LỜI MỞ ĐẦU Những năm qua, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam từng bước thể hiện vai trò trong việc bảo vệ quyền và lợi ích người gửi tiền, góp phần đảm bảo an toàn hệ thống tài chính quốc gia. Kết quả đó là sự ra đời ban hành Luật BHTG. Hiện Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang diễn ra rất mạnh mẽ trên thế giới, Việt Nam nói chung và BHTG nói riêng không nằm trong ngoại lệ đó. Bên cạnh những cơ hội mới, cách mạng công nghiệp 4.0 cũng đặt ra cho chúng ta nhiều thách thức phải đối mặt.
Công nghệ thông tin là mục tiêu không thể bỏ qua trong giai đoạn phát triển của bất kỹ một cơ quan, tổ chức nào. BHTGVN có phát triển được hơn nữa đặt cao mục tiêu phát triển hạ tầng CNTT trong giai đoạn mới. Việc nâng cấp triển khai mới hệ thống mạng, hạ tầng là cấp thiết và là một trong những mục tiêu trọng tâm. Để tài nghiên cứu thiết kế hệ thống mạng cho BHTGVN và mô hình triển khai thực sự khả thi đúng hướng, đúng giai đoạn góp phần hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin cho BHTGVN hiện tại, tin cậy và an toàn.
Nội dung đề tài: Chƣơng I: Tổng quan chung. Chƣơng II: Nêu ra hiện trạng hệ thống. Chƣơng III: Thiết kế hệ thống mạng mới cho đơn vị, gồm thiết kế hệ thống cho Trung tâm dữ liệu chính (DC), trung tâm dự phòng (DRC), trụ sở chính và các Chi nhánh khu vực. Mô hình thiết kế logic, thiết kế chi tiết cài đặt và triển khai.
Chƣơng IV: Vận hành và đánh giá tính hiệu quả hoạt động của hệ thống mới, đề xuất kiến nghị, tinh chỉnh tối ưu hóa hệ thống, Để hoàn thành đề tài, em xin chân thành cảm ơn thầy TS. Phạm Huy Hoàng đã tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập và làm đề tài này. Chân thành cảm ơn! 1 CHƢƠNG I: TỔNG QUAN 1.1 Lý do lựa chọn đề tài - Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (Deposit Insurance of Vietnam - BHTGVN) được thành lập từ năm 1999 và đi vào hoạt động năm 2000, là tổ chức tài chính Nhà nước, hoạt động theo mô hình Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn Điều lệ. - Mạng lưới hoạt động của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) gồm có: 01 Trụ sở chính đặt tại Hà Nội và 08 Chi nhánh trên cả nước.
- Với nhiệm vụ: Bảo vệ người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định của các tổ chức tín dụng, đảm bảo sự phát triển an toàn lành mạnh của hoạt động ngân hàng. - Trên cơ sở Luật Bảo hiểm tiền gửi ban hành năm 2014, để phát triển và nâng cao vai trò của BHTGVN trong giai đoạn mới nhiệm vụ đặt ra trước mắt BHTGVN cần đổi mới toàn diện về hệ thống Công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu dịch vụ cao phù hợp với quy mô tổ chức trong giai đoạn mới. - Hệ thống công nghệ thông tin mới cung cấp dịch vụ cao của nghiệp vụ, hỗ trợ tốt trong công tác quản lý và điều hành, đảm bảo độ sẵn sàng cao, an toàn và bảo mật. - Bản thân đang công tác tại phòng Công nghệ tin học, qua công tác và thực tế hiện trạng nhận thấy hệ thống Công nghệ thông tin nói chung và hệ thống mạng truyền thông bảo mật nói riêng của BHTGVN đã được đưa vào sử dụng và khai thác đã lâu, đến nay phần lớn toàn bộ các thiết bị đều đã cũ đều hết bảo hành phần cứng, cấu hình thấp, không đảm bảo an toàn và chưa đáp ứng tốt các dịch vụ và nhu cầu công việc.
- Xuất phát từ yêu cầu thực tế, em chọn đề tài “Nghiên cứu thiết kế hệ thống mạng cho BHTGVN và mô hình triển khai” để triển khai xây dựng hệ thống Công nghệ thông tin mới hiện tại an toàn và bảo mật đáp ứng hoạt động của BHTGVN trong giai đoạn mới.2 Nhiệm vụ đặt ra Để thiết kế hệ thống Công nghệ thông tin mới xuất phát từ hiện trạng, định hướng phát triển và giá trị đầu tư và công nghệ mới hệ thống cần đáp ứng các yêu cầu như sau: 2 - Nâng cao năng lực thể chế Luật BHTG do Quốc hội nước CHXHCN Việt nam ban hành năm 2014; - Tăng cường năng lực quản trị điều hành nội bộ của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam; - Hỗ trợ BHTGVN trong việc tái cấu trúc lại quy trình nghiệp vụ tuân theo 18 nguyên tắc cơ bản trong phát triển BHTG hiệu quả do Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI), Ủy ban Basel khuyến nghị; - Tăng cường chia sẻ thông tin, nâng cao hiệu quả sử dụng thông tin trong nội bộ BHTGVN, - Tăng cường chia sẻ thông tin giữa BHTGVN và các cơ quan chính phủ có liên quan để đảm bảo an toàn và vững mạnh cho hệ thống ngân hàng; - Tối ưu quá sử dụng ứng dụng Công nghệ thông tin trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ của BHTGVN; - Hỗ trợ BHTGVN trong thiết kế, mua sắm và xây dựng kiến trúc công nghệ hiện đại nhằm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nghiệp vụ; - Trung tâm dữ liệu chính (DC) nơi tập trung lưu trữ các dữ liệu cần thiết của BHTGVN; - Trung tâm dữ liệu dự phòng thảm họa (DRC) đảm bảo khả năng hoạt động thay thế cho Trung tâm dữ liệu chính khi gặp sự cố, và như vậy đảm bảo tính liên tục trong hoạt động Công nghệ thông tin; - Thiết kế xây dựng hệ thống mạng tại Trụ sở chính và các Chi nhánh đảm bảo độ sẵn sàng cao về thiết bị, đường truyền và an toàn và bảo mật; 1.3 Hƣớng tiếp cận đề tài 1.1 Mô hình OSI OSI viết tắt của cụm từ Open Systems Interconnection Reference Model gọi là mô hình tham chiếu kết nối các hệ thống mở. Mô hình OSI là một trong những kiến thức căn bản nhất về mạng máy tính, Mô hình 7 lớp OSI là một thiết kế dựa trên nguyên lý tầng lớp (layer) mô tả kỹ thuật kết nối và thiết kế giao thức mạng giữa hai thực thể trong mạng. Mô hình 7 lớp OSI, gói tin chuyển giữa hai máy tính sẽ đi qua lần lượt từng lớp, ở mỗi lớp gói tin được thêm vào các thông tin cần thiết cho lớp giao tiếp đó. 3 Phần thông tin thêm vào sẽ được đính vào đầu tiên của gói (header).
Các lớp khác nhau sẽ chỉ đọc thông tin các phần header liên quan để xử lý. Chi tiết từng lớp trong mô hình OSI Hình 1 Mô hình OSI Lớp 1 - Lớp vật lý (Physical layer) Lớp vật lý định nghĩa các đặc tả về điện và vật lý cho các thiết bị trong mạng, bao gồm bố trí các chân cắm, các hiệu điện thế và các đặc tả về cáp nối. Các thiết bị như Hub, bộ lặp (repeater), card mạng (network adapter) chỉ hoạt động ở tầng vật lý. Các chức năng chính của tầng này bao gồm: - Ngắt mạch hoặc chập mạch giống như một công tắc cơ học với môi trường truyền dẫn tín hiệu.
4 - Cung cấp quy trình giúp chia sẻ tài nguyên hiệu quả, giải quyết các tranh chấp tài nguyên và điều khiển lưu lượng. - Điều chế và giải điều chế hoặc có thể biến đổi giữa biểu diễn dữ liệu số sang các dữ liệu khác tương quan ví dụ: tín hiệu quang, tín hiệu điện, ánh sáng. Lớp 2 - Lớp liên kết dữ liệu (Data Link layer) Lớp liên kết dữ liệu cung cấp các phương tiện truyền dữ liệu giữa các thực thể mạng, có khả năng phát hiện và có thể tự sửa chữa các lỗi trong tầng vật lý. Lớp này sử dụng cách đánh địa chỉ mang tính vật lý, ví dụ địa chỉ MAC (Media Access Control Address) được gắn cứng vào card mạng hoặc module mạng từ nhà sản xuất, mỗi hãng sản xuất được cấp phép một dải địa chỉ MAC khác nhau.
Lớp liên kết dữ liệu có thể được chia ra thành 2 lớp con: - Lớp MAC - Điều khiển truy nhập đường truyền - Lớp LLC (Logical Link Control) - Điều khiển liên kết lôgic Lớp 3 - Lớp mạng (Network layer) Lớp mạng cung cấp các chức năng và quy trình cho việc truyền các gói dữ liệu có độ dài khác nhau, từ một thiết bị nguồn đên thiết bị đích. Lớp mạng thực hiện chức năng định tuyến, các thiết bị định tuyến (router) hoạt động tại lớp này, ngoài ra cũng có những thiết bị chuyển mạch ở lớp 3. Lớp mạng sử dụng một hệ thống địa chỉ logic với cấu trúc theo kiểu phả hệ. Một ví dụ điển hình của giao thức lớp 3 là giao thức IP (Internet Protocol).
Lớp 4 - Lớp vận chuyển (Transport layer) Lớp vận chuyển đảm nhận việc truyền tải dữ liệu giữa các thiết bị đầu cuối, dữ liệu gửi đi được đảm bảo không có lỗi, được đánh số để khi sắp xếp lại theo đúng trình tự, không bị mất mát hoặc trùng lặp gói dữ liệu. Các gói tin có kích thước lớn sẽ được phân chia thành các phần nhỏ trước khi gửi đi và được tập hợp lại khi nhận được ở thiết bị đầu cuối bên kia. Các giao thức ở tầng lại có thể thông tin trạng thái kết nối tức là có khả năng nhận biết việc gói tin truyền đi đã được đầu kia nhận chưa. Giao thức điển hình của lớp vận chuyển chính là TCP, các gói tin được gửi nhận có thể là gói tin TCP và UDP, gói tin UDP không cung cấp sự tin cậy và tính trật tự gói tin khi gửi đi.
Những ứng dụng như DNS (Domain name service), VoIP, 5 TFTP đều sử dụng gói tin UDP do ưu điểm tốc độ truyền gói tin nhanh. Các thiết bị bảo mật có thể nằm ở lớp này. Lớp 5 - Lớp phiên giao dịch (Session layer) Lớp phiên giao dịch có nhiệm vụ thiết lập, duy trì và kết thúc giao tiếp giữa hai thiết bị trong mạng. Lớp này hỗ trợ các hoạt động truyền nhận song công (duplex), bán song công (half-duplex) hoặc đơn công (single).
Các thiết bị bảo mật có thể nằm ở lớp phiên giao dịch. Lớp 6 - Lớp trình bày (Presentation layer) Cung cấp định dạng dữ liệu cho ứng dụng, ví dụ việc chuyển đổi từ các ký tự từ ASCII sang EBCDIC, chuyển đổi dạng số liệu như từ số nguyên (integer) sang số dấu phẩy động (float). Lớp trình bày có nhiệm vụ dịch dữ liệu từ định dạng riêng sang định dạng chung và quá trình ngược lại trên tầng trình bày bên phía nhận. Lớp trình bày cũng có nhiệm vụ nén dữ liệu giảm lượng dữ liệu truyền và mã hóa, giải mã đảm bảo tính bảo mật dữ liệu trên đường truyền.
Các thiết bị bảo mật có thể nằm ở lớp trình bày.