mở đầu các hoạt động điều tra. Đề nghị truy tố là việc đƣa ngƣời phạm tội ra trƣớc tòa án để xét xử. Ở Việt Nam hiện nay, truy tố ngƣời phạm tội ra trƣớc tòa thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân. Sau khi kết thúc điều tra, cơ quan điều tra làm bản kết luận điều tra và đề nghị truy tố rồi gửi cùng hồ sơ vụ án đến Viện kiểm sát cùng cấp thực hiện thẩm quyền truy tố.
Bản cáo trạng - văn bản pháp lý do Viện kiểm sát lập ra khẳng định việc truy tố bị can ra trƣớc tòa án để xét xử. Bản cáo trạng phải đƣợc giao cho bị can và lƣu trong hồ sơ vụ án. Hay đây là quyết định của viện kiểm sát truy tố bị can trƣớc tòa án. Bản cáo trạng phải dựa vào bản kết luận điều tra để nêu rõ: ngày, giờ, tháng, năm, địa điểm xảy ra tội phạm; ai là ngƣời đã thực hiện hành vi phạm tội, thủ đoạn, mục đích, hậu quả của tội phạm và những tình tiết quan trọng khác; những chứng cứ xác định tội trạng của bị can, những tình tiết tăng nặng và tình tiết giảm nhẹ; nhân thân của bị can và mọi tình tiết khác có ý nghĩa đối với vụ án.
Phần kết luận của cáo trạng ghi rõ tội danh và điều khoản Bộ luật hình sự đƣợc áp dụng. Bản cáo trạng phải đƣợc giao cho bị can. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bị cáo: Ngƣời đã bị tòa án quyết định đƣa ra xét xử. Bị hại: Là ngƣời bị thiệt hại về vật chất, tinh thần hoặc tài sản do tội phạm gây ra.
Ngƣời bị hại chỉ có thể là thể nhân bị ngƣời phạm tội làm thiệt hại về thể chất, về tinh thần hoặc về tài sản. Nếu ngƣời bị hại là ngƣời chƣa thành niên, ngƣời có nhƣợc điểm về thể chất hoặc tâm thần thì cha, mẹ, ngƣời giám hộ của họ tham gia tố tụng với tƣ cách là ngƣời đại diện hợp pháp của ngƣời bị hại. Trong trƣờng hợp ngƣời bị hại chết thì cha, mẹ, vợ, chồng, con của ngƣời bị hại tham gia tố tụng với tƣ cách là ngƣời đại diện hợp pháp của ngƣời bị hại và có những quyền của ngƣời bị hại. Nguyên đơn: Là ngƣời đƣợc giả thuyết có quyền hoặc lợi ích hợp pháp bị vi phạm hay tranh chấp nên khởi kiện (hoặc đƣợc ngƣời khác khởi kiện, khởi tố) theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ những quyền lợi đó.
Trƣờng hợp Viện kiểm sát khởi tố, tổ chức xã hội khởi kiện vì lợi ích chung thì ngƣời có quyền, lợi ích hợp pháp đƣợc bảo vệ có thể tham gia tố tụng với tƣ cách nguyên đơn. Còn Viện kiểm sát, tổ chức xã hội không phải là nguyên đơn. Bị đơn: Ngƣời tham gia tố tụng theo yêu cầu của nguyên đơn hoặc ngƣời khởi kiện, khởi tố vì lợi ích chung do giả thiết đã vi phạm quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn hoặc tranh chấp với nguyên đơn. Bị đơn có thể là cá nhân hoặc pháp nhân.
Ngoài những quyền và nghĩa vụ chung của các đƣơng sự, bị đơn còn có quyền phản tố tức là đƣa ra yêu cầu của mình đối với nguyên đơn. Bản án: Văn bản ghi nhận phán quyết của Tòa án sau khi xét xử một vụ án. Bản án đánh dấu sự kết thúc toàn bộ quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cho nên nội dung của nó phải phản ánh những kết quả của phiên tòa và ý kiến phân tích, đánh giá của hội đồng xét xử. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa có nhiệm vụ viết bản án.
Xét xử: Là hoạt động xem xét, đánh giá bản chất pháp lí của vụ việc nhằm đƣa ra một phán xét về tính chất, mức độ pháp lí của vụ việc, từ đó nhân danh Nhà nƣớc đƣa ra một phán quyết tƣơng ứng với bản chất, mức độ 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trái hay không trái pháp luật của vụ việc (xét xử vụ án hình sự, dân sự, kinh doanh, thƣơng mại,. Xét xử công khai: Nguyên tắc hoạt động của tòa án nhằm bảo đảm sự giám sát của nhân dân, của công luận đối với hoạt động xét xử của tòa án, bảo đảm chức năng giáo dục của xét xử và tăng cƣờng trách nhiệm của cơ quan xét xử trƣớc pháp luật. Xét xử kín: Áp dụng trong những trƣờng hợp đặc biệt cần giữ gìn bí mật nhà nƣớc hoặc giữ gìn đạo đức xã hội nhƣng phải tuyên án công khai. Xét xử kín có nghĩa là không phải mọi ngƣời đều có quyền tham dự nhƣ trong trƣờng hợp công khai; trừ Hội đồng xét xử, kiểm sát viên, thƣ ký phiên tòa và những ngƣời tham gia tố tụng cần thiết khác, không một ai đƣợc ở lại phòng xét xử để dự thính, theo dõi diễn biến phiên tòa trong thời gian xét xử kín mà chỉ có thể trở lại phòng xét xử để nghe tuyên án công khai nếu là xét xử kín toàn bộ vụ án, hoặc đƣợc trở lại phòng xét xử sau khi kết thúc phần xét xử kín của vụ án để tiếp tục dự thính, theo dõi việc xét xử công khai.
Xét xử lƣu động: xét xử lƣu động là việc toà án đƣa vu án ra xét xử (tổ chức phiên toà) công khai không phải tại công đƣờng mà thƣờng tại nơi tội phạm đƣợc thực hiện hoặc nơi có tranh chấp xảy ra , nơi bị cáo, các đƣơng sự cƣ trú… Cũng giống nhƣ các phiên toà bình thƣờng, bị cáo bị xét xử bằng phiên toà lƣu động vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật nếu họ có tội. Nhƣng bên cạnh các quy định của pháp luật, bị cáo bị xét xử lƣu động dƣờng nhƣ còn phải chịu sự buộc tội, một sức ép nặng nề khác từ phía đám đông với vô số các quy phạm xã hội nhƣ đạo đức, cộng đồng, dòng họ, tôn giáo mà nếu xét xử tại công đƣờng họ không phải chịu. * Đưa tin về vụ án trên báo chí Đƣa tin về vụ án là thông tin vụ án đƣợc phản ánh chính xác, chân thực, khách quan dƣới dạng văn bản, âm thanh, hình ảnh,… qua các phƣơng tiện truyền thông đại chúng. Tuy nhiên có thể đƣợc phát triển phi tuyến tính tuỳ vào mục đích và thể loại truyền tải thông tin.
15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò của việc thông tin vụ án trên báo chí Báo chí từ lâu đƣợc biết đến là cơ quan ngôn luận của tổ chức, đồng thời là diễn đàn của công chúng nhân dân. Vì vậy, việc lựa chọn báo chí là một kênh truyền thông hiệu quả trong các lĩnh vực nói chung và nền pháp chế nói riêng là điều tất yếu. Và cũng vì thế nên thông tin vụ án trên báo chí là một trong những biện pháp hữu ích hàng đầu trong việc tuyên truyền, phổ biến đƣờng lối của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc về các hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo độ chính xác, nhất quán và tƣơng tác tin cậy giữa cơ quan tổ chức tƣ pháp với đông đảo quần chúng nhân dân thuộc mọi tầng lớp.
Thông tin vụ án trên báo chí góp phần tạo ra diễn đàn cho nhân dân tham dự giám sát, chống các biểu hiện tiêu cực, đƣa tin kịp thời các hoạt động tác nghiệp, điều tra, phá án của lực lƣợng cảnh sát, Tòa án hay nhiệm vụ của hệ thống Tòa án; những vụ án đƣợc xét xử. để các địa phƣơng, các Tòa án xem xét, đánh giá, dần dần tiến đến việc đảm bảo công bằng, chính xác và không xảy ra oan sai. Bên cạnh đó còn tăng hiểu biết về pháp luật một cách cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu,… đồng thời cũng giúp công chúng hiểu và chia sẻ hơn với hàng loạt hoạt động của công tác tƣ pháp hiện hành. Vai trò quan trọng nhất của thông tin vụ án trên báo chí không chỉ là tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, tạo tính răn đe khi đƣa tin về vụ án tại các phiên tòa, định hƣớng, tránh lệch lạc hành vi gây vi phạm pháp luật mà còn là để thoả mãn quyền đƣợc biết của ngƣời dân.
Qua đó có những định hƣớng, tạo lập dƣ luận và tạo phản biện nếu các hoạt động tố tụng có biểu hiện tiêu cực. Ngoài ra, với việc công khai thông tin vụ án, thông tin pháp đình không chỉ giúp giám sát hoạt động tƣ pháp mà còn giúp công chúng có điều kiện mổ xẻ, phân tích và quan trọng hơn là phản ánh một số thẩm phán điều hành phiên tòa chƣa tuân thủ Bộ luật Tố tụng hình sự, thậm chí là xử bừa, xử ẩu… để góp phần nâng cao chất lƣợng xét xử tại Việt Nam nói chung và đề xuất các giải pháp liên quan đến các vụ án xét xử nói riêng. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Những yêu cầu đối với việc thông tin vụ án trên báo chí 1.
Yêu cầu chung Đảm bảo thoả mãn đầy đủ những yêu cầu của việc thông tin trên báo chí đã khó, việc thông tin vụ án trên báo chí lại càng có những yêu cầu phức tạp hơn khi môi trƣờng truyền thông ngày một năng động và phong phú. Không chỉ tuân theo tôn chỉ của báo chí là cung cấp sự thật, thông tin vụ án trên báo chí cũng yêu cầu sự khách quan, trung thực, chọn lọc,… có tính giáo dục, răn đe mà thông tin vụ án trên báo chí cũng phải đảm bảo thoả mãn những đặc điểm cơ bản của thông tin báo chí nói chung nhƣ thông tin thời sự - những sự việc, sự kiện pháp luật vừa mới xảy ra, nóng hổi liên quan đến nhiều ngƣời và có ý nghĩa xã hội đƣợc nhiều ngƣời quan tâm; sự kiện công chúng muốn biết, cần biết nhƣng chƣa biết hoặc sự kiện đã xảy ra từ lâu nhƣng nay mới biết, hay mang ý nghĩa thời sự; cũng có khi là những sự kiện lãnh đạo cần thông tin cho công chúng để thực hiện. Những thông tin sự kiện thời sự này cần đƣợc truyền tải một cách công khai, minh bạch và không chỉ thoả mãn nhu cầu nhận thức mà còn giúp thực hiện quyền đƣợc biết của nhân dân, góp phần nâng cao tinh thần trách nhiệm và nghĩa vụ công dân của công chúng đối với nền tƣ pháp nƣớc nhà. Yêu cầu thứ hai của thông tin vụ án trên báo chí chính là tính công khai.