CHƯƠNG 1 6 MOT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA BỘ LUAT TỔ TỤNG HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ KHỞI TÓ VỤ ÁN HÌNH SỰ. Một số vấn đề lý luận về khởi tố vụ án hình sự m, nhiệm vụ và ý nghĩa của khởi tổ vụ án hành sie ~ Khái niệm Khối tổ vụ ám hình sie BLTTHS năm 2015 quy định quá trình tổ tụng hình sự bao gồm năm giai đoạn chỉnh, đó là: Khởi tô, điều tra, truy tố, xét xử vả thi hảnh an hình sư. Theo quy định nảy thì KTVAHS la giai đoạn dau tiên của quá trình tố tụng, tình sự, trong giai đoạn nay cơ quan có thẩm quyển khởi tổ tiền hảnh các biện. pháp nghiệp vu để thu thập thông tin, tai liệu, khi có căn cứ sẽ ra quyết định KTVAHS hoặc quyết định không KTVAHS Két quả của giai đoan nay là cơ sở mỡ ra các hoạt động tổ tụng hình sự tiếp theo hoặc chấm đút mọi hoạt động tổ tung đổi với tổ giác, tin bao vẻ tôi pham, kiến nghị khởi tổ Tuy nhiên, trong khoa hoc luật tổ tụng hình sự, thuật ngữ “Hới fổ vụ.
ám hình sạc" được hiểu ở nhiều góc đô khác nhau. Dưới đây là một số quan điểm cụ thể ‘Theo tác giả Lê Cảm, giai đoạn KTVAHS là giai đoạn tổ tụng hình sự đâu tiên ma trong đó cơ quan tư pháp hình sự có thẩm quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật tổ tung hình sự, tién hảnh việc xác định có hay không các dầu hiệu của tội pham trong hành vi nguy hiểm cho xã hội đã được thực hiện, đồng thời ban hành quyết đính về việc khởi tổ hoặc không KTVAHS liên quan đến hành wi do* ‘Theo từ điển luật học, KTVAHS 1a hoạt đông của cơ quan tiến hành tổ tung xác định có sự việc phạm tội để tiền hảnh diéu tra phat hiện tôi phạm. KTVAHS là một giai đoạn tô tung độc lập, mỡ đâu các hoạt đông điều tra .6) Bum Thái 2017), “6i lổ nền lồn sự tong id ng hờn sự it Neu”, hận in tin hật ọc,B Bọc rệt maayhả Hồ Cha Mmh, 053 7 Trong giai đoạn nay, cơ quan có thảm quyên khỡi tổ tiến hảnh các hoạt động, để xác định dâu hiệu của tôi phạm”. ‘Theo tác giã Hoang Thi Minh Sơn, KTVAHS là giai đoạn mỡ đâu cia tô tụng hình sự, trong đó cơ quan có thẩm quyên xác định sự việc xây ra có hay không có dâu hiệu của tôi phạm dé ra quyết định khối tổ hoặc ra quyết định 'không khởi tô vụ an’.
Cac quan điểm trên, mặc dù thể hiện bang những khái niệm khác nhau, nhưng đều coi KTVAHS lả một giai đoạn độc lập va la giai đoạn đâu ti , mỡ đầu cho quá trình tô tụng hình sự, đồng thời là căn cứ pháp lý cho các hoạt đồng tổ tung tiép theo Tir những quan điểm trên, tac giã đưa ra khái niềm vẻ khởi tổ vụ án hình. sư như sau: Khi tổ vụ án hình sự là một giai đoạn độc lập, mỡ đâu cho qua trình giải quyết vụ án hình sự. Trong đó, cơ quan vả người có thẩm quyên áp dụng các quy định của pháp luật nhằm xác định sự việc xảy ra có hay không có dấu hiệu của tội pham để ra quyết định khối tổ vụ án hình sự hoặc quyết định không khỏi tổ vụ án hình sự. Giai đoạn khối tổ vụ án hình sự gồm các đặc điểm sau: “Một là, KTVAHS là giai đoạn tố tụng hình sự đâu tiên, được bắt đâu từ khi cơ quan có thẩm quyển tiếp nhận tổ giác, tin báo về tôi phạm, kiến nghị khởi tổ (vào số thụ lý tin báo) va thời điểm kết thúc là việc cơ quan có thẩm.
quyền ra quyết định KTVAHS hoặc quyết định không KTVAHS, Hai là chủ thể có thẩm quyền KTVAHS gồm Cơ quan diéu tra (CQĐT), Viên kiểm sát nhân dân (VKSND), Tòa án nhân dân (TAND) vả các. cơ quan được giao nhiệm vụ tiên hành một số hoạt đồng điều tra (Bồ đội biên phòng, Hai quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư va các cơ LG) Phạm Mis G017), “Po ụ án ồn sự mong tổ gn sự Ti Ne Tuần biển Tắthạc, Bọc Lat Thành thổ Hồ Chí Meh, z3, Đạt học bật Hà Một 2018), Gio trù (6) Tưởng en tt ng Hind su Pde law, Công nhận din, Hã Nội 271 8 quan khác trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động diéu tra) Ba là, giai đoạn KTVAHS có nhiệm vụ xác định sự việc xây ra có hay không có dấu hiệu của tôi phạm để ra quyết định khỏi tổ hoặc quyết định không KTVAHS. Để KTVAHS, pháp luật tô tung hình sự chỉ yêu cẩu có sự việc xây ra trên thực tế va sự việc đó có dấu hiệu của tối pham ma không cin có đủ yêu tổ cầu thảnh một tội pham cu thé. Bởi vi, quyết đính khối tổ vụ án chưa có ngiĩa là buộc tội bất kỳ một ai, mã chỉ là mỡ đâu một vu án để CQĐT có căn cứ tiến hành các hoạt động diéu tra cụ thể nhằm sác định sư thật cia vụ án “Bắn 1a, thời hạn tổ tụng dành cho giai đoạn KTVAHS được luật tổ tung hình sự quy định là hai mươi ngày (trừ trường hop sự việc có nhiễu tỉnh tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xc minh tại nhiều địa thi có thể kéo dai hơn, nhưng tối đa không quá bồn thang), Hit thời han nay, cơ quan có thẩm quyền phải ra quyết định KTVAHS nếu sắc định có hiệu của tôi pham hoặc quyết định không KTVAHS nếu không cỏ đầu hiệu cia tôi phạm hoặc quyết định tam đính chỉ giải quyết tin báo nếu chưa có căn cứ để ra một trong.
hai quyết định trên Neon i hoạt động đặc trưng trong giai đoạn KTVAHS là hoạt đông tiép nhân và giãi quyết tổ giác, tin báo vẻ tôi pham, kiến nghị khối tổ. Sau khi tiép nhận thông tin về tội pham, cơ quan có thẩm quyền phải tiền hành kiểm tra, xác. minh Trong thời hạn theo luật định, nếu xác định thông tin có dầu hiệu của tội pham thi phải ra quyết định KTVAHS, nếu không có dầu hiệu của tối phạm thì phải ra quyết định không KTVAHS, néu chưa có căn cứ ra một trong hai quyết ink trên thi phải ra quyết đính tam đính chỉ giãi quyết tin báo. Sáu Ta, trong giai đoạn KTVAHS, các biện pháp ma cơ quan có thấm quyển được áp dung gồm: Biện pháp yêu cầu các cơ quan Nhà nước, tổ chức.
xã hội hoặc công dân cung cấp các thông tin, tải liệu cẩn thiết, có liên quan 9 đến sự việc cẩn phải kiểm tra, xic minh, biển pháp khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm ti thi, tam giữ, lay lời khai, trưng cẩu giềm định, yêu cấu định giá tai sin ~ Nhiệm vụ của hổi t6 vụ án hình sự. "Với tinh chất là một giai đoạn độc lập, đu tiên của quá trình tổ tung hình sự, KTVAHS nhiệm vụ ghi nhân những thông tin ban đầu vé tội pham, kiểm tra, xác minh nguồn tin, xác định những căn cứ can thiết để quyết định. khởi tổ hoặc không KTVAHS, bảo đảm không bé lọt tội pham, không làm. an người vô tối.
Khi tiếp nhân nguồn tin báo vé tội phạm, trong một thời hạn nhất định cơ quan có thẩm quyền phải tiên hảnh kiểm tra, xác minh vả xác định có sự Việc xây ra trên thực tế hay không, Nêu có sự việc way ra va sự việc đó có dầu hiệu của tôi phạm được quy định trong Bộ luật hình sự (BLHS) thi cơ quan có thấm quyển ra quyết định KTVAHS để tiên hành các hoạt động tổ tụng tiếp theo. Nêu không có sự việc xây ra hoặc có sự việc xây ra nhưng sự việc đó không có đâu hiệu của tôi phạm thủ cơ quan có thẩm quyển ra quyết định. "Trường hop đặc biết, khi sác định những hanh vi tuy có dâu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không KTVAHS mà có thé xt lý bằng biện phám khác”. ~ Ÿ nghĩa của khởi tổ vụ án hình se? Thứ nhất, KTVAHS góp phân bao đảm cho việc nhanh chồng phát hiện.
mọi hảnh vi phạm tôi, người phạm tội. Bởi vì, chỉ có thông qua những hoạt đông kiểm tra, sắc mảnh kip thời các nguồn tin vé tội pham mới có điều kiện lâm rổ sự việc sảy ra có dẫu hiệu của tội phạm hay không Nếu hoạt động tổ tụng trong giai đoạn khỏi tổ vụ án không được tiền hành khẩn trương, dy đủ Gio rn Lae tổ nang Đụ học bật Hà Một 2018), (Tring NGô Công Hind sự it Naw, hân din, Hã Nột S273 en Đạt học hit Hà Một 2018), Giáo trù Lae od ng Hind sự Fide Naw, Công .@) Tưởng hận din, Hã Nội 273,273 10 có thể sẽ không phát hiện ra dâu hiệu của tội pham, dẫn đền việc ra quyết định không khỏi tổ vu án, bé lot tội pham. quan có thẩm quyên tiến hành các hoạt đông điều tra theo quy định của khi có quyết định KTVAHS. Do đó, không soi KTVAHS như một hoạt đông trong giai đoạn tra.
KTVAHS có nhiêm vụ riêng, chủ thể và các hoạt động tổ tụng độc lập với các giai đoạn tổ tung khác nền được coi là giai đoạn tổ tụng độc lập. KTVAHS tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tô tụng tiếp theo. Sau khi zác định có dẫu hiệu của tội pham và KTVAHS, hoạt đông tô tụng ở giai đoạn diéu tra sẽ tập trung làm rõ hành vi pham tôi va người thực hiện tội pham. Thứ ba KTVAHS góp phân bảo dim quyền con người, quyển va lợi ich hợp pháp của cả nhân, cơ quan, tổ chức.
Nêu không thực hiện các hoạt động kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm ma tiền hành ngay các hoạt động điều tra, kể cả áp dung biện pháp cưỡng chế tổ tung sẽ dẫn đến nhiều trường, hợp sau một thời gian điều tra không xác định được dấu hiệu cia tôi phạm, không chứng mình được người bi áp dụng biện pháp cưởng chế có hảnh vi nguy hiểm cho x4 hội nên phải quyết định đình chỉ điều tra thì người nay đã ‘bi xâm phạm quyền tự do thân thể. Mỗi quan hệ giữa giai đoạn khởi tô vụ án hình sự với một số: giai đoạn. ‘tung hình sự khác Quá trình giải quyết VAHS bao gồm các giai đoạn: Khởi , điểu tra, truy tổ, xét xử (sơ thẩm, phúc thẩm) vụ án hinh sự và thi hanh án hình sự, do các chủ thể khác nhau thực hiện tại các thời điểm khác nhau và mỗi giai đoạn. " déu mang tính độc lập tương đổi với các giai đoạn khác.