Luận văn thạc sĩ khoa học môi trường nghiên cứu ảnh hưởng của hoạt động khai thác quặng tại mỏ antimon làng vài huyện chiêm hóa tỉnh tuyên quang đến môi trường khu vực và đề xuất các biện pháp giảm thiểu

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động khai thác quặng antimon tại Chiêm Hóa, Tuyên Quang đến môi trường và đề xuất biện pháp giảm thiểu.

• Tác giả: Pham Thi Hien
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bui Quoc Lap
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Khai Thác Quặng Antimon Đến Môi Trường Tại Tuyên Quang Và Giải Pháp Giảm Thiểu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ KHÁI QUÁT VỀ KHU MỎ ANTIMON LÀNG VÀI
• 1.1. Giới thiệu sơ lược về Antimon
• 1.2. Antimon và đặc tính lý, hóa học
• 1.3. Các ứng dụng của Antimon
• 1.4. Các dạng tồn tại của antimon trong tự nhiên
• 1.5. Tình hình khai thác và chế biến quặng antimon trên thế giới
• 1.6. Công nghiệp khai thác và chế biến quặng Antimon ở Việt Nam
• 1.7. Giới thiệu về khu mỏ Antimon Làng Vài
• 1.7.1. Điều kiện tự nhiên & kinh tế xã hội khu vực mỏ
• 1.7.2. Đặc điểm than quặng tại mỏ Antimon Làng Vài
• 1.7.3. Khai thác quặng antimon ở Tuyên Quang
• 1.7.4. Hiện trạng khai thác quặng Antimon
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG CỦA HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC MỎ ANTIMON LÀNG VÀI
• 2.1. Quy trình công nghệ khai thác mỏ và sự phát sinh các chất thải chủ yếu
• 2.1.1. Quy trình và các hoạt động khai thác
• 2.1.2. Sự phát sinh các chất thải chủ yếu
• 2.2. Phân tích hiện trạng và đánh giá ảnh hưởng đến môi trường khu vực
• 2.2.1. Phương pháp lấy mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.2.2. Hiện trạng môi trường không khí
• 2.2.3. Hiện trạng môi trường nước thải
• 2.2.4. Hiện trạng môi trường nước xung quanh khu mỏ
• 2.2.5. Hiện trạng môi trường đất
• 2.2.6. Thực trạng công tác xử lý các loại chất thải của khu mỏ Antimon
• 2.2.6.1. Chất thải rắn
• 2.2.6.2. Khí thải và tiếng ồn
• 2.2.6.3. Nhận xét chung
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU CÁC TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CHỦ YẾU CỦA HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC MỎ ANTIMON LÀNG VÀI
• 3.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Cơ sở lý luận
• 3.1.2. Cơ sở khoa học, kỹ thuật và công nghệ
• 3.2. Các biện pháp giảm thiểu các tác động môi trường chủ yếu của hoạt động khai thác mỏ Antimon Làng Vài
• 3.2.1. Biện pháp giảm thiểu các tác động xấu đến môi trường không khí
• 3.2.2. Biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường nước
• 3.2.3. Biện pháp giảm thiểu chất thải rắn
• 3.2.4. Giảm thiểu tác động đến môi trường sinh thái
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Hoạt động khai thác quặng antimon tại Tuyên Quang đã trở thành một vấn đề đáng quan tâm do những tác động môi trường nghiêm trọng mà nó gây ra. Đặc biệt, việc khai thác này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về ô nhiễm môi trường. Theo báo cáo, quá trình khai thác khoáng sản đã dẫn đến sự suy giảm chất lượng không khí, nước và đất, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Do đó, việc nghiên cứu tác động của khai thác là cần thiết để xác định rõ những ảnh hưởng tiêu cực và tìm kiếm các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. "Nghiên cứu này không chỉ mang lại cái nhìn tổng quát về tình hình khai thác mà còn góp phần vào việc xây dựng các chính sách bảo vệ môi trường bền vững cho tương lai."

II. Tình hình khai thác quặng antimon tại Tuyên Quang

Khu vực mỏ antimon Làng Vài thuộc huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang là nơi có trữ lượng lớn quặng antimon. Hoạt động khai thác quặng diễn ra mạnh mẽ, tuy nhiên, nó cũng đã dẫn đến việc phát sinh nhiều chất thải và ô nhiễm môi trường. Theo nghiên cứu, quy trình khai thác không chỉ gây ra bụi bẩn mà còn làm ô nhiễm nguồn nước và đất đai. "Các chất thải từ quá trình khai thác, đặc biệt là kim loại nặng, đã làm gia tăng mức độ ô nhiễm trong khu vực, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân và động thực vật." Việc đánh giá hiện trạng môi trường là cần thiết để có cái nhìn rõ ràng về mức độ ảnh hưởng và thực trạng khai thác tại đây.

III. Đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường từ hoạt động khai thác antimon là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Các phương pháp phân tích mẫu đã chỉ ra rằng nồng độ các chất ô nhiễm trong không khí, nước và đất đều vượt mức cho phép. "Nghiên cứu cho thấy, không khí xung quanh khu vực khai thác có nồng độ bụi và các khí độc hại cao hơn nhiều so với các khu vực lân cận." Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân mà còn làm suy giảm đa dạng sinh học trong khu vực. Việc thực hiện đánh giá tác động môi trường giúp xác định rõ ràng các yếu tố nguy cơ và đề xuất các biện pháp khắc phục kịp thời.

IV. Giải pháp giảm thiểu tác động môi trường

Nghiên cứu đã đề xuất một số biện pháp giảm thiểu tác động của hoạt động khai thác quặng antimon. Các giải pháp bao gồm cải thiện công nghệ khai thác, xử lý chất thải và kiểm soát ô nhiễm. "Cần áp dụng các công nghệ khai thác bền vững để giảm thiểu phát thải bụi và chất thải ra môi trường." Đồng thời, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường cũng là một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững cho khu vực.

V. Kết luận và kiến nghị

Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng hoạt động khai thác quặng antimon tại Tuyên Quang đang gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường. Việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường là rất cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. "Nghiên cứu này không chỉ có giá trị về mặt khoa học mà còn mang lại những kiến nghị thực tiễn cho các cơ quan quản lý trong việc xây dựng các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả hơn." Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động khai thác quặng antimon tại mỏ Làng Vài, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương với trữ lượng dự báo khoảng 1,5 triệu tấn antimon. Tuy nhiên, khai thác quặng antimon cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường khu vực, đặc biệt là ô nhiễm không khí, nước và đất. Nghiên cứu nhằm đánh giá hiện trạng ảnh hưởng của hoạt động khai thác quặng antimon đến môi trường khu vực mỏ Làng Vài, đồng thời đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là: (1) Đánh giá hiện trạng hoạt động khai thác và tác động môi trường tại khu vực mỏ antimon Làng Vài; (2) Phân tích các chỉ tiêu ô nhiễm không khí, nước thải, nước mặt, nước ngầm và đất; (3) Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường do khai thác quặng antimon gây ra. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đới III và đới IV của mỏ, thuộc địa bàn xã Ngọc Hội và Phú Bình, huyện Chiêm Hóa, với dữ liệu thu thập trong giai đoạn 2014-2016.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu môi trường chi tiết, làm cơ sở cho việc quản lý khai thác khoáng sản và bảo vệ môi trường tại địa phương. Các chỉ số ô nhiễm được đánh giá so sánh với quy chuẩn Việt Nam hiện hành, giúp xác định mức độ ảnh hưởng và đề xuất các biện pháp phù hợp nhằm cải thiện chất lượng môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân và phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về tác động môi trường của hoạt động khai thác khoáng sản, bao gồm:

• Lý thuyết về ô nhiễm môi trường do khai thác khoáng sản: Phân tích các nguồn phát sinh chất thải, bụi, khí thải, nước thải và tác động của chúng đến các thành phần môi trường không khí, nước và đất.
• Mô hình đánh giá tác động môi trường (ĐTM): Sử dụng các chỉ tiêu môi trường để đánh giá mức độ ô nhiễm, so sánh với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí, nước và đất.
• Khái niệm về quản lý môi trường trong khai thác khoáng sản: Bao gồm các biện pháp kỹ thuật, công nghệ xử lý chất thải và quản lý vận hành nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: bụi tổng hợp (TSP, PM10), các khí SO2, NO2, CO, các chỉ tiêu nước thải như pH, COD, BOD, As, Sb, và các chỉ tiêu đất như pH, hàm lượng kim loại nặng.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Kết hợp dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo quan trắc môi trường của Công ty Cổ phần Khoa học và Công nghệ Môi trường Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường Tuyên Quang, cùng với dữ liệu khảo sát thực địa, lấy mẫu không khí, nước mặt, nước ngầm, đất tại khu vực mỏ Làng Vài.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lấy 4 mẫu không khí xung quanh, 4 mẫu không khí trong phân xưởng, 2 mẫu nước mặt, 4 mẫu nước ngầm, 3 mẫu đất, 1 mẫu nước thải sinh hoạt và 1 mẫu nước thải sản xuất. Các vị trí lấy mẫu được chọn theo hướng gió, khu vực dân cư và các điểm đặc trưng của hoạt động khai thác.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng thiết bị hiện đại như Digital Dust Indicator Model PS-H2, máy đo khí tự động MP-6037, máy đo pH, DO, COD, BOD theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN). Phân tích mẫu tại phòng thí nghiệm đạt chuẩn, tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2014-2016, với các đợt lấy mẫu và quan trắc định kỳ nhằm đánh giá biến động chất lượng môi trường theo thời gian.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp khảo sát thực địa, phân tích mẫu và so sánh với quy chuẩn hiện hành nhằm đánh giá toàn diện tác động môi trường của hoạt động khai thác quặng antimon.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ô nhiễm không khí xung quanh khu mỏ: Nồng độ bụi tổng hợp (TSP) và bụi PM10 tại các điểm khảo sát dao động từ 0,32 đến 1,28 mg/m³, thấp hơn giới hạn quy chuẩn QCVN 05:2013/BTNMT. Tuy nhiên, nồng độ SO2 và NO2 có xu hướng vượt nhẹ giới hạn cho phép, với SO2 trung bình khoảng 0,039 mg/m³ và NO2 khoảng 0,095 mg/m³, cho thấy hoạt động khai thác đang gây ô nhiễm khí thải hóa học tại khu vực.
2. Ô nhiễm không khí trong phân xưởng: Nồng độ bụi tổng hợp tại phân xưởng đạt từ 1,12 đến 1,65 mg/m³, vượt giới hạn vệ sinh lao động QĐ 3733/2002/BYT. Các khí CO, SO2, H2S cũng vượt mức cho phép, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động.
3. Ô nhiễm nước thải sản xuất và sinh hoạt: Nồng độ COD, TSS, As trong nước thải sản xuất vượt giới hạn QCVN 40:2011/BTNMT, với COD trung bình 1545 mg/l, As vượt mức cho phép. Nước thải sinh hoạt cũng có các chỉ tiêu như BOD, tổng chất rắn lơ lửng vượt quy chuẩn QCVN 14:2008/BTNMT.
4. Ô nhiễm nước mặt và nước ngầm: Nước mặt tại các điểm lấy mẫu có chứa đất cát, bụi quặng do hoạt động nổ mìn và khai thác. Nước ngầm được sử dụng cho sinh hoạt có hàm lượng Sb và As tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.
5. Ô nhiễm đất: Mẫu đất tại khu vực bãi thải chứa hàm lượng kim loại nặng vượt mức cho phép, đặc biệt là As và Sb, gây nguy cơ lâu dài cho môi trường sinh thái.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm là do hoạt động khai thác lộ thiên, nổ mìn, vận chuyển và chế biến quặng antimon chưa được kiểm soát chặt chẽ. Việc phát sinh bụi, khí thải và nước thải chưa qua xử lý triệt để đã làm giảm chất lượng không khí và nguồn nước xung quanh. So với các nghiên cứu trong ngành khai thác khoáng sản, mức độ ô nhiễm tại mỏ Làng Vài tương đối nghiêm trọng, đặc biệt là ô nhiễm kim loại nặng trong nước và đất.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ nồng độ các chất ô nhiễm theo thời gian và vị trí lấy mẫu, bảng so sánh với quy chuẩn Việt Nam, giúp minh họa rõ ràng mức độ ô nhiễm và xu hướng biến động. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu tác động môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân và đảm bảo phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng công nghệ xử lý bụi và khí thải: Lắp đặt hệ thống lọc bụi kiểu Venturi và các thiết bị xử lý khí thải tại các khu vực khoan nổ mìn, nghiền và tuyển quặng nhằm giảm nồng độ bụi và khí SO2, NO2 xuống dưới giới hạn cho phép trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Công ty khai thác phối hợp với đơn vị tư vấn môi trường.
2. Xây dựng hệ thống xử lý nước thải hoàn chỉnh: Đầu tư công nghệ xử lý nước thải sản xuất và sinh hoạt đạt tiêu chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT và QCVN 14:2008/BTNMT, giảm hàm lượng COD, As, Sb trong nước thải trước khi xả ra môi trường trong 18 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Công ty khai thác và Sở Tài nguyên Môi trường.
3. Quản lý và cải tạo bãi thải: Rải vải địa kỹ thuật, đắp đất phủ và trồng cây xanh trên bãi thải quặng đuôi để ngăn ngừa rửa trôi kim loại nặng, đồng thời xây dựng hệ thống thoát nước mưa hợp lý trong vòng 24 tháng. Chủ thể thực hiện: Công ty khai thác và chính quyền địa phương.
4. Giám sát môi trường định kỳ và nâng cao nhận thức cộng đồng: Thiết lập chương trình quan trắc môi trường định kỳ 6 tháng/lần, công bố kết quả minh bạch, đồng thời tổ chức các buổi tuyên truyền nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân trong khu vực. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên Môi trường phối hợp với chính quyền địa phương.
5. Đào tạo và bảo hộ lao động cho công nhân: Cung cấp thiết bị bảo hộ cá nhân, đào tạo kỹ năng an toàn lao động và phòng tránh ô nhiễm cho công nhân khai thác trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Công ty khai thác và các đơn vị đào tạo chuyên ngành.

Các giải pháp trên cần được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng nhằm giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực của hoạt động khai thác quặng antimon đến môi trường và sức khỏe con người.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các quy định, chính sách quản lý khai thác khoáng sản và bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện thực tế tại các khu vực khai thác.
2. Doanh nghiệp khai thác khoáng sản: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật và quản lý được đề xuất nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả sản xuất và đảm bảo an toàn lao động.
3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học môi trường, địa chất: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, dữ liệu thực nghiệm và phân tích tác động môi trường trong khai thác khoáng sản để phát triển các nghiên cứu tiếp theo.
4. Cộng đồng dân cư và tổ chức bảo vệ môi trường địa phương: Nắm bắt thông tin về mức độ ô nhiễm và các biện pháp giảm thiểu, từ đó phối hợp giám sát, phản ánh và tham gia bảo vệ môi trường khu vực mỏ.

Luận văn cung cấp dữ liệu thực tiễn và giải pháp cụ thể, giúp các đối tượng trên có cơ sở khoa học để ra quyết định và hành động hiệu quả trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và bảo vệ môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động khai thác quặng antimon ảnh hưởng như thế nào đến môi trường không khí?
   Hoạt động khai thác tạo ra bụi tổng hợp và khí thải SO2, NO2 vượt mức cho phép, gây ô nhiễm không khí xung quanh mỏ. Ví dụ, nồng độ bụi PM10 tại khu vực khai thác dao động từ 0,32 đến 1,28 mg/m³, trong khi SO2 và NO2 có xu hướng vượt nhẹ quy chuẩn quốc gia.

2. Nước thải từ hoạt động khai thác có gây ô nhiễm nguồn nước không?
   Nước thải sản xuất và sinh hoạt chứa các chỉ tiêu COD, As, Sb vượt giới hạn cho phép, làm ô nhiễm nước mặt và nước ngầm. Nước ngầm tại khu vực mỏ có hàm lượng Sb và As tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người dân.

3. Các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường được đề xuất là gì?
   Bao gồm lắp đặt hệ thống xử lý bụi và khí thải, xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, cải tạo bãi thải bằng phủ đất và trồng cây, giám sát môi trường định kỳ và nâng cao nhận thức cộng đồng.

4. Tác động của ô nhiễm đến sức khỏe người lao động và dân cư như thế nào?
   Ô nhiễm bụi và khí thải vượt mức cho phép có thể gây kích thích niêm mạc hô hấp, da, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim mạch. Nước ô nhiễm chứa kim loại nặng có thể gây ngộ độc mãn tính, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng.

5. Làm thế nào để giám sát và kiểm soát ô nhiễm tại khu vực khai thác?
   Thiết lập chương trình quan trắc môi trường định kỳ, sử dụng thiết bị đo hiện đại, công bố kết quả minh bạch và phối hợp với cộng đồng địa phương để giám sát, phản ánh kịp thời các vấn đề ô nhiễm.

Kết luận

• Hoạt động khai thác quặng antimon tại mỏ Làng Vài gây ra ô nhiễm không khí, nước và đất với nhiều chỉ tiêu vượt quy chuẩn Việt Nam hiện hành.
• Nồng độ bụi, khí SO2, NO2 trong không khí và các kim loại nặng như As, Sb trong nước thải và đất là những tác nhân ô nhiễm chính.
• Các biện pháp kỹ thuật và quản lý như xử lý bụi, khí thải, nước thải và cải tạo bãi thải được đề xuất nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho quản lý môi trường khai thác khoáng sản tại địa phương, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.
• Các bước tiếp theo cần triển khai đồng bộ các giải pháp, giám sát định kỳ và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

Đề nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp khai thác và cộng đồng địa phương phối hợp thực hiện các khuyến nghị để đảm bảo khai thác hiệu quả, thân thiện với môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG QUAN DOI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ KHÁI. QUÁT VE KHU MO ANTIMON LANG VAL 11 Giới thiệu sơlược vé Antimon LLL Antimon và đặc tính lý, hóa học Antimon là nguyên tổ ở vi tí số 51 trong bảng trần hoàn các nguyên tố hóa học Antimon ở dang nguyên tổ à một chất rắn kết tỉnh dB nóng chảy, cứng mầu trắng bạc có độ dẫn điện 2⁄4 x 10⁄Am và độ dẫn nhiệt 24. Antimon tn tai dang á kim, độ cứng 3,0 Mohs, khối lượng riêng 6,697 kg/m’, nhiệt độ nóng chảy 903,78°K, nhiệt độ s6i 1860°K, Có 2 chit đồng vi ôn định là SbI21 (chiếm 57.25 68) và SBI23 (ehiểm 42,75 %), Antimon tương tự như kim loại ở b ngoài và nhiễu tinh chất cơ lý, nhưng không phản ứng như các kim loại mặt hóa học. Nó cũng phân ứng với các axit các halogen theo phản ứng oxi hóa khử.

Antimon và một số hợp kim của nó thường giãn nở ra khi nguội đi. Antimon thường xuất hiện cùng lưu huỳnh và các kim. loại nặng như chỉ, đồng và bạc. Antimon kim loại có màu trắng bạc, phát sing khi có ánh sáng chiếu vào, thuộc dang tinh thể lục lăng, dễ bị kết tinh, thường tạo thành tỉnh.

thể hình khối 6 mt. Khi kim loại Sb ở dang long, nếu có lớp che đậy chống ôxi hóa be mặt sẽ kết tinh tạo thành hoa văn đuôi công óng ánh, là kim loại giòn đễ bị mài mòn, không có tính chất giãn nở thường không thé trực tiếp đồng máy móc ch tác gia công co khí, Hàm lượng của animon trong vỏ tri đất nằm trong khoảng 02 + 05 ppm [I] 1.2 Các ứng dụng của Antimon Véi nhiều đặc tinh hóa lý đặc biệt, antimon và các hợp chất của nó được sử dung rộng rai trong rất nhiều ngành công nghiệp và mọi mặt của đời sống. Một số ứng dụng tiêu. biểu của antimon như sau: Antimon và hợp kim antimon được ứng dụng rộng rãi trong hàng loạt các ngành công.

nghệ cao như điện từ, vũ tụ, quân sự, mạ điện, nguyễn iu nhiếp ảnh (photographic materials) ngài ra còn sử dụng trong mỹ phẩm, sơn, vật liệu tổng hợp, công nghiệp cđệt may. Theo truyền thông thì antimon được dùng dưới dạng kim loại và dang hợp kim khác. Nhung ngày nay nó được sử dụng rộng rãi rên toàn thé giới tong việc luyện kim và là tác nhân làm cứng trong luyện chỉ, đặc biệt là trong ngành cí nghiệp sản xuất các loại ắc quy. Các ứng dụng bao gồm: Ac quy: Hợp kim chịu mài mòn; Hợp kim đúc chữ in; Hợp kim v6 bọc cáp quang và hợp kim hàn thiếc; Ban cho sắc vũ khí cằm tay và đạn Ha; Lớp bọc cho sợi cáp: Diễm; Các loi thuốc phòng ri sinh vật nguyên sinh và thứ nh; Hàn chi; Hàn thiếc - một vài loại thiếc hàn không chỉ chứa 5% Sb; Các vòng bi c và lớn trong động cơ đốt trong (đưới dang hợp kim); "Được ding trong các máy in kiểu nilo, Amimon kim loại ding để ch tạo hợp kim, ngoài ra ding để chế tạo bột oxy aimon cao cấp, sau đỏ là đùng antimon làm lớp mạ ứng dung trong kỹ thuật mạ điện, kim loại Sb có him lượng cao (tinh khiế dùng để làm hợp kim chế tạo chất bán dẫn và làm chất phụ gia để chế tạo bán dẫn như nêu trên.

Ngoài ra antimon cổ thể được ding như chit phụ gia trong chất déo chuyên hóa. Sự phát triển của xe điện cũng làm gia tăng Việc sử đụng de quy antimon bởi đặc tính quay sâu. Chat bán dẫn antimon cũng có thể antimon được tách ra từ pin lưu axit đã qua sử dụng được tái chế. Cée hợp chất antimon như oxyt, sulfua, antimon natri, triclorua antimon được dùng lầm các vặt iu chống chấy, men gồm, thủy tỉnh sơn, sứ ~ Trioxit antimon (Sb;O;) là hợp chit quan trọng nhất của antimon và được sử dụng chủ yếu trong các vt iu chị lửa.

Các ứng dạng chị lửa bao gồm các thị rường như và đỗ chơi trẻ em, các lớp bọc ghế ngồi trong ôtô và máy bay. Nó cũng được dòng trong công nghiệp sản xuất composit sợi thủy tỉnh như là phụ gia cho nhựa polyeste cho các mặt hàng như lớp che bọc động cơ máy bay hạng nhẹ, chế tạo thuốc. nhuộm mau trắng cao cấp. ~ Sulfua antimon (Sb,Š,) đã được biết đến và sử dụng từ thời kỹ cổ đại như là thuốc và mỹ phẩm.

Sulfua antimon là một thành phần của diém an toàn, ch tạo đạn tín hiệu, đạn phát quang, lam kép nổ, là nguyên liệu chủ yếu trong công nghiệp sàn xuất pháo hoa. Nó cũng được ding làm chit ty trắng trong công nghiệp sản xuất kính = Trong y học hợp chất của anitmon có [SbO_CaH( 1H,)C.] dùng làm thuốc tiêm chữa trị các bệnh ở tĩnh mach, hợp chat SbOH(O.5H;O] làm chat gay nôn, hợp chất SbCSCH;(O.NH;), dũng để chữa tị sưng tly cơ hing, nhiệt den, bệnh, phù nề chân, ngoài ra SbzO; cũng được làm thuốc chữa các bệnh do teo cơ [5]. Chất ham chay Rfin hợp kim Sử dụng khác Hình 1.2 Các lĩnh vực ứng dụng antimon trên thé giới 113. Các dạng tồn tại cũa antimon trong te nhiên “Trên võ trái đất có khoảng hon 120 loại khoáng vật chứa antimon, tuy nhiên khoáng vật có giá trị công nghiệp không nhiều, có khoảng 10 loai khoáng vật chính.

vào đặc điểm của thành phần khoáng vật có thể chia thành quặng Sulfoa antimon và “quặng oxyt antimon, quang antimon hỗn hợp sulfua và oxyt, quặng antimon đa kim phức tạp và antimon tự nhiên Bảng 1.1 Khoáng vật chứa antimon tồn tai trong tự nhiên Tén các khoáng vật Công thức % Sb Ty trong Antimonit ( Stibinite) Sb:S; 714 4,52 ~ 4,62. Valentinit Sb:O, 833 5,0 ~ 5,66 ‘Xecvantit ( Cervantite ) Sb;0, BO 408 Subi tự nhiên Sb | 90-98 6,65 ~ 6,15 Allemontit 86,5 35 Tetrahedrite 247 44 ~5 Tamesonite. - - Stibiconite - - Bindheimite - - Kermesite ‘Sb. Độc tính của antimon ‘Dac tính tác động chung: Cae ô xit và sulphit antimon ít độc hơn so với các hợp chất ô xit và sulfit của asen.

“Độc tính của antimon và các hợp chất của nó phiin lớn phụ thuộc vào độ hòa tan và tốc 446 đảo thải khỏi cơ thé, Bụi chúa antimon nguyên từ độc hơn so với bụi chứa hợp chất của antimon. Các liên kết antimon hóa tri III độc hon so với liên kết antimon hóa trị V. Biểu hiện của nhiễm độc ep tính là kích thích niêm mạc đường hô hip, đường tiêu hóa và da, Nhiễm độc mãn tinh giống như rong nhiễm độc asen, ác động tới quả trình trao đổi chất hệ thần kính và cơ im, Anton cổ thé nh hướng đồn trao treo đổi lon, sây thiểu hụt can xi nội tế bảo, rối loan trong trao đổi protein và đường. Nhiễm độc cấp tính: Biểu hiện của nhiễm độc cấp tính là kích thích niêm mạc mắt, dạ dây và rut, với cc hiệu chứng có vị kim loại trong miệng, tăng tiết nước bọt, buồm nôn, nôn, ia chảy, đau bụng.

Những trường hợp nặng có thé gây yếu cơ, yếu cơ tim, tiểu it, co giật và có thể tir vong do biến chứng gan, thận, phi phổi cấp và kiệt sức. Nhiễm độc mãn tính: Con người hít thở phải bại antimon trong thời gian dài có thể bị th về phối (bụi phổi antinmon), dang xơ hóa phân tin, chủ yếu ở các hạch bạch. Xơ hóa không tiến triển khi tiếp xúc với bụi Sb kết thúc, Bệnh phổi thường đi kè chứngbuồn nôn và nôn, đau đầu, rồi loạn gid ngủ, chóng mặt, Khám lâm sàng thấy có biểu hiện tổn thương hệ thần kinh trung ương, hội chứng suy nhược, tổn thương cơ tim, tổn thương gan, nỗi mắn trên da, viêm nhiễm trong khoang miệng, đôi khi có mủ ở niém mạc miệng làm cho bệnh nhân khó nuốt, tiết nước bot nhỉ xuất hiện đường vin xanh trên lợi, rối loạn tiêu hóa, táo bón hoặc tiêu chảy (có thể có máu), kích thích, ngủ, thể trang y 1, chóng mặt, giảm ham muốn tỉnh dục, giảm, cân, cổ protein trong nước ti, tăng số lượng bach cầu, ting bạch cầu di kiểm, giảm số lượng tiểu cầu “Tác động mãn tinh của kim loại Sb: khi ham lượng Sb trong không khí từ 3,7-9.9 mg/m’ gây ra triệu chứng mỏi mệt, cảm thấy lạnh, thắt ngực, buồn nôn sau ca lâm. „tăng nhiệt độ cơ thể và nổi min đỏ trên da.

Trong điều kiện làm việc mà him lượng Sb; ‘trong không khí từ 0,58-5,5 mg/m’ (thời gian làm việc từ 8 thing đến 2 năm) thi s biểu thay đổi huyết p, thay đổi điện tim. Tiếp xúc với Sb, da bị kích thích ở dạng ngứa, nỗi mẫn, hình thành các mụn nước có mũ. Những vùng da dé tổn thương là đa đầu, cằm, mi mắt và mép, Hiện nay, chưa có nghiên cứu về khả năng gây ung thư của antimon trioxide và trisulfua ở người, nhưng có thé gây các khối u phổi ở chuột. Antimon trioxide có thể sây ung thư cho con người (thuộc nhóm 2B).3 Tình hình khai thác và chế biến quãng antimon trên thé giới 1.1 Trữ lượng quặng antimon trên thé giới "Trữ lượng antimon tên v6 ti đất rit thấp chiếm 1/100 000 trọng lượng của vỏ ái ấUTuy nhiên, những mỏ có thể khai thác được thì tả nguyên lai tương đối phong phú.

Theo báo cáo của tổng cục Địa chất Hoa Kỷ, qua công tác thăm dò khoảng sản anlmon, antimon trên thể giới có trữ lượng là: 430,43.10* tin, trong đó Trung Quốc chiểm 218,45x10° tắn, chiếm 50,7% tổng trữ lượng trên thé giới. Ngoài ra, còn có một lới cũng có tải nguyên quặng antimon lớn như: Bolivia, Nam Phi, Liên Xô cũ. Trữ lượng quặng antimon rên thể giới được thé hiệ ở bảng L2 Bang 1.2 Trữ lượng kim loại antimon trén thể giới Tên nước "Trữ lượng kim loại antimon (10*tấn) Chiém (%)) Trang Quốc 284 507 Bolivia 364 85 Nam Phi 3188 Tả Tiên Xô 213 sã Maxicd 2184 s We 136 32 Toa Ky 1092 26 Ttalya 1183 27 Malaysia 11.83 27 Thổ Nhĩ Kỹ 1093 26 Thấi Lan 9.10 3 Đêm 637 15 Canada 637 15 Tiệp Khắc 455 10 Tổng 48043 1000 (Nguẫn Địa chất Khoáng san, 1998) 1.2 Tình hình khai thắc và chế bién Antimon trên thểgiới Anömon thường tba tại ở dạng solfua kết bợp cũng đồng, chỉ và bạc. Ít tổn tại ở dane nguyên sinh mả thường đi cùng với asen, bitmut, bạc.

Các thân quặng antimon thường. nhỏ nên không được khai thác với quy mô lớn. Thường là sản phẩm phụ tong khái thác các mỏ kim loại có quy mô lớn. Phương pháp khai thác chính là khá thắc lộ thiên Công nghệ tuyển các loại quặng sulfuaantimon đã được nghiên cứu nhiễu ở các nước và đã được áp dụng thành công vào thực tế sản xuất, tạo ra được quặng tinh antimon có him lượng khác nhau, phục vụ tt cho các khâu ly ên kim.