Đặt vấn đề Như chúng ta đã biết, con người và thiên nhiên luôn có mối quan hệ mật thiết gắn bó với nhau. Từ xưa đến nay, con người đã biết lấy khí thiêng sông núi làm nguồn sống của tâm tư. Khí có tốt, cảnh vật có hài hòa thì cuộc sống của con người nơi đó mới được ấm no, hạnh phúc. Vì vậy đã có rất nhiều người nghiên cứu, tìm hiểu về thế đất, mạch nước, hướng gió ảnh hưởng như thế nào đến đời sống, tâm tư, tình cảm của con người.
Một ngành nghiên cứu mới đã ra đời đó là Phong thủy học. Trên thực tếPhong thủy học chính là môn khoa học tự nhiên tổng hợp nhiều ngành như địa lý, địa chất, khí tượng học, cảnh quan học, kiến trúc học, sinh thái học và nhân thể học. Tôn chỉ của nó là khảo sát, tìm hiểu kỹ càng về môi trường tự nhiên , thuận theo tự nhiên, sử dụng và cải tạo tự nhiên hợp lý, tạo ra môi trường sinh sống tốt, được thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Địa thế và môi trường xung quanh nhà ở có ý nghĩa quyết định đến sinh hoạt đời sống của một gia đình.
Địa thế và môi trường khác nhau mang lại những ảnh hưởng khác nhau. Đó là mối quan hệ giữa tự nhiên và con người. Phong thủy cũng chính là nghệ thuật vận dụng bố cục, sắp đặt, trang trí nhà cửa, bố trí nội ngoại thất theo những nguyên tắc cụ thể khai thông và hướng dẫn sinh khí làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn phát đạt. Con người tin rằ ngphong thủy ảnh hưởng trực tiế p đế n đời số ng ho ̣a phúc con ngươ.
̀ Để i đón phúc trừ họa thì con người phải có hiểu biết nhận định về ngành khoa học này. Ngày nay, khi Phong thủy đã trải qua thời gian tồn tại lâu đời cùng với sự phát triển đất nước thì con người càng chú trọng nhiều hơn đến ngành khoa học này để vận dụng vào thực tiễn nhất là trong xây dựng nhà ở. Vậy xây dựng nhà ở, bố trí nội ngoại thất, cảnh quan như thế nào thì được gọi là hài hòa, phù hợp với quy luật phong thủy? Đó chính là vấn đề đang được quan tâm hiện nay. Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng n 2 dẫn trực tiếp của thầy giáo GS.
Nguyễn Thế Đặng, em tiến hành thực hiện đề tài:“Nghiên cứu ứng dụng khoa học phong thủy trong bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan nhà ở nông thôn tại xã Phúc Lộc, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Ứng dụng khoa học phong thủy trong bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan nhà ở nông thôn nhà ở tại xã Phúc Lộc, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái. Mục tiêu cụ thể - Khái quát được điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và bố trí khu vực dân cư nông thôn trên địa bàn xã.
- Đánh giá ứng dụng phong thủy trong việc bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan phù hợp. - Đánh giá vận khí của một số công trình nhà ở nông thôn theo khoa học phong thủy. - Đề xuất được giải pháp ứng dụng khoa học phong thủy. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: giúp sinh viên củng cố được những kiến thức đã học trong nhà trường cà bước đầu tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học.
- Ý nghĩa trong thực tiễn: hiểu được bản chất của khoa học phong thủy và ứng dụng khoa học phong thủy trong thực tiễn. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm phong thủy Có rất nhiều quan điểm về phong thủy trên thế giới.
Nhưng chúng ta có thể hiểu: Về mặt từ nguyên, phong có nghĩa là "gió", là hiện tượng không khí chuyển động và thủy có nghĩa là "nước", là dòng nước, tượng trưng cho địa thế. Phong thủy tức là Nước và Gió, là sự ảnh hưởng của vũ trụ, địa lý, môi trường, cảnh quan đến đời sống họa phúc của con người. Phong thủy là học thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống hoạ phúc của con người và sự vật. [2] Phong thủy không phải là yếu tố đơn lẻ mà là tổng hợp hàng loạt yếu tố về địa hình địa thế xung quanh nhà ở, thôn xóm, thành phố hoặc mồ mả, hướng gió, dòng nước cùng tọa hướng, hình dạng, bố cục mặt bằng không gian xây dựng.
Phong thủy liên quan đến cát hung, họa phúc, thọ yểu, sự cùng thông của nhân sự. Cát ắt là phong thủy hợp, hung ắt là phong thủy không hợp. Sách Táng thư viết: "Mai táng phải chọn nơi có sinh khí. Kinh viết: Khí gặp gió (phong) ắt tán, gặp nước (thủy) ngăn thì dừng.
Cổ nhân làm sao cho khí tụ chứ không tán, nước chảy có chỗ dừng". Do vậy mà có tên là "phong thủy".[2] Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không thể làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh. Vì vậy người ta nói :Nhất Vận, nhì Mệnh, tam Phong thủy, tứ Gia tiên, ngũ Đèn sách. Nguồn gốc ra đời của phong thủy Thực ra cũng khó có thể xác định chắc chắn rằng phong thủy xuất hiện từ bao giờ.
Có lẽ là ngay từ khi con người xuất hiện trên trái đất thì họ đã có tư duy về phong thủy. Tất nhiên vào những thời kỳ còn nguyên thủy thì khái niệm phong thủy còn rất đơn giản nhưng chắc chắn con người đã tìm mọi cách để có thể thích ứng với thiên nhiên và mục đích hòa hợp với tự nhiên vẫn là một trong những nội dung chính của phong thủy cho đến ngày nay. n 4 Đã có thời gian Phong thủy được đánh đồng với tôn giáo. Thậm chí bị coi là nhảm nhí, là mê tín dị đoan cũng do cách giải thích thiếu hiểu biết của chính các thầy Phong thủy, muốn thần thánh hóa, làm thần bí phức tạp thêm trong con mắt của gia chủ nhằm trục lợi cho bản thân.
Ngày nay, Phong thủy đã được coi là một đối tượng nghiên cứu khoa học. Nhiều nước tiên tiến trên thế giới đã có những cơ quan nghiên cứu về Phong thủy. Tuy nhiên, vẫn chưa có tài liệu chính xác nào nghiên cứu về nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy mà chỉ là những phỏng đoán theo tiến trình lịch sử của Trung Quốc là nơi đã phát sinh khoa Phong thủy. Một trong những giả thuyết cho rằng khoa Phong thủy ra đời cùng với thời gian mà người Trung Hoa khám phá ra đặc tính của nam châm và sử dụng để làm la bàn tìm phương hướng, đó là thời gian mà người ta ước đoán là khoảng năm 2600 trước Công Nguyên.
[3] Tóm lại, Phong thuỷ là một nghệ thuật bài trí không gian, rất tinh tuý, tuy nhiều bí ẩn nhưng nếu hiểu được và áp dụng đúng thì sẽ mang lại những hệ quả hết sức lớn lao nằm ngoài những nỗ lực về trí tuệ và sức lực thuần tuý của con người. Ngày nay dù ở Phương Tây hay ở Phương Đông khi xây dựng nhà ở đều phải chọn những vị trí hợp với môi trường địa lí xung quanh địa bàn, dù theo một lối kiến trúc nào thì cũng phải căn cứ vào địa thế xung quanh để tạo dựng một kiến trúc đẹp về thẩm mỹ, lợi về sinh hoạt. Phong thủy dù còn vẻ huyền bí nhưng rất thực tế và gần gũi với đời sống con người. Cơ sở khoa học của phong thủy 2.
Khí Trong Phong thủy, khí là một khái niệm phổ biến và quan trọng. Khí có sinh khí, tử khí, dương khí, thổ khí, địa khí, thừa khí, tụ khí, nạp khí, khí mạch, khí mẫu…Khí là nguồn gốc của vạn vật, khí biến hóa vô cùng, khí quyết định họa phúc của con người. [2] Khí là một dạng tồn tại của vật chất, được hình thành bởi sự tương tác của các vật thể và chịu sự chi phối bởi sự tồn tại của các vật thể, đồng thời tác động lên vật thể ấy. Sự vận động của khí được định hình tùy theo vị trí các vật thể tương tác.
n 5 Đặc điểm quan trọng nhất của khí là có tính linh hoạt trong vận động, chịu ảnh hưởng của cấu trúc môi trường. Khí cũng có thể phân làm nhiều loại theo thuyết Âm dương ngũ hành, trong đó sự phân loại có tính khái quát nhất là Dương khí và Âm khí. Khí thường gặp nhất trong phong thủy là Dương khí. Dương khí vận động trên mặt đất, đặc biệt là vật thể sống.
Âm dương Âm và dương theo khái niệm cổ xưa không phải là vật chất cụ thể, không gian cụ thể mà là thuộc tính của mọi hiện tượng, mọi sự vật trong toàn vũ trụ cũng như trong từng tế bào, từng chi tiết. Âm và dương là hai mặt đối lập, mâu thuẫn thống nhất, trong dương có mầm mống của âm và ngược lại. [2] Người xưa đặt ra “thuyết âm dương” để biểu thị sự biến hóa không ngừng và quy luật biến hóa của sự vật. Theo đó, phàm cái gì có tính chất hoạt động, hưng phấn, tỏ rõ, ở ngoài, hướng lên, vô hình, nóng rực, sáng chói…đều thuộc dương.
Tất cả những cái gì trầm tĩnh, ức chế, mờ tối, ở trong, hướng xuống, lùi lại, hữu hình, lạnh lẽo, đen tối…đều thuộc âm. Như vậy trong âm có dương, trong dương có âm, giữa chúng có thể là ức chế nhau, giúp đỡ, ảnh hưởng lẫn nhau, nương tựa lẫn nhau và thúc đẩy lẫn nhau. Biết được điều đó chúng ta có thể điều hòa âm dương cho phù hợp. Trong thiết kế, phong thủy tìm kiếm sự cân bằng và sự hài hòa cho một ngôi nhà và đem lại cho người cư ngụ sức khỏe và sự cân bằng cảm xúc.
Ngũ hành Học thuyết âm dương được triển khai rộng ra thành lý luận ngũ hành. Thực ra ngũ hành cũng chính là âm dương nhưng được nhìn ở góc độ tương tác của vật chất. Tương tác được chia làm hai loại: Sinh và Khắc. Sinh là loại tương tác phù hợp, giúp cho đối tượng được thuận lợi phát triển.
Khắc là loại tương tác kìm hãm ngăn trở sự phát triển của đối tượng. Ngũ hành Học thuyết ngũ hành sớm nhất thấy ở sách “Thượng thư – Hồng phạm” nói: “Ngũ hành: một là Thủy, hai là Hỏa, ba là Mộc, bốn là Kim, năm là Thổ. Thủy trắng ướt chảy xuống, hỏa nóng bốc lên, mộc cong thẳng, kim theo sự biến hóa, thổ ưa đồng áng”.