Nghiên Cứu Tính Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất

Luận văn thạc sĩ phân tích tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần thép thái bình dương, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Huỳnh Quốc Nam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Tính Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 0.6. Kết cấu của đề tài
• 0.7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. VAI TRÒ CỦA THÔNG TIN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM ĐỐI VỚI QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT
• 1.2. PHÂN LOẠI CHI PHÍ SẢN XUẤT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.2.1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế
• 1.2.2. Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động
• 1.2.3. Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí
• 1.3. CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG
• 1.3.1. Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp toàn bộ
• 1.3.2. Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp trực tiếp
• 1.3.3. Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp chi phí mục tiêu
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THÉP THÁI BÌNH DƯƠNG
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM SẢN XUẤT KINH DOANH VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY
• 2.1.1. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của Công ty
• 2.1.2. Tổ chức quản lý của Công ty
• 2.2. ĐẶC ĐIỂM QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở CÔNG TY
• 2.2.1. Đặc điểm quản trị chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.2.2. Vai trò của công tác giá thành sản phẩm ở Công ty
• 2.3. TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY
• 2.3.1. Khái quát về cơ cấu sản phẩm của Công ty
• 2.3.2. Phân loại chi phí sản xuất phục vụ công tác tính giá thành
• 2.3.3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.3.4. Tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.3.5. Đánh giá sản phẩm dở dang ở Công ty
• 2.3.6. Đối tượng và kỳ tính giá thành sản phẩm ở Công ty
• 2.3.7. Tính giá thành sản phẩm ở Công ty
• 2.3.8. Báo cáo giá thành sản phẩm ở Công ty
• 2.4. ĐÁNH GIÁ TỔNG HỢP CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THÉP THÁI BÌNH DƯƠNG
• 3.1. GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC CÁC TỒN TẠI TRONG CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY
• 3.2. ĐỀ XUẤT VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH MỤC TIÊU
• 3.2.1. Mục tiêu của giải pháp
• 3.2.2. Vận dụng phương pháp tính giá thành mục tiêu ở Công ty
• 3.2.3. Kết quả thực hiện giải pháp
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Tính Giá Thành Sản Phẩm

Nghiên cứu tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất là một lĩnh vực quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Việc xác định chính xác giá thành sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, việc tối ưu hóa giá thành sản phẩm trở thành một yêu cầu cấp thiết.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Tính Giá Thành

Nghiên cứu này giúp nhận diện các vấn đề trong công tác tính giá thành sản phẩm, từ đó đề xuất giải pháp cải thiện. Việc hạ giá thành sản phẩm không chỉ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn đảm bảo lợi nhuận cho doanh nghiệp.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Tính Giá Thành

Mục tiêu chính của nghiên cứu là tìm hiểu và phân tích thực trạng công tác tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất các phương pháp cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Tính Giá Thành Sản Phẩm

Trong quá trình tính giá thành sản phẩm, doanh nghiệp thường gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của giá thành và quyết định chiến lược kinh doanh. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Các Vấn Đề Thường Gặp Trong Tính Giá Thành

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc phân loại chi phí sản xuất, dẫn đến việc tính giá thành không chính xác. Việc này có thể gây ra những quyết định sai lầm trong quản lý chi phí và định giá sản phẩm.

2.2. Thách Thức Trong Quản Lý Chi Phí Sản Xuất

Quản lý chi phí sản xuất hiệu quả là một thách thức lớn. Doanh nghiệp cần phải có hệ thống thông tin kế toán chi phí chính xác để theo dõi và kiểm soát chi phí, từ đó tính toán giá thành sản phẩm một cách hợp lý.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Hiệu Quả

Có nhiều phương pháp tính giá thành sản phẩm khác nhau, mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Toàn Bộ

Phương pháp này tính toán tổng chi phí sản xuất và phân bổ cho từng sản phẩm. Đây là phương pháp truyền thống nhưng vẫn được nhiều doanh nghiệp áp dụng do tính đơn giản và dễ hiểu.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Trực Tiếp

Phương pháp này tập trung vào việc tính toán chi phí trực tiếp liên quan đến sản phẩm, giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về chi phí sản xuất thực tế.

3.3. Phương Pháp Tính Giá Thành Mục Tiêu

Đây là phương pháp hiện đại, giúp doanh nghiệp xác định giá thành mục tiêu dựa trên giá bán dự kiến và lợi nhuận mong muốn. Phương pháp này giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao khả năng cạnh tranh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Việc áp dụng các phương pháp tính giá thành sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn tạo ra những giá trị thực tiễn trong hoạt động sản xuất. Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện quy trình sản xuất và tăng cường hiệu quả kinh doanh.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Doanh Nghiệp

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng phương pháp tính giá thành mục tiêu đã giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận. Điều này chứng tỏ tính hiệu quả của phương pháp trong thực tiễn.

4.2. Ứng Dụng Các Phương Pháp Tính Giá Thành

Doanh nghiệp có thể áp dụng các phương pháp tính giá thành khác nhau tùy thuộc vào đặc thù sản phẩm và quy trình sản xuất. Việc này giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

V. Kết Luận Về Tính Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp

Tính giá thành sản phẩm là một yếu tố quan trọng trong quản lý chi phí và quyết định chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Việc nghiên cứu và cải thiện công tác tính giá thành sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh.

5.1. Tương Lai Của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ thông tin và các phương pháp hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện công tác tính giá thành sản phẩm, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Doanh nghiệp cần xem xét áp dụng các phương pháp tính giá thành hiện đại và cải thiện quy trình quản lý chi phí để đạt được hiệu quả tối ưu trong sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường vật liệu xây dựng giai đoạn hậu khủng hoảng ghi nhận sự sụt giảm từ 15% đến 20% tổng nhu cầu tiêu thụ thép xây dựng khi thị trường bất động sản đóng băng kéo dài. Cùng thời điểm, áp lực cạnh tranh gia tăng mạnh mẽ khi chính sách thuế nhập khẩu phôi thép điều chỉnh tăng từ 5% lên 8% và thuế nhập khẩu thép xây dựng thành phẩm tăng từ 12% lên 15%, đồng thời đối diện lộ trình giảm thuế tối thiểu 1% theo cam kết WTO. Trong bối cảnh Quốc hội khóa XIII thông qua gói tín dụng 30.000 tỷ đồng nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án xây dựng dở dang, bài toán hạ giá thành sản phẩm trở thành điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp ngành thép duy trì tỷ suất sinh lời và tái sản xuất mở rộng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Thép Thái Bình Dương, nơi các phương pháp kế toán chi phí truyền thống bộc lộ nhiều điểm nghẽn, dẫn đến hiện tượng tính sai lệch giá thành thực tế của phôi thép và thép cuộn. Mục tiêu cụ thể của luận văn là nhận diện toàn diện các hạn chế trong quy trình tập hợp, phân bổ chi phí, từ đó xây dựng giải pháp hoàn thiện thông qua việc vận dụng mô hình tính giá thành mục tiêu, hướng tới việc tiết giảm từ 3% đến 5% tổng chi phí sản xuất.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy trình công nghệ 2 giai đoạn chế biến liên tục gồm phân xưởng luyện phôi và phân xưởng cán thép cuộn Ø6, Ø8 tại Công ty Cổ phần Thép Thái Bình Dương, sử dụng dữ liệu chi phí và sản lượng trong kỳ tính giá thành tháng 12 năm 2012. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp công cụ kiểm soát chi phí trần, chuẩn hóa hệ số tiêu hao nguyên vật liệu cho từng mác thép BCT3 và BCT5, góp phần nâng cao biên lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp thêm khoảng 2% đến 4%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của 3 hệ thống lý thuyết cốt lõi trong kế toán quản trị hiện đại:

Thứ nhất, Lý thuyết kế toán chi phí toàn bộ xác định giá thành sản phẩm hoàn thành bao gồm 3 khoản mục: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Đây là căn cứ chuẩn mực để xác định giá gốc hàng tồn kho theo quy định kế toán.

Thứ hai, Lý thuyết kế toán chi phí trực tiếp phân chia chi phí theo cách ứng xử thành chi phí khả biến thực thụ, chi phí khả biến cấp bậc, chi phí bất biến bắt buộc và chi phí bất biến không bắt buộc. Phương pháp này chỉ tính các biến phí vào giá thành đơn vị để phục vụ phân tích mối quan hệ chi phí, sản lượng và lợi nhuận.

Thứ ba, Mô hình kế toán chi phí mục tiêu kết hợp triết lý Kaizen Costing của Michiharu Sakurai và quy trình sản xuất Toyota. Mô hình này vận hành theo nguyên tắc xác định giá bán mục tiêu dựa trên thị trường, trừ đi mức lợi nhuận mong đợi từ 10% đến 12% để thiết lập chi phí trần. Khái niệm Kaizen Costing đóng vai trò công cụ cải tiến liên tục, loại bỏ lãng phí trong từng khâu chế tạo và kiểm soát các thông số kỹ thuật nghiêm ngặt như độ dày lớp chịu lửa tường lò tối thiểu trên 100 mm hay nhiệt độ hợp kim hóa 1.550 độ C.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ 100% sổ kế toán chi tiết, sổ tổng hợp chi phí trên phần mềm kế toán, hồ sơ định mức kỹ thuật mã hiệu QT.01/PSC-PXLu và QT.01/PSC-PXC ban hành ngày 10/10/2010. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua quan sát hiện trường sản xuất và phỏng vấn chuyên sâu 3 đối tượng quản lý chủ chốt gồm Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc sản xuất và Kế toán trưởng.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ khối lượng phát sinh trong tháng 12 năm 2012 với 2 dòng sản phẩm chủ lực là phôi thép mác BCT3, BCT5 kích thước 120x120mm, 130x130mm, 150x150mm và thép cuộn Ø6, Ø8, thép bung K11, K19. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào những khoản mục chi phí chiếm tỷ trọng từ 75% đến 80% giá thành.

Nghiên cứu vận dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp quy đổi sản lượng hoàn thành tương đương theo phương pháp bình quân gia quyền và nhập trước - xuất trước, kết hợp suy luận logic và phân tích phương sai tỷ trọng chi phí. Việc lựa chọn các phương pháp này nhằm phản ánh chính xác dòng dịch chuyển chi phí qua các giai đoạn chế biến liên tục, đảm bảo tính khách quan khi đối chiếu giữa lý luận kế toán quản trị và thực tiễn sản xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực trạng công tác tính giá thành tại Công ty Cổ phần Thép Thái Bình Dương đã chỉ ra 4 phát hiện lớn:

Thứ nhất, tồn tại sự đánh đồng giá trị giữa sắt phế liệu đưa vào đầu lò nung với xỉ lò thu hồi tại phân xưởng luyện và phế liệu đầu mẫu tại phân xưởng cán. Công ty chỉ ước tính khối lượng tiêu hao theo định mức mà chưa kiểm soát thực tế số lượng nạp vào lò trung tần, làm sai lệch chi phí nguyên vật liệu trực tiếp từ 3% đến 7% giữa các mẻ nấu.

Thứ hai, thiếu sự phân định chi phí máy móc thiết bị phụ trợ giữa hoạt động sản xuất và hoạt động lưu kho, kinh doanh. Toàn bộ 100% chi phí vận hành phương tiện cơ giới của tổ xe nâng, cần cẩu được kết chuyển thẳng vào chi phí sản xuất chung, làm tăng ảo giá thành đơn vị thành phẩm khoảng 1,5% đến 2,8%.

Thứ ba, công ty cào bằng hệ số phân bổ chi phí sản xuất giữa các mác thép BCT3 và BCT5, mặc dù mác thép BCT5 đòi hỏi tỷ lệ hợp kim FeMnSi, phụ gia khử oxy và mức tiêu thụ điện năng cao hơn từ 5% đến 8% so với mác BCT3.

Thứ tư, hệ thống kế toán hoàn toàn dựa vào phương pháp toàn bộ truyền thống theo chu kỳ cuối tháng, thiếu các báo cáo quản trị chi phí mục tiêu để nhận diện cơ hội cắt giảm lãng phí trong giai đoạn chế tạo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các tồn tại trên là do doanh nghiệp chưa xây dựng hệ thống chứng từ nhật ký cơ giới độc lập và thiếu quy trình cân đo khối lượng phế liệu hồi lưu tự động. Điều này khiến thông tin kế toán cung cấp bị chậm trễ và thiếu chính xác, làm giảm hiệu lực giám sát của Phó Tổng Giám đốc sản xuất.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, phát hiện về hiện tượng cào bằng hệ số phân bổ chi phí hoàn toàn tương đồng với kết luận của tác giả Trần Bích Thủy năm 2010 tại Công ty Thép Việt-Úc. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu cũng củng cố cảnh báo của tác giả Nguyễn Thị Lan năm 2010 tại Nhà máy Cán thép Thái Nguyên, nơi việc áp dụng sai phương pháp phân bổ có thể gây chênh lệch giá trị xuất kho lên đến 8 triệu đồng trên một tấn phôi thép.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ dữ liệu phân bổ chi phí có thể được biểu diễn trực quan qua bảng tổng hợp chi phí phân xưởng, bảng hệ số phân bổ chi phí sản xuất phôi thép và biểu đồ cột so sánh tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu, nhân công, sản xuất chung. Sự chênh lệch giữa giá thành thực tế và giá thành mục tiêu được thể hiện rõ nét qua biểu đồ radar đa trục, giúp ban lãnh đạo nhanh chóng nhận biết các khoản mục chi phí vượt trần từ 2% đến 6% để thực hiện điều chỉnh kỹ thuật kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác tính giá thành và tối ưu hóa hiệu quả quản trị, doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp:

Thứ nhất, chuẩn hóa công tác ghi nhận chi phí ban đầu bằng việc đưa vào áp dụng Sổ nhật ký hoạt động thiết bị cơ giới và Bảng hệ số xác định giá trị phế liệu thu hồi. Biện pháp này giúp tách bạch 100% chi phí cơ giới phục vụ bán hàng ra khỏi giá thành sản xuất, giảm trừ chính xác từ 3% đến 5% giá trị phế liệu thu hồi vào chi phí nguyên vật liệu trực tiếp của phân xưởng luyện trong vòng 30 ngày.

Thứ hai, tái lập hệ số phân bổ chi phí sản xuất cho từng chủng loại phôi thép mác BCT3, BCT5 và thép cuộn Ø6, Ø8 dựa trên định mức kỹ thuật tiêu hao than cục, điện năng và hợp kim FeMnSi. Mục tiêu kiểm soát sai số phân bổ dưới 1,0% được giao cho Phòng Kỹ thuật công nghệ và Phòng Kế toán hoàn thành trong quý I.

Thứ ba, áp dụng quy trình tính giá thành mục tiêu gồm 3 giai đoạn: xác định giá bán ước tính theo thị trường, ấn định tỷ suất lợi nhuận mục tiêu từ 10% đến 12% để tính toán chi phí trần, và phân bổ chi phí mục tiêu chi tiết cho từng phân xưởng. Ban Tổng Giám đốc chịu trách nhiệm điều hành lộ trình thử nghiệm trong thời gian 6 tháng.

Thứ tư, thiết lập hệ thống báo cáo kế toán quản trị chuyên biệt bao gồm: Báo cáo tình hình thực hiện giá thành mục tiêu, Báo cáo biến động định mức chi phí và Báo cáo tỷ trọng chi phí từng sản phẩm. Bộ phận Kế toán quản trị phối hợp Quản đốc các phân xưởng duy trì kiểm tra định kỳ hàng tuần nhằm tiết giảm từ 2% đến 4% chi phí sản xuất chung không cần thiết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm 1 gồm Ban Giám đốc và các nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất thép: Cung cấp khung phương pháp luận về chi phí mục tiêu để xây dựng chiến lược giá bán cạnh tranh linh hoạt, ứng phó hiệu quả với biến động thuế nhập khẩu và sức ép từ thép ngoại giá rẻ.

Nhóm 2 gồm Kế toán trưởng và chuyên viên kế toán quản trị trong ngành công nghiệp nặng: Tiếp cận bộ mẫu biểu hoàn chỉnh gồm sổ nhật ký phương tiện phụ trợ, bảng tính sản lượng tương đương và kỹ thuật xử lý kế toán đối với phế liệu thu hồi tái sản xuất.

Nhóm 3 gồm Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng làm tài liệu tham khảo với số liệu thực chứng cụ thể về việc tích hợp mô hình Kaizen Costing của Sakurai vào quy trình công nghệ 2 giai đoạn chế biến liên tục.

Nhóm 4 gồm Các chuyên gia tư vấn quản trị chi phí và tái cấu trúc sản xuất: Khai thác mô hình phân rã chi phí trần để tư vấn thiết lập hệ thống định mức kỹ thuật cho các nhà máy luyện kim, cán kéo kim loại và sản xuất vật liệu xây dựng.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp chi phí mục tiêu khác phương pháp tính giá thành định mức truyền thống ở những điểm căn bản nào? Phương pháp chi phí mục tiêu bắt đầu từ giá bán ước tính trên thị trường trừ đi mức lợi nhuận mong đợi để xác lập chi phí trần cho phép trước khi sản xuất. Ngược lại, phương pháp truyền thống tính giá thành bằng cách cộng dồn các chi phí thực tế phát sinh. Ví dụ, khi giá thép thị trường giảm 5%, chi phí mục tiêu buộc nhà máy phải cải tiến quy trình để giảm chi phí tương ứng nhằm bảo toàn mức lãi 10%.

Tại sao việc cào bằng hệ số phân bổ giữa các mác thép BCT3 và BCT5 lại gây sai lệch giá thành nghiêm trọng? Mác thép BCT5 có hàm lượng kỹ thuật cao, tiêu tốn lượng hợp kim FeMnSi, phụ gia khử oxy và điện năng nung ở 1.550 độ C nhiều hơn mác BCT3 khoảng 5% đến 8%. Việc áp dụng chung một hệ số phân bổ khiến giá thành phôi thép BCT3 bị đội cao hơn thực tế từ 3% đến 6%, dẫn đến định giá bán sai và làm suy giảm năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Quy trình xử lý kế toán đối với xỉ lò và phế liệu thu hồi ở phân xưởng luyện cần thực hiện như thế nào để đảm bảo chính xác? Kế toán cần ban hành bảng hệ số quy đổi giá trị phế liệu thu hồi căn cứ trên hàm lượng sắt tái chế thực tế thay vì ước tính cảm tính. Giá trị này được hạch toán giảm trừ trực tiếp vào chi phí nguyên vật liệu chính của phân xưởng luyện ngay trong kỳ phát sinh, giúp chuẩn hóa từ 3% đến 5% chi phí đầu vào của mỗi mẻ nấu thép lỏng.

Điều kiện cần thiết để một doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng áp dụng thành công mô hình Target Costing là gì? Doanh nghiệp cần sự phối hợp chặt chẽ giữa 3 bộ phận: Phòng Kỹ thuật công nghệ, Quản đốc phân xưởng sản xuất và Phòng Kế toán quản trị. Đồng thời, nhà máy phải duy trì hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật chính xác, kiểm soát nghiêm ngặt tình trạng mòn tường lò chịu lửa trên 100 mm và ứng dụng phần mềm kế toán có khả năng bóc tách biến phí, định phí linh hoạt.

Áp dụng phương pháp tính giá thành mục tiêu có làm thay đổi hệ thống báo cáo tài chính bắt buộc theo chuẩn mực kế toán không? Không làm thay đổi hệ thống báo cáo tài chính pháp lý. Doanh nghiệp vẫn duy trì phương pháp tính giá thành toàn bộ theo quy định kế toán tài chính để lập báo cáo cho cơ quan thuế và cổ đông. Phương pháp giá thành mục tiêu được vận hành song song như một công cụ kế toán quản trị nội bộ phục vụ kiểm soát chi phí và ra quyết định kinh doanh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán chi phí toàn bộ, chi phí trực tiếp và mô hình chi phí mục tiêu gắn với Kaizen Costing trong doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng.
• Khảo sát thực trạng tháng 12 năm 2012 tại Công ty Cổ phần Thép Thái Bình Dương đã chỉ rõ 4 điểm nghẽn về phân bổ chi phí phế liệu, thiết bị cơ giới phụ trợ và hiện tượng cào bằng hệ số mác thép BCT3, BCT5.
• Đề xuất thành công quy trình tính giá thành mục tiêu 3 giai đoạn, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí trần và hạ giá thành sản phẩm từ 3% đến 5%.
• Xây dựng hoàn chỉnh hệ thống 12 biểu mẫu báo cáo kế toán quản trị, từ sổ theo dõi thiết bị cơ giới đến báo cáo biến động định mức tỷ trọng chi phí.
• Tạo lập cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, hỗ trợ ban lãnh đạo đưa ra các quyết định định giá bán và cơ cấu sản phẩm tối ưu.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là chuyển đổi tư duy quản trị chi phí từ bị động ghi nhận sang chủ động kiến tạo giá trị theo tín hiệu thị trường. Lộ trình triển khai khuyến nghị chia thành 2 giai đoạn: hoàn thiện hệ thống chứng từ và định mức trong 3 tháng đầu, sau đó vận hành thử nghiệm mô hình giá thành mục tiêu trong 6 tháng tiếp theo. Các doanh nghiệp sản xuất thép và công nghiệp nặng nên tham khảo, áp dụng ngay mô hình này để nâng cao năng lực cạnh tranh và tối đa hóa hiệu quả hoạt động trong kỷ nguyên hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 VAI TRÒ CỦA THÔNG TIN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM ĐỐI VỚI QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT Quản trị chi phí sản xuất là nhu cầu bức thiết trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Để công tác quản trị chi phí sản xuất phát huy hiệu quả cao nhất thì vai trò của thông tin kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là rất quan trọng và hữu ích. Vậy kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cung cấp những thông tin gì phục vụ quản trị chi phí sản xuất? Đây là một câu hỏi rất rộng nhưng tựu chung kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm phải cung cấp cho nhà quản trị các thông tin sau: cần nguồn lực gì để sản xuất, sản xuất ra sản phẩm gì và mức hao phí để làm ra sản phẩm đó là bao nhiêu?, … Để từ đó phục vụ việc hoạch định, tổ chức, kiểm soát, đánh giá và ra quyết định. Theo tác giả Trương Bá Thanh [2, tr.13-27], "hệ thống thông tin kế toán là một hệ thống quản lý doanh nghiệp.

Nó bao gồm: hệ thống quyết định, hệ thống tác nghiệp và hệ thống thông tin, trong đó hệ thống thông tin thực hiện mối liên hệ giữa hệ thống tác nghiệp và hệ thống quyết định, đảm bảo chúng vận hành một cách thuận tiện để đạt được các mục tiêu đề ra". Đối với quản trị chi phí sản xuất thông tin kế toán nói chung và thông tin về chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm nói riêng giúp - Phân tích cách ứng xử của chi phí; - Lập dự toán và truyền đạt thông tin; - Kiểm tra, đánh giá; - Hỗ trợ ra quyết định.2 PHÂN LOẠI CHI PHÍ SẢN XUẤT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.1 Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế Theo cách phân loại này thì những chi phí sản xuất trong công ty có chung tính chất kinh tế sẽ được xếp chung vào một yếu tố chi phí, không kể chi phí đó chi ra ở đâu và dùng vào mục đích gì (trực tiếp sản xuất hay phục vụ quản lý). Có 5 loại nội dung chi phí dưới đây 1. Chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên liệu, vật liệu, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ,.

Chi phí nhân công: bao gồm toàn bộ chi phí trả cho người lao động (thường xuyên hay tạm thời) về tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp, trợ cấp có tính chất lương, … 3. Chi phí khấu hao TSCĐ: bao gồm chi phí khấu hao toàn bộ TSCĐ của công ty dùng trong sản xuất kinh doanh trong kỳ báo cáo; 4. Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí về nhận cung cấp dịch vụ từ các đơn vị khác để phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; 5. Chi phí khác bằng tiền: bao gồm các chi phí không thuộc các loại trên như chi phí tiếp khách, hội nghị, quảng cáo,.

Cách phân loại này giúp cho nhà quản trị biết được trong quá trình sản xuất kinh doanh cần chi dùng những chi phí gì để lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí sản xuất [3, tr.2 Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động Theo tác giả Trương Bá Thanh [2, tr.40-41], cách phân loại này các chi phí được chia thành chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất. Đề tài này chỉ đề cập đến các chi phí sản xuất. Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được phân chia thành những khoản mục chi phí theo chức năng. Những chi phí có chung công dụng được Luan van 11 xếp vào một khoản mục chi phí, không phân biệt tính chất kinh tế của chi phí đó như thế nào.

Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: gồm có nguyên liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu,. tham gia trực tiếp sản xuất sản phẩm; 2. Chi phí nhân công trực tiếp: là những khoản tiền phải trả, phải thanh toán cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm như tiền công, tiền lương và các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất; 3. Chi phí sản xuất chung: là những chi phí phát sinh trên phạm vi phân xưởng như tiền lương, phụ cấp phải trả cho nhân viên phân xưởng; chi phí công cụ, dụng cụ xuất dùng cho phân xưởng, bộ phận sản xuất; khấu hao TSCĐ thuộc phân xưởng, bộ phận sản xuất; các chi phí dịch vụ, lao vụ mua ngoài và chi phí khác thuộc phạm vi phân xưởng.

Cách phân loại này phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm theo phương pháp toàn bộ. Cách phân loại này có tác dụng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, tính toán chính xác giá thành thực tế của sản phẩm, xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố khác nhau đến giá thành sản phẩm, từ đó phục vụ cho công tác phân tích và giám sát việc thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm.3 Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí Theo tác giả Trương Bá Thanh [2, tr.45-54], xét theo cách ứng xử, chi phí sản xuất được chia thành: chi phí khả biến, chi phí bất biến và chi phí hỗn hợp. Chi phí khả biến: là các chi phí, xét về lý thuyết, có sự thay đổi tỷ lệ với các mức độ hoạt động. Chi phí khả biến chỉ phát sinh khi có các hoạt động xảy ra.

Tổng số chi phí khả biến sẽ tăng (hoặc giảm) tương ứng với tăng (hoặc giảm) của mức độ hoạt động nhưng chi phí khả biến tính theo đơn vị của mức độ hoạt động thì không thay đổi. Trong các công ty sản xuất, chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp,. thể hiện rõ nhất đặc trưng loại chi phí này. Luan van 12 Đồ thị biểu diễn sự biến thiên của chi phí khả biến (y) theo mức độ hoạt động như Hình 1.1: Đồ thị biểu diễn chi phí khả biến Trong đó y: Tổng chi phí khả biến.

a: Giá trị chi phí khả biến tính theo 1 đơn vị hoạt động. x: Biến số thể hiện mức độ hoạt động đạt được Trong thực tế, không phải tất cả các chi phí khả biến đều có cách ứng xử giống nhau theo mức độ hoạt động. Xét theo các thức ứng xử khác nhau đó, chi phí khả biến được chia thành: chi phí khả biến thực thụ và chi phí khả biến cấp bậc. Chi phí khả biến thực thụ là các chi phí khả biến có sự biến đổi tỷ lệ với mức độ hoạt động.

Đa số các chi phí khả biến thường thuộc loại này, ví dụ như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Chi phí khả biến cấp bậc là các chi phí khả biến không có sự biến động liên tục theo sự thay đổi liên tục của mức độ hoạt động. Các chi phí này chỉ biến đổi khi các hoạt động đã có sự biến đổi và đạt đến một mức độ cụ thể nào đó. Ví dụ: chi phí tiền lương của công nhân bảo trì dây chuyền sản xuất.

Luan van 13 Đồ thị biểu diễn sự biến thiên của chi phí khả biến (y) theo mức độ hoạt động như Hình 1.2: Đồ thị biểu diễn chi phí khả biến cấp bậc Tuy nhiên, trong thực tế, có rất nhiều loại chi phí khả biến không có mối quan hệ tuyến tính mà biến đổi theo các đường cong phức tạp, người ta xác định các "phạm phi phù hợp" để nhận dạng cách biến đổi của chúng theo dạng tuyến tính. Phạm vi phù hợp là một khoảng giới hạn của các hoạt động mà trong khoảng đó, quan hệ giữa chi phí biến đổi với mức độ hoạt động có thể quy về dạng tuyến tính. Khi phạm vi phù hợp được xác định càng nhỏ thì đường biểu diễn chi phí khả biến càng tiến dần về dạng đường thẳng, do vậy mức độ tuyến tính càng cao.3: Dạng phi tuyến và phạm phi phù hợp Luan van 14 b. Chi phí bất biến: là những chi phí, xét về lý thuyết, không có sự thay đổi theo các mức độ hoạt động.

Vì tổng số chi phí bất biến là không thay đổi, cho nên khi mức độ hoạt động tăng thì chi phí bất biến tính theo đơn vị các mức độ hoạt động sẽ giảm và ngược lại. Nếu ta gọi b là tổng số chi phí bất biến thì đường biểu diễn chi phí bất biến là một đường thẳng có dạng y = b như Hình 1.4 y Chi phí bất biến y=b 0 x (Mức độ hoạt động) Hình 1.4: Đồ thị biểu diễn chi phí bất biến Trong các công ty sản xuất, chi phí bất biến thường gặp là chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí tiền lương nhân viên quản lý,. Xét ở khía cạnh quản lý, chi phí bất biến được chia thành: chi phí bất biến bắt buộc và chi phí bất biến không bắt buộc. Chi phí bất biến bắt buộc là các chi phí phát sinh nhằm tạo ra các năng lực hoạt động cơ bản của công ty.

Ví dụ: chi phí khấu hao TSCĐ,. Chi phí bất biến không bắt buộc gồm chi phi quảng cáo, chi phí nghiên cứu phát triển,. Chi phí hỗn hợp Chi phí hỗn hợp là những chi phí mà cấu thành nên nó bao gồm cả yếu tố chi phí khả biến và chi phí bất biến. Ở một mức độ nào đó, chi phí hỗn hợp mang đặc điểm của chi phí bất biến, khi mức độ hoạt động tăng lên, chi phí hỗn hợp sẽ biến đổi và mang đặc điểm của chi phí khả biến như chi phí điện thoại, chi phí bảo trì máy móc thiết bị, … Luan van 15
Cách phân loại này phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm theo phương pháp trực tiếp.

Bên cạnh đó còn giúp cho nhà quản trị nhận diện được mối quan hệ giữa chi phí sản xuất-giá thành đơn vị của sản phẩm với mức độ, phạm vi hoạt động và năng lực hoạt động tối đa các tài nguyên của công ty. Điều này đặc biệt có ý nghĩa cho việc ra quyết định trong trường hợp xem xét mở rộng quy mô sản xuất hoặc sản xuất một sản phẩm mới, .3 CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG 1.1 Tính giá thành sản phẩm theo phương pháp toàn bộ Theo tác giả Trương Bá Thanh [2, tr.79-80], tính giá thành sản phẩm theo phương pháp toàn bộ là phương pháp mà toàn toàn bộ các chi phí liên quan đến quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm được tính vào giá thành của sản phẩm hoàn thành.