Luận văn nghiên cứu áp dụng công nghệ thuộc da sinh thái eco technolegy giai đoạn hoàn thành và áp dụng sản xuất da mũ giầy trẻ em từ nguyên liệu da bò

Luận văn nghiên cứu áp dụng công nghệ thuộc da sinh thái Eco Technology, tập trung hoàn thiện và sản xuất da mũ giày trẻ em từ nguyên liệu da bò.

• Tác giả: Nguyễn Hữu Cường
• Trường học: Viện Nghiên cứu Da - Giầy
• Chuyên ngành: Công nghệ thuộc da sinh thái
• Đề tài: Nghiên cứu và áp dụng công nghệ thuộc da sinh thái Eco Technology trong sản xuất da mũ giày trẻ em từ da bò
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Công nghệ thuộc da sinh thái và Eco Technology

Công nghệ thuộc da sinh thái và Eco Technology là hai khái niệm trọng tâm trong nghiên cứu này. Công nghệ này tập trung vào việc giảm thiểu tác động môi trường trong quá trình sản xuất da, đặc biệt là trong khâu hoàn thành ướt và khô. Eco Technology được áp dụng để thay thế các hóa chất độc hại bằng các hợp chất thân thiện với môi trường, đồng thời tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm thiểu chất thải. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng công nghệ này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn duy trì chất lượng sản phẩm, đặc biệt là trong sản xuất da mũ giày trẻ em.

1.1. Ứng dụng công nghệ sinh thái trong thuộc da

Nghiên cứu đã áp dụng công nghệ sinh thái trong các khâu hoàn thành ướt và khô, sử dụng các hợp chất không chứa crôm và các chất độc hại khác. Quy trình này bao gồm việc sử dụng hệ thống phun HVLP (High Volume, Low Pressure) để giảm thiểu bụi và hóa chất lan tỏa trong khí thải. Kết quả cho thấy, công nghệ này giúp giảm đáng kể lượng chất thải độc hại, đồng thời đảm bảo chất lượng da thành phẩm.

1.2. Tác động của Eco Technology đến môi trường

Eco Technology đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các biện pháp như sử dụng hóa chất thân thiện, tối ưu hóa quy trình sản xuất và áp dụng thiết bị hiện đại đã giúp giảm lượng chất thải rắn, lỏng và khí. Đặc biệt, công nghệ này phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam, nơi có nguồn lực kỹ thuật và tài chính hạn chế.

II. Sản xuất da mũ giày trẻ em từ da bò

Nghiên cứu tập trung vào việc sản xuất da mũ giày trẻ em từ da bò, một sản phẩm đòi hỏi cao về tính vệ sinh và an toàn. Quy trình sản xuất bao gồm các bước như thuộc lại, nhuộm, ăn dầu và trau chuốt, với việc sử dụng các hóa chất không độc hại. Kết quả cho thấy, da thành phẩm đáp ứng được các tiêu chuẩn về độ mềm mại, độ thoáng khí và không chứa các chất độc hại như cadmium, chì và formaldehyde.

2.1. Quy trình công nghệ sản xuất

Quy trình sản xuất da mũ giày trẻ em bao gồm các bước như thuộc lại compact, sấy ở nhiệt độ thấp và trau chuốt bề mặt. Các bước này được tối ưu hóa để đảm bảo chất lượng sản phẩm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, việc sử dụng hệ thống phun HVLP và buồng phun có màng lọc nước đã giúp loại bỏ bụi và hóa chất trong khí thải.

2.2. Đánh giá chất lượng sản phẩm

Da thành phẩm được đánh giá dựa trên các tiêu chí về độ mềm mại, độ thoáng khí và hàm lượng chất độc hại. Kết quả cho thấy, sản phẩm đạt tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn cho trẻ em. Đồng thời, mức độ ô nhiễm môi trường từ quy trình sản xuất đã giảm đáng kể so với các phương pháp truyền thống.

III. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm trong công nghiệp thuộc da

Nghiên cứu đã đề xuất nhiều giải pháp giảm thiểu ô nhiễm trong công nghiệp thuộc da, bao gồm thay đổi công nghệ sản xuất, thay thế hóa chất và hợp lý hóa quản lý sản xuất. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu chất thải mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ sức khỏe người lao động.

3.1. Thay đổi công nghệ sản xuất

Việc áp dụng công nghệ bền vững như sử dụng hệ thống phun HVLP và thiết bị sấy nhiệt độ thấp đã giúp giảm thiểu lượng chất thải và tiết kiệm năng lượng. Các công nghệ này phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam, nơi có nguồn lực kỹ thuật và tài chính hạn chế.

3.2. Thay thế hóa chất độc hại

Nghiên cứu đã đề xuất việc thay thế các hóa chất độc hại như crôm và formaldehyde bằng các hợp chất thân thiện với môi trường. Các hợp chất này không chỉ an toàn cho người sử dụng mà còn giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé c«ng th−¬ng ViÖn nghiªn cøu da-giÇy B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc “Nghiªn cøu x©y dùng c«ng nghÖ thuéc da sinh th¸i (Eco-Technology) giai ®o¹n hßan thµnh vµ ¸p dông s¶n xuÊt da mò giÇy trÎ em tõ nguyªn liÖu da bß” Chñ nhiÖm ®Ò tµi: KS. NguyÔn H÷u C−êng 7191 17/3/2009 Hµ néi, 12/2008 §Ò tµi ®−îc thùc hiÖn trªn c¬ së Hîp ®ång nghiªn cøu khoa häc vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ m· sè: 172-08/R-D/H§-KHCN ngµy 25/02/2008. Môc lôc Trang PHÇN Më §ÇU 1. C¬ së ph¸p lý, xuÊt xø vµ sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi ….

Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi………………………………………. Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tµi. §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu …………………………. §èi t−îng nghiªn cøu ….

Ph¹m vi nghiªn cøu. Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. Néi dung nghiªn cøu. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu.

3 4 PhÇn I - Tæng quan 1. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc ……. T×nh h×nh nghiªn cøu trong n−íc ………………………. T×nh h×nh nghiªn cøu ngoµi n−íc ……………………….

Mét sè c¬ së khoa häc ¸p dông trong ®Ò tµi ……………….1 Kh©u hoµn thµnh vµ sù « nhiÔm m«i tr−êng ……………… 5 1. Hoµn thµnh −ít vµ hoµn thµnh kh« da thuéc cr«m ………… 10 1. C«ng nghÖ sinh th¸i trong kh©u hoµn thµnh (−ít – kh«)…. C«ng nghÖ sinh th¸i trong s¶n xuÊt giµy trÎ em …………… 15 17 PhÇn II - Thùc nghiÖm vµ biÖn luËn 2.

Tr×nh tù tiÕn hµnh vµ c¸c gi¶i ph¸p c«ng nghÖ ……………. Kh¶o s¸t, thèng kª sè liÖu kü thuËt cña c¸c x−ëng thuéc da 17 2. C¸c c¬ së nhá thuéc khu vùc ®−îc gäi lµ “Lµng thuéc da” T©n B×nh (thµnh phè Hå ChÝ Minh) vµ Phè Nèi (H−ng 17 Yªn)………………………………………………………… 2. C¸c xÝ nghiÖp cæ phÇn, t− nh©n cì trung b×nh ……….

C¸c c¬ së thuéc da cã vèn ®Çu t− n−íc ngoµi ……………. X¸c ®Þnh gi¶i ph¸p c«ng nghÖ ……………………………. Lùa chän ho¸ chÊt…………………………………………. C«ng nghÖ sinh thuéc l¹i ………….

C«ng nghÖ sÊy……………………………………………… 26 2. C«ng nghÖ trau chuèt ………………………………………. Tæng kÕt c¸c biÖn ph¸p gi¶m thiÓu « nhiÔm m«I tr−êng 43 trong c«ng nghiÖp thuéc da sinh th¸i ………………………. Tæng qu¸t ho¸ vµ ®¸nh gi¸ kÕt 38 qu¶ nghiªn cøu 3.

Tæng qu¸t ho¸. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ nghiªn cøu ……………………………. 43 KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 44 Danh môc c¸c tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc Thµnh viªn chÝnh thùc hiÖn ®Ò tµi STT Hä vµ tªn Häc hµm, C¬ quan NhiÖm vô Häc vÞ c«ng t¸c 1. NguyÔn H÷u C−êng Nghiªn cøu viªn ViÖn NCDG Chñ nhiÖm Kü s− hãa thuéc da 2.

Hoµng M¹nh Hïng Nghiªn cøu viªn ViÖn NCDG Céng t¸c viªn Kü s− hãa 3. Lª Hång V©n Nghiªn cøu viªn ViÖn NCDG Céng t¸c viªn Cö nh©n hãa B¶ng chó gi¶i c¸c ch÷ viÕt t¾t Ch÷ viÕt Chó gi¶i tiÕng Anh Chó gi¶i tiÕngViÖt t¾t BCS Basic chromium sulphate Cr«m sun ph¸t kiÒm BOD Biological oxygen demand Nhu cÇu « xy sinh häc COD Chemical oxygen demand Nhu cÇu « xy ho¸ häc IUP International union physical HiÖp héi vËt lý quèc tÕ TSS Total supended solids Tæng l−îng chÊt r¾n kh«ng tan VOC Volatile organic compounds Dung m«i h÷u c¬ bay h¬i HVLP High volume, low pressure L−îng khÝ lín, ¸p lùc thÊp UNIDO United Nations Industry Tæ chøc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp Development Oraganization Liªn hîp Quèc PCP Pentachlorphenol Mét lo¹i chèng mèc bÞ cÊm DANH MôC C¸C H×NH VÏ, §å THÞ STT Néi dung Trang H×nh 1 S¬ ®å c¸c c«ng ®o¹n trong kh©u hoµn thµnh −ít, ho¸ chÊt 6 sö dông vµ thµnh phÇn chÊt th¶i. H×nh 2 S¬ ®å c¸c c«ng ®o¹n trong kh©u hoµn thµnh kh«, ho¸ 8 chÊt sö dông vµ thµnh phÇn chÊt th¶i. H×nh 3 ThiÕt bÞ sÊy da ë nhiÖt ®é thÊp t¹i X−ëng Thùc nghiÖm, 26 ViÖn Nghiªn cøu Da - GiÇy H×nh 4 So s¸nh hiÖu suÊt phun cña HVLP víi hÖ phun th«ng 27 th−êng H×nh 5 HÖ thèng phun HVLP vµ buång phun cã mµng läc n−íc 28 t¹i x−ëng thùc nghiÖm ViÖn Nghiªn cøu Da - GiÇy DANH MôC C¸C B¶ng biÓu STT Néi dung Trang Møc ®é « nhiÔm n−íc th¶i trong kh©u hoµn thµnh −ít – kh« B¶ng 1 9 cña c«ng nghÖ thuéc da Tiªu chuÈn cho phÐp cña n−íc th¶i trong s¶n xuÊt da thuéc B¶ng 2 10 cña mét sè n−íc B¶ng 3 H¹n chÕ tån d− ho¸ chÊt ®èi víi hµng da mò giÇy trÎ em 16 Quy tr×nh 1: Quy tr×nh c«ng nghÖ thuéc l¹i compact ¸p dông B¶ng 4 22 cho da mò giÇy trÎ em Quy tr×nh 2: Quy tr×nh c«ng nghÖ thuéc l¹i compact ¸p dông B¶ng 5 24 cho da mò giÇy trÎ em Quy tr×nh 3: Quy tr×nh c«ng nghÖ thuéc l¹i compact ¸p dông B¶ng 6 25 cho da mò giÇy trÎ em B¶ng 7 Quy tr×nh 4: C«ng nghÖ xö lý trau chuèt da cã khuyÕt tËt nhÑ 29 Quy tr×nh 5: Quy tr×nh c«ng nghÖ xö lý trau chuèt da mò giÇy B¶ng 8 31 cã khuyÕt tËt nhÑ Quy tr×nh 6: Quy tr×nh c«ng nghÖ xö lý trau chuèt da mò giÇy B¶ng 9 33 cã khuyÕt tËt nÆng B¶ng10 Quy tr×nh c«ng nghÖ t¹o bät cho dung dÞch trau chuèt 34 Quy tr×nh c«ng nghÖ trau truèt bät B¶n 11 35 C¸c biÖn ph¸p gi¶m thiÓu « nhiÔm m«i tr−êng trong c«ng B¶ng 12 37 nghÖ thuéc da sinh th¸i B¶ng Quy tr×nh c«ng nghÖ thuéc l¹i compact ¸p dông cho da mò 39 13 giÇy trÎ em B¶ng Quy tr×nh c«ng nghÖ xö lý trau chuèt da mò giÇy cã khuyÕt tËt 40 14 nhÑ B¶ng Quy tr×nh c«ng nghÖ xö lý trau chuèt da mò giÇy cã khuyÕt tËt 41 15 nÆng Quy tr×nh c«ng nghÖ trau chuèt bät B¶ng 16 42 Tãm t¾t néi dung ®Ò tµi §Ò tµi “Nghiªn cøu c«ng nghÖ thuéc da sinh th¸i (EcoTechnology) giai ®o¹n hoµn thµnh vµ ¸p dông s¶n xuÊt da mò giµy trÎ em tõ da nguyªn liÖu” ®−îc tiÕn hµnh theo Hîp ®ång nghiªn cøu khoa häc sè 172.08/R-D/H§-KHCN gi÷a Bé C«ng Th−¬ng vµ ViÖn Nghiªn cøu Da - GiÇy, ®¸p øng ®ßi hái cÊp thiÕt vÒ m«i tr−êng cho ngµnh thuéc da n−íc ta trong xu thÕ héi nhËp thÕ giíi.

Sau khi kh¶o s¸t thùc tÕ, kÕt hîp nghiªn cøu tµi liÖu chuyªn ngµnh, thÊy r»ng c«ng nghiÖp thuéc da lµ mét trong nh÷ng ngµnh g©y « nhiÔm nÆng cho m«i tr−êng. Trong c«ng nghÖ thuéc da hiÖn hµnh, nguån « nhiÔm cã ë tÊt c¶ c¸c c«ng ®o¹n, kÓ c¶ kh©u hoµn thµnh kh« vµ −ít, ¶nh h−ëng ®Õn ®Êt ®ai, nguån n−íc vµ bÇu kh«ng khÝ ë ®ã. §Ò tµi ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu vµ ®Ò ra nhiÒu biÖn ph¸p gi¶m thiÓu « nhiÔm m«i tr−êng mµ kh«ng lµm ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng da thµnh phÈm. §Ò tµi ®· ®i s©u nghiªn cøu øng dông c«ng nghÖ thuéc l¹i compact kÕt hîp sö dông c¸c hîp chÊt kh«ng chøa c¸c chÊt ®éc h¹i nÆng; sö dông biÖn ph¸p sÊy da ë chÕ ®é nhiÖt ®é thÊp; sö dông hÖ phun HVLP trong buång phun cã mµng läc n−íc nh»m lo¹i bá bôi vµ ho¸ chÊt lan to¶ trong khÝ th¶i.

§©y lµ nh÷ng c«ng nghÖ tiªn tiÕn phï hîp víi c¸c doanh nghiÖp thuéc da nhá ë ViÖt Nam. Trong qu¸ tr×nh x¸c ®Þnh c«ng nghÖ, ®Ò tµi ®· ¸p dông ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu thö - sai, biÖn luËn khoa häc c¸c kÕt qu¶ thÝ nghiÖm ®Ó x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè kÜ thuËt tèi −u. Nh×n chung, c¸c quy tr×nh c«ng nghÖ nµy ®Òu t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n, dÔ ¸p dông trong thùc tiÔn. §Ò tµi còng ®−a ra nhiÒu biÖn ph¸p gi¶m thiÓu « nhiÔm m«i tr−êng nªn ¸p dông trong c«ng nghiÖp thuéc da thuéc 3 lÜnh vùc: Thay ®æi c«ng nghÖ s¶n xuÊt, thay thÕ hãa chÊt; Hîp lý hãa trong qu¶n lý ®iÒu hµnh s¶n xuÊt; Thay ®æi thiÕt bÞ s¶n xuÊt.

§Ò tµi còng ®· ¸p dông c«ng nghÖ sinh th¸i ®Ó s¶n xuÊt da mò giµy trÎ em, là lo¹i da ®ßi hái cao vÒ tÝnh vÖ sinh, kh«ng chøa hoÆc chøa rÊt h¹n chÕ c¸c chÊt ®éc h¹i nh− cadmium, ch×, formaldehyde. so víi da mò giµy ng−êi lín; ®−a ra ®−îc quy tr×nh c«ng nghÖ phï hîp. Da thµnh phÈm mà §Ò tµi t¹o ra cã chÊt l−îng vµ h×nh thøc t−¬ng ®èi tèt, ®¶m b¶o tÝmh vÖ sinh theo tiªu chuÈn, më ra h−íng triÓn khai ¸p dông vµo s¶n xuÊt. S¶n phÈm thÝ nghiÖm, còng nh− møc ®é « nhiÔm m«i tr−êng cña chÊt th¶i ®−îc ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ t¹i Trung t©m C«ng nghÖ M«i tr−êng, ViÖn Nghiªn cøu Da - GiÇy.

Nh− vËy, sau qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi nghiªm tóc, cã khoa häc, §Ò tµi ®· t¹o ra ®−îc quy tr×nh c«ng nghÖ sinh th¸i (hoµn thµnh kh« vµ −ít) vµ c¸c biÖn ph¸p gi¶m thiÓu « nhiÔm m«i tr−êng. Da thµnh phÈm hoµn thµnh theo quy tr×nh c«ng nghÖ nµy cã chÊt l−îng nh− da thuéc tr−íc ®©y, nh−ng ®¶m b¶o tÝnh vÖ sinh vµ møc ®é « nhiÔm m«i tr−êng ®· gi¶m ®i ®¸ng kÓ. §Ò tµi më ra kh¶ n¨ng ¸p dông c«ng nghÖ sinh th¸i trong thuéc da, gióp c¸c c¬ së s¶n xuÊt cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn khi mµ viÖc xö lý m«i tr−êng ngµy cµng ®ßi hái g¾t gao. Néi dung nghiªn cøu, tiÕn ®é thùc hiÖn còng nh− viÖc chi tiªu tµi chÝnh cña ®Ò tµi theo ®óng Hîp ®ång vµ §Ò c−¬ng ®· ®¨ng kÝ víi Bé C«ng Th−¬ng.

M· sè: 172-08/R-D/H§-KHCN 1 ViÖn Nghiªn cøu Da - GiÇy PhÇn Më ®Çu 1. C¬ së ph¸p lý, xuÊt xø vµ sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi 1. C¬ së ph¸p lý §Ò tµi “Nghiªn cøu c«ng nghÖ thuéc da sinh th¸i (EcoTechnology) giai ®o¹n hoµn thµnh vµ ¸p dông s¶n xuÊt da mò giµy trÎ em tõ da nguyªn liÖu” ®−îc tiÕn hµnh theo hîp ®ång nghiªn cøu khoa häc sè 172-08/R-D/H§-KHCN Bé C«ng Th−¬ng vµ ViÖn Nghiªn cøu Da GiÇy. Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi Theo c«ng nghÖ thuéc da hiÖn hµnh, da nguyªn liÖu ®−îc xö lý bëi mét läat c¸c c«ng ®o¹n bao gåm: håi t−¬i, tÈy l«ng - ng©m v«i, tÈy v«i, lµm mÒm, tÈy mì, lµm xèp, axit hãa, thuéc, n©ng kiÒm.

C¸c c«ng ®äan nµy ®−îc chia lµm 2 kh©u: chuÈn bÞ thuéc vµ thuéc. TiÕp theo lµ 2 kh©u quan träng, t¹o nªn tÝnh chÊt c¬- lý, ho¸ häc vµ c¶m quan cña da hoµn thµnh. §ã lµ kh©u hoµn thµnh −ít vµ hoµn thµnh kh«. C¸c kh©u nµy gåm nh÷ng c«ng ®o¹n sau: Ðp, bµo, trung hoµ, thuéc l¹i, nhuém, ¨n dÇu, h·m, v¾t mÔ, ty - Ðp, sÊy, håi Èm, vß mÒm, trau chuÊt, ph©n lo¹i, ®o bia, ®ãng gãi.

ë tÊt c¶ c¸c b−íc trªn ®Òu cã sö dông nhiÒu hãa chÊt. Mét phÇn ®−îc t¸c dông víi da, t¹o ra c¸c s¶n phÈm trung gian vµ phÕ th¶i, mét phÇn tho¸t ra ngßai cïng chÊt th¶i d¹ng r¾n, láng, khÝ. Trong bèi c¶nh héi nhËp kinh tÕ, ph¸t triÓn s¶n xuÊt ph¶i g¾n liÒn b¶o vÖ m«i tr−êng, v× vËy viÖc nghiªn cøu c«ng nghÖ thuéc da sinh th¸i nh»m gi¶m thiÓu chÊt ®éc h¹i thãat ra m«i tr−êng ®−îc ®Æt ra rÊt cÊp thiÕt, phï hîp víi tiªu chuÈn ISO 14000. §Æc biÖt mÆt hµng mò giµy trÎ em l¹i ®ßi hái g¾t gao vÒ yªu cÇu vÖ sinh so víi da mò giµy ng−êi lín (®é tho¸ng khÝ, kh«ng cã chÊt ®éc h¹i trong da).