Nghiên Cứu Tài Nguyên Cây Thuốc Dân Tộc H’Mông Tại Sapa, Lào Cai

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tài nguyên cây thuốc của đồng bào dân tộc H'Mông tại xã San Sả Hồ và xã Lao Chải, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hải
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Xuyến
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Tài Nguyên Cây Thuốc Được Đồng Bào Dân Tộc H’Mông Sử Dụng Tại Xã San Sả Hồ Và Xã Lao Chải, Huyện Sapa, Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu và sử dụng cây thuốc ở một số nước trên thế giới
• 1.2. Tình hình nghiên cứu và sử dụng cây thuốc ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giá Trị Cây Thuốc H Mông Sapa Lào Cai

Sapa, Lào Cai là vùng đất giàu tài nguyên cây thuốc, đặc biệt là những loại cây được đồng bào dân tộc H'Mông sử dụng từ lâu đời. Nghiên cứu về cây thuốc dân tộc H'Mông tại đây không chỉ có ý nghĩa về mặt bảo tồn văn hóa mà còn mở ra tiềm năng phát triển kinh tế từ dược liệu Sapa. Tuy nhiên, những kiến thức bản địa này đang dần bị mai một do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Việc nghiên cứu cây thuốc Sapa một cách bài bản là vô cùng cần thiết để khai thác bền vững nguồn tài nguyên quý giá này. Theo thống kê, Việt Nam có khoảng 3200 loài cây thuốc, nhưng con số thực tế có thể lớn hơn nhiều nếu có sự đầu tư nghiên cứu sâu rộng hơn. Việc điều tra, nghiên cứu, thử nghiệm, bảo tồn nguồn tài nguyên quí giá này của chúng ta vẫn còn có nhiều hạn chế.

1.1. Vai trò của cây thuốc trong đời sống đồng bào H Mông

Đối với đồng bào H'Mông, cây thuốc không chỉ là phương tiện chữa bệnh mà còn gắn liền với văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông và đời sống tâm linh. Kinh nghiệm sử dụng bài thuốc H'Mông Sapa được truyền từ đời này sang đời khác, thể hiện sự gắn bó mật thiết với thiên nhiên. Các loài cây cỏ, đặc biệt là các loài cây thuốc có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời sống của các đồng bào dân tộc miền núi, ngoài được sử dụng làm thức ăn, làm nguyên liệu để xây dựng.thì các loài cây cỏ còn có vai trò quan trọng trong việc chữa các loại bệnh.

1.2. Tiềm năng phát triển kinh tế từ dược liệu Sapa

Sapa có tiềm năng lớn để phát triển ngành công nghiệp dược liệu Sapa dựa trên nguồn tài nguyên cây thuốc H'Mông. Việc khai thác và chế biến các sản phẩm từ cây thuốc quý hiếm Sapa có thể tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương, đồng thời góp phần bảo tồn văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông. Tuy nhiên, cần có quy hoạch và quản lý chặt chẽ để đảm bảo tính bền vững.

II. Thách Thức Bảo Tồn Tài Nguyên Cây Thuốc H Mông ở Sapa

Việc bảo tồn cây thuốc Sapa đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Tình trạng khai thác quá mức, thiếu quy hoạch, và sự xâm lấn của các hoạt động kinh tế khác đang đe dọa sự tồn tại của nhiều loài cây thuốc quý hiếm Sapa. Bên cạnh đó, sự mai một kiến thức bản địa về cây thuốc dân tộc H'Mông cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Cần có các giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, bao gồm việc nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng các mô hình bảo tồn hiệu quả, và tăng cường nghiên cứu khoa học về cây thuốc Sapa. Việc khai thác cây thuốc một cách bừa bãi của đồng bào sẽ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với nguồn tài nguyên này cũng như tới công tác bảo vệ phát triển rừng, bảo tồn thiên nhiên của Vườn quốc gia Hoàng Liên nói riêng và của hụyện Sapa nói chung.

2.1. Tác động của khai thác quá mức đến phân bố cây thuốc H Mông

Khai thác quá mức là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm phân bố cây thuốc H'Mông tại Sapa. Nhiều loài cây thuốc quý hiếm Sapa đang trở nên khan hiếm do bị khai thác không kiểm soát. Cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng này, bao gồm việc cấp phép khai thác hợp lý, tăng cường kiểm tra, giám sát, và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

2.2. Sự mai một kiến thức bản địa về cây thuốc H Mông

Kiến thức bản địa về cây thuốc dân tộc H'Mông đang dần bị mai một do nhiều yếu tố, bao gồm sự thay đổi lối sống, sự du nhập của các phương pháp chữa bệnh hiện đại, và sự thiếu quan tâm của thế hệ trẻ. Cần có các chương trình bảo tồn và phát huy văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông, bao gồm việc ghi chép, truyền dạy kiến thức, và hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu, phát triển bài thuốc H'Mông Sapa.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Cây Thuốc H Mông Tại Sapa

Để nghiên cứu cây thuốc Sapa hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học phù hợp. Điều này bao gồm việc điều tra, khảo sát thực địa để xác định phân bố cây thuốc H'Mông, thu thập mẫu vật để phân tích thành phần hóa học cây thuốc, và phỏng vấn người dân địa phương để tìm hiểu kinh nghiệm sử dụng cây thuốc H'Mông. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn, khai thác, và phát triển dược liệu Sapa một cách bền vững. Các kinh nghiệm chữa bệnh này cũng chỉ có ở những người cao tuổi và những người này chỉ truyền lại cho con cái họ khi họ sắp qua đời. Vì vậy, những kinh nghiệm dân gian này đang ngày dần bị mai một.

3.1. Điều tra khảo sát thực địa về phân bố cây thuốc H Mông

Việc điều tra, khảo sát thực địa là bước quan trọng để xác định phân bố cây thuốc H'Mông tại Sapa. Cần sử dụng các phương pháp định vị GPS, bản đồ, và các công cụ hỗ trợ khác để ghi lại chính xác vị trí, số lượng, và trạng thái của các loài cây thuốc quý hiếm Sapa. Kết quả khảo sát sẽ giúp xây dựng cơ sở dữ liệu về tài nguyên cây thuốc H'Mông.

3.2. Phân tích thành phần hóa học và tác dụng dược lý cây thuốc

Phân tích thành phần hóa học cây thuốc và tác dụng dược lý cây thuốc là cần thiết để đánh giá giá trị sử dụng của các loài cây thuốc dân tộc H'Mông. Cần sử dụng các phương pháp sắc ký, quang phổ, và các kỹ thuật phân tích hiện đại khác để xác định các hoạt chất có trong cây thuốc Sapa. Kết quả phân tích sẽ giúp phát triển các sản phẩm dược liệu Sapa có chất lượng cao.

3.3. Thu thập kinh nghiệm sử dụng cây thuốc từ người dân H Mông

Thu thập kinh nghiệm sử dụng cây thuốc H'Mông từ người dân địa phương là vô cùng quan trọng để bảo tồn văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông. Cần phỏng vấn những người có kinh nghiệm, ghi chép lại các bài thuốc, cách chế biến, và liều dùng. Thông tin này sẽ giúp phát triển các bài thuốc H'Mông Sapa hiệu quả và an toàn.

IV. Ứng Dụng Phát Triển Sản Phẩm Từ Cây Thuốc H Mông Sapa

Nghiên cứu về cây thuốc Sapa có thể ứng dụng vào việc phát triển các sản phẩm dược liệu Sapa có giá trị kinh tế cao. Điều này bao gồm việc sản xuất thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác. Việc phát triển các sản phẩm từ cây thuốc dân tộc H'Mông không chỉ tạo ra nguồn thu nhập cho người dân địa phương mà còn góp phần quảng bá văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông ra thế giới. Tuy nhiên, cần đảm bảo chất lượng, an toàn, và tính bền vững của các sản phẩm này. Mặc dù xu thế hiện nay của thế giới là nghiên cứu việc chiết xuất ra các dạng dược phẩm có giá trị nhưng việc điều tra, nghiên cứu về nguồn dược liệu của các dân tộc hiện nay vẫn đang là vấn đề cần được quan tâm một cách sâu sắc.

4.1. Sản xuất thuốc từ cây thuốc H Mông Sapa

Nhiều loài cây thuốc H'Mông Sapa có tiềm năng để sản xuất thuốc chữa bệnh. Cần nghiên cứu kỹ lưỡng tác dụng dược lý cây thuốc và thành phần hóa học cây thuốc để phát triển các loại thuốc an toàn và hiệu quả. Việc sản xuất thuốc từ cây thuốc quý hiếm Sapa có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc nhập khẩu và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.

4.2. Phát triển thực phẩm chức năng và mỹ phẩm từ dược liệu Sapa

Ngoài thuốc, dược liệu Sapa còn có thể sử dụng để phát triển thực phẩm chức năng và mỹ phẩm. Nhiều loài cây thuốc dân tộc H'Mông có tác dụng bồi bổ sức khỏe, làm đẹp da, và chống lão hóa. Việc phát triển các sản phẩm này có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường và tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

V. Kết Luận Hướng Đi Mới Cho Nghiên Cứu Cây Thuốc H Mông

Nghiên cứu về tài nguyên cây thuốc H'Mông tại Sapa, Lào Cai là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Việc kết hợp kiến thức bản địa với khoa học hiện đại có thể mang lại những kết quả bất ngờ trong việc tìm kiếm các loại thuốc mới, phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, và bảo tồn văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào lĩnh vực này để khai thác tối đa giá trị của cây thuốc Sapa và góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Vấn đề chính trong tương lai của ngành dược liệu là các cây thuốc chữa bệnh và kiến thức cổ truyền hiện đang sử dụng sẽ được đánh giá đúng như những gì nó có, đó là những nguồn lợi to lớn của sự an toàn, kinh tế và các phương thuốc cân bằng sinh thái, hay chúng chỉ được khai thác cho những khía cạnh khác của cuộc sống vì những lợi ích nhất thời.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn tri thức bản địa

Bảo tồn văn hóa sử dụng cây thuốc H'Mông và tri thức bản địa là vô cùng quan trọng. Cần có các chương trình giáo dục, truyền thông, và hỗ trợ để khuyến khích thế hệ trẻ tiếp nối truyền thống của cha ông. Việc bảo tồn tri thức bản địa không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên cây thuốc H'Mông mà còn góp phần duy trì bản sắc văn hóa của dân tộc.

5.2. Hợp tác nghiên cứu giữa các nhà khoa học và cộng đồng

Hợp tác nghiên cứu giữa các nhà khoa học và cộng đồng là chìa khóa để thành công trong việc nghiên cứu cây thuốc Sapa. Cần tạo điều kiện để người dân địa phương tham gia vào quá trình nghiên cứu, chia sẻ kiến thức, và đóng góp ý kiến. Sự hợp tác này sẽ giúp đảm bảo tính thực tiễn và bền vững của các kết quả nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu và sử dụng cây thuốc ở một số nước trên thế giới 1. Từ trước thể kỷ XX Thực vật đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc sống của loài người. Một trong những tác dụng không thể không kể đến của thực vật là làm thuốc chữa bệnh.

Trải qua nhiều thế hệ, với sự tích lũy kinh nghiệm, đã có rất nhiều loài cây có tác dụng chữa bệnh được tìm ra. Cùng với sự phát triển của xã hội loài người và sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, ngày càng có nhiều nghiên cứu chuyên sâu về công dụng của các loài cây nhằm phục vụ nhu cầu cuộc sống. Vấn đề sử dụng cây cỏ làm thuốc được các quốc gia trên thế giới tiến hành ở các mức độ khác nhau tùy thuộc vào sự phát triển của dân tộc đó. Trung Quốc là một trong những quốc gia có nền y học cổ truyền rất phát triển.

Theo truyền thuyết của Vua Thần Nông tức Viêm Đế (3320 – 3080 trước Công nguyên) thì Thần Nông đã đếm hàng trăm loại cây cỏ, phân loại dược tính của cây cỏ và soạn ra cuốn sách “Thần nông thảo bản”. Theo các tài liệu nghiên cứu về Trung Quốc của các nhà khoa học thì “Thần nông thảo bản” không soạn trong đời Thần Nông mà được soạn vào đời Đông Hán, vì thời Thần Nông không có văn tự. Tất cả mọi chuyện đều là truyền thuyết. Trong cuốn “Thần nông thảo bản” đã thống kê được 365 vị thuốc có giá trị.

Trong đó, nhiều bài thuốc vẫn được sử dụng cho tới ngày nay như cây Gai mèo (Cannabis sp) để chống nôn, cây Đại Phong Tử (Hydnocarpus kurzii) làm thuốc chữa bệnh phong… Vào thời Tam Quốc, danh y Hoa Đà, sử dụng Đàn hương, Tử đinh hương để chế hương nang để phòng chống và chữa trị bệnh lao phổi và bệnh lỵ. Ông còn dùng hoa Cúc, Kim ngân phơi khô cho vào chiếc gối (hương chẩm) để điều trị chứng đau đầu, mất ngủ, cao huyết áp. Từ thời nhà Hán (năm 168 trước Công nguyên) trong cuốn sách “Thủ hậu bị cấp phương” tác giả đã kê 52 đơn thuốc chữa bệnh từ các loại cây cỏ. Giữa thế kỷ XVI, Lý Thời Trân đã thống kê 12.000 vị thuốc trong tập “Bản thảo cương mục”,….

[30] Cho đến nay, Trung Quốc đã cho ra đời khá nhiều công trình về sử dụng các loài cây cỏ để chữa bệnh. c 4 Ở các vùng khác tại Châu Á như Việt Nam và Nhật Bản, y học và văn hóa Trung Quốc đã có ảnh hưởng lớn. Mặc dù Kampod – dược thảo cổ truyền của Nhật Bản, là nét đặc sắc về y học của quốc gia này, nhưng nguồn gốc thật sự của phương thuốc này lại bắt đầu từ Trung Quốc. Không chỉ có ở Trung Quốc, nhiều nước khác cũng có những kinh nghiệm chữa bệnh lâu đời của họ.

Ở Ấn Độ, nền y học cổ truyền được hình thành cách đây hơn 3000 năm. Chủ trương của người Ấn là ngừa bệnh là chính, nếu phải điều trị bệnh thì các liệu pháp tự nhiên chủ yếu thông qua thực phẩm và thảo mộc sẽ giúp loại bỏ gốc rễ căn bệnh. Bộ sử thi Vedas được viết vào năm 1.500 TCN và cuốn Charaka samhita được các thầy thuốc Charaka bổ sung tiếp vào bộ sử thi Vedas, trình bày cụ thể 350 loài thảo dược. Trong số đó, có cây cần ami (Ammi visnaga) là loài thảo mộc có nguồn gốc từ Trung Đông, gần đây được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị bệnh hen suyễn, cây rau má (Centella asiatica) từ lâu được sử dụng để chữa bệnh phong.

Ấn Độ là quốc gia rất phát triển về nghiên cứu thảo dược như tổng hợp chất hữu cơ, tách chiết chứng minh cấu trúc, sàng lọc sinh học, thử nghiệm độc tính, và nghiên cứu tác dụng hóa học của các chất tới cơ thể con người. Hiện nay, chính phủ khuyến khích sử dụng công nghệ cao trong trồng cây thuốc. Hầu hết các viện nghiên cứu dược của Ấn Độ đã tham gia vào nghiên cứu chuyển hóa các loại thuốc và hợp chất có hoạt tính từ thực vật. Từ thời cổ xưa, các chiến binh La Mã đã biết dùng dịch cây Lô hội (Aloe barbadensis) để rửa vết thương, vết loét làm cho chúng chóng lành bệnh mà ngày nay khoa học đã chứng minh là dịch cây có khả năng làm liền sẹo thông qua sự kích thích tổ chức hạt và tăng nhanh quá trình biểu mô hóa.

Người cổ Hy Lạp đã sử dụng rau Mùi tây (Coriandrum officinale) để đắp vết thương cho mau lành. Hippocratrs (460 – 377 TCN), ông tổ của y học Hy Lạp, xem bệnh tật là một hiện tượng tự nhiên chứ không phải là một hiện tượng siêu nhiên và ông cho rằng người ta có thể dùng các vị thuốc mà không cần phải tiến hành các nghi lễ cúng bái hoặc phù phép. c 5 Ở Châu Âu, vào thời Trung cổ, các kiến thức về cây thuốc chủ yếu được các thầy tu sưu tầm và nghiên cứu. Họ trồng cây thuốc và dịch các tài liệu về thảo mộc bằng tiếng Ả rập.

Vào năm 1649, Nicolas Culpeper đã viết cuốn sách “A Physical Directory”, sau đó vài năm, ông lại xuất bản cuốn “The English Physician”. Đây là cuốn dược điển có giá trị và là một trong những cuốn sách hướng dẫn đầu tiên dành cho nhiều đối tượng sử dụng, người không chuyên có thể sử dụng để làm cẩm nang chăm sóc sức khỏe. Cho đến nay, cuốn sách này vẫn được tham khảo và trích dẫn rộng rãi. Galen (131-200 SCN), một thầy thuốc của Hoàng đế La Mã Marcus Aurelius, có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của các vị thuốc bào chế từ thảo mộc.

Galen được Hippocratrs chỉ dẫn và đã đặt các giả thuyết chữa bệnh của mình trên cơ sở khoa học thuyết bốn thể dịch (gồm bốn chất lỏng chính hay thể dịch tồn tại trong cơ thể con người như: máu, dịch mật, u sầu và đàm). Những ý tưởng của ông có ảnh hưởng to lớn đến việc chữa bệnh trong 1400 năm sau. Tại Ấn Độ và Trung Quốc, các phương pháp trị bệnh tinh tế có phần tương tự với học thuyết bốn thể dịch cũng đã phát triển và tồn tại cho tới ngày nay. Từ sau thế kỷ XX Trong Y học dân gian Liên Xô đã sử dụng nước sắc vỏ cây Bạch dương (Betula alba), vỏ cây Sồi (Quercus robus) để rửa vết thương và tắm ghẻ.

Ở nước Nga, Đức đã dùng cây Mã đề (Plantago major) sắc nước hoặc giã nát lá tươi đắp, chữa trị vết thương, viêm tiết niệu, sỏi thận. Tại Bungaria, “đất nước của hoa hồng” từ lâu đã sử dụng hoa hồng để chữa nhiều bệnh khác nhau. Người ta dùng cả hoa, lá, rễ để làm thuốc tan huyết ứ và phù thũng. Ngày nay, người ta đã chứng minh được trong cánh hoa hồng có một lượng tanin, glusit, tinh dầu đáng kể, tinh dầu này không chỉ để chế nước hoa mà còn được dùng để chữa nhiều bệnh.

[13] Thầy lang và những bài thuốc cổ truyền từ thực vật đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của hàng triệu người. Tỷ lệ người làm nghề thuốc cổ truyền và các bác sĩ được đào tạo ở các trường Đại học có liên quan tới toàn bộ dân số của các nước châu Phi. Ước tính số lượng thầy lang ở Tanzanmia có khoảng 30.000 c 6 người, trong đó, bác sĩ làm nghề y chỉ có khoảng 600 người. Tương tự ở Malasia có khoảng gần 20.000 người làm nghề thuốc cổ truyền nhưng số lượng bác sĩ rất ít.

Nền y học cổ truyền ở các quốc gia Châu Phi có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Từ lâu, người Haiiti thường dùng cây Cỏ lào (Eupatorium odoratum) để làm thuốc chữa những vết thương bị nhiễm khuẩn, cầm máu, áp xe, nhức răng, vết loét lâu ngày không liền sẹo. Ở Pêru, người ta dùng hạt của cây Sen cạn (Tropaeolum majus L.) để trị phổi và đường tiết niệu. Ở Cu Ba, người ta đã dùng bột papain lấy từ mủ cây Đu đủ (Carica papaya) để kích thích hoại tử, kích thích tổ chức hạt ở các vết thương phát triển.

Ở Philippin, người ta sử dụng cây Bồ cu vẽ (Breynia fructicosa) lấy vỏ sắc làm thuốc cầm máu hoặc tán bột rắc lên mụn nhọt, vết lở loét làm chúng chóng khỏi. Ở Malaixia, cây Húng chanh (Coleus amboinicus) dùng lá sắc cho phụ nữ sau khi sinh đẻ uống hoặc giã nhỏ, vắt nước cốt cho trẻ em uống trị sổ mũi, đau họng, ho gà. Ở Cămpuchia, Malaixia người ta dùng Hương nhu tía (Ocimum sanctum), trong đó rễ trị đau bụng, sốt rét, nước lá tươi có tác dụng long đờm hoặc giã nát đắp trị bệnh ngoài da, khớp. Trong chương trình điều tra cơ bản nguồn tài nguyên thiên nhiên ở khu vực Đông Nam Á, Perry đã ghi nhận những cây thuốc trong Y học cổ truyền và các loài cây này đã được các nhà khoa học kiểm chứng, trong đó có 146 loài có tính kháng khuẩn.

Hay gần đây, tập thể các nhà khoa học đã cho ra đời cuốn sách Tài nguyên các loài cây thuốc ở Đông Nam Á “Plant Resources of South-East Asia, Medicinal and poisonous Plant (2001)” với 121 loài cây [46]. Cùng với phương thức chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian, các nhà khoa học trên thế giới tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu cơ chế và các hợp chất hóa học trong cây có tác dụng chữa bệnh, đúc rút thành những cuốn sách có giá trị. Các nhà khoa học công nhận rằng hầu hết các cây cỏ đều có tính kháng sinh, đó là khả năng miễn dịch tự nhiên của thực vật. Tác dụng kháng khuẩn do các hợp chất tự nhiên có mặt phổ biến trong thực vật như phenolic, antoxy, các dẫn xuất quino, ancaloid, flavonoid, saponin, … Cho đến nay, nhiều hợp chất tự nhiên đã được giải mã về cấu c 7 trúc, những hợp chất này được chiết xuất từ cây cỏ để làm thuốc.

Dựa vào cấu trúc được giải mã, người ta có thể tổng hợp nên các chất nhân tạo để chữa bệnh. Gotthall (1950) đã phân lập được chất Glucosid barbaloid từ cây Lô hội (Aloe vera), chất này có tác dụng với vi khuẩn lao ở người và vi khuẩn Baccilus subtilis. Lucas và Lewis (1994) đã chiết xuất một hoạt chất có tác dụng với các loài vi khuẩn gây bệnh tả, lị, mụn nhọt từ Kim ngân (Lonicera sp). Từ cây Hoàng Liên (Coptis teeta), người ta đã chiết xuất được berberin.

Trong lá và rễ cây Hẹ (Allium odorum) có các hợp chất sulfua, sapoin và chất đắng. Năm 1948, Shen-Chi-Shen phân lập được một hoạt chất Odorin ít độc đối với động vật bậc cao nhưng lại có tác dụng kháng khuẩn. Hạt của cây Hẹ cũng có chứa chất Alcaloid có tác dụng kháng khuẩn gram+ và gram-, nấm.