Đặt vấn đề Từ xưa cho đến nay trong các loài vật được con người thuần hóa và nuôi dưỡng thì chó là loài vật gần gũi và đáng tin cậy nhất. Với con người chó không chỉ là vật nuôi mà còn như là một thành viên trong gia đình. Cho đến những năm gần đây, với sự phát triển của đời sống mà nhu cầu nuôi chó ngày càng phát triển và trở nên phổ biến với nhiều mục đích hơn, ngoài vai trò giữ nhà, chó còn được nuôi để làm thú cảnh, giải trí, phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học, học tập và đóng một vai trò quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh quốc phòng. Từ đó góp phần làm số lượng chó nuôi ngày càng tăng đồng thời cũng kéo theo tăng lên về bệnh tật trên chó ngày càng lớn.
Do đó, việc nuôi dưỡng và chăm sóc cho những chú chó giúp chúng được khỏe mạnh là mối quan tâm lớn đối với chủ nuôi. Mặc dù, hiện nay đã sản xuất ra nhiều loại vắc xin để phòng bệnh, thuốc điều trị nhưng một số bệnh trên chó vẫn xảy ra liên tục và ngày càng có những chuyển biến đa dạng và phức tạp hơn. Dựa trên tình hình thực tế đó, được sự đồng ý của BCN Khoa và thầy giáo hướng dẫn em tiến hành tìm hiểu và thực hiện chuyên đề: “Thực hiện một số biện pháp phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y Cộng Đồng, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.
Mục tiêu - Xác định nguyên nhân và tình hình nhiễm bệnh trên chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Từ đó, tìm ra phướng hướng giải quyết. - Biết cách áp dụng một số biện pháp chẩn đoán và đề ra phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp trên chó được đưa đến khám tại bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Đề xuất một vài biện pháp phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh cho chó được chủ nuôi đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng và vệ sinh phòng bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y. - Xác định được tỷ lệ nhiễm bệnh trên chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y. - Biết cách chẩn đoán, phòng bệnh và trị bệnh cho chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y.
2 n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện thực tế tại cơ sở thực tập 2. Mô tả sơ lược về Bệnh xá Thú y cộng đồng, khoa Chăn nuôi Thú y Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc quản lý của khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên được khởi công xây dựng từ năm 2013. Có địa chỉ tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, cách trung tâm thành phố 6km.
Từ năm 2014 đến năm 2015, bệnh xá chủ yếu để phục vụ công tác thực hành, thực tập, rèn nghề và nghiên cứu cho sinh viên trong khoa Chăn nuôi Thú y của nhà trường. Từ năm 2016 đến nay, ngoài công tác phục vụ thực hành, rèn nghề, thực tập cho sinh viên trong trường, bệnh xá còn thực hiện thêm một số nhiệm vụ mới là tư vấn và khám, chữa bệnh cho thú cưng được đưa đến trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và một số tỉnh lân cận. * Chức năng, nhiệm vụ chính: - Phục vụ công tác thực hành, rèn nghề, thực tập cho sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh của nhà trường. - Tư vấn, khám và chữa bệnh cho vật nuôi , các dịch vụ chăm sóc thú y và spa làm đẹp dành cho thú cưng.
* Cơ cấu tổ chức của bệnh xá: Bệnh xá Thú y cộng đồng trực thuộc quản lý của khoa Chăn nuôi Thú y do trực tiếp trưởng khoa điều hành. Cán bộ làm việc tại bệnh xá có 3 người trực tiếp làm việc và trực ban: 1 bác sĩ thực hiện khám chữa bệnh và 2 nhân viên phục vụ. Ngoài ra, bệnh xá còn có các khóa sinh viên thực tập tốt nghiệp, rèn nghề thường xuyên đến bệnh xá để học tập và rèn luyện kỹ năng trong chẩn đoán và điều trị. * Cơ sở vật chất: Bệnh xá được xây dựng trên tổng diện tích khoảng 300m2 và nằm trong khu vực có đường giao thông thuận tiện.
Bệnh xá có nhiều phòng chức năng đầy đủ tiện ích như: Phòng bệnh xá trưởng, phòng 3 n 4 trực, phòng họp chung, kho vật tư, phòng khám tổng quát, phòng tư vấn và điều trị, phòng chẩn đoán xét nghiệm, phòng mổ, phòng lưu trú. Ngoài ra, bệnh xá đã trang bị đầy đủ các thiết bị để phục vụ các hoạt động về công tác chăm sóc, chẩn đoán bệnh, khám chữa bệnh cho vật nuôi như máy siêu âm, xét nghiệm máu, máy khí dung, kính hiển vi, tủ lạnh, tủ ấm, máy sấy, đèn mổ và nhiều phương tiện hỗ trợ khác. Từ năm 2016 cho đến nay, ngoài công tác chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh, bệnh xá đã mở thêm một số dịch vụ spa làm đẹp cho thú cưng như cắt tai, tắm, tỉa lông, cắt móng, vệ sinh tai, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, triệt sản… 2. Cơ sở khoa học 2.
Một số giống chó nuôi phổ biến ở địa phương Hiện nay, có rất nhiều giống chó được nuôi tại Thái Nguyên. Ngoài những giống chó bản địa còn có nhiều giống chó nhập khác. * Một số giống chó của địa phương Giống chó Vàng: Có tầm vóc trung bình, cao khoảng 50-55 cm, nặng khoảng 12-16 kg, nuôi phổ biến ở nước ta đẻ giữ nhà, săn thú và làm thực phẩm. Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2016) [31], Đây là giống chó nhanh nhẹn, hoạt bát, có sự thích ứng tốt với điều kiện ngoại cảnh khi thay đổi, ít bị ốm, ăn uống đơn giản và bơi lội giỏi.
Chó đực phối giống được ở lứa tuổi từ 15 - 18 tháng tuổi, chó cái sinh sản được ở tuổi từ 12 - 14 tháng tuổi, mỗi lứa chúng đẻ trung bình 5-6 con. Chó H’Mông: Theo Lê Văn Thọ (1997) [33], chó H’Mông sống ở miền núi cao phía Bắc, được nuôi nhằm mục đích giữ nhà, săn thú. Đây là giống chó gắn liền với sự phát triển của dân tộc H’ Mông. Chúng có tầm vóc trung bình khá lớn, lớn hơn chó vàng, chiều cao 55 - 60cm, nặng 18 - 20kg, Đuôi bị cộc bẩm sinh với độ dài khác nhau đây là điểm để nhận dạng chúng dễ nhất.
4 n 5 Chó Phú Quốc: Theo Lê Văn Thọ (1997) [33], chúng có nguồn gốc từ huyện đảo Phú Quốc – Kiên Giang. Chó có thể hình khá lớn, cao từ 60 - 65cm, nặng từ 20 - 25kg, là một trong những giống chó tinh khôn. Màu sắc lông một màu như màu đen, vện, xám hoặc màu vàng lá úa, đường lưng thẳng, trên lưng có một xoáy dài. Chó Phú Quốc rất trung thành với chủ, và cảnh giác với các người lạ muốn gần chúng.
* Một số giống chó nhập ngoại Chó Bắc Kinh Chó Bắc Kinh là một giống chó nhỏ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Nó có cơ thể săn chắc, vững vàng. Phần trước của khuôn mặt nhẵn, bằng phẳng. Mũi đen rộng và ngắn.
Hàm dưới hơi trề với cặp xương hàm khỏe, rộng. Đôi mắt tròn, to, lồi cách xa nhau với mí mắt đen,lông rậm, Cổ ngắn, Chân ngắn, dày và khỏe khoắn. Đuôi cao, hơi cong và cuộn qua lưng. Bộ lông ngoài dài, thô và rậm về cấu tạo.
Lớp lông tơ mềm mại và rậm. Giống này nặng từ 1 đến 6 kg và cao từ 13–23 cm lúc 2 – 5 tháng tuổi. Khi trưởng thành chúng nặng trên 3- 5 kg phụ thuộc vào điều kiện chăm sóc. Tuổi đời từ 10 đến 15 năm.
Giống chó Phốc hươu( Fox hươu) Phốc là giống chó có ngoại hình khiêm tốn, có trọng lượng khoảng 1,5 - 2,05kg.Tuy sở hữu kích thước nhỏ nhắn nhưng những chú chó Phốc hươu lại có phần cơ thể săn chắc với bó cơ phát triển.Mặt chúng có hình quả xoài như mặt hươu, chúng có mõm rất khỏe, hàm răng sắc và chắc khỏe nên cẩn thận với các đồ vật bé nhỏ vì chó Phốc rất thích gặm chúng và có thể bị nghẹn.Chó Phốc có nhiều màu khác nhau như màu đỏ, vàng, đôi khi cũng gặp màu đen hoặc màu sôcôla. 5 n 6 Chó Poodle Toy Poodle là 1 trong 3 dòng chó thuộc giống Poodle được công nhận chính thức bởi cộng đồng chó quốc tế, cùng với Miniature Poodle và Standard Poodle. Trong đó, Toy Poodle có kích cỡ thân hình nhỏ nhất, với chiều cao chưa đến 25cm và cân nặng chỉ từ 3-4kg. Chiều dài cơ thể của chúng gần bằng chiều cao tính từ bả vai xuống.
Chó Béc-giê Chó Becgie là giống chó chăn cừu,có nguồn gốc từ Đức, có tính cách thân thiện, hiền lành,trung thành và thông minh. Theo Phạm Sỹ Lăng và Trần Minh Châu, Hồ Đình Chúc (2006) [14], chó Becgie có tầm vóc tương đối lớn so với các giống chó khác ở nước ta, chiều dài 110 - 112cm; cao 56 - 65cm đối với chó đực và dài 62 - 66cm đối với chó cái; trọng lượng 28 - 37 kg, có 2 lớp lông,lông ngắn, mềm, màu đen sẫm ở thân và mõm, đầu, ngực và bốn chân có màu vàng sẫm. Chó Husky Chó Husky rất tăng động và vô cùng thân thiện. Lông của chúng rất dày, Mắt chó Husky có hình quả hạnh nhân và hơi xếch lên, cao khoảng 51 - 58 cm, nặng khoảng 16 - 27 kg, tuổi thọ trung bình từ 12 - 15 năm tùy vào điều kiện chăm sóc.
Chó Corgi Chó Corgi là loại chó có xuất xứ từ Anh quốc đã tồn tại khoảng 3000 năm.Việt Nam chó Corgi chỉ được đưa về từ khoảng 2010 nhưng đã nhanh chóng làm “khuynh đảo” và tạo ra “cơn sốt” trong giới thú cưng và những người “nghiện chó” cực kỳ yêu thích. Corgi có khối lượng trung bình, thân dài và chân ngắn. Kích thước khoảng 30,5 cm, trọng lượng đạt 12 kg. Có tuổi thọ khoảng 15 năm.
6 n 7 Chó Alaska Có chiều cao trung bình khoảng 63 - 68 cm, nặng khoảng 34 - 38 kg. Chúng có tính cách trung thành, thông minh và hiếu động, nhanh nhẹn. Là một giống chó lao động nên chúng sở hữu một bộ khung xương cao to, chắc chắn, khỏe mạnh và đặc biệt là xương chân và các khớp xương chân tương đối phát triển. Loại Chó này rất đa dạng về màu lông.
Một số bệnh thường gặp ở chó đến khám tại Bệnh xá Thú y 2. Bệnh đường tiêu hóa 2.