CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUI ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT TÓ TUNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VE THỦ TỤC TRANH TUNG TẠI PHIÊN TOA SƠ THAM. Một số vấn đề lý luận về thủ tục tranh tụng tại phiên tòa sơ thâm. LLL Khái niệm, đặc diém của thi tục trank tung tại phiên tòa sơ thẫm: Tổ tụng tranh tụng là mô hình tổ tụng ở những quốc gia theo truyền thống thông luất, như. Mô hình nay dua trên nguyên tắc "các bên trình bay”.
Điều đó có ngiấa lả, hai bên trong vụ án hình sự vả dn sự sẽ quyết định phạm vi những van để đưa ra cho Thẩm phán xem xét, quyết định ‘Tham phán chỉ thực hiện việc xét xử, đóng vai trỏ la người trong tải trung lập. xem xét các van để các bên trình bay. Theo đó, hai bên trong vụ án có trách nhiệm đưa ra các nhân chứng, chứng cứ để bảo vệ cho quan điểm của họ. Thẩm phán phải bảo đảm cho hai bên thực hiện đúng quyển và nghĩa vu của minh trong việc lam sáng tõ vụ an? Để có thể hiểu va đưa ra khái niệm về thủ tục tranh tụng tại phiên tòa sơ thấm, trước tiên cân làm rổ các khái niệm "thủ tục”, "tranh tụng (trong tổ tung tình sự)”, “phiên toàn sơ thẩn? ‘Theo Từ điển Tiếng Việt của Viên ngôn ngữ học, “Tha tục" là “Những việc cụ thé phải làm theo một trật tự quy din, dé tiễn hành một công việc có tinh chất chính tiưứe"® Noi đến thi tục là nói dén quy trình va cách thức giải quyết công viếc.
Thực tế, để thực hiện có hiểu quả một công việc nhất định. cẩn tiên hành một loat các hoat đồng theo thứ tự trước sau và cách thức thực hiên từng bước theo những quy đính chat chế, thông nhất. Theo nghĩa chung nhất, thủ tục la phương thức, cách thức giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thông nhất, gém một loạt nhiệm vụ liên quan chat chế Ng’ Cường C019), TẾ nog oan ng và sổ ng sót hat, Tạp chi Tòa ín nhân dẫn đền tổ, xơm th mgs apchtoun butane mot ngouio tng tui ng Vào ng loi, tuy cấp lần cối ety 405033 “Viễn ngànngĩ học (2006), Từin Tổng Vật, XP Bi Wing, te 9600-1008 3n với nhau nhằm đạt được kết quả mong muốn Š Hoạt đông của các cơ quan nha nước cén phải tuân theo pháp luật, trong đó có những quy định vẻ trình tự, cách thức sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan để giải quyết công việc theo. chức năng nhiệm vụ được giao.
Khoa hoc pháp lý gọi đó la những quy pham thủ tục. Quy phạm nay quy định về các loại thủ tục trong hoạt đông quản lý nhà nước như: thi tục lập pháp, thủ tục tổ tụng tư pháp, thủ tục hành chính ‘Theo Từ điển Luật học, khái niệm tranh tung được hiểu “lv hoạt động tố tung được tiễn hành: tại phiên tòa xét xứ được thực hiện bởi các bên tham gia tễ tụng (bên buộc tôi và bên bị buộc tôi) có quyền bình đẳng với nhan trong việc tìm thập, đưa ra ching cử in bdo vệ ý kiến, luận điểm của mỗi bên và bác bố: ý Miễn, luân điểm của phúa bên kia, đưới sự điều khiển. quyết đmh của Tòa an Với vat rò trung gian, trong tài" Š Với định nghĩa này, ban chất của tranh tụng là quá trình điều tra công khai và tranh luận giữa các bên dưới sư điều khiển của 'Tòa án để phân tích, thẩm định, đánh giá chứng cử nhằm xác định sự thật khách. quan cia vụ án, giúp Téa án gli quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật Co quan điểm cho rang, néu tranh tụng được xác định kế từ khi mở phiên.
tòa đến khi kết thúc phiên tòa thì cũng có ngbifa la tranh tụng và tranh luân có khi là một, Nếu hiểu theo cách nay, tranh tung lả một thủ tục tổ tụng hoặc. một giai đoạn của tô tụng hình sự. Thời điểm bat đâu tranh tung lả khi mở phiên tòa, tranh tung sẽ chấm ditt khí kết thúc phiên tòa, đồng thời xác định tranh tụng vả tranh luận chỉ lả một. Tương tự với quan điểm trên, có quan.
điểm khoa học cho rang, tranh tụng tai phiên toa được hiểu 1a tranh luận tại phiên tòa, vì vay nâng cao tính tranh tụng trong quá trình xét xử cũng có 7 pin 5: it hành ch thà nước mm idl gv sid ondtasorch asoUGsyenDt£ pat cư cp tin dingy {ae * Viên Khoa học pháp lý ~ Bộ Tư pháp (2006), Tir điển Luật hoc, NXB Từ điền bách khoa và NXB Tư pháp, eorgoe 'Nguẫn Đức Mai (ODE), Hoan gện mob edi cũn 6 de TỔ ng hò nn ng cao chất sata nang ta pnts hn Tp che, ng Date rà Bà Nội c6 0708.3747 au nghĩa là nâng cao hon nữa hoạt động tranh luận tại phiên toe®. Như vậy, tranh: tụng thực chat 1é tranh luận va 1a một thủ tục độc lêp tại phiên toàn hình sự Tac giả không đồng ý với hai quan điểm nêu trên, bởi tranh luận chỉ co thé được coi là một phẩn của tranh tụng, là quả tình ma các các chủ thể đưa ra những lập luận, luận điểm để bảo vệ quan điểm của minh. ‘Trai ngược với hai quan điểm trên, có quan điểm cho rang, tranh tụng và tranh luận tại phiên tòa hình sự là các khải niệm không đẳng nhát, giữa chúng có mỗi liên hé chit chế với nhau, trong đó tranh tụng tai phiên tỏa là cải chung (tổng thé) và tranh luận tại phiên tòa là cái riêng (bộ phận câu thảnh). tranh tung tai phiên tòa cỏ nội hẻm rông hơn bao gồm không chỉ phân tranh luận ma cả các phân khác (thủ tục bắt đâu phiến tòa, xét hồi, nghị án và tuyên én), còn tranh luân tại phiên tòa chỉ là một bộ phên cầu thành của tranh tụng va la sự thé hiện một cách tập trung, rõ nét nhất của quá trình tranh tung? Theo Tap chí khoa học pháp lý số 04/2004 khái niệm tranh tụng hiểu theo hai nghĩa: Theo nghia rông tranh tụng là những hoạt động tô tung được bất đầu từ khi các đương sự thực hiện quyển khối kiện va kết thúc khi có ban án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật.
Quá trình tranh tung bao gm toản bộ các giai đoạn khỏi kiện, thụ ly vụ án, chuẩn bị xét xử, xét xử sơ thẩm, phúc thẩm và cả giai đoạn giám doc thẩm, tại thẩm. Theo nghia hẹp, tranh. tụng là sự đối đáp, đầu tranh giữa các bên trong vụ án với nhau vé chứng cứ, yêu câu, phan đổi yêu câu của mỗi bên để từ đó nhằm chứng minh cho đổi phương và Tòa án rằng yêu cẩu va phản đổi của mảnh có căn cử và hợp pháp '9 Với quan điểm nảy, tác giả nhận thay diéu nay 1a cẩn thiết, muồn có hoạt động tranh tung tại phiên tòa thi cần phải có các hoạt động chuẩn bị tran ˆHạc viên Tự thép 2008), BE tủ cập cơ sỡ, Tran ng tế phn tàn — Med rất đ ý luật và dục nn, HAND "Ding Thi Gao (2011), Luận vin uc Luật học, Mime ten ate phintồnồnhgụ, EN ‘Nun Hong (018), Nông co chẽ ion mand og ta plain tap được ade dat đi phá rong ng tc the hành nin cổng và êm số sát tử t Tà sự, Viện Tom s nhân din cập no ti th: phe Hồ CUM 1 tụng trong những giai đoạn trước dé dé xác định được nội dung cần tiễn han tranh tung, sẽ giúp các bên đạt được mục đích của tranh tung, ‘Tw những phân tích trên, có thể hiểu: Tranh tung là một hoạt đồng của tế tụng hình sự bao gầm tổng hợp các hành vi của bên buộc tội, bền gỡ tôi, những người khác có quyển và lợi ích hợp pháp liên quan dén vu đn và các cm thé tham gia tổ ting khác đưa ra các chưng cứ: tài liễu, trình bày ý én, những lập luận, và yêu cầu nhằm bảo vệ quan điểm của mình và phan đốt quan điểm của bên còn lat dưới sie điều khiển, dẫn đắt của Tòa án. Tổ tụng hình sự là trình tự, thủ tục giải quyết vụ án hình sự theo quy dinh của pháp lut (khởi tổ, điểu tra, truy tổ, xét xử và thi hành án hình su).
Quá trình giãi quyết vu an phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Mỗi giai đoạn thực hiện nhiệm vu nhất định của tổ tung hình sự. Giai đoạn tổ tung hình sự là những bước trung trình tư tô tụng có nhiệm vụ riêng, mang đặc thù vẻ pham vi chủ thể, hành vi tổ tung và văn ban tô tung. Trong đó, giai đoạn xét xử là giai đoan trung tâm và quan trọng nhất của hoạt đông tổ tung hình sự, mà trong đó cấp Téa án có thẩm quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật tổ tụng hình sự để quyết đính người bị buộc tôi l có tội hay không có tội, quyết định hình phạt và giải quyết các vẫn để khác có liên quan đến vụ án.
‘Theo đó, có hai cấp xét xử đó 1a cấp xét xử sơ thẩm và xét xử phúc thẩm. Xét sử sơ thẩm là cấp xét xử thứ nhất, thực hiện trên cơ sở kết quả tranh tung tại phiên toa xem xét, giải quyết vu án bằng việc ra bản an quyết định bị cáo (hoặc các bị cáo) có tôi hay không có tội, hình phạt va các biên pháp tư pháp, cũng như các quyết định tổ tung khác theo quy định của pháp luật 1! Các giai đoạn tién xét xử như khi tổ, điều tra, truy tổ nhằm phát hiện tội pham, người pham tôi, thu thâp các tai liệu, chứng cứ vẻ hành vĩ pham tối, mục đích la để chuẩn bị cho việc Tòa an mở phiên tòa xét xử. Khi xác định đã `" tùng Đụ học Luật Hi Nội G08), Go tr>h Luật Tổ ng hàn nr Vật Nem, NOB. Cổng min din, ANGLE 301 1 có đủ căn cử để mỡ phiến toa XXST, Thẩm phan chủ tọa phiên tòa sé ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Tại phiên tòa sơ thẩm, các chức năng của TTHS được thể hiện mét cách rõ ràng, đẩy đủ và công khai. Toa án thực hiện chức năng xét xử, VKS thực hiện chức năng thực hành quyền công tổ vả kiểm sát từ pháp, bi cáo và người bào chữa thực hiển chức năng bao chữa, sự có mat của những người tham gia tổ tụng khác cũng bao đăm các điều kiện thuên lợi cho việc giải quyết vụ án ? Thông qua phiên toa sơ thẩm, sự thật khách quan của vụ án thực sw được làm sing tỏ.