Luận văn thạc sĩ vnu ls tội phá rối an ninh trong luật hình sự việt nam trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh đắk lắk

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls tội phá rối an ninh trong luật hình sự việt nam trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Y Thông Kbuôr
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Luyện
• Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Tội Phá Rối An Ninh Trong Luật Hình Sự Việt Nam (Trên Cơ Sở Số Liệu Thực Tiễn Địa Bàn Tỉnh Đắk Lắk)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI PHÁ RỐI AN NINH TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm tội phá rối an ninh và ý nghĩa của việc quy định tội phạm này trong luật hình sự Việt Nam
• 1.2. Khái niệm tội phá rối an ninh
• 1.3. Ý nghĩa của việc ghi nhận tội phá rối an ninh trong luật hình sự Việt Nam
• 1.4. Lịch sử hình thành và phát triển các quy định pháp luật hình sự Việt Nam về tội phá rối an ninh
• 1.4.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985
• 1.4.2. Tội phá rối an ninh trong pháp luật hình sự Việt Nam từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999
• 1.4.3. Tìm hiểu quy định về tội phá rối an ninh trong pháp luật hình sự một số nước trên thế giới
• 1.4.3.1. Bộ luật hình sự Liên xô (cũ)
• 1.4.3.2. Bộ luật hình sự Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
• 1.4.3.3. Bộ luật hình sự của Nhật Bản
• 1.4.3.4. Bộ luật hình Thụy Điển
• 1.5. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỘI PHÁ RỐI AN NINH TRONG LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Những dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội phá rối an ninh trong Bộ luật hình sự năm 1999
• 2.2. Khách thể của tội phạm
• 2.3. Mặt khách quan của tội phạm
• 2.4. Chủ thể của tội phạm
• 2.5. Mặt chủ quan của tội phạm
• 2.6. Hình phạt của tội phạm
• 2.7. Thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật hình sự về tội phá rối an ninh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.7.1. Tổng quan tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.7.2. Áp dụng các quy định của pháp luật hình sự về tội phá rối an ninh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.7.3. Những hạn chế, thiếu sót trong áp dụng các quy định pháp luật về tội phá rối an ninh
• 2.8. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC ÁP DỤNG NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI PHÁ RỐI AN NINH
• 3.1. Dự báo tình hình tội phá rối an ninh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 3.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về tội phá rối an ninh
• 3.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả việc áp dụng những quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội phá rối an ninh
• 3.3.1. Các lực lượng chức năng cần tham mưu cho tổ chức Đảng, Chính quyền huy động quần chúng nhân dân chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, đấu tranh có hiệu quả đối với các hành vi phá rối an ninh
• 3.3.2. Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về tội phá rối an ninh và các âm mưu, phương thức thủ đoạn phạm tội phá rối an ninh
• 3.3.3. Nâng cao trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng của cán bộ tư pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tội phá rối an ninh trong luật hình sự Việt Nam

Tội phá rối an ninh là một trong những tội phạm nghiêm trọng trong luật hình sự Việt Nam, được quy định tại Điều 89 của Bộ luật Hình sự năm 1999. Tội này không chỉ xâm phạm đến an ninh quốc gia mà còn ảnh hưởng đến trật tự xã hội và hoạt động bình thường của các cơ quan nhà nước. Đắk Lắk, với vị trí chiến lược và sự đa dạng về dân tộc, là một trong những địa bàn có nhiều thách thức trong việc bảo đảm an ninh trật tự. Việc nghiên cứu tội phá rối an ninh tại đây không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao.

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của tội phá rối an ninh

Tội phá rối an ninh được hiểu là những hành vi xâm phạm đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, nhằm chống lại chính quyền nhân dân. Việc quy định tội này trong luật hình sự Việt Nam có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì trật tự xã hội.

1.2. Lịch sử hình thành quy định về tội phá rối an ninh

Quy định về tội phá rối an ninh đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những năm 1945 đến nay. Bộ luật Hình sự năm 1999 đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm phù hợp với tình hình thực tiễn và yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng luật hình sự về tội phá rối an ninh

Việc áp dụng các quy định về tội phá rối an ninh gặp nhiều khó khăn do tính chất phức tạp của các hành vi xâm phạm an ninh. Các cơ quan chức năng thường xuyên phải đối mặt với áp lực từ các thế lực thù địch và những hành vi kích động, lôi kéo người dân tham gia vào các hoạt động phá rối. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng trong việc nâng cao hiệu quả công tác điều tra, truy tố và xét xử.

2.1. Những khó khăn trong điều tra và truy tố tội phá rối an ninh

Các vụ án liên quan đến tội phá rối an ninh thường có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều đối tượng và tổ chức. Điều này gây khó khăn cho các cơ quan điều tra trong việc thu thập chứng cứ và xác định hành vi phạm tội.

2.2. Áp lực từ các thế lực thù địch

Tình hình an ninh tại Đắk Lắk có sự tác động mạnh mẽ từ các thế lực thù địch, đặc biệt là các tổ chức phản động. Những áp lực này không chỉ ảnh hưởng đến công tác điều tra mà còn đến tâm lý của cán bộ thực thi pháp luật.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng luật hình sự

Để nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định về tội phá rối an ninh, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân là rất cần thiết. Đồng thời, cần cải thiện kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ tư pháp để họ có thể xử lý các vụ án một cách hiệu quả hơn.

3.1. Tăng cường tuyên truyền giáo dục pháp luật

Việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tội phá rối an ninh giúp nâng cao nhận thức của người dân, từ đó giảm thiểu các hành vi vi phạm. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ trong công tác này.

3.2. Nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp

Cán bộ tư pháp cần được đào tạo bài bản về các quy định pháp luật liên quan đến tội phá rối an ninh. Việc này không chỉ giúp họ tự tin hơn trong công tác mà còn nâng cao hiệu quả điều tra và xét xử.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tội phá rối an ninh

Nghiên cứu thực tiễn về tội phá rối an ninh tại Đắk Lắk cho thấy nhiều kết quả tích cực trong công tác phòng chống tội phạm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác này. Các số liệu thống kê cho thấy, số vụ án liên quan đến tội phá rối an ninh có xu hướng gia tăng, điều này đòi hỏi sự quan tâm hơn nữa từ các cơ quan chức năng.

4.1. Tình hình tội phạm phá rối an ninh tại Đắk Lắk

Tình hình tội phạm phá rối an ninh tại Đắk Lắk diễn biến phức tạp, với nhiều vụ việc nghiêm trọng. Các cơ quan chức năng đã có nhiều nỗ lực trong việc ngăn chặn và xử lý các hành vi này.

4.2. Kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm phá rối an ninh. Các đề xuất này sẽ được trình bày chi tiết trong phần kết luận.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về tội phá rối an ninh

Nghiên cứu về tội phá rối an ninh trong luật hình sự Việt Nam, đặc biệt tại Đắk Lắk, là một vấn đề cấp thiết. Việc hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục được mở rộng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật

Việc hoàn thiện pháp luật về tội phá rối an ninh không chỉ giúp bảo vệ an ninh quốc gia mà còn tạo ra môi trường pháp lý ổn định cho sự phát triển của xã hội.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm phá rối an ninh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Đắk Lắk giữ vị trí trung tâm chiến lược đặc biệt quan trọng tại vùng Tây Nguyên với diện tích tự nhiên 13.125,37 km2, đường biên giới tiếp giáp Campuchia dài 193 km, quy mô dân số đạt trên 1,8 triệu người quy tụ 47 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 30% dân số toàn tỉnh. Trong bối cảnh tình hình an ninh chính trị tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch và tổ chức phản động FULRO lưu vong không ngừng đẩy mạnh chiến lược diễn biến hòa bình, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động biểu tình, gây rối, điển hình là hai vụ bạo động chính trị nghiêm trọng xảy ra vào các năm 2001 và 2004 nhằm mưu đồ thành lập Nhà nước Đêga độc lập.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là tội phá rối an ninh theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, phân tích chuyên sâu qua thực tiễn xét xử và áp dụng pháp luật trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: làm sáng tỏ hệ thống lý luận về cấu thành tội phạm, đánh giá thực trạng xử lý các vụ án phá rối an ninh trong phạm vi thời gian 15 năm từ năm 1999 đến năm 2014, chỉ ra những bất cập, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện lập pháp cũng như nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm. Ý nghĩa của nghiên cứu gắn liền với các chỉ số mục tiêu quan trọng: góp phần giảm thiểu 100% các điểm nóng phức tạp về an ninh trật tự nông thôn, nâng cao tỷ lệ xử lý đúng người, đúng tội đạt mức 100%, bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và tuyệt đối không để xảy ra oan sai trong hoạt động tư pháp hình sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ chính quyền nhân dân và củng cố trật tự pháp chế xã hội chủ nghĩa trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng trên mô hình 4 yếu tố cấu thành tội phạm của khoa học luật hình sự Việt Nam, bao gồm: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan.

Nội dung lý thuyết tập trung phân tích 5 khái niệm khoa học pháp lý nòng cốt:

1. An ninh quốc gia: theo Điều 3 Luật An ninh quốc gia năm 2004, là sự ổn định, phát triển bền vững của chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, sự bất khả xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
2. Tội phá rối an ninh: hành vi kích động, lôi kéo, tụ tập nhiều người phá rối an ninh, chống người thi hành công vụ, cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức nhằm chống chính quyền nhân dân theo Điều 89 Bộ luật Hình sự năm 1999.
3. Mục đích chống chính quyền nhân dân: dấu hiệu bắt buộc thuộc mặt chủ quan nhằm làm suy yếu hoặc lật đổ hệ thống chính quyền nhân dân.
4. Chống người thi hành công vụ: hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác cản trở người thực thi nhiệm vụ công hợp pháp.
5. Cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức: hành vi gây khó khăn, đình trệ chức năng hoạt động bình thường của bộ máy quản lý nhà nước và tổ chức xã hội.

Bên cạnh đó, luận văn thực hiện so sánh đối chiếu quy định pháp luật hình sự quốc tế về bảo vệ an ninh nhà nước từ Bộ luật Hình sự Liên Xô cũ năm 1960, Bộ luật Hình sự Liên bang Nga năm 1996 (Điều 275, Điều 278), Bộ luật Hình sự Trung Quốc năm 1997 (Điều 102), Bộ luật Hình sự Nhật Bản năm 1907 (Điều 77 đến 80) và Bộ luật Hình sự Thụy Điển nhằm rút ra bài học kinh nghiệm lập pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết thực tiễn xét xử hàng năm của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cùng toàn bộ hồ sơ nghiệp vụ, số liệu thống kê tội phạm của các cơ quan bảo vệ pháp luật tại tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn 15 năm (1999 - 2014).

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định toàn diện với 100% các vụ án hình sự về tội phá rối an ninh và các tội xâm phạm an ninh quốc gia có liên quan được thụ lý, điều tra, truy tố và xét xử trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn khảo sát. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ kết hợp chọn mẫu điển cứu tại các địa bàn trọng điểm phức tạp thuộc 15 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh như thành phố Buôn Ma Thuột, huyện Krông Búk, huyện Ea H'leo, huyện Ea Súp và huyện Cư M'gar.

Các phương pháp phân tích cụ thể gồm: phương pháp thống kê hình sự, phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, phương pháp so sánh luật học, phương pháp tổng hợp và đối chiếu thực tiễn. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học, giúp nhận diện chính xác các đặc trưng pháp lý định tội, phân biệt rõ ràng ranh giới giữa tội phá rối an ninh với tội bạo loạn hoặc tội gây rối trật tự công cộng, từ đó đưa ra các kết luận khoa học vững chắc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn 15 năm thi hành Bộ luật Hình sự năm 1999 tại Đắk Lắk mang lại 4 phát hiện căn bản:

Thứ nhất, tình hình tội phạm phá rối an ninh gắn liền chặt chẽ với đặc điểm nhân khẩu học và cơ cấu tôn giáo của địa phương. Toàn tỉnh có 47 dân tộc, trong đó người Ê Đê có 298.534 người, người M'nông có 40.344 người; đồng thời có 13 tôn giáo với 171.661 tín đồ Công giáo và 149.526 tín đồ Tin Lành. Các đối tượng chống đối triệt để lợi dụng sự khác biệt về văn hóa, tập quán và nhận thức pháp luật hạn chế của một bộ phận đồng bào để lôi kéo, kích động tụ tập trái phép.

Thứ hai, phương thức và thủ đoạn phạm tội có sự biến chuyển rõ rệt. So với các vụ bạo loạn chính trị công khai năm 2001 và năm 2004, hành vi phá rối an ninh giai đoạn sau chuyển dịch sang hình thức ngầm, phân tán, lợi dụng các khiếu kiện đất đai, tranh chấp dân sự hoặc sinh hoạt tôn giáo thuần túy để kích động người dân chống người thi hành công vụ và bao vây công sở.

Thứ ba, sự phân hóa vai trò đồng phạm trong các vụ án thể hiện rõ rệt qua số liệu xét xử. Đối tượng chủ mưu, cầm đầu, xúi giục chiếm tỷ lệ khoảng 15% đến 20% tổng số bị cáo và bị áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc từ 5 năm đến 15 năm tù theo khoản 1 Điều 89. Trong khi đó, người thực hành, người giúp sức do bị lừa mị, ép buộc chiếm trên 80% tổng số đối tượng tham gia, được áp dụng khung hình phạt từ 2 năm đến 7 năm tù theo khoản 2 Điều 89 hoặc được xem xét khoan hồng.

Thứ tư, công tác áp dụng pháp luật gặp nhiều vướng mắc trong phân định ranh giới tội danh. Trên 30% trường hợp ban đầu có sự lúng túng giữa việc khởi tố về tội phá rối an ninh (Điều 89) với tội gây rối trật tự công cộng (Điều 245) hoặc tội chống người thi hành công vụ (Điều 257) do khó khăn trong việc chứng minh yếu tố cấu thành chủ quan là mục đích chống chính quyền nhân dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của tình trạng trên bắt nguồn từ điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn tại các huyện vùng sâu như Ea Súp, Buôn Đôn, Lắk, Krông Bông; trình độ dân trí không đồng đều tạo kẽ hở cho FULRO lưu vong tuyên truyền tư tưởng ly khai. Mặt khác, một số cán bộ cơ sở còn thiếu sót trong quản lý đất đai và thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo, dẫn đến bức xúc cục bộ bị kẻ xấu lợi dụng.

Khi phân tích kết quả nghiên cứu, dữ liệu có thể được trình bày một cách trực quan qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu thành phần xã hội, dân tộc và tôn giáo của các đối tượng tham gia phá rối an ninh, kết hợp bảng ma trận so sánh chi tiết 4 yếu tố cấu thành tội phạm giữa Điều 89 và Điều 82 (Tội bạo loạn). So với các công trình nghiên cứu lý luận chung trước đây, nghiên cứu này chứng minh rằng tại địa bàn Tây Nguyên, tội phá rối an ninh luôn mang tính chất đồng phạm phức tạp, công khai đối đầu với bộ máy quản lý nhưng không sử dụng vũ lực vũ trang có tổ chức như tội bạo loạn. Ý nghĩa khoa học của thảo luận khẳng định sự cần thiết phải định lượng hóa các tiêu chí cấu thành trong luật để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống tư pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược và khả thi cao:

Thứ nhất, hoàn thiện các quy định pháp luật hình sự về tội phá rối an ninh. Quốc hội và Tòa án nhân dân tối cao cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn giải thích cụ thể dấu hiệu mục đích chống chính quyền nhân dân, đồng thời lượng hóa tiêu chí tụ tập nhiều người để tạo căn cứ định tội rõ ràng. Mục tiêu đặt ra là giải quyết dứt điểm 100% các vướng mắc về định tội danh trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử trong giai đoạn 2015 - 2017.

Thứ hai, đổi mới và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cần biên soạn tài liệu tuyên truyền song ngữ (tiếng Việt và tiếng Ê Đê, M'nông), phát huy vai trò của 100% già làng, trưởng buôn, người có uy tín và chức sắc tôn giáo nhằm vạch trần âm mưu của FULRO. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ tiếp cận và hiểu biết pháp luật của người dân vùng dân tộc thiểu số đạt trên 90% theo kế hoạch định kỳ hàng quý.

Thứ ba, nâng cao năng lực nghiệp vụ và phẩm chất của đội ngũ cán bộ tư pháp. Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk cần phối hợp tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ năng điều tra án an ninh quốc gia, đào tạo tiếng dân tộc thiểu số và phong tục tập quán địa phương cho 100% cán bộ công tác tại địa bàn trọng điểm. Lộ trình thực hiện từ năm 2015 đến năm 2020 nhằm bảo đảm 100% các vụ án được xét xử đúng pháp luật.

Thứ tư, chủ động nắm chắc tình hình cơ sở và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp tại 15 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Đắk Lắk cần giải quyết kịp thời trên 95% các tranh chấp, khiếu kiện đất đai ngay từ cơ sở, thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số xuống dưới 10% hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị lý luận và thực tiễn phong phú, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan tiến hành tố tụng và cán bộ thực tiễn tư pháp: Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung. Nghiên cứu cung cấp tài liệu tra cứu trực tiếp về phương pháp thu thập chứng cứ, kỹ năng phân biệt ranh giới cấu thành tội phạm giữa Điều 89 với các tội danh lân cận, nâng cao chất lượng lập hồ sơ vụ án.
2. Cơ quan lập pháp và các nhà hoạch định chính sách: Ban soạn thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự, các chuyên gia pháp luật của Quốc hội và Bộ Tư pháp. Công trình là luận cứ thực tiễn tin cậy để hoàn thiện kỹ thuật lập pháp hình sự đối với nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia.
3. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên luật học: Các giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Luật Hình sự và Tố tụng hình sự tại các cơ sở đào tạo luật. Luận văn đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuyên khảo chuyên sâu về tội phạm an ninh quốc gia gắn với địa bàn đặc thù.
4. Cán bộ quản lý nhà nước về lĩnh vực dân tộc, tôn giáo và an ninh trật tự: Cán bộ lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương, ban dân tộc, ban tôn giáo các cấp. Tài liệu hỗ trợ hoạch định chiến lược an dân, củng cố thế trận an ninh nhân dân và ngăn ngừa nguy cơ kích động phá rối từ sớm, từ xa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội phá rối an ninh khác tội bạo loạn ở những điểm cơ bản nào? Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở phương thức hành động và mức độ nguy hiểm. Tội bạo loạn quy định tại Điều 82 có hành vi dùng vũ lực có tổ chức hoặc hoạt động vũ trang nhằm làm suy yếu hoặc lật đổ chính quyền, trong khi tội phá rối an ninh theo Điều 89 mang tính chất tập trung đông người chống người thi hành công vụ hoặc cản trở công sở nhưng không mang tính chất vũ trang.

2. Căn cứ nào để phân biệt tội phá rối an ninh với tội gây rối trật tự công cộng? Căn cứ quyết định là mặt chủ quan của tội phạm. Tội phá rối an ninh bắt buộc phải có mục đích chống chính quyền nhân dân với lỗi cố ý trực tiếp. Ngược lại, tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 245 xuất phát từ động cơ càn quấy, coi thường trật tự chung, bất mãn cá nhân nhưng hoàn toàn không có mục đích lật đổ hay chống phá chính quyền.

3. Mức hình phạt đối với tội phá rối an ninh theo Bộ luật Hình sự năm 1999 là bao nhiêu? Điều 89 quy định 2 khung hình phạt: người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, kích động, lôi kéo chịu mức phạt tù từ 5 năm đến 15 năm theo khoản 1; những người đồng phạm khác với vai trò giúp sức hoặc tham gia hưởng ứng chịu mức phạt tù từ 2 năm đến 7 năm theo khoản 2.

4. Tại sao Đắk Lắk lại là địa bàn trọng điểm phát sinh tội phá rối an ninh? Đắk Lắk có diện tích rộng 13.125,37 km2, 193 km biên giới, quy tụ 47 dân tộc với gần 30% đồng bào thiểu số và 13 tôn giáo. Các tổ chức phản động lưu vong như FULRO triệt để lợi dụng trình độ dân trí không đồng đều và khiếu kiện đất đai để kích động biểu tình, gây rối chính trị như năm 2001 và 2004.

5. Người tham gia phá rối an ninh do bị ép buộc, lừa phỉnh nếu tự thú có được miễn trách nhiệm hình sự không? Theo chính sách phân hóa hình sự của Nhà nước Việt Nam, người bị lừa phỉnh, ép buộc tham gia nếu tự nguyện ra đầu thú, thành khẩn khai báo, ngăn chặn tác hại của tội phạm hoặc lập công chuộc tội sẽ được xem xét giảm nhẹ đáng kể hình phạt hoặc miễn trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận, các yếu tố cấu thành tội phạm và ý nghĩa lập pháp của tội phá rối an ninh trong luật hình sự Việt Nam và luật học quốc tế.
• Phân tích sâu sắc bức tranh thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự trong suốt 15 năm (1999 - 2014) trên địa bàn chiến lược Đắk Lắk với diện tích 13.125,37 km2 và 47 dân tộc anh em.
• Làm rõ phương thức, thủ đoạn kích động, lôi kéo của các tổ chức phản động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo và chỉ ra những hạn chế trong phân định ranh giới tội danh tại cơ sở.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện quy định pháp luật, đẩy mạnh tuyên truyền song ngữ, nâng cao nghiệp vụ tư pháp đến phát triển kinh tế vùng sâu.
• Khẳng định giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đóng vai trò là tài liệu tham khảo thiết thực cho công tác lập pháp và bảo vệ an ninh quốc gia trong giai đoạn mới.

Công trình đóng góp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ trực tiếp cho lộ trình hoàn thiện Bộ luật Hình sự sửa đổi trong giai đoạn tiếp theo. Các nhà nghiên cứu, cán bộ thực tiễn và bạn đọc quan tâm có thể tiếp tục mở rộng khai thác đề tài, đóng góp vào sự nghiệp giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I BLHS năm 1985 có hai mục: Mục A gồm các tội đặc biệt nguy hiểm xâm phạm ANQG, là những hành vi phạm tội có mục đích chống chính quyền nhân dân; Mục B gồm các tội, tuy có liên quan đến ANQG, nhưng không có mục đích chống chính quyền nhân dân. Gộp cả hai mục, chương này có đến 29 tội xâm phạm ANQG. Trong tình hình mở cửa, hội nhập quốc tế hiện nay, quy định trên không còn phù hợp nữa, mà phải xác định rõ những tội phạm có thể làm suy yếu hoặc trực tiếp lật đổ chính quyền, thì để lại chương “Các tội phạm 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ANQG”, còn các tội khác, tuy có liên quan đến ANQG, nhưng không có mục đích chống chính quyền nhân dân, thì đưa vào các chương khác cho phù hợp và cũng để tránh luận điệu phản động xuyên tạc cho rằng, ở Việt Nam có rất nhiều người phạm tội xâm phạm ANQG. Sửa đổi theo hướng trên, Chương XI BLHS năm 1999 quy định các tội xâm phạm ANQG, gồm 14 tội từ Điều 78 đến Điều 91 (bỏ Điều 86 – các tội chống phá Nhà nước xã hội chủ nghĩa anh em), cụ thể là: Tội phản bội Tổ quốc (Điều 78); Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 79); Tội gián điệp (Điều 80); Tội xâm phạm an ninh lãnh thổ (Điều 81); Tội bạo loạn (Điều 82); Tội hoạt động phỉ (Điều 83); Tội khủng bố (Điều 84); Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 85); Tội phá hoại việc thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội (Điều 86); Tội phá hoại chính sách đoàn kết (Điều 87); Tội tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 88); Tội phá rối an ninh (Điều 89); Tội chống phá trại giam (Điều 90); Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 91).

Khái niệm tội phá rối an ninh Mặc dù BLHS năm 1999 không ghi nhận định nghĩa pháp lý của tội phá rối an ninh, nhưng khái niệm này có thể được hiểu là bất kỳ hành vi nào (được liệt kê tại điều luật đã nêu) xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, hoạt động bình thường của cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội nhằm chống chính quyền nhân dân (nhưng chưa đến mức bạo loạn) theo quan điểm của nhà làm luật [9, tr.79] Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định tội phá rối an ninh tại Điều 89: Điều 89. Tội phá rối an ninh 1. Người nào nhằm chống chính quyền nhân dân mà kích động, lôi kéo, tụ tập nhiều người phá rối an ninh, chống người thi 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hành công vụ, cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 82 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm. Người đồng phạm khác thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

Nói cách khác, phá rối an ninh là hành vi kích động, lôi kéo, tụ tập nhiều người phá rối an ninh, chống người thi hành công vụ, cản trở hoạt động của cơ quan nhà nước hay tổ chức xã hội, nhằm chống chính quyền nhân dân. - Chống người thi hành công vụ: là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật. Người đang thi hành công vụ phải là người thi hành một công vụ hợp pháp, mọi thủ tục, trình tự thi hành phải bảo đảm đúng pháp luật. Nếu người thi hành công vụ thực hiện hành vi trái pháp luật và bị xâm hại thì hành vi của người có hành vi bị xâm hại không phải là hành vi chống người thi hành công vụ.

Người đang thi hành công vụ là người đã bắt đầu thực hiện nhiệm vụ và chưa kết thúc, nếu chưa bắt đầu hoặc đã kết thúc nhiệm vụ thì không thuộc trường hợp thi hành công vụ. Do vậy, tội phạm này chỉ bảo vệ những người thực hiện nhiệm vụ công, còn trường hợp công chức thực hiện công việc vì lợi ích hoặc động cơ cá nhân thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của tội phạm này. - Cản trở hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xã hội là hành vi gây khó khăn cho cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình. - Khái niệm “chính quyền nhân dân” được hiểu trong Điều luật này là hệ thống chính quyền của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ý nghĩa của việc ghi nhận tội phá rối an ninh trong luật hình sự Việt Nam Tội phá rối an ninh lần đầu tiên được ghi nhận trong BLHS năm 1985, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đây là thời điểm đất nước đã thống nhất và đang trong quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng, thực hiện công cuộc xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa. Trước thời điểm năm 1985, giống như hành vi bạo loạn, hành vi phá rối an ninh cũng được thực hiện dưới hình thức đồng phạm, công khai đối mặt với chính quyền, song khác với hành vi bạo loạn, hành vi phá rối an ninh không manh tính chất bạo lực vũ trang. Việc ghi nhận tội phá rối an ninh trong luật hình sự Việt Nam, cụ thể là BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999 có ý nghĩa: - Xử lý (bao gồm: bắt giam, điều tra, truy tố, xét xử…) đúng người, đúng tội đối với các hành vi xâm phạm ANQG; - Tránh trường hợp bỏ lọt tội phạm đối với những đối tượng thực hiện các hành vi cấu thành tội phạm nhưng chưa được quy định trong pháp luật hình sự. Lịch sử hình thành và phát triển các quy định pháp luật hình sự Việt Nam về tội phá rối an ninh Quá trình nghiên cứu về các tội phạm xâm phạm ANQG cho thấy, đây là các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, có những dấu hiệu pháp lý gần nhau.

Vì vậy, việc phân tích lịch sử hình thành và phát triển của các quy phạm pháp luật hình sự về tội phá rối an ninh sẽ được lồng ghép vào việc phân tích đối với các tội xâm phạm ANQG để có được bước tranh tổng quan về sự hình thành và phát triển của nhóm tội phạm này. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 Trong hơn nửa thế kỷ xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân ở Việt Nam, kể từ tháng Tám năm 1945 đến nay đã khẳng định nhiệm vụ bảo vệ ANQG và đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm ANQG là vấn đề có tính quy luật để Nhà nước kiểu mới tồn tại và phát triển. Trong cuộc đấu tranh 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] này, pháp luật nói chung và pháp luật hình sự nói riêng là hình thức ghi nhận của Nhà nước về các nhu cầu khách quan bảo vệ và phát triển các thành quả cách mạng do nhân dân tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng. Nghiên cứu lịch sử pháp luật hình sự không thể tách rời nghiên cứu nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn cụ thể cũng như các quan hệ xã hội được pháp luật hình sự ghi nhận bảo vệ, càng không thể thoát ly các đặc điểm về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa của từng thời kỳ lịch sử mà trong đó các văn bản pháp luật hình sự được ban hành.

Pháp luật hình sự luôn luôn thể hiện hai mặt cơ bản: trước hết đó là sự kết tinh những giá trị phổ biến, những kinh nghiệm về đấu tranh phòng chống tội phạm của các giai đoạn, thời kỳ trước đó và tại giai đoạn nó được ban hành; mặt khác, pháp luật hình sự được ban hành để bảo vệ lợi ích giai cấp và trật tự xã hội theo quan điểm của giai cấp thống trị. Do vậy, cả hai mặt đó đều phải được nghiên cứu đồng thời để rút ra những giá trị hợp lý nhằm kế thừa và phát triển [3, tr. Nghiên cứu lịch sử lập pháp hình sự trên cơ sở những quan điểm nêu trên, chúng ta mới thấy rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của pháp luật hình sự trong từng giai đoạn lịch sử, mới có thể hiểu đầy đủ, đúng đắn nội dung của các quy phạm và chính sách hình sự của nhà nước. Lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm ANQG từ năm 1945 đến trước khi pháp điển hóa hình sự năm 1985, chia thành các giai đoạn sau: 1.

Giai đoạn năm 1945 đến 1960 Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, lần đầu tiên trong lịch sử, nhân dân ta thực sự trở thành chủ nhân của đất nước và làm chủ vận mệnh của mình. Ngay từ những ngày chính quyền còn đang “trứng nước”, ở miền Bắc, nhân dân ra phải chống chọi với hậu quả của nạn đói, do chính sách vơ vét đến kiệt quệ của Nhật – Pháp và hậu quả của lụt lội gây ra, mặt khác phải đối phó với 20 vạn quân Tưởng và bè lũ tay sai lợi dụng 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] danh nghĩa đồng minh hòng thực hiện âm mưu thủ tiêu chính quyền cách mạng; ở miền Nam, thực dân Anh và quân đội Pháp kéo đến chiếm lại Nam Bộ, mưu toan dùng địa bàn này làm bàn đạp chiếm lại toàn bộ nước ta [3, tr. Trước âm mưu thâm độc của kẻ thù, nhiệm vụ hàng đầu của toàn dân ta là sử dụng mọi lực lượng, biện pháp và hình thức đấu tranh để bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ, chống lại những âm mưu đen tối của kẻ thù bên trong và các thế lực đế quốc. Xét trên phương diện pháp luật hình sự, việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định các tội xâm phạm ANQG được Nhà nước ta rất chú trọng và luôn luôn có những bổ sung kịp thời trước những đòi hỏi khách quan của tình hình và nhiệm vụ chung của sự nghiệp cách mạng.

Có thể thấy nhận xét này qua tìm hiểu các văn bản quy phạm pháp luật hình sự được ban hành trong giai đoạn này. Ngay trong tháng chín năm 1945, lực lượng Liêm phóng đã kịp thời tham mưu cho Đảng, Nhà nước ban hành Sắc lệnh số 08 ngày 05/9/1945 về giải tán những đảng phái phản động.