Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Đàn Lợn NáI Tại Công Ty CP Thiên Thuận Tường

Chuyên khảo phân tích Luận văn tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại công ty cp thiên thuận tường thành phố, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Dương Văn Quý
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Đàn Lợn NáI Tại Công Ty CP Thiên Thuận Tường - TP Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh Và Thử Nghiệm Một Số Phác Đồ Điều Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học và pháp lý của đề tài
• 2.2. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục cái
• 2.2.1. Buồng trứng (Ovarium)
• 2.2.2. Ống dẫn trứng (Oviductus)
• 2.2.3. Tử cung (Uterus)
• 2.2.4. Âm đạo (Vagina)
• 2.2.5. Tiền đình (Vestibulum vaginae sinusinogenitalis)
• 2.2.6. Âm vật (Clitoris)
• 2.2.7. Âm hộ (Vulva)
• 2.3. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.3.1. Sự thành thục về tính
• 2.3.2. Chu kỳ tính và thời điểm phối giống thích hợp
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.4.4. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.4.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Kết quả công tác phòng và điều trị bệnh cho gia súc, gia cầm
• 4.2. Kết quả công tác phòng bệnh cho gia súc, gia cầm
• 4.3. Kết quả công tác điều trị bệnh cho gia súc, gia cầm
• 4.4. Cơ cấu đàn lợn sinh sản của trại lợn
• 4.5. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái qua 3 năm (2013-2015)
• 4.6. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các loại lợn nái
• 4.7. Tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung theo tháng
• 4.8. Tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung ở các giai đoạn sinh sản
• 4.9. Tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ
• 4.10. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo các phác đồ điều trị
• 4.11. Xác định một số chỉ tiêu sinh lý của đàn lợn nái sinh sản sau điều trị
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Viêm Tử Cung Lợn Nái Tại Quảng Ninh

Bài viết này tập trung vào nghiên cứu tình hình viêm tử cung ở lợn nái tại Quảng Ninh, một vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Viêm tử cung lợn nái gây ra nhiều hệ lụy, từ giảm khả năng sinh sản đến ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn con. Nghiên cứu này sẽ đánh giá tỷ lệ mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ và thử nghiệm một số phác đồ điều trị hiệu quả. Mục tiêu là cung cấp thông tin khoa học và thực tiễn giúp người chăn nuôi giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra. Việc kiểm soát bệnh viêm tử cung ở lợn là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đảm bảo an toàn thực phẩm. Nghiên cứu này được thực hiện tại Công ty CP Thiên Thuận Tường - TP Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Bệnh Viêm Tử Cung Lợn

Nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở lợn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản lợn nái và nâng cao năng suất chăn nuôi. Bệnh này không chỉ gây thiệt hại kinh tế trực tiếp do giảm số lượng lợn con mà còn ảnh hưởng đến chất lượng lợn giống. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị hiệu quả là cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực của bệnh. Theo nghiên cứu, viêm nhiễm đường sinh dục lợn nái là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh và giảm năng suất sinh sản.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Tại Quảng Ninh

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tình hình dịch bệnh lợn liên quan đến viêm tử cung tại Quảng Ninh. Mục tiêu chính là xác định tỷ lệ mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ và thử nghiệm các phác đồ điều trị khác nhau. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các trang trại chăn nuôi lợn nái trên địa bàn tỉnh, với sự tham gia của các chuyên gia thú y và người chăn nuôi. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả.

II. Nguyên Nhân Triệu Chứng Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Để phòng và điều trị viêm tử cung lợn, việc xác định rõ nguyên nhân viêm tử cung lợn và triệu chứng viêm tử cung lợn là vô cùng quan trọng. Bệnh có thể do nhiều yếu tố gây ra, bao gồm nhiễm trùng vi khuẩn, vệ sinh kém, và tổn thương trong quá trình sinh sản. Các triệu chứng thường gặp bao gồm dịch âm đạo bất thường, sốt, và giảm năng suất sinh sản. Việc chẩn đoán sớm và chính xác là yếu tố then chốt để điều trị bệnh hiệu quả và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố nguy cơ và triệu chứng lâm sàng của bệnh.

2.1. Các Loại Vi Khuẩn Gây Viêm Tử Cung Lợn Nái Phổ Biến

Nhiễm trùng vi khuẩn là một trong những nguyên nhân chính gây ra viêm tử cung lợn nái. Các loại vi khuẩn thường gặp bao gồm Escherichia coli, Streptococcus, và Staphylococcus. Những vi khuẩn này có thể xâm nhập vào tử cung thông qua đường sinh dục trong quá trình sinh sản hoặc do vệ sinh kém. Việc xác định loại vi khuẩn gây bệnh là cần thiết để lựa chọn kháng sinh điều trị phù hợp. Các xét nghiệm phòng thí nghiệm xét nghiệm viêm tử cung lợn có thể giúp xác định chính xác loại vi khuẩn gây bệnh.

2.2. Dấu Hiệu Lâm Sàng Của Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Triệu chứng viêm tử cung lợn có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm dịch âm đạo có màu sắc và mùi bất thường, sốt, chán ăn, và giảm năng suất sinh sản. Lợn nái có thể trở nên lờ đờ, ít vận động, và có biểu hiện đau đớn khi chạm vào vùng bụng. Trong trường hợp nghiêm trọng, bệnh có thể dẫn đến vô sinh và thậm chí tử vong. Việc theo dõi sát sao các dấu hiệu lâm sàng là rất quan trọng để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.

2.3. Viêm Tử Cung Lợn Nái Sau Sinh Nguyên Nhân và Cách Xử Lý

Viêm tử cung lợn nái sau sinh là một vấn đề thường gặp trong chăn nuôi lợn. Nguyên nhân có thể do sót nhau thai, tổn thương đường sinh dục trong quá trình sinh, hoặc nhiễm trùng vi khuẩn. Việc xử lý kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Các biện pháp điều trị có thể bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau, và vệ sinh sạch sẽ vùng sinh dục. Việc đảm bảo vệ sinh chuồng trại và chăm sóc lợn nái sau sinh đúng cách là yếu tố then chốt để phòng ngừa bệnh.

III. Chẩn Đoán Viêm Tử Cung Lợn Nái Phương Pháp Kỹ Thuật

Chẩn đoán viêm tử cung lợn chính xác là bước quan trọng để điều trị hiệu quả. Các phương pháp chẩn đoán bao gồm khám lâm sàng, xét nghiệm dịch âm đạo, và siêu âm. Khám lâm sàng giúp đánh giá các triệu chứng bên ngoài, trong khi xét nghiệm dịch âm đạo giúp xác định loại vi khuẩn gây bệnh. Siêu âm có thể giúp phát hiện các tổn thương bên trong tử cung. Việc kết hợp các phương pháp chẩn đoán khác nhau giúp đưa ra kết luận chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

3.1. Khám Lâm Sàng Đánh Giá Triệu Chứng Viêm Tử Cung

Khám lâm sàng là bước đầu tiên trong quá trình chẩn đoán viêm tử cung lợn. Bác sĩ thú y sẽ quan sát các triệu chứng bên ngoài như dịch âm đạo, tình trạng sức khỏe chung của lợn nái, và các dấu hiệu đau đớn. Việc thu thập thông tin chi tiết về lịch sử sinh sản và các yếu tố nguy cơ có thể giúp định hướng chẩn đoán. Khám lâm sàng cần được thực hiện cẩn thận và tỉ mỉ để không bỏ sót bất kỳ dấu hiệu quan trọng nào.

3.2. Xét Nghiệm Dịch Âm Đạo Xác Định Vi Khuẩn Gây Bệnh

Xét nghiệm dịch âm đạo là một phương pháp quan trọng để xác định loại vi khuẩn gây ra viêm tử cung lợn. Mẫu dịch âm đạo được thu thập và gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích. Kết quả xét nghiệm sẽ giúp xác định loại vi khuẩn và độ nhạy cảm với các loại kháng sinh khác nhau. Thông tin này rất quan trọng để lựa chọn kháng sinh điều trị phù hợp và hiệu quả. Việc thực hiện xét nghiệm dịch âm đạo cần tuân thủ các quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.3. Siêu Âm Phát Hiện Tổn Thương Bên Trong Tử Cung

Siêu âm là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn có thể giúp phát hiện các tổn thương bên trong tử cung. Siêu âm có thể giúp xác định kích thước, hình dạng, và cấu trúc của tử cung, cũng như phát hiện các khối u hoặc áp xe. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc chẩn đoán các trường hợp viêm tử cung mãn tính hoặc phức tạp. Siêu âm cần được thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

IV. Phác Đồ Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả Nhất

Việc điều trị viêm tử cung lợn cần được thực hiện kịp thời và đúng cách để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Các phác đồ điều trị thường bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau, và các biện pháp hỗ trợ. Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp cần dựa trên kết quả xét nghiệm dịch âm đạo và độ nhạy cảm của vi khuẩn. Ngoài ra, việc đảm bảo vệ sinh chuồng trại và chăm sóc lợn nái đúng cách cũng rất quan trọng để hỗ trợ quá trình điều trị.

4.1. Kháng Sinh Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Lựa Chọn Tối Ưu

Kháng sinh là một phần quan trọng trong phác đồ điều trị viêm tử cung lợn. Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp cần dựa trên kết quả xét nghiệm dịch âm đạo và độ nhạy cảm của vi khuẩn. Các loại kháng sinh thường được sử dụng bao gồm penicillin, tetracycline, và cephalosporin. Việc sử dụng kháng sinh cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Ngoài ra, việc kết hợp kháng sinh với các biện pháp hỗ trợ khác có thể giúp tăng cường hiệu quả điều trị.

4.2. Quy Trình Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Chi Tiết

Quy trình điều trị viêm tử cung lợn cần được thực hiện theo các bước sau: (1) Chẩn đoán chính xác bệnh; (2) Lựa chọn kháng sinh phù hợp; (3) Tiêm hoặc uống kháng sinh theo liều lượng và thời gian quy định; (4) Sử dụng thuốc giảm đau để giảm các triệu chứng khó chịu; (5) Vệ sinh sạch sẽ vùng sinh dục; (6) Đảm bảo chuồng trại sạch sẽ và thoáng mát; (7) Theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của lợn nái. Việc tuân thủ đúng quy trình điều trị sẽ giúp tăng cơ hội thành công và ngăn ngừa các biến chứng.

4.3. Kinh Nghiệm Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Thành Công

Kinh nghiệm điều trị viêm tử cung lợn cho thấy rằng việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để thành công. Ngoài ra, việc lựa chọn kháng sinh phù hợp và tuân thủ đúng quy trình điều trị cũng rất quan trọng. Một số người chăn nuôi còn sử dụng các biện pháp hỗ trợ như sử dụng thuốc bổ, tăng cường dinh dưỡng, và tạo môi trường sống thoải mái cho lợn nái. Việc chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau có thể giúp nâng cao hiệu quả điều trị bệnh.

V. Biện Pháp Phòng Ngừa Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa viêm tử cung lợn là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, quản lý sinh sản đúng cách, và tiêm phòng vaccine. Việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ như stress và dinh dưỡng kém cũng rất quan trọng. Ngoài ra, việc theo dõi sát sao sức khỏe của lợn nái và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường có thể giúp ngăn ngừa bệnh phát triển.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quan Trọng Phòng Bệnh

Vệ sinh chuồng trại là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc phòng ngừa viêm tử cung lợn. Chuồng trại cần được vệ sinh sạch sẽ và khử trùng thường xuyên để loại bỏ các vi khuẩn gây bệnh. Việc đảm bảo thông thoáng và khô ráo cũng rất quan trọng để ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn. Ngoài ra, việc quản lý chất thải đúng cách cũng giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh.

5.2. Quản Lý Sinh Sản Giảm Nguy Cơ Viêm Nhiễm

Quản lý sinh sản đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm đường sinh dục lợn nái. Việc đảm bảo vệ sinh trong quá trình phối giống và sinh sản là rất quan trọng. Ngoài ra, việc theo dõi sát sao quá trình sinh sản và xử lý kịp thời các biến chứng có thể giúp ngăn ngừa bệnh phát triển. Việc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ sinh sản có thể giúp tăng cường sức khỏe sinh sản của lợn nái.

5.3. Vaccine Phòng Bệnh Tăng Cường Miễn Dịch Cho Lợn Nái

Vaccine có thể giúp tăng cường miễn dịch cho lợn nái và giảm nguy cơ mắc bệnh viêm tử cung. Các loại vaccine thường được sử dụng bao gồm vaccine phòng E. coli và vaccine phòng Streptococcus. Việc tiêm phòng vaccine cần được thực hiện theo đúng lịch trình và hướng dẫn của bác sĩ thú y. Ngoài ra, việc kết hợp vaccine với các biện pháp phòng ngừa khác có thể giúp tăng cường hiệu quả phòng bệnh.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nghiên cứu về viêm tử cung lợn nái tại Quảng Ninh đã cung cấp những thông tin quan trọng về tỷ lệ mắc bệnh, nguyên nhân, và phương pháp điều trị hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời, và áp dụng các biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để tìm ra các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn, cũng như các biện pháp phòng ngừa bệnh tiên tiến hơn.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại công ty CP Thiên Thuận Tường - TP Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh. Các yếu tố nguy cơ và triệu chứng lâm sàng của bệnh cũng đã được xác định. Ngoài ra, nghiên cứu đã thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của một số phác đồ điều trị khác nhau. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh Viêm Tử Cung Lợn

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để tìm ra các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn cho bệnh viêm tử cung lợn. Các nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển các loại vaccine mới, tìm kiếm các loại kháng sinh mới, và nghiên cứu các biện pháp điều trị tự nhiên. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu về dịch tễ học để hiểu rõ hơn về sự lây lan của bệnh và các yếu tố nguy cơ liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay đất nƣớc ta đang trên đƣờng công nghiệp hoá và hiện đại hoá, cùng với sự phát triển của nền kinh tế quốc dân, ngành chăn nuôi nƣớc ta cũng từng bƣớc đƣa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đã có nhiều thay đổi tốt cả về số lƣợng và chất lƣợng sản phẩm chăn nuôi. Nói đến ngành chăn nuôi, trƣớc tiên phải kể đến ngành chăn nuôi lợn, bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của các sản phẩm đa dạng từ ngành cung cấp thực phẩm có tỷ trọng lớn và có chất lƣợng tốt cho con ngƣời, ngoài ra ngành chăn nuôi lợn còn cung cấp một khối lƣợng lớn phân bón cho ngành trồng trọt và một số sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Với nhu cầu cuộc sống hiện nay thì sản phẩm thịt lợn không thể thiếu đƣợc với ngƣời tiêu dùng. Để phát triển đàn lợn mỗi trại, mỗi gia đình một cách nhanh chóng và có chất lƣợng tốt thì bên cạnh việc cải tạo, chọn lọc con giống, việc nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn là rất quan trọng.

Tuy nhiên tình hình dịch bệnh có ảnh hƣởng rất lớn đến hiệu quả kinh tế, chất lƣợng sản phẩm. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những tổn thƣơng đƣờng sinh dục của lợn nái sau khi sinh ảnh hƣởng rất lớn đến khả năng sinh sản, làm mất sữa, lợn con không có sữa sẽ còi cọc, suy dinh dƣỡng, lợn con chậm phát triển. Lợn nái chậm động dục trở lại, không thụ thai, có thể dẫn đến vô sinh, mất khả năng sinh sản. Xuất phát từ tình hình thực tiễn trên, dƣới sự hƣớng dẫn của Thầy giáo PGS.

Từ Trung Kiên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại công ty CP Thiên Thuận Tường - TP Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh và thử nghiệm một số phác đồ điều trị“. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá tỷ lệ cảm nhiễm bệnh viêm tử cung ở lợn - Đánh giá hiệu quả của hai phác đồ điều trị 1. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định những biểu hiện lâm sàng của bệnh - Xác định hiệu lực và độ an toàn của một số loại thuốc điều trị bệnh 1. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Đề tài xác định một số thông tin có giá trị khoa học bổ sung thêm những hiểu biết về bệnh viêm tử cung, là cơ sở khoa học cho phòng và điều trị bệnh có hiệu quả. Ý nghĩa trong thực tiễn Xác định đƣợc một số thuốc có hiệu lực và độ an toàn cao trong điều trị bệnh. Từ kết quả của đề tài đƣa ra những khuyến cáo giúp ngƣời chăn nuôi hạn chế đƣợc những thiệt hại của bệnh. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học và pháp lý của đề tài 2. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục cái Bộ phận sinh dục của lợn cái đƣợc chia thành bộ phận sinh dục bên trong (buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo) và bộ phận sinh dục bên ngoài gồm: âm môn, âm vật, tiền đình (Giáo trình giải phẫu gia súc, 1982) [1]). Buồng trứng (Ovarium) Buồng trứng của lợn gồm một đôi tre ở cạnh trƣớc dây chằng rộng, nằm trong xoang chậu. Hình dáng của buồng trứng rất đa dạng nhƣng phần lớn có hình bầu dục hoặc hình ovan dẹt, không có lõm rụng trứng.

Buồng trứng có hai chức năng cơ bản là tạo giao tử cái và tiết các hormone: estrogen, progesterone, oxytocine, relaxin và inhibin. Các hormone này tham gia vào việc điều khiến chu kỳ sinh sản của lợn cái. Estrogen cần thiết cho sự phát triến của tử cung và hệ thống ống dẫn của tuyến vú. Progesterone do thế vàng tiết ra giúp duy trì sự mang thai do nó kích thích sự phân tiết của tử cung đế nuôi dƣỡng thai, ức chế sự co thắt của tử cung và phát triến nang tạo sữa của tuyến vú.

Oxytoxin đƣợc tiết chủ yếu bởi phần sau của tuyến yên nhƣng cũng dƣợc tiết bởi thế vàng ở buồng trứng khi thú gần sinh, nó làm co thắt cơ tử cung trong lúc sinh đẻ và cũng làm co thắt cơ trơn tuyến vú đế thải sữa. Ở lợn, Relaxin do thể vàng tiết ra để gây giãn nở xƣơng chậu, làm giãn và mềm co tử cung, do đó mở rộng đƣờng sinh dục khi gần sinh. Inhibin có tác dụng ức chế sự phân tiết kích tố noãn (FSH) từ tuyến yên, do đó ức chế sự phát triến nang noãn theo chu kỳ (Trần Thị Dân, 2004) [3]. Ở bề mặt ngoài của buồng trứng có một lớp liên kết đƣợc bao bọc bởi lớp biểu mô hình lập phƣơng.

Bên dƣới lớp này là lớp vỏ chứa các noãn nang, thể vàng, thể trắng (thể vàng thoái hóa). Phần tủy của buồng trứng nằm ở giữa, gồm có mạch 4 máu, dây thần kinh, mạch bạch huyết và mô liên kết. Miền vỏ có tác dụng về sinh dục vì ở đó xảy ra quá trình trứng chín và rụng trứng. Trên buồng trứng có từ 70.000 noãn bào ở các giai đoạn khác nhau, tầng ngoài cùng là những noãn bào sơ cấp phân bố tƣơng đối đều, tầng trong là những noãn bào thứ cấp đang sinh trƣởng, khi noãn bao chín sẽ nổi lên bề mặt buồng trứng (Khuất Văn Dũng, 2005) [6].

Có 4 loại noãn nang trong buồng trứng: noãn nang nguyên thủy nhỏ nhất và đƣợc bao bọc bởi lớp tế bào vảy. Noãn nang nguyên thủy phát triển thành noãn nang bậc một, nó đƣợc bao bọc bởi một lớp tế bào biểu mô hình lập phƣơng (tế bào nang). Khi đƣợc sinh ra buồng trứng đã có sẵn hai loại noãn nang này. Noãn nang bậc một có thể bị thoái hóa hoặc phát triển thành noãn nang bậc hai.

Noãn nang bậc hai có hai hoặc nhiều lớp tế bào nang nhƣng không có xoang nang (là khoảng trống chứa dịch nang). Noãn nang có xoang đƣợc xem nhƣ noãn nang bậc ba, chứa dịch nang và có thể trở nên trội hẳn để chuẩn bị xuất noãn (nang Graaf). Noãn nang có xoang bao gồm 3 lớp: lớp bao ngoài, lớp bao trong và lớp tế bào hạt. Lớp bao ngoài là mô liên kết lỏng lẻo.

Lớp bao trong sản xuất androgen dƣới tác dụng của LH. Lớp tế bào hạt tách rời lớp bao trong bởi màng đáy mỏng. Tế bào hạt sản xuất nhiều chất sinh học và trên bề mặt tế bào có thụ thể (receptor) tiếp nhận kích thích tố LH. Những chất quan trọng đƣợc sản xuất bởi tế bào hạt là estrogen, inhibin và dịch nang (Nguyễn Xuân Tịnh và cs, 2002) [24].

Khi nang Graaf xuất noãn, những mạch máu nhỏ bị vỡ và gây xuất huyết tại chỗ. Sau khi xuất noãn, phần còn lại của nang noãn cùng với vết xuất huyết đƣợc gọi là thể xuất huyết với kích thƣớc nhỏ hơn nang noãn nhiều lần. Sau đó tế bào bao trong và tế bào hạt biệt hóa thành tế bào thể vàng để tạo nên thể vàng (Trần Thị Dân, 2004) [3]. Ống dẫn trứng (Oviductus) Ống dẫn trứng (vòi fallop) gồm có phễu, phần rộng và phần eo.

Phễu mở ra để 5 tiếp nhận noãn và có những sợi lông nhung để gia tăng diện tích tiếp xúc với buồng trứng khi xuất noãn. Phễu tiếp nối với phần rộng. Phần rộng chiếm khoảng 1/2 chiều dài của ống dẫn trứng, đƣờng kính tƣơng đối lớn và mặt trong có nhiều nếp gấp với tế bào biểu mô có lông nhỏ. Phần eo nối tiếp sừng tử cung, nó có thành dày hơn phần rộng và ít nếp gấp hơn.

Vai trò cơ bản của ống dẫn trứng là vận chuyển noãn và tinh trùng đến nơi thụ tinh trong ống dẫn trứng (1/3 phía trên ống dẫn trứng), tiết các chất để nuôi dƣỡng noãn, duy trì sự sống và gia tăng khả năng thụ tinh của tinh trùng, tiết các chất nuôi dƣỡng phôi trong vài ngày trƣớc khi phôi đi vào tử cung. Nơi tiếp giáp giữa phần eo và tử cung có vai trò điều khiển sự di chuyển của tinh trùng đến phần rộng của ống dẫn trứng hoặc di chuyển của phôi vào tử cung. Ở lợn, sự co thắt của nơi tiếp giáp eo - tử cung tạo thành rào cản đối với tinh trùng để không có quá nhiều tinh trùng đi đến phần rộng, nhờ đó tránh đƣợc hiện tƣợng nhiều tinh trùng xâm nhập noãn. Tử cung (Uterus) Tử cung nằm trong xoang chậu, dƣới trực tràng, trên bàng quang và niệu đạo trong xoang chậu, 2 sừng tử cung ở phần trƣớc xoang chậu.

Tử cung đƣợc giữ tại chỗ nhờ sự bám của âm đạo vào co tử cung và đƣợc giữ bởi các dây chằng. Tử cung lợn thuộc loại tử cung sừng kép, gồm 2 sừng thông với một thân và co tử cung: Sừng tử cung dài 50 - 100cm, hình ruột non, thông với ống dẫn trứng. Thân tử cung dài 3 - 5cm. Cổ tử cung lợn dài 10 - 18cm, có thành dày, hình trụ, có các cột thịt xếp theo kiểu cài răng lƣợc, thông với âm đạo.

Vách tử cung gồm 3 lớp từ ngoài vào trong: lớp tƣơng mạc, lớp cơ trơn, lớp nội mạc. Lớp tương mạc: là lớp màng sợi, dai, chắc phủ mặt ngoài tử cung và nối tiếp 6 vào hệ thống các dây chằng. Lớp cơ trơn: gồm cơ vòng rất dày ở trong, cơ dọc mỏng hơn ở ngoài. Giữa 2 tầng cơ chứa tổ chức liên kết sợi đàn hồi và mạch quản, đặc biệt là nhiều tĩnh mạch lớn.

Ngoài ra, các bó sợi cơ trơn đan vào nhau theo mọi hƣớng làm thành mạng vừa dày vừa chắc. Cơ trơn là lớp cơ dày và khoẻ nhất trong cơ thể. Do vậy, nó có đặc tính co thắt (Đặng Đình Tín, 1986) [16]. Theo (Trần Thị Dân, 2004) [3], trƣơng lực co càng cao (tử cung trở nên cứng) khi có nhiều estrogen trong máu và trƣơng lực co giảm (tử cung mềm) khi có nhiều progesterone trong máu.

Vai trò của cơ tử cung là góp phần cho sự di chuyển của tinh trùng và chất nhày trong tử cung, đồng thời đẩy thai ra ngoài khi sinh đẻ. Khi mang thai, sự co thắt của cơ tử cung giảm đi dƣới tác dụng của progesterone, nhờ vậy phôi thai có thể bám chắc vào tử cung. Lớp nội mạc tử cung: là lớp niêm mạc màu hồng đƣợc phủ bởi một lớp tế bào biểu mô hình trụ, xen kẽ có các ống đổ của các tuyến nhày tử cung. Nhiều tế bào biểu mô kéo dài thành lông rung, khi lông rung động thì gạt những chất nhày tiết ra về phía cổ tử cung.

Trên niêm mạc có các nếp gấp. Lớp nội mạc tử cung có nhiệm vụ tiết các chất vào lòng tử cung để giúp phôi thai phát triển và duy trì sự sống của tinh trùng trong thời gian di chuyển đến ống dẫn trứng.