Nghiên Cứu Tài Nguyên Thiên Nhiên Tỉnh Đăk Lắk

Khóa luận phân tích ảnh hưởng của tài nguyên nước đến sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh Đắk Lắk, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Trần Quốc Vương
• Người hướng dẫn: ThS. Phan Văn Phú
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Nghiên Cứu Tài Nguyên Thiên Nhiên Tỉnh Đăk Lắk: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN
• 1.1. Khái niệm chung
• 1.2. Tài nguyên thiên nhiên ở Việt Nam
• 1.3. Phân loại tài nguyên
• 1.4. Vai trò của tài nguyên
• 1.5. Mối quan hệ giữa tài nguyên và phát triển kinh tế - xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: TÀI NGUYÊN TỰ NHIÊN VÀ NHÂN VĂN TỈNH ĐĂK LĂK
• 2.1. Tài nguyên tự nhiên
• 2.2. Địa giải
• 2.3. Thổ nhưỡng
• 2.4. Nguồn tài nguyên nước
• 2.5. Sự phân chia hành chính
• 2.6. Dân cư và nguồn lao động
• 2.7. Y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân
• 2.8. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật
• 2.9. Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
• 3. CHƯƠNG 3: ẢNH HƯỞNG CỦA TÀI NGUYÊN NƯỚC ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH ĐĂK LĂK
• 3.1. Tài nguyên nước của tỉnh
• 3.2. Ảnh hưởng của tài nguyên nước đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
• 3.2.1. Ảnh hưởng đến các ngành kinh tế
• 3.2.2. Ảnh hưởng đến nông nghiệp
• 3.2.3. Ảnh hưởng đến công nghiệp
• 3.2.4. Ảnh hưởng đến dịch vụ
• 3.2.5. Ảnh hưởng đến đời sống người dân
• 3.3. Công trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn
• 3.4. Định hướng khai thác và sử dụng hợp lí tài nguyên nước tỉnh Đăk Lăk
• 3.4.1. Giải pháp phát triển bền vững tài nguyên nước về các mặt
• 3.4.2. Giải pháp phát triển thủy điện
• 3.4.3. Giải pháp phát triển dịch vụ
• 3.4.4. Giải pháp sử dụng nguồn nước phục vụ cho đời sống dân cư
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về tài nguyên thiên nhiên tỉnh Đăk Lắk

Tỉnh Đăk Lắk, nằm ở trung tâm Tây Nguyên, nổi bật với sự phong phú về tài nguyên thiên nhiên. Với diện tích lớn và điều kiện khí hậu đa dạng, tỉnh này có nhiều loại tài nguyên như đất đai, nước, rừng và khoáng sản. Những tài nguyên này không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế mà còn ảnh hưởng đến đời sống của người dân địa phương. Việc khai thác và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk là một thách thức lớn trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự gia tăng dân số.

1.1. Đặc điểm nổi bật của tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk

Đăk Lắk có diện tích rừng tự nhiên lớn, với nhiều loại cây quý hiếm. Ngoài ra, tỉnh còn có nguồn nước phong phú từ các sông suối, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và thủy điện.

1.2. Vai trò của tài nguyên thiên nhiên trong phát triển kinh tế

Tài nguyên thiên nhiên là nền tảng cho sự phát triển kinh tế của tỉnh. Nông nghiệp, đặc biệt là cây cà phê, là ngành chủ lực, đóng góp lớn vào GDP của tỉnh. Việc khai thác hợp lý tài nguyên sẽ giúp nâng cao đời sống người dân.

II. Thực trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk hiện nay

Hiện nay, việc khai thác tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk đang gặp nhiều vấn đề. Sự gia tăng dân số và nhu cầu phát triển kinh tế đã dẫn đến việc khai thác quá mức, gây ra nhiều hệ lụy như suy giảm chất lượng đất và ô nhiễm nguồn nước. Các hoạt động khai thác gỗ bừa bãi và canh tác không bền vững đã làm giảm diện tích rừng, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và môi trường sống.

2.1. Vấn đề ô nhiễm môi trường do khai thác tài nguyên

Ô nhiễm nguồn nước và không khí đang gia tăng do các hoạt động khai thác tài nguyên không bền vững. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên thiên nhiên

Biến đổi khí hậu đã làm thay đổi lượng mưa và nhiệt độ, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nguồn nước. Tỉnh Đăk Lắk cần có các biện pháp ứng phó kịp thời để bảo vệ tài nguyên.

III. Giải pháp bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk

Để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và tài nguyên là rất quan trọng. Đồng thời, cần áp dụng các công nghệ mới trong khai thác và sử dụng tài nguyên để đảm bảo tính bền vững.

3.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và giáo dục

Tuyên truyền về tầm quan trọng của việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên sẽ giúp nâng cao ý thức của người dân. Các chương trình giáo dục môi trường cần được triển khai rộng rãi.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong khai thác tài nguyên

Sử dụng công nghệ hiện đại trong khai thác và chế biến tài nguyên sẽ giúp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường. Các mô hình nông nghiệp bền vững cần được khuyến khích áp dụng.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Đăk Lắk

Nghiên cứu về tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk đã chỉ ra rằng việc quản lý và khai thác hợp lý tài nguyên có thể mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. Các mô hình phát triển bền vững đã được áp dụng thành công tại một số địa phương, giúp cải thiện đời sống người dân và bảo vệ môi trường.

4.1. Mô hình phát triển nông nghiệp bền vững

Một số mô hình nông nghiệp bền vững đã được triển khai, giúp tăng năng suất và bảo vệ môi trường. Các mô hình này cần được nhân rộng để đạt hiệu quả cao hơn.

4.2. Kết quả từ các dự án bảo vệ tài nguyên nước

Các dự án bảo vệ tài nguyên nước đã giúp cải thiện chất lượng nước và tăng cường khả năng cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp. Điều này góp phần nâng cao đời sống người dân.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk

Tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần có các chính sách và biện pháp bảo vệ tài nguyên hiệu quả. Tương lai của tài nguyên thiên nhiên Đăk Lắk phụ thuộc vào sự hợp tác giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức xã hội.

5.1. Định hướng phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào bảo vệ môi trường và khai thác hợp lý tài nguyên. Điều này sẽ giúp Đăk Lắk phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động bảo vệ tài nguyên. Sự tham gia này sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đắk Lắk là tỉnh nằm ở vị trí trung tâm của vùng Tây Nguyên, sở hữu diện tích tự nhiên rộng lớn cùng tiềm năng tài nguyên thiên nhiên phong phú. Trong giai đoạn 2001 - 2005, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của tỉnh đạt 8,05%, tương đương với mức bình quân chung của cả nước. Tỉnh có lợi thế nổi trội về diện tích đất đỏ bazan màu mỡ lớn nhất Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi để hình thành vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế và kim ngạch xuất khẩu cao như cà phê, cao su, hồ tiêu, điều, trong đó cà phê là cây trồng chiến lược đứng đầu cả nước về diện tích và sản lượng. Bên cạnh thế mạnh nông nghiệp, địa hình đồi núi dốc và hệ thống sông suối dày đặc mang lại cho Đắk Lắk tiềm năng thủy năng to lớn để phát triển công nghiệp năng lượng.

Nguồn tài nguyên nước đóng vai trò quyết định đối với cả hai thế mạnh kinh tế then chốt là nông nghiệp tưới tiêu và thủy điện. Mặc dù có tổng lượng dòng chảy mặt và trữ lượng nước dưới đất tương đối phong phú nhờ thảm rừng tự nhiên, tỉnh Đắk Lắk đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, tình trạng phá rừng làm nương rẫy, khai thác gỗ trái phép cùng làn sóng di dân tăng nhanh từ các chương trình xây dựng vùng kinh tế mới từ sau năm 1960 đã làm suy giảm lớp phủ thực vật giữ nước. Hậu quả là chế độ thủy văn biến động gay gắt, mực nước ngầm sụt giảm nghiêm trọng vào mùa khô gây thiếu nước sinh hoạt và sản xuất, trong khi mùa mưa thường xuyên xảy ra lũ lụt cục bộ tại các vùng trũng.

Trước bối cảnh đó, tác giả Trần Quốc Vương đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá khoa học hiện trạng tài nguyên nước và mối quan hệ tương hỗ với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

1. Tìm hiểu hiện trạng tài nguyên nước: Phân tích đặc điểm phân bố, trữ lượng, chất lượng nguồn nước mặt và nước ngầm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
2. Đánh giá ảnh hưởng kinh tế - xã hội: Phân tích tác động hai mặt của tài nguyên nước đối với các ngành kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) và đời sống dân sinh.
3. Đề xuất giải pháp: Xây dựng hệ thống định hướng, giải pháp khai thác, sử dụng hợp lý và bảo vệ bền vững tài nguyên nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội dài hạn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Nguồn tài nguyên nước (nước mặt, nước ngầm) và mối quan hệ tương tác với các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ ranh giới hành chính tỉnh Đắk Lắk (gồm thành phố Buôn Ma Thuột, thị xã Buôn Hồ và 13 huyện).
• Phạm vi thời gian và số liệu: Thu thập, phân tích chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2000 – 2012, kết hợp tham chiếu các chỉ tiêu dự báo và định hướng phát triển đến năm 2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được triển khai dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng Mác - Lênin kết hợp với hệ thống quan điểm nghiên cứu đặc thù của khoa học Địa lý:

• Quan điểm tổng hợp: Đánh giá tài nguyên nước trong mối liên hệ mật thiết với các thành phần tự nhiên khác (địa chất, địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng, sinh vật) và các điều kiện kinh tế - xã hội, tránh cái nhìn phiến diện một chiều.
• Quan điểm tổng hợp lãnh thổ: Xem xét tỉnh Đắk Lắk và từng đơn vị hành chính cấp huyện như một thể tổng hợp địa lý hoàn chỉnh, trong đó tài nguyên nước là một hợp phần cấu thành có sự tương tác qua lại với không gian kinh tế - xã hội.
• Quan điểm lịch sử viễn cảnh: Phân tích quá trình hình thành, biến đổi của tài nguyên nước theo thời gian gắn liền với lịch sử khai thác lãnh thổ, từ đó dự báo xu hướng phát triển trong tương lai.
• Quan điểm sinh thái và phát triển bền vững: Định hướng các giải pháp khai thác tài nguyên nước phải đảm bảo hài hòa ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và duy trì tính bền vững của môi trường sinh thái.

Hệ thống phương pháp nghiên cứu địa lý ứng dụng trong đề tài:

Nguồn dữ liệu của khóa luận được thu thập từ các cơ quan quản lý chuyên môn tại tỉnh Đắk Lắk và trung ương, bao gồm: Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê tỉnh Đắk Lắk, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Công thương và Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn tỉnh Đắk Lắk.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận

Chương 1 hệ thống hóa khung lý thuyết về tài nguyên thiên nhiên, phân loại tài nguyên và làm rõ mối quan hệ tương tác giữa tài nguyên với phát triển kinh tế - xã hội:

• Khái niệm và phân loại: Tài nguyên thiên nhiên được phân chia theo khả năng phục hồi gồm tài nguyên tái tạo (nước, sinh vật, đất canh tác), tài nguyên không tái tạo (khoáng sản, nhiên liệu hóa thạch) và tài nguyên vĩnh cửu (năng lượng mặt trời, gió, sóng biển). Theo bản chất tự nhiên, tài nguyên gồm các dạng: đất, nước, khoáng sản, rừng và biển.
• Tổng quan tài nguyên Việt Nam: Cả nước có trên 39 triệu ha đất tự nhiên (đất đã sử dụng chiếm 57,04%), mạng lưới gồm 2.345 con sông dài trên 10 km với tổng lượng dòng chảy 835 km³/năm (trong đó dòng chảy nội sinh là 313 km³/năm, dòng chảy ngoại lai chiếm tới 60%), trữ lượng nước ngầm tiềm năng khoảng 130 triệu m³/ngày.
• Vai trò của tài nguyên nước: Nước là yếu tố sinh thái sống còn, tham gia vào chu trình quang hợp, điều hòa nhiệt độ khí quyển và là tư liệu sản xuất không thể thay thế. Chương này phân tích định lượng nhu cầu tiêu hao nước công nghiệp (sản xuất 1 tấn giấy tiêu tốn 250 tấn nước, 1 tấn đạm tiêu tốn 600 tấn nước, 1 tấn tinh bột tiêu tốn 1.000 tấn nước) và nhấn mạnh vai trò tưới tiêu trong sản xuất nông nghiệp nhiệt đới.
• Mối quan hệ giữa tài nguyên và kinh tế: Khẳng định tài nguyên thiên nhiên là điều kiện cần cho phát triển kinh tế nhưng không phải là điều kiện đủ. Nếu không có khoa học công nghệ, chính sách quản lý và vốn đầu tư thích hợp, việc khai thác tài nguyên quá mức sẽ dẫn tới cạn kiệt, suy thoái môi trường và kìm hãm sự tăng trưởng lâu dài.

Chương 2: Tài nguyên tự nhiên và nhân văn tỉnh Đắk Lắk

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về các điều kiện tự nhiên, tài nguyên và thực trạng kinh tế - xã hội của tỉnh:

• Vị trí địa lý và địa hình: Tọa độ địa lý từ 107°28'57" đến 108°59'37" Đ và từ 12°9'45" đến 13°25'06" B. Diện tích tự nhiên 13.125,37 km², có 70 km đường biên giới giáp Campuchia dọc theo Quốc lộ 14C. Địa hình thấp dần từ Đông Nam sang Tây Bắc với các đơn vị hình thái: vùng núi cao Chư Yang Sin (đỉnh 2.445 m), núi thấp Chư Do Jiu; cao nguyên Buôn Ma Thuột (cao 400 - 800 m, dốc 3 - 8°), cao nguyên M'Đrắk (400 - 500 m); bán bình nguyên Ea Súp (độ cao trung bình 180 m) và vùng trũng đồng bằng ven sông Krông Pắc - Lắk.
• Khí hậu: Mang tính chất nhiệt đới gió mùa cao nguyên, phân hóa thành mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10, chiếm 84% tổng lượng mưa năm) và mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau, chiếm 16% lượng mưa, độ ẩm giảm thấp, bốc hơi lớn từ 1.300 - 1.500 mm). Lượng mưa trung bình năm đạt 1.600 - 1.800 mm, tổng số giờ nắng bình quân 2.139 giờ/năm.
• Thổ nhưỡng và sinh vật: Đắk Lắk có 11 nhóm đất chính, trong đó nhóm đất đỏ bazan (Ferralsols) chiếm 24,7% diện tích tự nhiên toàn tỉnh (tương đương 55,6% diện tích đất đỏ bazan toàn Tây Nguyên), có kết cấu viên cục độ xốp 62 - 65%, khả năng giữ nước và dinh dưỡng cao. Diện tích rừng đạt 608.886,2 ha (độ che phủ 46,3%), có tính đa dạng sinh học cao tại Vườn Quốc gia Yôk Đôn, Khu bảo tồn Nam Kar, Chư Yang Sin.
• Tài nguyên nhân văn và kinh tế: Dân số năm 2009 là 1.733.380 người (nông thôn chiếm 77,5%), gồm 44 dân tộc sinh sống (người Kinh chiếm trên 70%, các dân tộc thiểu số như Ê Đê, M'Nông chiếm gần 30%). Tỷ trọng nông nghiệp trong GDP chuyển dịch giảm từ 65,5% (năm 2005) xuống 49,9% (năm 2010), trong khi công nghiệp - xây dựng và dịch vụ từng bước tăng trưởng.

Chỉ số tự nhiên - kinh tế	Giá trị ghi nhận trong văn bản
Diện tích tự nhiên toàn tỉnh	13.125,37 km²
Độ dài đường biên giới với Campuchia	70 km (dọc tuyến QL 14C)
Đỉnh núi cao nhất (Chư Yang Sin)	2.445 m
Lượng mưa trung bình nhiều năm	1.600 - 1.800 mm/năm
Tỷ trọng lượng mưa trong mùa mưa (tháng 5 - 10)	84% tổng lượng mưa cả năm
Tổng lượng nước mưa chuyển vào dòng chảy	14,5 tỷ m³/năm (trên tổng số 28,6 tỷ m³)
Độ che phủ rừng tự nhiên và rừng trồng	46,3% (diện tích 608.886,2 ha)
Tỷ trọng đất đỏ bazan so với toàn vùng Tây Nguyên	55,6% (chiếm 24,7% diện tích tự nhiên tỉnh)
Lực lượng lao động toàn tỉnh (năm 2010)	883.643 người (chiếm ~50% dân số)
Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân (2001 - 2005)	8,05%/năm

Chương 3: Ảnh hưởng của tài nguyên nước đến sự phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Đắk Lắk

Chương 3 tập trung phân tích sâu thực trạng tài nguyên nước và tác động cụ thể đến từng lĩnh vực kinh tế - xã hội:

• Đặc trưng mạng lưới sông suối:
  • Hệ thống sông Srêpốk: Chi lưu cấp I của sông Mê Kông, chiếm 2/3 diện tích lưu vực toàn tỉnh. Nhánh Krông Knô (dài 156 km, lưu vực 3.920 km², mô đun dòng chảy 34 l/s/km²) và nhánh Krông Ana (dài 215 km, lưu vực 3.960 km², mô đun dòng chảy 21 l/s/km²) hợp lưu tạo nên dòng chính Srêpốk (dài trên 125 km, lưu vực 4.200 km²) có độ dốc lớn, giàu tiềm năng thủy điện.
  • Sông Ea H'Leo: Dài 143 km, lưu vực 3.080 km², có nhánh suối Ea Súp (dài 104 km, lưu vực 994 km²) đã xây dựng hai công trình thủy lợi lớn là Ea Súp Thượng và Ea Súp Hạ tưới cho hơn 10.000 ha đất canh tác.
  • Thượng nguồn sông Ba: Gồm sông Krông H'Năng (dài 130 km, lưu vực 1.840 km²) và sông Hinh (dài 88 km, lưu vực 1.040 km²), có tiềm năng thủy điện đáng kể.
• Hệ thống hồ chứa và công trình thủy lợi: Toàn tỉnh có 553 công trình thủy lợi gồm 441 hồ chứa, 63 đập dâng và 29 trạm bơm cùng hệ thống đê bao phục vụ cấp nước tưới cho cà phê và lúa nước.
• Tài nguyên nước ngầm: Tập trung chủ yếu ở hai khối phun trào bazan Buôn Ma Thuột - Buôn Hồ với tiềm năng khai thác đạt 970.000 m³/ngày đêm; trữ lượng công nghiệp cấp C1 tại cao nguyên Buôn Ma Thuột đạt khoảng 21.000 m³/ngày đêm. Tầng chứa nước ngầm có trữ lượng lớn ở độ sâu 40 - 90 m, lượng khai thác trong mùa khô ước tính đạt 482.000 m³/ngày.
• Tác động đến các ngành: Nguồn nước mặt và nước ngầm bảo đảm nước tưới cho vùng chuyên canh cà phê và vùng lúa nước Krông Pắc, Lắk; cung cấp nguồn năng lượng cho các nhà máy thủy điện Srêpốk 3, Srêpốk 4 hòa lưới điện quốc gia; đồng thời phục vụ sinh hoạt dân cư và chương trình Nước sạch - Vệ sinh môi trường nông thôn (VSMTNT).

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Khóa luận đã lượng hóa tổng thể tiềm năng tài nguyên nước của Đắk Lắk với tổng lượng mưa bình quân đạt 28,6 tỷ m³/năm, chuyển đổi thành 14,5 tỷ m³ dòng chảy mặt.
2. Xác định rõ sự mất cân đối thủy văn theo mùa: Mùa lũ tập trung 70 - 80% tổng lượng dòng chảy gây ngập lụt vùng trũng Krông Pắc - Lắk; mùa cạn chỉ chiếm 20 - 30% dòng chảy (tháng kiệt nhất chỉ đạt 2 - 2,5%), dẫn đến tình trạng bốc hơi mặt nước làm thất thoát khoảng 20% lượng nước hồ chứa trong mùa khô.
3. Đánh giá chi tiết năng lực khai thác của 553 công trình thủy lợi trên địa bàn và xác định áp lực sụt giảm tầng nước ngầm bazan do việc khoan giếng tự phát phục vụ tưới cà phê trong mùa khô.

Hệ thống giải pháp đề xuất

• Giải pháp phát triển bền vững tài nguyên nước: Tăng cường quản lý quy hoạch cấp phép thăm dò, khai thác nước ngầm; kiểm soát chặt chẽ việc khoan giếng tự phát tại các vùng chuyên canh cây công nghiệp.
• Giải pháp công trình thủy lợi và thủy điện: Nâng cấp, nạo vét 441 hồ chứa và các đập dâng hiện hữu; vận hành điều tiết xả lũ và tích nước hợp lý tại các công trình thủy điện lớn trên hệ thống sông Srêpốk nhằm duy trì dòng chảy môi trường vào mùa kiệt.
• Giải pháp lâm sinh và bảo vệ đầu nguồn: Đẩy mạnh giao đất giao rừng, củng cố lực lượng kiểm lâm, bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng tự nhiên phòng hộ tại đầu nguồn Chư Yang Sin, Krông Knô nhằm duy trì khả năng sinh thủy và điều tiết dòng chảy.
• Giải pháp cấp nước sinh hoạt: Đầu tư mở rộng các trạm cấp nước sạch tập trung, nâng cao tỷ lệ tiếp cận nước hợp vệ sinh cho đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực nông thôn theo chuẩn VSMTNT.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã tổng hợp có hệ thống các nguồn số liệu phân tán từ các sở ngành chuyên môn, cung cấp bức tranh hoàn chỉnh về sự tương tác giữa đặc thù tài nguyên nước với mô hình phát triển kinh tế nông - công nghiệp đặc thù của tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do nguồn dữ liệu quan trắc địa chất thủy văn tại các huyện vùng xa còn thiếu đồng bộ và hạn chế về thời gian khảo sát thực tế, khóa luận chưa thể đánh giá chi tiết chất lượng nước ngầm và biến động tầng chứa nước ngầm cục bộ tại từng xã, buôn làng.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng nghiên cứu ứng dụng mô hình số trị để mô phỏng cân bằng nước chi tiết theo từng tiểu lưu vực sông; đánh giá sâu hơn tác động của các kịch bản biến đổi khí hậu đến khả năng cung cấp nước tưới cho cây cà phê giai đoạn sau năm 2020.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Sư phạm Địa lý, Địa lý học, Quản lý Tài nguyên và Môi trường khi thực hiện các đề tài nghiên cứu địa lý địa phương hoặc địa lý kinh tế vùng Tây Nguyên.
• Cán bộ quản lý tại các cơ quan nông nghiệp, tài nguyên môi trường tham khảo hệ thống số liệu tổng hợp về mạng lưới thủy văn, cơ cấu sử dụng đất và danh mục công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2000 - 2012.
• Phần phương pháp luận tiếp cận tổng hợp lãnh thổ và kỹ thuật phân tích mối liên hệ tự nhiên - kinh tế ở Chương 2 và Chương 3 có giá trị ứng dụng tốt cho các bài tập thực địa và khóa luận địa lý chuyên ngành.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống sông ngòi chính chi phối nguồn nước mặt tỉnh Đắk Lắk gồm những con sông nào?

Địa bàn Đắk Lắk chịu sự chi phối chính của hệ thống sông Srêpốk (thuộc lưu vực sông Mê Kông) chiếm tới 2/3 diện tích lãnh thổ của tỉnh, hình thành từ hai nhánh chính là sông Krông Knô (dài 156 km, lưu vực 3.920 km²) và sông Krông Ana (dài 215 km, lưu vực 3.960 km²), cùng tiểu lưu vực sông Ea H'Leo (dài 143 km, lưu vực 3.080 km²). Ngoài ra, phần Đông và Đông Bắc tỉnh có thượng nguồn sông Ba gồm hai nhánh là sông Krông H'Năng (dài 130 km) và sông Hinh (dài 88 km).

2. Trữ lượng và tiềm năng khai thác nguồn nước ngầm tại Đắk Lắk phân bố ra sao?

Nguồn nước ngầm của tỉnh tập trung chủ yếu ở hai khối đá phun trào bazan Buôn Ma Thuột - Buôn Hồ với tiềm năng khai thác đạt khoảng 970.000 m³/ngày đêm, trong đó tầng chứa nước ngầm có trữ lượng lớn nằm ở độ sâu từ 40 - 90 m. Trữ lượng công nghiệp cấp C1 riêng tại khu vực Buôn Ma Thuột đạt khoảng 21.000 m³/ngày đêm. Ngược lại, các vùng đá macma xâm nhập như M'Đrắk, Krông Bông hay phía Đông Ea H'Leo có lượng nước ngầm rất nghèo nàn.

3. Quy mô hạ tầng công trình thủy lợi của tỉnh Đắk Lắk được thống kê gồm những gì?

Tính đến thời điểm thực hiện nghiên cứu, toàn tỉnh Đắk Lắk có 553 công trình thủy lợi lớn nhỏ, bao gồm 441 hồ chứa nước, 63 đập dâng, 29 trạm bơm và hệ thống đê bao phục vụ tưới tiêu, tiêu biểu như cụm công trình thủy lợi Ea Súp Thượng và Ea Súp Hạ tưới cho hơn 10.000 ha cây trồng tại huyện Ea Súp.

4. Cơ cấu dân số và lao động của tỉnh Đắk Lắk có đặc điểm gì nổi bật?

Theo số liệu Tổng điều tra dân số năm 2009, Đắk Lắk có 1.733.380 người, trong đó dân số nông thôn chiếm ưu thế tuyệt đối với 77,5%, dân số đô thị chiếm 22,5%. Cộng đồng dân cư gồm 44 dân tộc với người Kinh chiếm trên 70%, đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ (Ê Đê, M'Nông...) chiếm gần 30%. Lực lượng lao động năm 2010 đạt 883.643 người (khoảng 50% tổng dân số), phần lớn tập trung trong khu vực nông - lâm - thủy sản.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Quốc Vương đã cung cấp một công trình nghiên cứu địa lý toàn diện và có hệ thống về tài nguyên thiên nhiên tỉnh Đắk Lắk, trọng tâm là tài nguyên nước và mối quan hệ tương hỗ với phát triển kinh tế - xã hội. Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng phân bố dòng chảy mặt của hệ thống sông Srêpốk, trữ lượng nước ngầm tầng bazan, cũng như áp lực suy giảm nguồn nước do nạn phá rừng và canh tác cà phê mùa khô. Các nhóm giải pháp phát triển bền vững, quản lý công trình thủy lợi và bảo vệ rừng phòng hộ đầu nguồn được đề xuất có giá trị thực tiễn cao cho công tác quy hoạch lãnh thổ và quản lý tài nguyên tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN. Tai nguyễn thiên mhién,.ceeeeeeeeeeee eee eeee - 9 LT, Khải niệm chủñE.3, Tải nguyên thiên nhiên ở Việt Nam. Tài nguyễn dat. o oc cee eee tee ee ee eet eed FD BL2, Tei mprpv@ ry meee ooooo co see cee ey coe eee ee te eee cee te eee eee cdl 1.3, Tài nguyên biển.

Sua WR i Gail PA SAL Tải MEMyen PMB. iics ii bu xà eee il }:†. Tài nhguiÊn tình VE sa các sou sce vantá gái ksceEinesyssrsdaasra se Tế, Í_]. Túi nguyên khung SÉH.

cụco chí Gì họ tee te ere tee eer ee edd 1. Val trò của tal mpuoyen HƯỚC. nàn nnn co chà kh ccủk 13 [:1:5%.: Tãi npuyen ded Viet Nam: sc cccsis cies ace 15 1. Moi quan hệ giữa tai nguyên va phat triển kinh tế - xã hội.

Vai trò của tải nguyễn đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển kinh tế - xã hội với van để khai thác va sử dụng hợp li tai HEUYỀN:::¿72122222142. 210i áãi kã 2NSe Sa (ta (Xã 44 le ta lá ki bá cá 1š Nhi kia einen 19 CHƯƠNG II: TAL NGUYÊN TỰ Nữ VÀ NHÂN VĂN TINH DAK Ae naaeianeeneeor66stanpent699yE00000060091009100110008230001910021000104070/121000300 -22 2. Tài nguyễn tự nhiÊn.‹‹ sàn uc ng nh su cán ni Be | n địa TL Và 2#pgÌkcpcccsasicccsibctxfitpiiGtitsgitiestttiasgssifE 5.

Địa GIẢI —khoẢHSÃD::c:coccccioicitdocsedidortieossepao, 0E 2. DBA, KRU nan. ae AEth VũNG(0200151220Gã0i18AGNGRtXSiGiANGidiiliiiaAgati seein 27 HP: Ne NOE ais ries aa RE Ree Nước he | 3. Thỏ nÏưỡng.

cccsecsssccecceeeessecssecuseesseeeseeesesenesesrenedll NEi0200001210631010/0310018002608113v0001210 0000000 20006011015 Sau id chung vẻ nguồn tải nguyên thiên nhién. Tải nguyên nhân văn. »§y3 9ÿVEME Saeki Es884214204x8V95 93324086 2w E484 00132 2. Sự phan chia hành chỉnh.cc si ccs bền kececeeoooc S2 93.9; Dân:cư và nguồn lag dong sine a 0/05 Pi2s Ay dục:~ by lADL11220640260%214844L4200EL14-:440444Ekeiauitsblastsa od 2.

Y tế va chăm sóc sức khỏe nhân dân.5, Cơ sở hạ tang và cơ sở vật chat kĩ thuật.6, Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.38 Dee) Ae Mice nas abe lái WE ek NAT ali ESSERE SE 336.3 Cúc ngành kinh tế chỉnh. ätWiuakillitwiiastitysaaiEdtiittesdNB 22-7, Sg emp oa W@HdásdttEdtttda ates 227.nnn 3# CHƯƠNG HH: ANH HUONG CUA TAI NGUYÊN NƯỚC ĐẾN SỰ PHÁT TRIEN KINH TẾ - XÃ HỘI CUATINH DAK LÄK. Tai nguyễn nước của tỉnh. «+ cccS+kxe+cesssrseeesesxcerffÏ 3.

Ảnh hưởng câu tài nguyên nước dã sự phát đi kinh tế - xã hội của tính HN LĂN:sccabucvdisadaiadtdee 900i4136ã50I83-0101403001019GS042143ir0i00283 44 3. Anh hưởng đến các ngành kinh tẽ. Anh hưởng đến nông nghiệp.2 Ảnh hưởng đến công nghiệp. Ảnh hưởng đến dịch vụ.

se vost tree ere nev ee eee ee eee ene acc. Ảnh hưởng đến đời sống người dam .22 Cong trình nước sạch và vệ xinh mũi trưởng nẵng thân.3, Định hướng khai thác và sử dụng hợp li tài nguyễn nước tinh Dak 13:3:.Gữi pháp Cụ lễ co cancun 33. Giải phap phát triển bén vững tai nguyên nước về các mat của 3. Giải phán phát triển thủy điện.

Giải nhập nhát triển dịch vụ. dị sỉ bu ss ssh inc so.14 3334 Giải nhập sử dụng nguồn nước phục vụ cho đời sông dân cw, 74 PHAN KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ.- cc SSSSS SexxenT6 1: MỖI WBN iin ki Lá 000 a aera ona T7 3. TÊN BE] [L::cinctzctcziQ20G101010160120.d0i/00608144421384x NS 78 PHAN MO DAU 1. Li do chọn dé tai.

Dak Lak năm ở trung tâm của Tây Nguyễn. có điện tích tự nhiên tương đổi lớn. Trong những năm gan đây nên kinh có sự phát triển vượt bac, Giai đoạn 2001 - 2005 tốc độ tăng trưởng của tỉnh là 8,05% tương đương với mức trung binh cả nước. Va là tinh có điều kiện tự nhiên rất thuận lợi va phù hop cho việc phát triển nông nghiệp đặc biệt là phat triển cây công nghiệp như: cả phế.

cao su, tiêu, điều.trong dé cả phê là cây chiến lược với điện tích va sản lượng lớn nhất nước.