Xác định tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso và hiệu lực của thuốc Avicoc, Rigecoccin WS

Nghiên cứu tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso là một vấn đề quan trọng trong chăn nuôi gia cầm. 57 trang · Đại học Nông Lâm Thái Nguyên · 2013.

• Tác giả: Trần Thị Lan Hương
• Người hướng dẫn: GS. Từ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Xác định tỷ lệ, cường độ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso nuôi tại trại giống gia cầm Thịnh Đán - Thái Nguyên và xác định hiệu lực của hai loại thuốc Avicoc và Rigecoccin - WS trong phòng bệnh cầu trùng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Phần thứ nhất: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA XÃ THỊNH ĐÁN
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 1.1.2. Điều kiện đất đai
• 1.1.3. Điều kiện về kinh tế xã hội
• 1.1.3.1. Tình hình xã hội
• 1.1.3.2. Tình hình kinh tế
• 1.1.4. Tình hình sản xuất
• 1.1.4.1. Ngành trồng trọt
• 1.1.4.2. Ngành chăn nuôi
• 1.1.4.2.1. Chăn nuôi trâu bò
• 1.1.4.2.2. Chăn nuôi lợn
• 1.1.4.2.3. Chăn nuôi gia cầm
• 1.1.5. Công tác thú y
• 1.1.6. Quá trình thành lập và phát triển của Trại Giống gia cầm Thịnh Đán
• 1.1.6.1. Quá trình thành lập
• 1.1.6.2. Cơ sở vật chất
• 1.1.6.3. Cơ cấu tổ chức
• 1.1.6.4. Chức năng và nhiệm vụ của Trại
• 1.1.6.5. Tình hình sản xuất của trại
• 1.1.6.5.1. Ngành trồng trọt
• 1.1.6.5.2. Ngành chăn nuôi
• 1.1.6.6. Công tác thú y
• 1.1.7. Nhận định chung
• 1.1.7.1. Thuận lợi
• 1.1.7.2. Khó khăn
• 1.2. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.3. Phương hướng tiến hành
• 1.4. KẾT QUẢ CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.4.1. Công tác chăn nuôi
• 1.5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 2. Phần thứ hai: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Mục tiêu của đề tài
• 2.2. Mục đích nghiên cứu
• 2.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.3.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.4.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.4.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.4.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 2.5.1. Ảnh hưởng của thuốc Avicoc và Rigecoccin-WS đến tỷ lệ nuôi sống của gà Sasso
• 2.5.2. Ảnh hưởng của thuốc Avicoc và Rigecoccin-WS đến tỷ lệ và cường độ nhiễm Cầu trùng của gà thí nghiệm từ 1-10 tuần tuổi
• 2.5.3. Sinh trưởng tích lũy của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi
• 2.5.4. Khả năng tiêu thụ thức ăn của gà thí nghiệm
• 2.5.5. Tiêu tốn thức ăn/kg khối lượng tăng
• 2.5.6. Chi phí thuốc dùng phòng trị bệnh Cầu trùng của gà thí nghiệm
• 2.6. KẾT LUẬN – TỒN TẠI – ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso

Nghiên cứu tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso là một vấn đề quan trọng trong chăn nuôi gia cầm. Cầu trùng là một trong những tác nhân gây bệnh phổ biến, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của đàn gà. Việc xác định tỷ lệ nhiễm cầu trùng giúp người chăn nuôi có biện pháp phòng ngừa hiệu quả, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình nhiễm cầu trùng ở gà Sasso tại trại giống gia cầm Thịnh Đán, Thái Nguyên.

1.1. Tình hình nhiễm cầu trùng ở gà Sasso

Tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso được xác định thông qua các phương pháp kiểm tra phân. Kết quả cho thấy tỷ lệ nhiễm cầu trùng có sự biến động theo độ tuổi của gà. Nghiên cứu chỉ ra rằng gà từ 1-10 tuần tuổi có tỷ lệ nhiễm cao hơn so với các lứa tuổi khác.

1.2. Nguyên nhân gây nhiễm cầu trùng ở gà

Nguyên nhân chính dẫn đến nhiễm cầu trùng ở gà Sasso bao gồm điều kiện vệ sinh kém, mật độ nuôi nhốt cao và thiếu sự chăm sóc y tế. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho cầu trùng phát triển và lây lan trong đàn gà.

II. Thách thức trong việc phòng ngừa cầu trùng ở gà Sasso

Việc phòng ngừa cầu trùng ở gà Sasso gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như điều kiện môi trường, chế độ dinh dưỡng và phương pháp chăn nuôi ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ nhiễm bệnh. Đặc biệt, việc thiếu kiến thức và kinh nghiệm trong chăn nuôi gia cầm cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Điều kiện môi trường ảnh hưởng đến nhiễm cầu trùng

Môi trường sống của gà Sasso, bao gồm độ ẩm, nhiệt độ và vệ sinh chuồng trại, có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cầu trùng. Môi trường ẩm ướt và bẩn là điều kiện lý tưởng cho cầu trùng sinh sôi.

2.2. Thiếu kiến thức trong chăn nuôi gia cầm

Nhiều người chăn nuôi chưa nắm rõ các biện pháp phòng ngừa cầu trùng, dẫn đến việc không thực hiện đúng quy trình vệ sinh và tiêm phòng. Điều này làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh trong đàn gà.

III. Phương pháp nghiên cứu hiệu lực thuốc Avicoc và Rigecoccin WS

Nghiên cứu hiệu lực của thuốc Avicoc và Rigecoccin WS trong việc phòng ngừa cầu trùng ở gà Sasso là một phần quan trọng trong đề tài. Hai loại thuốc này được đánh giá về khả năng giảm tỷ lệ nhiễm cầu trùng và cải thiện sức khỏe cho đàn gà.

3.1. Đặc điểm của thuốc Avicoc

Avicoc là một loại thuốc có tác dụng phòng ngừa và điều trị cầu trùng. Nghiên cứu cho thấy thuốc này có khả năng giảm tỷ lệ nhiễm cầu trùng đáng kể ở gà Sasso, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của đàn gà.

3.2. Hiệu lực của Rigecoccin WS trong phòng ngừa cầu trùng

Rigecoccin WS cũng được chứng minh là có hiệu quả trong việc phòng ngừa cầu trùng. Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng Rigecoccin WS giúp giảm cường độ nhiễm cầu trùng và cải thiện sức khỏe tổng thể của gà.

IV. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso nuôi tại trại giống gia cầm Thịnh Đán là khá cao. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc Avicoc và Rigecoccin WS đã giúp giảm tỷ lệ nhiễm bệnh và cải thiện sức khỏe cho đàn gà.

4.1. Tỷ lệ sống sót của gà Sasso sau điều trị

Sau khi áp dụng thuốc Avicoc và Rigecoccin WS, tỷ lệ sống sót của gà Sasso tăng lên rõ rệt. Điều này cho thấy hiệu quả của các loại thuốc trong việc phòng ngừa cầu trùng.

4.2. Cường độ nhiễm cầu trùng sau điều trị

Cường độ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso giảm đáng kể sau khi sử dụng thuốc. Kết quả này cho thấy sự cần thiết của việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời.

V. Kết luận và triển vọng trong nghiên cứu cầu trùng ở gà Sasso

Nghiên cứu về tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso và hiệu lực của thuốc Avicoc, Rigecoccin WS đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các phương pháp hiệu quả hơn trong việc phòng ngừa cầu trùng.

5.1. Tầm quan trọng của việc phòng ngừa cầu trùng

Phòng ngừa cầu trùng không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho đàn gà mà còn nâng cao năng suất chăn nuôi. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả sẽ giúp người chăn nuôi giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các loại thuốc mới và cải thiện quy trình chăn nuôi. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng ngừa cầu trùng và đảm bảo sức khỏe cho đàn gà Sasso.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi gia cầm đóng vai trò cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, chi phí đầu tư ban đầu thấp, thời gian quay vòng vốn nhanh và tận dụng được nguồn lao động cũng như phụ phẩm nông nghiệp. Nhằm nâng cao năng suất và chất lượng thịt, giống gà lông màu Sasso có nguồn gốc từ hãng SASSO (Cộng hòa Pháp), được nhập nội vào Việt Nam từ năm 2002, đã được đưa vào chăn nuôi nhờ khả năng thích nghi với điều kiện nhiệt đới nóng ẩm và chất lượng thịt phù hợp thị hiếu tiêu dùng. Tuy nhiên, sự phát triển của đàn gia cầm nuôi tập trung thường đi kèm với áp lực dịch bệnh lớn, trong đó bệnh Cầu trùng do đơn bào ký sinh gây ra là một trong những nguyên nhân chính làm suy giảm tốc độ sinh trưởng, tăng tiêu tốn thức ăn, gây tổn thương niêm mạc đường ruột và làm tăng tỷ lệ chết ở gà con.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Lan Hương được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn trong công tác thú y tại cơ sở sản xuất giống gia cầm.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm:

1. Xác định tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm Cầu trùng ở đàn gà Sasso nuôi tại Trại giống gia cầm Thịnh Đán – thành phố Thái Nguyên.
2. Xác định hiệu lực của hai loại thuốc Avicoc và Rigecoccin - WS trong việc phòng ngừa bệnh Cầu trùng trên đàn gà thí nghiệm.

Mục đích nghiên cứu: Thiết lập cơ sở khoa học giúp người chăn nuôi lựa chọn phác đồ sử dụng thuốc phù hợp, nâng cao tỷ lệ sống, hạn chế nguy cơ kháng thuốc của mầm bệnh và mang lại hiệu quả kinh tế cho cơ sở chăn nuôi.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn gà thịt Sasso nuôi nhốt hoàn toàn từ 1 đến 10 tuần tuổi; hai chế phẩm thuốc thú y phòng trị Cầu trùng gồm Avicoc (hãng Avitec, Pháp) và Rigecoccin - WS (Công ty Cổ phần Dược và Vật tư Thú y).
• Phạm vi không gian: Trại giống gia cầm Thịnh Đán (phường Thịnh Đán, thành phố Thái Nguyên) và Phòng thí nghiệm Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai thực hiện từ ngày 03/06/2013 đến ngày 18/11/2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở khoa học của đề tài dựa trên các đặc điểm giải phẫu - sinh lý đường tiêu hóa của gia cầm và đặc tính sinh học của mầm bệnh Cầu trùng:

• Giải phẫu và sinh lý tiêu hóa gia cầm: Thức ăn lưu chuyển qua đường tiêu hóa của gà với tốc độ nhanh (khoảng 2 - 4 giờ ở gà con và 4 - 5 giờ ở gà lớn). Khi gà nuốt phải noãn nang Cầu trùng có sức gây bệnh, noãn nang nhanh chóng đi xuống ruột non, manh tràng và trực tràng. Vòng đời của Cầu trùng ngắn (khoảng 5 - 7 ngày), khiến quá trình xâm nhập, nhân lên và phá hủy tế bào biểu mô ruột diễn ra nhanh chóng.
• Đặc điểm mầm bệnh Cầu trùng: Căn nguyên gây bệnh thuộc ngành Protozoa, lớp Sporozoa, bộ Coccidia, họ Eimeriidae, giống Eimeria. Tác giả tổng hợp 9 loài Cầu trùng phổ biến ký sinh ở gà gồm: Eimeria tenella (ký sinh chủ yếu tại manh tràng, gây bệnh nặng nhất ở gà dưới 45 ngày tuổi), Eimeria maxima, Eimeria acervulina, Eimeria mitis, Eimeria necatrix, Eimeria brunetti, Eimeria hagani, Eimeria praecox và Eimeria mivati. Vòng đời của Cầu trùng gồm 3 giai đoạn: sinh sản vô tính (Schizogony) và sinh sản hữu tính (Gametogony) diễn ra trong niêm mạc ruột ký chủ; giai đoạn sinh sản bào tử (Sporogony) diễn ra ngoài môi trường tự nhiên trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thích hợp.
• Cơ chế tác động của thuốc: Chế phẩm Avicoc chứa phối hợp hai hoạt chất Sulfadimeratine và Diaveridine, kìm hãm sự phát triển của vi sinh vật qua ức chế quá trình tổng hợp acid folic của Cầu trùng đường ruột, làm giảm nguy cơ kháng thuốc. Chế phẩm Rigecoccin - WS chứa hoạt chất chính là Clopidol, tác động chủ yếu vào giai đoạn Schizont thế hệ II của chu kỳ sinh học.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm:

• Bố trí thí nghiệm: Áp dụng phương pháp phân lô so sánh trên đàn gà Sasso từ 1 đến 10 tuần tuổi, quy mô 200 con phân chia thành 2 lô thí nghiệm, nuôi nhốt hoàn toàn với cùng chế độ chăm sóc và thức ăn công nghiệp (Dabaco D1, Dabaco D56 cho giai đoạn 1 ngày - 4 tuần tuổi; Dabaco D57 cho giai đoạn từ 4 tuần tuổi đến xuất bán):
  • Lô I: Phòng bệnh bằng thuốc Avicoc, liều 1g/2 lít nước uống.
  • Lô II: Phòng bệnh bằng thuốc Rigecoccin - WS, liều 1g/6 lít nước uống.
  • Cả hai lô cùng áp dụng liệu trình dùng thuốc "2-3-2" (cho uống thuốc 2 ngày liên tục, nghỉ 3 ngày, sau đó tiếp tục cho uống 2 ngày).
• Phương pháp lấy mẫu và xét nghiệm mẫu phân: Mẫu phân gà được thu thập định kỳ vào sáng sớm ở các tuần tuổi từ tuần 1 đến tuần 10, bảo quản riêng biệt theo từng túi nilon có dán nhãn ghi rõ số lô, ngày thu mẫu. Phát hiện noãn nang Cầu trùng bằng phương pháp phù nổi Fulleborn sử dụng dung dịch nước muối bão hòa (NaCl, tỷ trọng dung dịch lớn hơn tỷ trọng noãn nang), quan sát dưới kính hiển vi quang học ở độ phóng đại 100 lần (thị kính 10x, vật kính 10x).
• Phương pháp kiểm tra mẫu đệm lót chuồng: Thu mẫu đệm lót 2 lần/tuần, ngâm nước cất 6 - 8 giờ, lọc thô, ly tâm lấy cặn và kiểm tra bằng phương pháp Fulleborn.
• Thang đánh giá cường độ nhiễm Cầu trùng: Dựa trên số lượng noãn nang đếm được trên một vi trường kính hiển vi:
  • Âm tính (-): Không phát hiện noãn nang.
  • Cường độ nhẹ (+): Có từ 1 đến 3 noãn nang.
  • Cường độ trung bình (++): Có từ 4 đến 6 noãn nang.
  • Cường độ nặng (+++): Có từ 7 đến 8 noãn nang.
  • Cường độ rất nặng (++++): Có từ 9 noãn nang trở lên.
• Theo dõi sinh trưởng: Định kỳ cân ngẫu nhiên 35 con/lô vào sáng sớm (từ 7 - 8 giờ, sau khi nhịn ăn từ 18 giờ chiều hôm trước) ở các mốc từ sơ sinh đến 10 tuần tuổi.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được thu thập, tính toán tỷ lệ phần trăm và phân tích thống kê sinh học (giá trị trung bình $\bar{X}$, sai số số trung bình $m_{\bar{x}}$, hệ số biến thiên $Cv%$) bằng phần mềm Microsoft Excel theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện và cộng sự (2000).

Nội dung chính theo từng phần và chương

Khóa luận được cấu trúc thành hai phần chính: Phần thứ nhất về công tác phục vụ sản xuất tại cơ sở thực tập và Phần thứ hai về chuyên đề nghiên cứu khoa học.

Phần thứ nhất: Công tác phục vụ sản xuất

Nội dung phần này phản ánh toàn bộ hoạt động điều tra thực địa và thực hành lâm sàng của tác giả tại Trại giống gia cầm Thịnh Đán:

• Khảo sát đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội: Phường Thịnh Đán có tổng diện tích tự nhiên 646,39 ha, dân số 17.900 người (3.250 hộ, trong đó 805 hộ nông nghiệp). Khí hậu phân hóa thành mùa mưa (tháng 5 - 10, nhiệt độ 21 - 36°C, lượng mưa 120,6 - 283,9 mm/tháng) và mùa khô (tháng 11 - 4 năm sau, nhiệt độ 13,7 - 24,8°C). Trại Giống gia cầm Thịnh Đán được thành lập từ tháng 4 năm 1995, nâng cấp năm 2001, có khuôn viên 5.200 m2 khép kín, phụ trách nuôi giữ, khảo nghiệm và cung ứng các giống gia cầm như ISA-JA57, Lương Phượng, Sasso, gà Mía, gà Sao và thỏ New Zealand.
• Quy trình chăn nuôi và thú y: Vệ sinh chuồng trước khi nuôi 5 ngày bằng rắc vôi bột và phun dung dịch Benkocid 30% (50 ml pha trong 20 lít nước, phun 1 lít dung dịch/4 m2); sử dụng đệm lót trấu khô khử trùng. Thực hiện quy trình úm gà 1 - 21 ngày tuổi, kiểm soát nhiệt độ từ 32 - 35°C giảm dần xuống 22°C ở tuần thứ 3, cho uống nước có pha B-complex và Ampi-Coli.
• Lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn gà: Vắc xin Lasota nhỏ mắt vào 7 và 21 ngày tuổi (1 giọt/con); vắc xin Gumboro B nhỏ miệng vào 7 và 21 ngày tuổi (4 giọt/con); vắc xin Newcastle hệ I tiêm dưới da vào 42 ngày tuổi (0,4 ml/con).
• Chẩn đoán và điều trị bệnh thực tế:
  • Bệnh Cầu trùng: Triệu chứng ủ rũ, phân loãng sôcôla hoặc lẫn máu, manh tràng sưng to, ruột dày và có điểm trắng; điều trị bằng Rigecoccin - WS (1g/4 lít nước) hoặc Avicoc (1g/1 lít nước) uống 2 ngày nghỉ 3 ngày.
  • Bệnh Bạch lỵ gà con: Tiêu chảy phân trắng bết hậu môn, hoại tử trắng ở gan và phổi; điều trị bằng Ampi-coli (1g/lít) kết hợp B-complex (1g/3 lít) trong 5 ngày.
  • Bệnh Hô hấp mãn tính (CRD): Thở khò khè, chảy dịch mũi, túi khí đục; điều trị bằng Tylosin (2g/lít) kết hợp B-complex trong 3 - 5 ngày.

Kết quả công tác phục vụ sản xuất được tác giả tổng hợp cụ thể:

Hạng mục nội dung	Đối tượng / Chỉ tiêu theo dõi	Quy mô (con / m2)	Số lượng đạt	Tỷ lệ (%)
Công tác chăn nuôi (Nuôi sống)	Gà Sasso bố mẹ	750	743	99,07
	Gà Sasso thương phẩm	1100	1060	96,37
	Gà Mía	200	176	88,00
Công tác phòng bệnh (Tiêm an toàn)	Vắc xin Lasota	2050	2050	100,00
	Vắc xin Gumboro	2050	2050	100,00
	Vắc xin Newcastle	2050	1950	95,12
Công tác điều trị bệnh (Chữa khỏi)	Bệnh Cầu trùng	125	105	84,00
	Bệnh Bạch lỵ	70	65	92,86
	Bệnh CRD	90	79	87,78
Công tác kỹ thuật khác	Úm gà con đạt chuẩn	6000	5850	97,50
	Tiêu độc sát trùng chuồng	1000 m2	1000 m2	100,00
	Ấp nở trứng gia cầm	10605 quả	9436 con	88,98

Phần thứ hai: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề đi sâu kiểm định thực nghiệm hiệu lực của hai phác đồ phòng bệnh Cầu trùng trên đàn gà Sasso:

• Ảnh hưởng đến tỷ lệ nuôi sống: Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn sau 10 tuần nuôi của Lô I (dùng Avicoc) đạt 94,00%, cao hơn 3,00% so với Lô II (dùng Rigecoccin - WS, đạt 91,00%). Thiệt hại đầu con chủ yếu xuất hiện ở 4 tuần đầu đời (tuần 1: 99% cả 2 lô; tuần 2: Lô I 97%, Lô II 96%; tuần 3: Lô I 95%, Lô II 93%; tuần 4: Lô I 94%, Lô II 91%). Từ tuần thứ 5 đến tuần thứ 10, tỷ lệ nuôi sống ở cả hai lô đạt 100% (không ghi nhận gà chết).
• Tỷ lệ và cường độ nhiễm qua phân: Kiểm tra 400 mẫu phân (200 mẫu/lô). Lô I ghi nhận 65 mẫu nhiễm Cầu trùng (tỷ lệ 32,50%), trong khi Lô II có 75 mẫu nhiễm (tỷ lệ 37,50%). Cường độ nhiễm ở Lô I tập trung ở mức nhẹ (+) chiếm 49,23%, mức trung bình (++) chiếm 27,69%, mức nặng (+++) chiếm 18,46% và rất nặng (++++) chiếm 4,62%. Ở Lô II, tỷ lệ nhiễm các mức tương ứng là (+) 49,33%, (++) 25,33%, (+++) 20,00% và (++++) 5,33%.
• Diễn biến nhiễm Cầu trùng theo tuần tuổi: Tỷ lệ nhiễm cao nhất ở giai đoạn 1 - 3 tuần tuổi (Lô I: 52,00%; Lô II: 66,00%), sau đó giảm dần ở giai đoạn 3 - 5 tuần tuổi (cả 2 lô cùng đạt 38,00%), giai đoạn 5 - 8 tuần tuổi (Lô I: 30,00%; Lô II: 34,00%) và thấp nhất ở giai đoạn 8 - 10 tuần tuổi (Lô I: 10,00%; Lô II: 12,00%). Về cường độ nhiễm, các mẫu nhiễm mức rất nặng (++++) chỉ xuất hiện ở giai đoạn 1 - 3 tuần tuổi (Lô I: 11,54%; Lô II: 12,12%), các giai đoạn sau hoàn toàn không xuất hiện mức (++++) và đến giai đoạn 8 - 10 tuần tuổi chỉ còn xuất hiện mức (+) và (++).
• Mức độ nhiễm Cầu trùng từ đệm lót: Xét nghiệm 120 mẫu đệm lót chu nuôi (60 mẫu/lô). Lô I phát hiện 20 mẫu nhiễm (tỷ lệ 33,33%), Lô II phát hiện 23 mẫu nhiễm (tỷ lệ 38,33%). Tỷ lệ nhiễm đệm lót chung là 35,83% (43 mẫu). Phân bố cường độ nhiễm ở đệm lót chủ yếu là mức nhẹ (+: 58,14%) và trung bình (++: 25,58%).
• Khối lượng và sinh trưởng tích lũy: Gà sơ sinh có khối lượng bình quân 40 ± 0,11 g (Lô I) và 39 ± 0,13 g (Lô II). Khối lượng tăng đều qua các tuần tuổi: tuần 1 đạt 85,14 g (Lô I) và 84,29 g (Lô II); tuần 4 đạt 518,29 g so với 517,43 g; tuần 7 đạt 1128,57 g so với 1120,00 g; đến tuần 10 đạt 1894,29 ± 26,48 g (Lô I) so với 1888,57 ± 26,43 g (Lô II). Lô dùng Avicoc đạt mức sinh trưởng tích lũy cao hơn Lô dùng Rigecoccin - WS qua tất cả các tuần tuổi theo dõi.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về hiệu quả kiểm soát Cầu trùng trên giống gà Sasso:

Tiêu chí so sánh giữa 2 phác đồ phòng bệnh	Lô I (Thuốc Avicoc)	Lô II (Thuốc Rigecoccin - WS)	Chênh lệch (Lô I so với Lô II)
Tỷ lệ nuôi sống toàn kỳ (1 - 10 tuần tuổi)	94,00%	91,00%	+ 3,00%
Tỷ lệ nhiễm Cầu trùng qua kiểm tra phân	32,50% (65/200 mẫu)	37,50% (75/200 mẫu)	- 5,00%
Tỷ lệ nhiễm phân ở giai đoạn 1 - 3 tuần tuổi	52,00% (26/50 mẫu)	66,00% (33/50 mẫu)	- 14,00%
Tỷ lệ mẫu phân nhiễm ở mức rất nặng (++++)	4,62% (3 mẫu)	5,33% (4 mẫu)	- 0,71%
Tỷ lệ nhiễm noãn nang qua kiểm tra đệm lót	33,33% (20/60 mẫu)	38,33% (23/60 mẫu)	- 5,00%
Khối lượng bình quân lúc 10 tuần tuổi	1894,29 ± 26,48 g	1888,57 ± 26,43 g	+ 5,72 g

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Thuốc Avicoc mang lại hiệu lực phòng bệnh Cầu trùng cao hơn Rigecoccin - WS, thể hiện qua việc giảm tỷ lệ nhiễm, giảm cường độ bài xuất noãn nang ra môi trường, tăng tỷ lệ nuôi sống và cải thiện khối lượng xuất chuồng của gà thịt Sasso.
• Cơ sở khoa học của sự chênh lệch này là do Rigecoccin - WS đã được sử dụng liên tục nhiều năm tại Trại giống Thịnh Đán dẫn đến hiện tượng Cầu trùng giảm mẫn cảm hoặc kháng thuốc; trong khi Avicoc là chế phẩm mới được đưa vào thử nghiệm, có sự phối hợp giữa Sulfadimeratine và Diaveridine giúp khắc phục tính kháng thuốc.
• Tác giả khuyến cáo các cơ sở chăn nuôi không nên dùng đơn lẻ một loại thuốc chống Cầu trùng kéo dài mà cần thực hiện chế độ luân chuyển thuốc định kỳ từ 3 đến 4 năm một lần (tương đương sau 10 - 12 vòng đời của Cầu trùng) nhằm hạn chế hiện tượng kháng thuốc. Đồng thời, cần kết hợp dùng thuốc phòng theo lịch với biện pháp giữ khô chất độn chuồng, tiêu độc khử trùng định kỳ chuồng trại bằng vôi bột và dung dịch sát trùng chuyên dụng.

Đóng góp của đề tài: Khóa luận đã bổ sung dẫn liệu thực tế về dịch tễ bệnh Cầu trùng trên đối tượng gà Sasso nuôi tại vùng trung du miền núi phía Bắc (Thái Nguyên); chứng minh tính hiệu quả của phác đồ dùng thuốc ngắn ngày ngắt quãng (2-3-2) và khẳng định vai trò của việc luân chuyển nhóm thuốc hóa dược trong phòng ngừa bệnh Cầu trùng gà công nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Đề tài chỉ bố trí hai lô thí nghiệm dùng thuốc (Avicoc và Rigecoccin - WS) mà không thiết lập lô đối chứng âm (hoàn toàn không dùng thuốc phòng Cầu trùng) do đàn gà được nuôi tại cơ sở sản xuất giống thương phẩm, cần tuân thủ nghiêm ngặt yêu cầu phòng bệnh để bảo toàn vốn đầu tư và an toàn sinh học.
• Đề tài chưa tiến hành phân lập, định danh chi tiết tỷ lệ nhiễm của từng loài Eimeria cụ thể (như E. tenella, E. acervulina, E. maxima...) trên mẫu bệnh phẩm mà mới chỉ dừng lại ở việc đếm tổng số noãn nang để phân cấp cường độ nhiễm.
• Thời gian nghiên cứu và quy mô mẫu giới hạn ở giai đoạn nuôi gà thịt 10 tuần tuổi tại một trại chăn nuôi duy nhất, chưa đánh giá ảnh hưởng của bệnh Cầu trùng trên đàn gà sinh sản hoặc gà nuôi thả vườn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Triển khai định danh hình thái và sinh học phân tử các loài Eimeria chiếm ưu thế trên đàn gà Sasso tại địa phương.
• Nghiên cứu cơ chế kháng thuốc của các chủng Cầu trùng thực địa đối với các hoạt chất anticoccidial khác nhau.
• Thử nghiệm kết hợp các giải pháp sinh học như sử dụng vắc xin phòng Cầu trùng, chế phẩm thảo dược hoặc men vi sinh bổ sung vào thức ăn để giảm thiểu tồn dư hóa dược trong sản phẩm chăn nuôi.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị thực tiễn và học thuật cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y: Tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm phân lô so sánh, phương pháp Fulleborn thu nhận và kiểm tra noãn nang ký sinh trùng qua kính hiển vi, cách thức thu thập và xử lý số liệu sinh vật học.
• Kỹ sư chăn nuôi và Bác sĩ thú y cơ sở: Tham khảo quy trình vệ sinh phòng dịch, lịch phòng vắc xin cụ thể cho gà màu, phác đồ dùng thuốc Avicoc liều 1g/2 lít nước theo liệu trình "2-3-2" để ứng dụng trực tiếp tại các trại gà thịt nhằm kiểm soát bệnh Cầu trùng trong 4 tuần đầu đời.
• Các phần đáng tham khảo nhất trong văn bản:
  • Bảng 1.1 và quy trình sử dụng vắc xin, thuốc sát trùng chuồng trại Benkocid 30% ở Phần thứ nhất.
  • Mô tả kỹ thuật pha nước muối bão hòa và quy trình soi tìm noãn nang theo phương pháp Fulleborn tại trang 34 của văn bản.
  • Bảng 2.4, 2.5 và 2.7 ghi chép chi tiết biến động tỷ lệ nhiễm theo lứa tuổi và biểu đồ sinh trưởng tích lũy của giống gà Sasso qua 10 tuần nuôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp xét nghiệm nào được tác giả sử dụng để phát hiện noãn nang Cầu trùng trong phân và nguyên lý thực hiện là gì? Tác giả sử dụng phương pháp phù nổi Fulleborn. Nguyên lý của phương pháp dựa trên sự chênh lệch tỷ trọng: sử dụng dung dịch nước muối ăn (NaCl) bão hòa có tỷ trọng lớn hơn tỷ trọng của noãn nang Cầu trùng, làm cho noãn nang nổi lên bề mặt dung dịch. Sau 30 phút đặt phiến kính tiếp xúc với mặt dung dịch, phiến kính được lấy ra soi dưới kính hiển vi quang học độ phóng đại 100 lần để quan sát và đếm noãn nang.

2. Liều lượng và liệu trình dùng thuốc phòng Cầu trùng cho hai lô thí nghiệm được quy định cụ thể như thế nào? Đề tài áp dụng cùng liệu trình "2-3-2" (uống 2 ngày, nghỉ 3 ngày, tiếp tục uống 2 ngày) cho cả hai lô:

• Lô I: Dùng thuốc Avicoc pha nước uống với liều phòng 1g/2 lít nước.
• Lô II: Dùng thuốc Rigecoccin - WS pha nước uống với liều phòng 1g/6 lít nước.

3. Tỷ lệ nhiễm Cầu trùng ở gà Sasso biến động như thế nào theo từng giai đoạn tuần tuổi? Tỷ lệ nhiễm Cầu trùng đạt mức cao nhất ở giai đoạn gà con 1 - 3 tuần tuổi (Lô I: 52,00%; Lô II: 66,00%), sau đó giảm xuống 38,00% ở giai đoạn 3 - 5 tuần tuổi ở cả hai lô; tiếp tục giảm còn 30,00% (Lô I) và 34,00% (Lô II) ở giai đoạn 5 - 8 tuần tuổi; và thấp nhất ở giai đoạn 8 - 10 tuần tuổi (Lô I: 10,00%; Lô II: 12,00%). Giai đoạn 1 - 3 tuần tuổi cũng là giai đoạn duy nhất ghi nhận các ca nhiễm ở mức độ rất nặng (++++).

4. Hiệu quả phòng bệnh Cầu trùng giữa thuốc Avicoc và Rigecoccin - WS có sự khác biệt như thế nào qua các chỉ tiêu theo dõi? Thuốc Avicoc thể hiện hiệu quả phòng bệnh vượt trội hơn so với Rigecoccin - WS:

• Tỷ lệ nuôi sống ở lô dùng Avicoc đạt 94,00%, cao hơn lô dùng Rigecoccin - WS (91,00%).
• Tỷ lệ nhiễm Cầu trùng qua xét nghiệm phân ở lô dùng Avicoc thấp hơn (32,50% so với 37,50%).
• Tỷ lệ nhiễm noãn nang trong đệm lót chuồng nuôi ở lô dùng Avicoc thấp hơn (33,33% so với 38,33%).
• Khối lượng xuất chuồng lúc 10 tuần tuổi của gà dùng Avicoc cao hơn (1894,29 g so với 1888,57 g).

5. Nguyên nhân nào khiến tác giả khuyến cáo phải thay đổi luân phiên các loại thuốc phòng Cầu trùng định kỳ 3 - 4 năm một lần? Theo tác giả, nếu sử dụng liên tục một loại thuốc phòng trị Cầu trùng qua 10 - 12 vòng đời của ký sinh trùng thì Cầu trùng sẽ phát triển khả năng quen thuốc và kháng thuốc, làm suy giảm nghiêm trọng hiệu lực bảo vệ của thuốc (thực tế tại trại cho thấy Rigecoccin - WS dùng lâu năm có tỷ lệ nhiễm cao hơn). Do đó, việc luân chuyển định kỳ các nhóm hóa dược có cơ chế tác động khác nhau sau 3 - 4 năm là biện pháp kỹ thuật bắt buộc để duy trì độ mẫn cảm của mầm bệnh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Lan Hương đã hoàn thành việc khảo sát đặc điểm dịch tễ và đánh giá thực nghiệm hiệu lực phòng bệnh Cầu trùng trên đàn gà Sasso nuôi tại Trại giống gia cầm Thịnh Đán – Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu khẳng định phác đồ sử dụng chế phẩm Avicoc cho hiệu quả cao hơn chế phẩm Rigecoccin - WS cả về tỷ lệ nuôi sống (94% so với 91%), giảm mức độ nhiễm noãn nang trong phân và đệm lót, đồng thời duy trì khả năng tăng khối lượng ổn định cho gà thịt. Công trình cung cấp nguồn dẫn liệu thực chứng có giá trị cho sinh viên thú y và người chăn nuôi trong việc xây dựng lịch phòng bệnh Cầu trùng và thực hiện quy trình luân phiên thuốc hóa dược an toàn, hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong ngành chăn nuôi, chăn nuôi gia cầm chiếm một vị trí rất quan trọng, các sản phẩm của chăn nuôi gia cầm luôn có vị trí tiêu thụ đứng đầu so với các sản phẩm động vật khác, sản phẩm gia cầm không chỉ có hàm lượng dinh dưỡng cao, cân đối mà còn chế biến được nhiều món ăn ngon phù hợp với thị yếu người tiêu dùng. Bên cạnh đó chăn nuôi gia cầm phù hợp với thị yếu của người chăn nuôi, chi phí đầu tư thấp, quay vòng vốn nhanh góp phần cải thiện đời sống của người chăn nuôi. Ngành chăn nuôi còn cung cấp các sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến và nguồn phân bón dồi dào cho ngành trồng trọt…Chính vì vậy mà trong những năm gần đây, chăn nuôi gia cầm rất được chú trọng đầu tư, nhiều giống mới được tạo ra, được nhập ngoại về nước ta, những tiến bộ di truyền mới đã nâng cao chất lượng và năng suất của các giống gia cầm đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi. Trong đó giống gà lông màu Sasso do hãng SASSO của Pháp tạo ra đang là một trong những lựa chọn được nhiều người chăn nuôi quan tâm.

Tuy nhiên cùng với sự phát triển nhanh của ngành chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm thì dịch bệnh cũng diễn biến vô cùng phức tạp. Trong đó bệnh Cầu trùng là một tác nhân gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi gia cầm, làm giảm khả năng sinh trưởng, giảm chất lượng thịt và trứng gia cầm. Từ thực tế đó em tiến hành nghiên cứu đề tài tốt nghiệp “Xác định tỷ lệ, cường độ nhiễm cầu trùng ở gà Sasso nuôi tại trại giống gia cầm Thịnh Đán - Thái Nguyên và n 17 xác định hiệu lực của hai loại thuốc Avicoc, Rigecocin-WS trong phòng bệnh Cầu trùng”. Mục tiêu của đề tài + Xác định tỷ lệ nhiễm, cường độ nhiễm Cầu trùng ở gà Sasso nuôi tại trại giống gia cầm Thịnh Đán - Thái Nguyên.

+ Xác định hiệu lực của hai loại thuốc Avicoc, Rigecoccin-WS trong phòng bệnh. Mục đích nghiên cứu Từ kết quả nghiên cứu lấy đó làm cơ sở khoa học để xây dựng quy trình phòng bệnh bệnh Cầu trùng có hiệu quả cao mang lại lợi ích kinh tế cho người chăn nuôi. Bản thân được làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đại cương về cơ thể gia cầm Gia cầm có nguồn gốc từ loài chim hoang dại. Gia cầm có đặc điểm giống với bò sát đồng thời khác với gia súc và thú hoang là có bộ xương nhẹ, thân phủ lông vũ, chi trước phát triển thành cánh để bay và là loài đẻ trứng sau ấp nở thành gia cầm non. Quá trình trao đổi chất của gia cầm lớn, thân nhiệt cao (40 - 420C) nhờ đó mà gia cầm sinh trưởng nhanh.

Gia cầm có cấu tạo đầy đủ các cơ quan bộ phận như: Hệ tiêu hóa, hô hấp, bài tiết, tuần hoàn, sinh dục. Nhưng cấu tạo giải phẫu sinh lý gia cầm lại có nhiều điểm khác với gia súc. Đặc biệt là hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, hệ sinh dục…trong đó: - Hệ hô hấp của gia cầm gồm: Xoang mũi, khí quản, phế quản phổi và 9 túi khí chính nhờ đó mà cơ thể gia cầm nhẹ có thể bay được, bơi được, hơn nữa dịch hoàn của gia cầm nằm trong mà quá trình sinh sản vẫn diễn ra bình thường. n 18 - Hệ tiêu hóa: Cũng có nhiều điểm khác về cấu tạo chức năng, nó bao gồm: Khoang miệng, hầu, thực quản trên, diều, thực quản dưới, dạ dày tuyến, dạ dày cơ, ruột non, manh tràng, trực tràn, lỗ huyệt, tuyến tụy và gan.

Khoang miệng của gia cầm không có môi và răng, hàm ở dạng mỏ chỉ có vai trò lấy, thu nhận thức ăn, không có tác dụng nghiền nhỏ. Thức ăn vào miệng được thấm nước bọt, sau được nuốt xuống thực quản, thực quản phình to tạo thành diều. Trong diều thức ăn được thấm ướt, làm mềm và một phần hydrat cacbon được phân hủy dưới tác dụng của men amylase (quá trình đường hóa) tạo ra quá trình vi sinh vật diều. Thức ăn từ diều qua dạ dày tuyến tương đối nhanh.

Dịch vị của dạ dày tuyến có HCL và men pepsin tham gia phân giải protein thành pepton. Sau đó thức ăn được nghiền nhỏ và thấm đều dịch vị. Ở dạ dày cơ dưới tác dụng của HCL và men pepsin protein tiếp tục được phân hủy, hydrat cacbon cũng được phân giải nhờ tác dụng của vi sinh vật trong thức ăn. Thức ăn từ dạ dày cơ được chuyển xuống ruột non dưới tác dụng của dịch ruột, dịch vị và dịch mật các chất dinh dưỡng cơ bản trong thức ăn được chuyển hóa tạo thành những chất dễ hấp thu.

Ở ruột non quá trình tiêu hóa diễn ra là chủ yếu, glucid được phân giải thành đường đơn. Lipit thành glyxerin và acid béo, protein thành các peptid và các acid amin để cơ thể dễ hấp thu và lợi dụng được. Ở manh tràng quá trình phân giải các chất trên còn tiếp tục diễn ra nhờ men của đường ruột tồn tại và do vi sinh vật diễn ra nhưng rất ít. Quá trình tiêu hóa chất xơ của gia cầm cũng nhờ tác dụng của hệ vi sinh vật lên men nhưng hoạt động kém.

Thức ăn qua đường của gà rất nhanh (gà con 2-4 giờ, gà lớn 4-5 giờ). Do đặc điểm này mà khi nuốt phải noãn nang Cầu trùng thì noãn nang sẽ cùng thức ăn theo đường tiêu hóa xuống ruột non, manh tràng, trực tràng, nên quá trình xâm nhập, gây bệnh của Cầu trùng xảy ra nhanh, vòng đời của Cầu trùng ngắn (5-7 ngày). Những hiểu biết về bệnh Cầu trùng gia cầm * Đặc điểm của bệnh Cầu trùng gà Mỗi loại Cầu trùng thường chỉ gây tác hại cho gà ở một lứa tuổi nhất định.Tenella chủ yếu gây bệnh cho gà con dưới 45 ngày tuổi.brunetti chủ yếu ở gà lớn. Gà ở mọi lứa tuổi đều bị nhiễm Cầu trùng nhưng ở mỗi lứa tuổi khác nhau thì nhiễm ở mức độ khác nhau.

Gà con bị nhiễm nặng và chết nhiều hơn gà lớn, gà lớn chủ yếu là vật mang trùng. * Đặc điểm của mầm bệnh Cầu trùng thuộc ngành protozoa, lớp Spotozoa, bộ coccidian, họ Eimeridae. Họ này thuộc nhiều giống nhưng có hai giống có quan hệ y học và thú y là: Eimridiae và Isospora. Khi Cầu trùng mới theo phân ra ngoài là một kén hay một noãn nang, Oocyst là những tế bào tử hình bầu dục, hình trứng, hình cầu có ba lớp vỏ.

Lớp vỏ ngoài cùng rất mỏng, bên trong có chứa nguyên sinh chất lổn nhổn thành hạt, giữa nguyên sinh chất có chứa một nhân tương đối to. Cầu trùng thuộc giống Eimeria thì nhân và nguyên sinh chất sẽ hình thành bốn bào tử con và cũng xâm nhập vào niêm mạc ruột. Giống Isospora ít gặp hơn và thường gặp ở chó và mèo. * Vòng đời của Cầu trùng gà (chu kỳ sinh học) Chu kỳ của Cầu trùng trải qua ba giai đoạn phát triển: Giai đoạn sinh sản vô tính, sinh sản hữu tính, sinh sản bào tử.

Hai giai đoạn đầu thực hiện trong tế bào niêm mạc ruột của ký chủ nên còn được gọi là giai đoạn nội sinh sản (kéo dài 5-7 ngày), giai đoạn 3 thực hiện ở môi trường bên ngoài. - Giai đoạn 1: Sinh sản vô tính tự nhân đôi của cầu trùng trong tế bào biểu bì để hình thành nên các thể phân lập gọi là Schizont. - Giai đoạn 2: Là giai đoạn sinh sản hữu tính, tức là đến thế hệ Schizont cuối cùng chúng chuyển sang sinh sản hữu tính, tạo ra các thể Gamet từ đó n 20 hình thành các thể giao tử đực (Microgamet), giao tử đực chui vào giao tử cái để thụ tinh tạo nên các hợp tử. Hợp tử phân tiết thành một màng bao bọc bên ngoài, lúc này được gọi là noãn nang (Oocyst) - Giai đoạn 3: Là giai đoạn ngoài cơ thể, khi các noãn nang (nang trứng) cùng các chất bài tiết thải ra ngoài và dưới tác động là các yếu tố môi trường chúng nhanh chóng phân chia để tạo thành các bào tử Sporozoit.

Lúc này trong Oocyst hình thành 8 bào tử con và trở thành Oocyst có sức gây bệnh. Khi ký chủ nuốt phải Oocyst có sức gây bệnh vào đường tiêu hóa, noãn nang giải phóng các bào tử con ra ngoài, các bào tử lại tiếp tục xâm nhập vào biểu mô ruột, lớn dần lên và tiếp tục sinh sản vô tính, tính hữu tính, vòng đời lại tiếp tục như trên. * Sức đề kháng của mầm bệnh Sức đề kháng của mầm bệnh là khả năng chống lại các tác nhân của môi trường như ẩm độ, nhiệt độ, ánh sáng, môi trường nhân tạo, các dung dịch hóa chất tác động đến sự sinh trưởng và phát triển bình thường của chúng. Nó có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm ra phương pháp phòng và chống bệnh Cầu trùng trong chăn nuôi.

+ Đối với nhiệt độ Theo Lê văn Năm (2003) [13] nhiệt độ thích hợp cho quá trình phát triển bào tử nang ở ngoài cơ thể là 150C - 350C, lạnh là -150C và nóng trên 400C bào tử nang sẽ chết. C (1986) [29] cho rằng: Khi điều kiện thấp ocyst đã sinh bào tử tồn tại được 14 ngày ở 120C -200C những Oocyst chưa sinh bào tử chỉ chịu đựng được không quá 56 giờ. + Đối với độ ẩm: Vai trò của độ ẩm rất quan trọng trong sự phân chia của nang trứng. n 21 Theo Steve Henry (2002) [32] nang trứng Cầu trùng chứa trong phân thải ra để nhiệt độ 200C và thoáng gió thì không phát triển được sau 48 giờ, ở 300C là 12 giờ.

+ Đối với oxy: Nang trứng muốn phát triển được đòi hỏi phải có oxy, trong môi trường thối nát nang trứng không phát triển được và phân bào ngừng lại. + Đối với các hóa chất: Cầu trùng có chất đề kháng với chất sát trùng nhưng cũng có nhiều công trình nghiên cứu để làm giảm noãn nang bằng hợp chất có thể xâm nhập được vào tế bào Cầu trùng. Horton Smith (1996) [30] cho biết dung dịch Greolin 5% sẽ giết chết noãn nang non và thành thục sau 20- 30 ngày. * Tác nhân gây bệnh Cầu trùng Trải qua quá trình nghiên cứu các nhà khoa học đã chỉ ra tác nhân gây bệnh Cầu trùng gia cầm với những đặc điểm sinh học của chúng.1: Một số đặc điểm phân loại Cầu trùng Diễn giải Hình Sinh sản Kích thước ( m) Lỗ noãn bào tử dạng Loài (giờ) E.

Telella Bầu dục 14,2-20 x 9,5-24,8 Không 18-48 E. Maxima Bầu dục 21,4-42,5 x 16,5-29,8 Có 21-24 E. Mitis Tròn 11-19 x 10-17 Không 24-48 E.necatrix Bầu dục 13-20 x 13,1-18,3 Không 21-24 E.brunetti Bầu dục 20,7-30,3 x 18,1-24,2 Không 24 E.