NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM ------------------------ NGUYỄN DUY SỮU TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH THÁNG 4 NĂM 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM ------------------------ NGUYỄN DUY SỮU TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ TẠI VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 62.01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: NGND. NGÔ HƯỚNG TP. HỒ CHÍ MINH THÁNG 4 NĂM 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan danh dự về công trình khoa học này của mình, cụ thể: Tôi tên là: Nguyễn Duy Sữu Sinh ngày 12 tháng 10 năm 1981 – Tại: Thừa Thiên Huế Quê quán: Quảng Thành, Quảng Điền, Thừa Thiên Huế Hiện công tác tại: Khoa Tài chính ngân hàng – Trường Đại học Tôn Đức Thắng, 19 Nguyễn Hữu Thọ, Quận 7, TP. Là nghiên cứu sinh khóa 17 của Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM Mã số học viên: 010117120012 Cam đoan luận án: Truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng; Mã số: 62 34 02 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Ngô Hướng Luận án này là kết quả nghiên cứu của tác giả, chưa từng được trình nộp để lấy học vị tiến sỹ tại bất cứ một trường đại học nào. Luận án này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, có tính độc lập riêng, trong đó không có các nội dung đã được công bố trước đây, các nội dung tham khảo, số liệu đã có nguồn trích dẫn rõ ràng và đầy đủ. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi.HCM, ngày 5 tháng 4 năm 2017 Tác giả Nguyễn Duy Sữu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ sự cảm ơn đến các Qúi Thầy Cô Trường Đại học Ngân hàng TP. Đặc biệt cám ơn Qúi Thầy Cô Khoa tài chính-Trường Đại Học Ngân Hàng - TP. Sự hướng dẫn nhiệt tình, tận tình của Qúi Thầy Cô đã giúp tôi hoàn thành luận án tiến sĩ này. Đồng thời, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS. Ngô Hướng người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và động viên tôi trong suốt thời gian tôi hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến gia đình, những người thân, đồng nghiệp, bạn bè và các sinh viên của tôi. Chính sự quan tâm và những góp ý, động viên mà mọi người dành cho tôi đã giúp tôi hoàn thành luận án này. Trong quá trình thực hiện luận án, một phần của luận án đã được sử dụng để công bố trên các tạp chí và hội thảo quốc tế chuyên ngành về lĩnh vực tài chính ngân hàng giúp gia tăng độ tin cậy của luận án khi nhận được các phản biện của Quí chuyên gia và Quí độc giả uy tín. Các bài viết đăng trên các tạp chí và hội thảo quốc tế chuyên ngành có sử dụng nội dung của luận án bao gồm: 1. Chính sách lãi suất trong truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam, Tạp chí quản lý kinh tế (CIEM), 65, 2015. Interest rate policy in Transmission of Monetary policy prior to and since the WTO joining in Viet Nam, 2nd international conference on finance and economics (ICFE 2015), 2015 3. The interest rate channel in the transmission of monetary policy in in Vietnam, Finance and performance of firms in science, education and practice International Scientific Conference, Tomas Bata University Zlín, Czech Republic, 7th, 2015. Credit channel in monetary policy transmission in Vietnam, Finance and performance of firms in science, education and practice, International Scientific Conference, Tomas Bata University Zlín, Czech Republic, 7th, 2015. The Exchange rate channel of monetary policy transmission, 2nd international conference on finance and economics (ICFE 2015), 2015. Kênh lãi suất trong truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam trước và sau WTO, Tạp chí Kinh tế Châu Á- Thái Bình Dương (Tháng 3/2016), 41,63-65. Kênh tín dụng trong truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam, tạp chí kinh tế và dự báo, số 22 (630) tháng 9/2016. Kênh tài sản trong truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam, tạp chí kinh tế và dự báo, chấp nhận đăng số 10 (650) tháng 4/2017 TP.HCM, ngày 5 tháng 04 năm 2017 Tác giả Nguyễn Duy Sữu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT TIẾNG ANH ADB Ngân hàng phát triển Châu Á Asia Developed Bank ADF Augmented Dickey-Fuller AIC Akaike information criterion CPI Chỉ số giá tiêu dùng Customer Price Index CPS Tín dụng khu vực tư nhân Claims Private Sector CSTT Chính sách tiền tệ Monetary Policy DNNN Doanh nghiệp nhà nước DTBB Dự trữ bắt buộc ECM Error Correction Models EXU Tỷ giá hối đoái USD/VND Exchange Rate USD FDI Vốn đầu tư trực tiếp FED Cục dự trữ liên bang Federal Reserve Bank FOMC Federal Open Market Committee GDP Tổng sản phẩm quốc nội Gross Domestic Product GNP Tổng sản phẩm quốc dân Gross National Product IMF Quỹ tiền tệ quốc tế International Monetary Fund IPG Tăng trưởng giá trị sản lượng công Industry Product Growth nghiệp IRB Lãi suất cơ bản IRD Lãi suất tái cấp vốn Refinancing Interest Rate IRL Lãi suất cho vay bình quân IRU Lãi suất của FED M2 Cung tiền mở rộng M2 Broad money M2 MIG Tăng trưởng nhập khẩu Mechanise Import Growth MXG Tăng trưởng xuất khẩu Mechanise Export Growth NH Ngân hàng Bank NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv NHTW Ngân hàng trung ương OLS Phương pháp bình phương bé nhất Ordinary least squares POI Giá dầu thế giới Price Oil SVAR Mô hình VAR cấu trúc Structural VAR TCTD Tổ chức tín dụng TTTC Thị trường tài chính TTTT Thị trường tiền tệ VAR Mô hình tự hồi quy véc tơ Vectơ auto regression VNI Chỉ số giá chứng khoán VN-Index WTO Hiệp định thương mại quốc tế World Trade Organization LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Tổng hợp các nghiên cứu ngoài nước .2: Tổng hợp các nghiên cứu trong nước .1: Lãi suất kỳ hạn bình quân một số ngân hàng năm 2010 .2: Các đợt điều chỉnh biên độ tỷ giá .3: GDP và đầu tư trên GDP .1: Tổng hợp các biến nghiên cứu .1: Kết quả thống kê mô tả .2: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị (Unit roost test) .3: Kết quả kiểm định độ trễ tối ưu .4: Kết quả ước lượng mô hình SVAR dạng khung (Phương trình 17a) .5: Kết quả ước lượng ma trận A0 .6: Kết quả ước lượng phương trình (21).7: Kết quả ước lượng phương trình (22).8: Kết quả ước lượng phương trình (23).9: Kết quả ước lượng các nhân tố tác động đến CPSt (Phương trình 24) . 145 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Mối liên hệ giữa các mục tiêu của CSTT .2: Quá trình phát triển của truyền dẫn CSTT .3: Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ .4: Mối quan hệ giữa lãi suất và đầu tư .5: Mối quan hệ lãi suất, đầu tư và GDP thực .6: Tác động của cung tiền đến lãi suất đầu tư và tăng trưởng .7: Kênh tín dụng trong truyền dẫn chính sách tiền tệ .1: Lãi suất cơ bản giai đoạn 2000-2008 .2: Lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn năm 2010-2014 .3: Biến động tỷ giá giai đoạn 1999-2008 .4: Tỷ giá, xuất khẩu và nhập khẩu .5: Lãi suất tái cấp vốn và tỷ giá USD/VNĐ .6: Tăng trưởng tín dụng, tăng trưởng kinh tế và lạm phát .7: GDP và đầu tư trên GDP Việt Nam .1: Các bước chính trong phân tích SVAR .2: Thiết kế mô hình SVAR đo lường truyền dẫn CSTT tại Việt Nam .3: Thiết kế nghiên cứu truyền dẫn CSTT .1: Phản ứng của IPGt, CPIt trước cú sốc giá dầu (OILt) .2: Phản ứng của IPG và CPI trước cú sốc của lãi suất Fed .3: Phản ứng của IPGt và CPIt trước cú sốc của lãi suất (IRDt) .4: Phản ứng của cung tiền M2t trước cú sốc của lãi suất (IRDt) .5: Phản ứng của IPGt và CPIt trước cú sốc của M2t .6: Phản ứng của IPGt và CPIt trước cú sốc của IRLt .7: Phản ứng của cung tiền M2t trước cú sốc của IRLt .8: Phản ứng của IRLt trước cú sốc của IRDt .9: Phản ứng của IPGt và CPIt trước cú sốc của VNIt .10: Phản ứng của VNIt trước cú sốc của M2t, IRDt .11: Chỉ số giá chứng khoán Việt Nam và lãi suất tái cấp vốn . 117 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii Hình 4.12: Phản ứng của IPGt, CPIt trước cú sốc của EXUt .13: Phản ứng sốc giữa cung tiền và tỷ giá .14: Phản ứng sốc giữa IRDt và EXUt .15: Mối quan hệ giữa tỷ giá (EXUt) và lãi suất tái cấp vốn (IRDt) .16: Phản ứng của IPGt, CPIt trước cú sốc của MIGt………………… .17: Tăng trưởng nhập khẩu và lạm phát…………………………… .17: Phản ứng của IPGt, CPIt trước cú sốc của MXGt .18: Phản ứng của MIGt và MXGt trước cú sốc của EXUt .19: Phản ứng của IPGt, CPIt trước cú sốc của CPSt.20: Phản ứng của M2t trước cú sốc của CPSt .21: Phản ứng của CPSt trước cú sốc của IRLt.22: Phản ứng giữa IRDt và CPSt .23: Phản ứng của VNIt trước cú sốc của CPSt .24: Phản ứng của IPGt trước lãi suất (IRDt) .25: Phản ứng của IPGt trước cú sốc cung tiền (M2t) .26: Phản ứng của lạm phát trước cú sốc của lãi suất .27: Phản ứng của lạm phát (CPIt) trước cù sốc của cung tiền (M2t) . 139 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii MỤC LỤC Lời cam đoan . ii Danh mục từ viết tắt . iii Danh mục bảng . v Danh mục hình . vi Mục lục . xiii Phần mở đầu . xiv Tính cấp thiết của đề tài . xvi Khoảng trống của nghiên cứu . xviii Đối tượng nghiên cứu. xviii Mục tiêu nghiên cứu. xviii Câu hỏi nghiên cứu . xix Phạm vi nghiên cứu . xx Phương pháp nghiên cứu. xx Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài . xxi Những điểm mới của đề tài . xxii Kết cấu của đề tài . xxiii CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ .1 MỤC TIÊU CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ .1 Mục tiêu cuối cùng .2 Mục tiêu trung gian .3 Mục tiêu hoạt động. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 LÝ THUYẾT TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ .1 Truyền dẫn chính sách tiền tệ .1 Quá trình phát triển của lý thuyết truyền dẫn chính sách tiền tệ.2 Khái niệm cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ .2 Các kênh trong truyền dẫn chính sách tiền tệ .2 Kênh tỷ giá hối đoái .4 Kênh giá cả tài sản .