ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Như chúng ta đã biết sự tồn tại của con người bị ảnh hưởng sâu sắc bởi tác động của các yếu tố tự nhiên, con người và thiên nhiên luôn có một mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, địa thế và môi trường có ảnh hưởng trực tiếp và có ý nghĩa quyết định đến đời sống của con người .Từ xa xưa con người đã biết vận dụng những kinh nghiệm sống để phù hợp với tự nhiên. Cụ thể là họ đã vận dụng những hiểu biết của mình về tự nhiên vào việc xây dựng, chọn lựa nơi sinh sống. Những kiến thức sống ấy trải qua hàng ngàn năm đã dần hình thành nên thuật phong thủy.
Thuật phong thủy là nghệ thuật vận dụng bố cục, sắp đặt, trang trí nhà cửa, văn phòng công ty, cơ sở thương mại theo những nguyên tắc cụ thể khai thông và hướng dẫn sinh khí làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn phát đạt. Trong cuộc sống thực tế, chúng ta vẫn được thấy những trường hợp khác nhau, người làm nhà xong thì ăn lên làm ra, thăng quan tiến chức, con cái đỗ đạt. Ngược lại, người thì lụi bại, thất thế sa cơ, suy sụp sức khỏe… Vậy để tránh được những ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của con người cần phải bố trí công trình, nhà ở, bố trí nội ngoại thất như thế nào thì mới phù hợp với quy luật phong thủy? Môi trường cảnh quan xung quanh công trình, nhà ở có ảnh hưởng như thế nào đến vận mệnh công trình, nhà ở và những người sống trong đó? Ngày nay hầu hết các gia đình trước khi bắt tay vào tiến hành việc xây nhà đều tham khảo kỹ lưỡng về Phong thủy nhưng vẫn lúng túng trong việc thực hiện đúng tuần tự các bước hoặc như người xưa nói rằng “lắm thầy nhiều ma”, tức là quá nhiều lời khuyên Phong thủy, quá nhiều không gian cần tuân theo một nguyên tắc nào đó nhằm mục đích đạt được sự hanh thông, đón tài đón lộc…. Phong thủy đóng vai trò quan trọng trong xây dựng nhà ở nhưng chỉ áp dụng đúng lúc đúng chỗ mới phát huy được tối đa lợi thế và ngược lại sẽ gây bất tiện cho người sử dụng.
2 Phong thủy dù còn vẻ huyền bí nhưng rất thực tế và gần gũi với đời sống con người, phong thủy sẽ giúp tạo ra một không gian sống tốt hơn, hài hòa hơn, và tự nhiên hơn. Từ đó con người cảm thấy được bình an, thoải mái, viên mãn tạo động lực giúp họ làm việc tốt hơn, thành đạt hơn, giàu có hơn, sống hạnh phúc hơn. Được sự phân công của ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo GS. Nguyễn Thế Đặng, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Ứng dụng phong thủy trong bố trí nội thất và nhà ở nội đô phường Bắc Sơn , Thành phố Hải Phòng”.
Mục đích nghiên cứu - Phân tích được việc áp dụng Phong thủy trong lựa chọn đất và thế đất tốt. - Khái quát được những lý luận cơ bản của Phong thủy áp dụng trong xây dựng nhà ở và bố trí nội thất. - Phân tích được việc áp dụng Phong thủy trong bố trí nhà ở nội đô và bố trí nội thất hợp Phong thủy. - Phân tích được ứng dụng phong thủy tron bố trí nội thất và nhà ở nội đô phường Bắc Sơn, thành phố Hải Phòng.
Yêu cầu của đề tài - Thu thập các tài liệu nghiên cứu về khoa học phong thủy. - Nắm bắt được một số quy luật cơ bản của phong thủy trong xây dựng nhà ở, công trình kiến trúc. - Xác định rõ ảnh hưởng của việc xây dựng công trình nhà ở nội đô theo phong thủy - Ứng dụng Phong thủy trong xây dựng nhà ở nội đô. - Ứng dụng Phong thủy trong cách bài trí nội thất ngoại thất.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Đề tài có ý nghĩa rất quan trọng trong học tập và nghiên cứu khoa học, giúp cho người học tập nghiên cứu củng cố lại những kiến thức đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Ý nghĩa trong thực tiễn Đối với thực tiễn, đề tài góp phần đề xuất các cách giúp chúng ta có được một ngôi nhà như ý, vừa đảm bảo về mặt thẩm mỹ vừa đảm bảo hài hòa giữa thiên nhiên và con người, đồng thời đón lành, tránh dữ. Thấy được mức độ ảnh hưởng khi ứng dụng Phong thủy đến đời sống con người.
4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm về phong thủy Có rất nhiều nhà khoa học, kiến trúc sư, học giả… đã đưa ra khái niệm về phong thủy, tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có khái niệm chính xác nào về phong thủy là gì? "Từ Hải" viết: "Phong Thuỷ, còn gọi là Kham Dư, một loại mê tín ở nước Trung Quốc cổ. Cho rằng hình thể, hướng gió, dòng chảy xung quanh nhà ở hoặc mồ mả, có thể đem lại họa, phúc cho người ở hoặc cho người chôn.
Từ đó chỉ cách xem nhà ở, phần mộ" (Hoàng Gia Ngôn – Qúy Long). "Từ Nguyên" viết: "Phong Thuỷ, chỉ địa thế, phương hướng đất nhà ở hoặc đất phần mộ. Thời xa, mê tín căn cứ vào đó để xem lành giữ, tốt xấu và nhân sự". Mới đây, Trường Ðại học Ðông Nam Trung Quốc xuất bản quyển "Nguồn gốc Phong thuỷ", giáo sư Phan Cốc Tây trong lời tựa viết: "Nội dung chính của Phong thủy là một loại học vấn mà người ta dùng để xử lý và chọn lựa hoàn cảnh ăn ở, cung thất, chùa chiền, lăng mộ, thôn xóm.
Phong Thuỷ và hoàn cảnh ăn ở, ảnh hưởng chủ yếu trên ba mặt: Một, sự lựa chọn địa điểm, tức tìm một địa hình thỏa mãn cả hai mặt tâm lý và sinh lý; Hai, xử lý về mặt hình thái trong cách bố trí, bao gồm lợi dụng và cải tạo hoàn cảnh thiên nhiên, hướng nhà, vị trí, cao thấp to nhỏ, cửa ra vào, đường đi, nguồn cấp nước, thoát nước…v.; Ba, trên cơ sở nói trên, thêm vào một dấu hiệu, nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm lý tránh cái dữ, lấy cái lành cho con người". Học viện Dân tộc Trung Nguyên xuất bản cuốn "Tìm hiểu sự lành dữ trong Phong Thuỷ nhà ở", tác giả trong "Lời nói đầu" viết: "Trong vốn kiến thức lâu đời của Trung Quốc, có một môn học gọi là Kham Dư, thông thường gọi là Phong Thuỷ. Căn cứ vào kết quả nghiên cứu trong nhiều năm của tác giả, thì cái gọi là Phong thuỷ, nói theo ngôn ngữ hiện đại là "khoa học và mối quan hệ giữa từ trường 5 trái đất và con người". Về nội dung, môn Phong thuỷ gồm hai phần, phần một là xem xét hình thái của núi, phần hai là xem xét phương và lý khí.
Học giả Rosk Kowski khoa địa lý trường Ðại học New Zealand là một chuyên gia về nghiên cứu Phong Thuỷ, tác phẩm ông có "Mối quan hệ Phong thuỷ giữa Văn hoá, thiên nhiên Triều Tiên", những năm gần đây nghiên cứu về Phong thuỷ Trung Quốc, trong bài đăng trên tạp chí "Nghiên cứu lịch sử khoa học tự nhiên" tháng 1 năm 1989, viết: "Phong Thuỷ là một hệ thống đánh giá cảnh quan nhằm tìm một địa điểm tốt lành cho công trình kiến trúc. Nó là nghệ thuật lựa chọn địa điểm và bố cục địa lý của Trung Quốc cổ đại, không thể căn cứ vào khái niệm của phương Tây mà nói một cách đơn giản rằng là mê tín hay khoa học. Phong thuỷ Trung Quốc được xây dựng trên ba cơ sở: Một: địa điểm này có lợi cho xây nhà hoặc xây phần mộ so với các địa điểm khác. Hai: Ðịa điểm tốt lành chỉ có thể căn cứ vào những nguyên tắc Phong Thuỷ thông qua việc khảo sát địa điểm ấy mà lựa chọn.
Ba: Một khi đã có một địa điểm như thế, thì tổ tiên và con cháu sống hoặc mai táng ở địa điểm ấy, sẽ được hưởng một sự tốt lành do địa điểm ấy mang lại" (Trần Di Khôi). KTS Phan Đăng Trình, phong thủy là một hiện tượng văn hóa có từ thời cổ đại, là thuật số đón lành, tránh dữ, phong tục dân gian lưu truyền sâu rộng, là quan niệm về mối quan hệ giữa con người với môi trường. Lê Kiều định nghĩa thì phong thủy là địa thế, địa hình, là đất và nước quanh ta. Phong thủy là môi trường sống mà con người tồn tại trong đó.
Phong thủy còn có nghĩa rộng là những hoạt động nghiên cứu về thiên văn, sao trời, vũ trụ trái đất, khí tượng, địa thế làm nhà, đặt mồ mả nên phong thủy vừa gần gũi vừa xa lạ với con người…. Lý Thái Sơn thì đưa ra nhận định: Phong thủy là nơi đan xen nhiều chiều (không chỉ về không gian địa lý, lịch sử, chủng tộc, dân tộc), phức tạp giữa các yếu tố khoa học tự nhiên và kỹ thuật (kiến trúc, xây dựng, quy hoạch đô thị - nông thôn, môi trường sinh thái, nghệ thuật tạo hình và tổ chức không gian) và khoa học xã hội nhân văn (tâm lý cư trú cá nhân, cộng đồng tín ngưỡng dân tộc, cách tư duy, kiểu sống) giữa vật thể và phi vật thể… 6 Có thể hiểu rằng: Phong thủy là học thuyết chuyên nghiệp nghiên cứu sự ảnh hưởng của địa lý đến đời sống họa phúc của con người. Là sự ảnh hưởng của hướng gió, khí, mạch nước đến mỗi cá nhân. Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh.
Trên thực tế, phong thủy học chính là môn khoa học tự nhiên tổng hợp nhiều ngành như địa lý, địa chất, khí tượng học, cảnh quan học, kiến trúc học, sinh thái học và nhân thể học. Tôn chỉ của nó là khảo sát, tìm hiểu kĩ càng về môi trường tự nhiên, thuận theo tự nhiên, sử dụng và cải tạo tự nhiên hợp lý, tạo ra môi trường sinh sống tốt, được thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy Nguồn gốc phong thủy bí ẩn như chính tên gọi của nó. Thực ra cũng khó có thể xác định chắc chắn rằng phong thủy xuất hiện từ bao giờ.
Có lẽ là ngay từ khi con người xuất hiện trên trái đất thì họ đã có tư duy về phong thủy.