Chương 1: Một số van đề tỷ luân và quy định của pháp luật tổ tung hình sự Việt Nam về kháng nghị phúc thẩm hình sự. Chương 2: Thực tiễn thi hành quy định về kháng nghị phúc thẩm hình sự trên dia bản tỉnh Quảng Ninh va giải pháp nâng cao chất lượng kháng nghị phúc thấm hình sự.MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦAPHÁPLUẬT TOTUNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VE KHÁNG NGHỊPHÚC THAM HÌNH SỰ 111. Một số vấn đề lý luận về kháng nghị phúc thâm hình sự LLL Khái niệm và đặc điểm của kháng nghị phic thẫm hình sie ‘Khang nghị phúc thẩm hình sư là một hoạt động tổ tung quan trong do cơ quan tiền hành tổ tụng thực hiện trong quả trinh giải quyết vụ án hình sự hiện nay, đây cũng là van để từ lâu đã nhận được nhiên sự quan tâm nghiên cứu của các học gi có uy tin, các nha lâm luật va các chủ thé áp dụng pháp luật, tuy nhiền cho đến nay thì hệ thống lý luận luật TTHS cia nước ta chưa có bat kỹ định nghĩa thông nhất nao về "Khxdng nghi phúc thẳm hình ste” và hệ thông quy pham pháp luật TTHS cũng chưa có điều luật quy đính về nội dung này. Mét số khái niệm về KNPT hình sự được các nba nghiên cứu đưa ra đưới góc đô công trình nghiên cứu khoa học, xuất phat từ góc độ nghiên cứu vả mục dich nghiên cứu khác nhau nên chỉ làm rổ một số phương diện cu thể của KNPT hình sự, chính vi vây chưa có một cách hiểu thông nhất về khái niệm nay.
‘Theo Từ điển Tiếng Việt thi: “kháng nghị là bay t6 ý Miễn chồng lại điều cãi quyết nghị" va“ phaie thẫm là xét lại những vu án do Tòa án dưới đưa Ten"? Bên cạnh đó theo Từ điển Luật học của Viện Khoa hoc pháp lý, B6 Tư pháp thi: "máng nghị của VES là việc VES kha tiuec hành quyén kiễm sắt hoạt động tr pháp không đồng ý với toàn bộ hoặc một phân bản án, quyết dinh của Tòa. án, gửi văn bản đỗn Tòa án có thẩm quyén làm ngưng hiệu lực tht hành đối với toàn bộ hoặc một phần bản ân đó đỗ xét xử theo tìm tục phaic thẳm, giảm đắc thâm hoặc tái thẩm đâm bảo cho vụ dn được xét xử chỉnh xác, khách quan, ating pháp luật9 "Hùng Phi (2012), Tỉ đến Thug Việt ob Hing Độc, TP. HS Chí Mh, 1394; 1097 "Bê Tphip vì Viễn Rhoa bọc pháp ý 2007) Từ tn Thiết ngữ Lat hoc, ob Bich hos và vo Tephip, HANG 10 'Ngoài ra, một số học gia có uy tin trong giới khoa học pháp lý cũng đã đưa ra những quan điểm vẻ khái miệm "P7" như tác giả Dinh Văn Qué đã. định ngiĩa như sau: "Eháng nghị theo thủ tục phúc thẩm hình sự là một văn bẩn do Viện Mễm sát ban hành yêu cầu Tòa cn cấp piuic thẩm xét xử lai vụ ám mà Tòa án cắp sơ thẩm cùng cấp hoặc cấp dưới trực tiếp đã xét wit nửng xét thâp không đúng pháp in "1; đẳng tác giả Lê Văn Cảm và Nguyễn Thị Thu Ha định ngiĩa “Kndng nghĩ phe th là việc Viện Mễm sát cùng cấp (hoặc cấp trên trực tiếp) ban hành văn bẩn thé hiện sự không nhất trí với bản án (quyết đimh) chua có liệu iực pháp iuật của Tòa ám cìng cắp (hoặc cắp dưới trực tiếp) đã xét xữv dn theo trình tự sơ thẩm, đồng thời yêu cầu Tòa án cìmg cấp (hoặc.
cấp trên trực tiếp) xét xử lat vụ dn dé theo trình tự phúc thẩm khu có một trong các căn cứ do BLTTHS quy định “2® hoặc tác gia Nguyễn Thanh Min định nghĩa * Kháng nghĩ phúc thẫm hình sựlà quyén năng pháp If riềng có của Viện Kiếm sắt, do người có thẩm quyền thực hiện bằng văn ban, thé hiện quan điểm khong đồng ÿ đối với những sai phạm pháp luật nghiêm trong của bản án, quyết định “hình sự sơ thẩm cinea có hiệu lực pháp luật của Tòa án cùng cấp hoặc cấp dưới trực tiếp, yêu cầu Tòa ám cấp trên trực tiếp giải quyết lai theo thi tue phúc thẩm"”. Các quan điểm của các tác gia trên xuất phát từ mục đích nghiên cứu. khác nhau nên cũng có sự khác biệt tương đổi. Mỗi quan điểm đều tên tại một số điểm chưa hợp lý, như đổi với quan điểm của tác giả Dinh Văn Qué chưa.
khái quát được bản chất KNPT lä quyền năng pháp lý trong TTHS, chưa nêu cụ thể đôi tượng của KNPT hình sự mả chỉ dé cập đến “vụ án hinh sự đã duoc “Din Vin Qual (2003), TH nề sắt xĩ các ven cet sơ tiễn, pi hd vàtá thẫu, Ne Thánh thể Hồ Chi Mh, Thnk ph Bộ Chí Minh, 36, 335 1) Chứng nói cân cíihíngnữt Hớc hẳn B bật ° Ngy Thị Ta HO), ng ng ph ha ru on Seo pip tổ ng i Net, Thân vận hae hậthọc,Đạ học quie ga Ha Nội, 119 ‘gavin Thanh Man C031), ug ng phí tiểu hse dục tn sd Bàn Phước, Tuận văn thạc Sĩ "xậthọc, Hạc vận khoa học ã hội 38 " cấp sơ thẩm xét xứ”, như vậy vô hình trung lại thu hẹp phạm vi KNPT hình sự, loại trữ các quyết định không giải quyết vụ án đến cuối cùng (Quyết định hoãn. hoặc tam ngưng phiên téa, tạm đính chỉ việc giải quyết vụ án .) ra khối phạm. ‘vi kháng nghĩ. Con đối với quan điểm của đông tác giả Lê Văn Cam va Nguyễn.
‘Thi Thu Hà cũng giống như tác giả Binh Văn Qué chưa khải quát về bản chất của KNPT là một quyên năng pháp lý ma bị bó hep trong một hoạt động nhất đình la ban hành văn bản kháng nghỉ. Về quan điểm của tác giả Nguyễn Thanh Mến mặc di đã nêu được bản chất KNPT là một quyển năng pháp lý tuy nhiên, xác định cụ thé đối tượng bi kháng nghị lả bản an, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật có sai pham pháp luật nghiêm trong, theo quan điểm trên chỉ xác định kháng nghỉ đơn thuân là việc ban hành một văn ban thể hiện quan điểm không đông ý của VKS đôi với ban án, quyết định bị kháng nghị ma không, xem xét một cảch toàn diện các hoạt động của VKS trước khi ra quyết định như 1a một trong những hoạt động của quyền năng pháp lý “Kháng nghĩ”, bên canh. đó, việc xác định muc dich kháng nghỉ là “yêu cầu Toa an cấp trên trực tiếp giải quyết lại” lại không đúng trong trường hợp kháng nghị của VKS cấp trên đổi với ban án, quyết định của Tòa an cắp đưới Nhu vậy, trên cơ sỡ những phân tích các quan điểm của các chuyên gia, học giả va các khái niệm có liên quan đền KNPT có thể rút ra được một số đặc điểm của KNPT như sau: Kháng nghị phúc thẩm vụ án hình sự là một quyên năng pháp lý được Nhà nước trao cho chủ thé duy nhất là VKSND khi thực hiện các nhiệm vụ quyễn hạn trong TTHS. "Trước hết can nhìn nhận KNPT hình sự là một quyển năng pháp lý quan trong trong TTHS nhằm đảm bao vụ án hình sự được giải quyết theo đúng trình.
tự thủ tục va khách quan, đúng đắn, qua đó dim bảo tính hiệu lực của ban án, bdo về hiệu quả quyền lợi của nha nước, quyên và lợi ich hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cả nhân. Trong pháp luật TTHS Việt Nam, ngay từ lúc ban hành những văn ban pháp lý dau tiên khi Nha nước Việt Nam dan chủ công hoà ra đồi, quyên KNPT hình sự đã được ghi nhân tại các sắc lệnh, các bổ luật va các văn. ‘ban quy pham pháp luật khác như: Điều thứ 34 Sắc lệnh số 13 ngảy 24 tháng. giêng năm 1946 của Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa “Toa đại hinh: sơ thẩm, Ông Biện I} có quyên chỗng án lên Toà Thượng than "8, điểm c Điều 1 mục II Thông tư số 141-HCTP ngày 5 tháng 12 năm 1957 của Bộ Tư pháp “Ông công tổ up viên, dưới sự lãnh dao của Bộ Tư pháp có nhiệm vụ kháng nghi đối với ban án hoặc nghị quyết của tòa dn không đúng pháp iuậf'®, Luật tổ chức VKSND và BLTTHS các năm.
Qua từng thời kỳ, trên cơ sở chức năng. nhiệm vụ và cơ cầu tổ chức của các cơ quan tư pháp thì quyền năng KNPT hình. sự đã được trao cho các chủ thể với tên gọi khác nhau chẳng hạn như “Ông Biện Lý”, “Ông công tô ly viên” nhưng tựu chung lại thì những chủ thể được. nha nước trao quyền KNPT hình sự đều là các chủ thé có chức năng truy tổ ra trước Tòa án để buộc tôi, dong thời kiém tra, giảm sát hoạt động xét xử, ban.
hành ban án, quyết định của Tòa án, quyền năng KNPT hình sự lả một công cụ để các chủ thể này thực hiện chức năng của minh một cách có hiệu qua nhất. Hiển pháp năm 2013 của nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định. tại khoản 1 Điều 107 như sau “J. Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiém sát hoạt động tư pháp””" và VKSND là chủ thé duy nhất được.
trao chức năng này trong hệ thông tư pháp nước ta hiện nay, nên hiển nhiên. quyền năng KNPT hình sự cũng được nha nước trao cho VKSND; điều này được cụ thé hóa trong Luật tổ chức VKSND năm 2014 tại Diéu 5 “J. Trưởng hop hành vi, bãn ăn, quyét Äịnh cũa cơ quan, cá nhân có thâm quyên trong hoat ˆ Sk nhổ 13 năm 1946 cầu Cl ich Cha thà im thời Việt Nem đạn cỗ công bộc "Thang tes 141-HCTP ben val ngày 0312/1957 cần Bộ voi vì tô chức và nh cổng nội bộ cia Toa ° Min pip mc công bồi hội dã ngất Vật Nomina 2013 l3 động tr pháp có vi phạm pháp luật nghtém trong xâm pham quyền con người, quyên công đân, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hop pháp cũa tổ chức, cá nhân thi Viên kiễn sắt nhân dân phải kháng nghĩ. Co quan, người có 1 quyén phải gidt quyết kháng nghủ của Viện kiém sát nhân dân theo quy dinh của pháp luật"”! và các quy định cia BLTTHS năm 2015 hiện hành.
Như đã phân tích, chủ thé của KNPT hình sự là VKSND, tuy nhiên không. phải VKS các cấp déu có quyên KNPT hình su, Theo quy định hiện hành về cơ cầu tổ chức của VKSND được tổ chức tương đương với các cấp xét xử của Tòa. án và hiện nay Luét tổ chức Téa án nhân dân vả BLTTHS quy đính chỉ có TAND cắp huyện và TAND cấp tỉnh có thẩm quyển xét xử sơ thẩm vụ án hình sự Bản chất KNPT hình sự như đã nêu ở khải niệm la việc VKSND ngang cấp hoặc cấp trên trực tiếp thé hiện quan điểm không đông ý của mình đối với bản.