

1.2. Đặc điểm của Demodex canis

Demodex canis là một loại ký sinh trùng nhỏ, ký sinh trong bao nang lông và tuyến bã nhờn của da chó. Chúng gây ra các triệu chứng như ngứa, rụng lông, viêm da, và tổn thương da. Bệnh này khó điều trị dứt điểm và có thể dẫn đến các bệnh kế phát nguy hiểm. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định đặc điểm hình thái, vòng đời, và phương pháp điều trị bệnh hiệu quả.

II. Đặc điểm dịch tễ học của bệnh do Demodex canis

Nghiên cứu đã xác định các yếu tố dịch tễ học liên quan đến bệnh do Demodex canis trên chó nghiệp vụ tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng. Các yếu tố bao gồm tuổi, giới tính, độ dài lông, và mùa vụ. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở chó có lông ngắn và trong mùa nóng ẩm. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chó nghiệp vụ có độ tuổi từ 1-3 năm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với các nhóm tuổi khác.

2.1. Tỷ lệ mắc bệnh theo mùa

Tỷ lệ mắc bệnh do Demodex canis tăng cao trong mùa nóng ẩm, đặc biệt là từ tháng 5 đến tháng 10. Điều kiện khí hậu này tạo môi trường thuận lợi cho ký sinh trùng phát triển và lây lan. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả trong các mùa có nguy cơ cao.

2.2. Tỷ lệ mắc bệnh theo tuổi và giới tính

Nghiên cứu chỉ ra rằng chó nghiệp vụ có độ tuổi từ 1-3 năm có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với các nhóm tuổi khác. Ngoài ra, chó đực có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn chó cái. Điều này có thể liên quan đến sự khác biệt về hormone và hệ miễn dịch giữa hai giới.

III. Phương pháp điều trị bệnh do Demodex canis

Nghiên cứu đã thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của các loại thuốc điều trị bệnh do Demodex canis trên chó nghiệp vụ. Kết quả cho thấy việc sử dụng kết hợp thuốc bôi ngoài da và thuốc uống mang lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát và điều trị bệnh. Ngoài ra, nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh chuồng trại, kiểm soát mật độ nuôi nhốt, và chế độ dinh dưỡng hợp lý.

3.1. Hiệu quả của thuốc điều trị

Các loại thuốc như Ivermectin và Amitraz đã được sử dụng để điều trị bệnh do Demodex canis. Kết quả cho thấy tỷ lệ khỏi bệnh đạt trên 80% sau 4 tuần điều trị. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn cho chó nghiệp vụ.

3.2. Biện pháp phòng bệnh

Để phòng ngừa bệnh do Demodex canis, nghiên cứu đề xuất các biện pháp như vệ sinh chuồng trại thường xuyên, kiểm soát mật độ nuôi nhốt, và cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý. Những biện pháp này giúp tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh cho chó nghiệp vụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh do Demodex canis gây ra trên chó là một trong những bệnh ngoài da phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và hiệu quả huấn luyện của chó nghiệp vụ. Tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng, nơi đang nuôi dưỡng và huấn luyện hơn 500 chó nghiệp vụ thuộc các giống như Becgie Đức, Malinois Bỉ và Labrador Mỹ, tỷ lệ mắc bệnh ngoài da chiếm khoảng 17,91%, trong đó bệnh do Demodex canis chiếm tới 41,76% các ca bệnh ngoài da. Bệnh gây ra các tổn thương da như viêm, rụng lông, mụn mủ, ảnh hưởng đến khả năng làm việc và sức đề kháng của chó. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6/2018 đến tháng 6/2019 tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng, Vật Lại, Ba Vì, Hà Nội nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng và đánh giá hiệu quả điều trị bằng thuốc Bravector (hoạt chất Fluralaner) trên chó mắc bệnh do Demodex canis. Mục tiêu cụ thể gồm: xác định tỷ lệ mắc bệnh theo mùa vụ, lứa tuổi, tính biệt và độ dài lông; mô tả triệu chứng lâm sàng và bệnh lý; đánh giá hiệu quả điều trị nhằm góp phần nâng cao sức khỏe chó nghiệp vụ, giảm thiểu tổn thất kinh tế và đảm bảo hiệu quả công tác huấn luyện. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các biện pháp phòng trị phù hợp, góp phần kiểm soát bệnh hiệu quả tại các cơ sở nuôi chó nghiệp vụ và các trại chó khác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sinh lý da chó, đặc điểm sinh học và vòng đời của Demodex canis, cũng như các mô hình dịch tễ học mô tả và phân tích. Da chó gồm ba lớp chính: biểu bì, chân bì và hạ bì, với các chức năng bảo vệ, bài tiết và điều hòa thân nhiệt. Demodex canis là ký sinh trùng nhỏ dài 0,1-0,39 mm, ký sinh trong nang lông và tuyến bã nhờn, gây viêm da, rụng lông và tổn thương da. Vòng đời của D. canis kéo dài 18-24 ngày, gồm các giai đoạn trứng, ấu trùng, tiền nhộng, nhộng và trưởng thành. Bệnh lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt từ mẹ sang con trong tuần đầu sau sinh. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh bao gồm tuổi chó, mùa vụ, tính biệt và độ dài lông. Thuật ngữ chuyên ngành được sử dụng gồm: Demodicosis (bệnh mò bao lông), thể nhẹ/trung bình/nặng của bệnh, và các chỉ số huyết học liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp dịch tễ học mô tả và phân tích, kết hợp nghiên cứu thực nghiệm điều trị. Tổng số 508 chó nghiệp vụ được khảo sát tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng trong khoảng thời gian 12 tháng (6/2018 - 6/2019). Mẫu được chọn theo phương pháp cắt ngang, ghi nhận các thông tin về tuổi, giới tính, mùa vụ, độ dài lông và tính biệt. Mẫu bệnh phẩm được lấy bằng phương pháp cạo chất bã và sinh thiết da tiêu chuẩn sử dụng keo cyanoacrylate, sau đó quan sát dưới kính hiển vi với độ phóng đại 40-60 lần để xác định sự hiện diện của Demodex canis. Các chỉ số huyết học được xác định bằng phương pháp Tristova và xét nghiệm máu tại bệnh xá thú y. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Excel 2010 và phương pháp thống kê sinh học, so sánh tỷ lệ mắc bệnh giữa các nhóm với mức ý nghĩa P<0,05. Đánh giá hiệu quả điều trị được thực hiện trên nhóm chó mắc bệnh sử dụng thuốc Bravector liều 30 mg/kg thể trọng, kết hợp bổ sung Vitamin C, theo dõi các biểu hiện lâm sàng trong vòng 30 ngày.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da và Demodex canis: Trong tổng số 508 chó được khảo sát, tỷ lệ mắc bệnh ngoài da là 17,91%, trong đó 41,76% chó mắc bệnh do Demodex canis. Tỷ lệ này cao hơn so với các bệnh ngoài da khác như nấm da (13,19%) và Sarcoptes scabiei (23,08%).

2. Ảnh hưởng của mùa vụ: Tỷ lệ nhiễm Demodex canis cao nhất vào mùa hè (50%), tiếp theo là mùa xuân (32,69%), thấp hơn nhiều vào mùa thu (5,77%) và mùa đông (11,54%). Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (P<0,05), cho thấy điều kiện khí hậu nóng ẩm mùa hè tạo điều kiện thuận lợi cho ký sinh trùng phát triển.

3. Tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi: Chó dưới 1 tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất, tiếp theo là nhóm 1-2 tuổi và thấp nhất là chó trên 2 tuổi. Điều này phù hợp với đặc điểm sức đề kháng của chó non yếu hơn, dễ bị nhiễm bệnh.

4. Ảnh hưởng của độ dài lông và tính biệt: Chó lông ngắn có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn chó lông dài, do lông ngắn ít bảo vệ da khỏi các tác nhân bên ngoài. Ngoài ra, chó ngoại nhập có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn chó lai, phản ánh sự thích nghi kém với điều kiện khí hậu Việt Nam.

5. Hiệu quả điều trị: Sau khi sử dụng thuốc Bravector (Fluralaner) liều 30 mg/kg thể trọng, kết hợp Vitamin C, tỷ lệ khỏi bệnh đạt trên 96% sau 30 ngày điều trị, với các biểu hiện ngứa giảm rõ rệt, da phục hồi, lông mọc lại bình thường.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy bệnh do Demodex canis là nguyên nhân chính gây bệnh ngoài da ở chó nghiệp vụ tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng, chiếm tỷ lệ cao hơn nhiều so với các bệnh ngoài da khác. Điều kiện khí hậu nóng ẩm quanh năm tại miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là mùa hè, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của Demodex canis, phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế. Tỷ lệ mắc bệnh cao ở chó non và chó ngoại nhập phản ánh yếu tố sức đề kháng và khả năng thích nghi với môi trường. Việc sử dụng thuốc Bravector với hoạt chất Fluralaner cho hiệu quả điều trị cao, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về điều trị Demodex canis. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh theo mùa, lứa tuổi và bảng so sánh hiệu quả điều trị, giúp minh họa rõ ràng các phát hiện. Kết quả này góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học cho việc phòng và trị bệnh Demodex canis trên chó nghiệp vụ, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác huấn luyện và sử dụng chó trong các nhiệm vụ an ninh, quốc phòng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ: Định kỳ kiểm tra và xét nghiệm da cho chó nghiệp vụ, đặc biệt vào mùa hè và mùa xuân, nhằm phát hiện sớm các trường hợp nhiễm Demodex canis để kịp thời điều trị, giảm tỷ lệ mắc bệnh xuống dưới 10% trong vòng 1 năm.

2. Áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả: Sử dụng thuốc Bravector liều 30 mg/kg thể trọng kết hợp bổ sung Vitamin C cho chó mắc bệnh, theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị trong 30 ngày, nhằm đạt tỷ lệ khỏi bệnh trên 95%.

3. Tăng cường vệ sinh môi trường và chăm sóc chó: Vệ sinh chuồng trại, dụng cụ nuôi dưỡng bằng các dung dịch sát trùng như chloramin B 0,5%, nước vôi 10% định kỳ hàng tuần; tắm rửa, chải lông cho chó bằng các sản phẩm phù hợp, tránh sử dụng xà phòng có độ kiềm cao gây kích ứng da.

4. Phân loại và cách ly chó bệnh: Thiết lập khu vực cách ly chó mắc bệnh để hạn chế lây lan, đồng thời xây dựng chế độ chăm sóc riêng biệt, đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ và giảm stress cho chó nhằm tăng sức đề kháng.

5. Đào tạo và nâng cao nhận thức: Tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ huấn luyện và nhân viên thú y về nhận biết, phòng ngừa và điều trị bệnh do Demodex canis, nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe chó nghiệp vụ trong vòng 6 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ thú y và nhân viên chăm sóc chó nghiệp vụ: Nắm bắt kiến thức về đặc điểm dịch tễ, triệu chứng và phương pháp điều trị bệnh Demodex canis để áp dụng hiệu quả trong công tác chăm sóc và phòng bệnh.

2. Huấn luyện viên chó nghiệp vụ: Hiểu rõ tác động của bệnh ngoài da đến sức khỏe và hiệu quả huấn luyện, từ đó phối hợp với bộ phận thú y trong việc phát hiện và xử lý kịp thời.

3. Quản lý các trại chó và cơ sở nuôi chó nghiệp vụ: Áp dụng các biện pháp phòng ngừa, vệ sinh môi trường và xây dựng quy trình kiểm tra sức khỏe định kỳ nhằm giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao chất lượng chó huấn luyện.

4. Nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Thú y: Tham khảo tài liệu nghiên cứu về dịch tễ học, sinh học ký sinh trùng và phương pháp điều trị bệnh ngoài da ở chó, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo hoặc ứng dụng thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Demodex canis là gì và nó gây bệnh như thế nào trên chó?
   Demodex canis là một loại ký sinh trùng nhỏ sống trong nang lông và tuyến bã nhờn của chó, gây viêm da, rụng lông, mụn mủ và tổn thương da. Bệnh phát triển khi sức đề kháng của chó giảm, tạo điều kiện cho ký sinh trùng sinh sôi.

2. Tỷ lệ mắc bệnh do Demodex canis ở chó nghiệp vụ tại Việt Nam như thế nào?
   Tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng, tỷ lệ mắc bệnh ngoài da là khoảng 17,91%, trong đó bệnh do Demodex canis chiếm 41,76% các ca bệnh ngoài da, cao hơn nhiều so với các bệnh ngoài da khác.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh Demodex canis?
   Các yếu tố gồm mùa vụ (cao nhất vào mùa hè), lứa tuổi (chó dưới 1 tuổi dễ mắc hơn), độ dài lông (chó lông ngắn dễ mắc hơn), và tính biệt (chó ngoại nhập có tỷ lệ mắc cao hơn chó lai).

4. Thuốc Bravector có hiệu quả như thế nào trong điều trị bệnh?
   Thuốc Bravector với hoạt chất Fluralaner cho hiệu quả điều trị cao, tỷ lệ khỏi bệnh trên 96% sau 30 ngày sử dụng, giúp giảm ngứa, phục hồi da và mọc lại lông bình thường.

5. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh do Demodex canis?
   Phòng ngừa bằng cách vệ sinh chuồng trại, dụng cụ nuôi dưỡng định kỳ, tắm rửa và chăm sóc lông chó đúng cách, kiểm tra sức khỏe định kỳ, cách ly chó bệnh và đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ để tăng sức đề kháng.

Kết luận

• Bệnh do Demodex canis là nguyên nhân chính gây bệnh ngoài da ở chó nghiệp vụ tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng, chiếm tỷ lệ 41,76% trong các ca bệnh ngoài da.
• Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất vào mùa hè (50%) và ở chó dưới 1 tuổi, chó lông ngắn và chó ngoại nhập có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Thuốc Bravector (Fluralaner) kết hợp Vitamin C cho hiệu quả điều trị cao, với tỷ lệ khỏi bệnh trên 96% sau 30 ngày.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả, góp phần nâng cao sức khỏe và hiệu quả huấn luyện chó nghiệp vụ.
• Đề xuất thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ, áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả, tăng cường vệ sinh môi trường và đào tạo nhân viên trong vòng 12 tháng tới.

Các đơn vị nuôi chó nghiệp vụ nên áp dụng kết quả nghiên cứu để kiểm soát bệnh Demodex canis, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để nâng cao hiệu quả phòng trị bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của đề tài.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. 2 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Cấu tạo và sinh lý da chó.

Một số nguyên nhân khác gây bệnh về da trên chó. Đặc điểm sinh học của bệnh do Demodex canin gây ra trên chó. Tình hình nghiên cứu bệnh do Demodex gây ra trên chó. Tình hình nghiên cứu trong nước.

Tình hình nghiên cứu ngoài nước. 20 Chƣơng 2: ÐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Ðối tượng, địa điểm, phạm vi và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Ðịa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất.

Thuốc trị bệnh. Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó. Nghiên cứu đặc điểm triệu chứng lâm sàng, bệnh lý của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó.

Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do Demodex canis gây ra trên chó. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp xác định đặc điểm dịch tễ. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm triệu chứng lâm sàng, bệnh lý của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó.

Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng và trị bệnh do Demodex gây ra trên chó. Phương pháp xử lý số liệu. 31 Chƣơng 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó.

Số lượng chó huấn luyện tại trường Trung cấp 24 Biên phòng. Tình hình mắc bệnh ngoài da và một số bệnh thường gặp trên chó nuôi tại trường Trung cấp 24 Biên phòng. Xác định thành phần loài Demodex gây bệnh trên chó. Tỷ lệ nhiễm Demodex canis ở chó theo mùa.

Tỷ lệ nhiễm Demodex canis theo tuổi chó. Tỷ lệ chó mắc bệnh Demodex canis theo độ dài lông (ngắn, dài). Tỷ lệ nhiễm Demodex canis theo tính biệt. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý lâm sàng của bệnh do Demodex canis gây ra.

Biểu hiện triệu chứng lâm sàng của bệnh do Demodex canis gây ra. Sự thay đổi một số chỉ số máu của chó bị bệnh do Demodex canis gây ra. Bệnh tích đại thể và vi thể của chó nhiễm bệnh do Demodex canis gây ra. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do Demodex gây ra.

Đề xuất biện pháp phòng bệnh. Kết quả điều trị bệnh do Demodex gây ra. 57 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

62 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết chữ đầy đủ D. canis : Demodex canis D. injai : Demodex injai D. cornei : Demodex cornei cs : Cộng sự P : Độ tin cậy GSD : German Shepherd (giống chó Becgie) n : Tổng số con USD : Đô la Mỹ % : Phần trăm TT : Thể trọng - : Đến vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.

Số lượng chó huấn luyện tại trường Trung cấp 24 Biên phòng. Tỷ lệ mắc bệnh trên chó huấn luyện tại Trường Trung Cấp 24 Biên phòng. Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da trên chó huấn luyện tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng. Kết quả xác định loài Demodex gây bệnh trên chó.

Tỷ lệ nhiễm Demodex canis theo mùa. Kết quả chó mắc bệnh do Demodex canis theo các lứa tuổi. Tỷ lệ chó bị nhiễm Demodex canis theo tính biệt .9 Triệu chứng lâm sàng theo các thể bệnh của chó mắc bệnh do Demodex canis tại trường Trung cấp 24 Biên phòng. canis ký sinh trên cơ thể chó.

Sự thay đổi một số chỉ số máu của chó nhiễm bệnh. Bệnh tích đại thể của chó nhiễm Demodex canis. Tỷ lệ tiêu bản có bệnh tích vi thể. Kết quả điều trị Demodex canis trên chó.

58 viii DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ Hình 1. Hình thái và cấu tạo của Demodex canis. Vòng đời, vị trí kí sinh và sự truyền lây của D.1: Biểu đồ tỷ lệ mắc các bệnh ngoài da trên chó huấn luyện ở trường Trung cấp 24 Biên phòng .2: Biểu đồ tỷ lệ chó mắc bệnh do Demodex canis theo các mùa trong năm. Biểu đồ tỷ lệ chó mắc bệnh do Demodex canis theo các lứa tuổi .4: Biểu đồ tỷ lệ chó mắc bệnh do Demodex theo độ dài lông .5: Biểu đồ tỷ lệ chó mắc bệnh do Demodex theo tính biệt.

Demodex tại ổ viêm. Các tế bào viêm tại ổ viêm loét (tiêu bản nhuộm HE độ phóng đại 200 lần). Tính cấp thiết của đề tài Từ lâu, chó được con người thuần hóa và coi như là người bạn gần gũi, thân thiện. Chó dễ nuôi, trung thành với chủ, các giác quan phát triển, thông minh, nhanh nhẹn và có tính thích nghi cao với điều kiện sống khác nhau.

Do vậy, chó được nuôi phổ biến ở khắp nơi trên thế giới, phục vụ các mục đích khác nhau. Hiện nay trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc, chó đã được đưa vào huấn luyện làm chó nghiệp vụ. Chó nghiệp vụ được coi là một loại vũ khí đặc biệt trong chiến đấu, chó được tuyển chọn, huấn luyện để làm những nhiệm vụ được chỉ bảo, kể cả dùng trong nhiệm vụ an ninh, quốc phòng và trong lĩnh vực dân sự. Loại chó nghiệp vụ được biết đến nhiều nhất là chó Becgie Đức.

Chó nghiệp vụ được trang bị về các đơn vị làm nhiệm vụ tuần tra, canh gác, phát hiện ma túy, phát hiện chất nổ; chúng đã góp phần không nhỏ giúp các chiến sĩ hoàn thành nhiệm vụ. Khí hậu Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều, là điều kiện thuận lợi cho ký sinh trùng sinh sôi phát triển. Các nhà khoa học nước ta đã xác định được một số loài ký sinh ở chó, trong đó bệnh mò bao lông ở chó (Demodicosis) là một bệnh khá phổ biến. Bệnh mò bao lông ở chó hay còn gọi là bệnh ghẻ chó có khả năng lây lan nhanh, khó khăn trong điều trị dứt điểm, xảy ra ở hầu hết các giống chó do Demodex canis gây nên (Ravera I và cs.

Demodicosis là một trong những bệnh ký sinh trùng phổ biến trên chó nuôi. Mò Demodex canis ký sinh trong bao nang lông và tuyến bã nhờn của da gây viêm ngứa và tổn thương da, làm giảm sút sức đề kháng của vật nuôi dẫn đến những bệnh kế phát nguy hiểm khác. Trường Trung cấp 24 Biên phòng nơi đang nuôi và huấn luyện hơn 500 chú chó, chủ yếu thuộc các giống Bergie (Đức), Malinois (Bỉ), Labrador (Mỹ). Ngoài ra, trường đang nhân giống chó Malinois vì chúng có khứu giác 2 phát triển và phù hợp với khả năng huấn luyện phát hiện ma túy, chất nổ, tìm kiếm cứu nạn.

Bệnh mò bao lông do Demodex canis là một trong số các bệnh phổ biến ở chó nghiệp vụ được nuôi tại Trường, gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe của chó, là một căn bệnh khó điều trị dứt điểm, tuy nhiên, những nghiên cứu về căn bệnh này trên chó đặc biệt tại khu vực còn rất ít. Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi tiến hành “Nghiên cứu bệnh do Demodex canis gây ra trên chó nghiệp vụ tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng và dùng thuốc điều trị”. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được đặc điểm dịch tễ bệnh do Demodex canis ở chó (yếu tố lứa tuổi, tính biệt, mùa vụ, độ dài lông); - Nghiên cứu được đặc điểm triệu chứng lâm sàng của chó bị bệnh do Demodex canis; - Ứng dụng thuốc điều trị Demodex canis đạt hiệu quả cao cho chó. Ý nghĩa khoa học của đề tài Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học bổ sung và hoàn thiện thêm các nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ học và triệu chứng lâm sàng của bệnh do Demodex canis gây bệnh trên chó tại Trường Trung cấp 24 Biên phòng.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp những đặc điểm dịch tễ họccủa bệnh do Demodex canis trên chó, từ đó có cơ sở cho chẩn đoán, phòngtrị bệnh trên từng đối tượng chó và thời điểm trong năm tại trường Trung cấp 24 Biên phòng cũng như cơ sở nuôi chó nghiệp vụ khác, góp phần khống chế bệnh trong thực tiễn. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Cấu tạo và sinh lý da chó 1.

Cấu tạo da chó Biểu bì: Là lớp ngoài cùng của da, gồm nhiều tế bào biểu mô dẹp. Tầng tế bào biểu bì ngoài cùng là những tế bào chết đã hoá sừng. Tầng tế bào biểu bì trong cùng là những tế bào sống hình đa giác, có khả năng sinh trưởng không ngừng. Trong lớp tế bào biểu bì không có mạch máu tới, dinh dưỡng thực hiện nhờ sự thẩm thấu từ các mao mạch bên dưới.

Lớp này có tác dụng: Lót mặt ngoài và bảo vệ cơ thể nhờ sự sừng hoá. Chứa sắc tố bào, là những tế bào tạo ra sắc tố có tác dụng chống tia bức xạ. Biểu bì không chứa mạch máu nên vi khuẩn không xâm nhập vào cơ thể nếu vết thương chưa sâu đến lớp chân bì. Cấu trúc của da 4 Chân bì: Là lớp mô liên kết sợi vững chắc nằm dưới lớp biểu bì, chứa nhiều mạch máu và thần kinh, kết cấu gồm 98% sợi keo và 1,5% sợi đàn hồi.

Lớp này quyết định tính bền và tính đàn hồi của da. Chân bì gồm 3 lớp: Lớp nhú, lớp hình diện và lớp dạng gân. Lớp nhú: nằm ngay sát biểu bì, mỗi nhú là một khối mô liên kết thưa không có hướng nhất định, ở đó ngoài thành phần mô liên kết còn chứa tương bào và một số bạch cầu. Đôi khi có những bó cơ trơn tạo thành cơ dựng lông.

Lớp hình diện: là phần mô liên kết nằm song song với bề mặt da, lớp này chứa nhiều sợi keo và sợi đàn hồi, mạch máu, mạch bạch huyết, các sợi thần kinh và đầu thần kinh như tiểu thể Meissner, tiểu thể Golgi Mazzoni. Lớp dạng gân: tạo bởi mô liên kết với nhiều sợi chạy song song bề mặt da và nén chặt nhau. Ở đây chỉ có mạch máu chạy xuyên qua chứ không phân nhánh cũng có những đầu thần kinh có bao. Hạ bì: là mô liên kết mỡ được ngăn thành nhiều thùy và tiểu thùy bởi những bó sợi tạo keo.

Hạ bì chủ yếu là mô liên kết có chứa tiểu động mạch, tiểu tĩnh mạch, mạch bạch huyết, các sợi thần kinh và các đầu mút thần kinh.