BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------------------- VĂN MINH MẪN NGHIÊN CỨU HIỆU ỨNG TRUYỀN DẪN CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN SẢN LƯỢNG VÀ LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------------------- VĂN MINH MẪN NGHIÊN CỨU HIỆU ỨNG TRUYỀN DẪN CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN SẢN LƯỢNG VÀ LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng Mã số: 60340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS. NGUYỄN NGỌC ĐỊNH TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi với sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn.
Số liệu thống kê được lấy từ các nguồn đáng tin cậy, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm này. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2013 Học Viên Văn Minh Mẫn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ ký hiệu, chữ viết tắt Danh mục các bảng, biểu Danh mục các hình vẽ, đồ thị TÓM TẮT .1 Tổng quan các nội dung chính của luận văn và các vấn đề nghiên cứu.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu.4 Nội dung nghiên cứu. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây .1 Các mô hình lý thuyết liên quan đến truyền dẫn chính sách tiền tệ .1 Mô hình IS-LM .2 Mô hình Mundell – Flemming .2 Các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ.1 Tổng quan các kênh truyền dẫn .2 Kênh tiền tệ .4 Kênh tỷ giá .6 Kênh giá tài sản .7 Kênh kỳ vọng. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Các nghiên cứu thực nghiệm về truyền dẫn chính sách tiền tệ.
Chính sách tiền tệ và các công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam .1 Hệ thống tài chính và vai trò của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam .2 Các công cụ điều hành chính sách tiền tệ ở Việt Nam. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu .1 Các phương pháp định lượng được sử dụng trong nghiên cứu.1 Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu .2 Kiểm định độ trễ cho mô hình nghiên cứu .3 Phân tích hàm phản ứng xung .4 Phân tích phân rã phương sai .2 Mô hình nghiên cứu .3 Lựa chọn các biến cho nghiên cứu .4 Mô tả các biến nghiên cứu .5 Phương pháp nghiên cứu. Nội dung và các kết quả nghiên cứu .1 Kết quả mô hình cơ bản (mô hình gồm 6 biến nội sinh : Y, P, M, R, CR, E và 4 biến ngoại sinh: FO, FR, US, PE).1 Kiểm định tính dừng các biến nghiên cứu.2 Kiểm định độ trễ cho mô hình cơ bản .3 Kết quả phân tích các hàm phản ứng xung .4 Kết quả phân tích phân rã phương sai .2 Phân tích kênh truyền dẫn lãi suất .1 Kiểm định độ trễ cho mô hình điều chỉnh biến lãi suất .2 Phân tích các hàm phản ứng xung(mô hình điều chỉnh biến lãi suất) .3 Phân tích kênh truyền dẫn tín dụng .1 Kiểm định độ trễ cho mô hình điều chỉnh biến tín dụng. 46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Phân tích các hàm phản ứng xung (mô hình điều chỉnh biến tín dụng) .4 Phân tích kênh truyền dẫn tỷ giá .1 Kiểm định độ trễ cho mô hình điều chỉnh biến tỷ giá .2 Phân tích các hàm phản ứng xung (mô hình điều chỉnh biến tỷ giá) 50 6.1 Các kết quả nghiên cứu chủ yếu .2 Gợi ý chính sách .3 Hạn chế của nghiên cứu .4 Đề xuất các nghiên cứu tiếp theo.
57 Tài liệu tham khảo. 60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ KÝ HIỆU, VIẾT TẮT Chữ viết Tên đầy đủ tiếng Việt Tên đầy đủ tiếng Anh tắt ADF Kiểm định Dickey-Fuller Augmented Dickey- Fuller Test AIC Tiêu chuẩn thông tin Akaike Akaike Information Criterion CPI Chỉ số giá tiêu dùng Consumer Price Index DL Ký hiệu dạng sai phân bậc 1 của các Difference of the biến ở dạng logarit logarithm FED Cục dự trữ liên bang Mỹ Federal Reserve System HQ Tiêu chuẩn HQ Hannan-Quinn Criterion IFS Hệ thống dữ liệu tài chính quốc tế của International Financial IMF Statistics IIP Chỉ số sản xuất công nghiệp Index Industry Product IMF Quỹ tiền tệ quốc tế International Monetary Fund L Ký hiệu biến dạng logarit Logarithm LR Tiêu chuẩn LR LR Criterion SBV Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam State Bank of Vietnam SC Tiêu chuẩn Schwarz Schwarz Criterion SVAR Mô hình VAR cấu trúc Structural Vecto Auto- Regression USD Đô la Mỹ US Dollar VAR Mô hình véc tơ tự hồi quy Vecto Auto-Regression VND Việt Nam Đồng Vietnam Dong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BÀNG, BIỂU Bảng 2.1: Tóm tắt một số nghiên cứu chủ yếu Bảng 4.1 Tóm tắt các biến nghiên cứu Bảng 5.1: Kết quả kiểm định tính dừng các biến nghiên cứu Bảng 5.2: Kết quả kiểm định tính dừng các biến dạng sai phân bậc 1 Bảng 5.3 Kết quả kiểm định độ trễ mô hình cơ bản Bảng 5.4 : Kết quả kiểm định độ trễ mô hình điều chỉnh biến lãi suất Bảng 5.5: Kết quả kiểm định độ trễ mô hình điều chỉnh biến tín dụng Bảng 5.6: Kết quả kiểm định mô hình điều chỉnh biến tỷ giá LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 2.1 Chính sách tiền tệ thắt chặt (IS-LM) Hình 2.2 Chính sách tiền tệ mở rộng (IS-LM) Hình 2.3 Chính sách tiền tệ mở rộng (Mundell-Flemming) Hình 2.4 Các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ Hình 2.5 Kênh truyền dẫn lãi suất Hình 2.6 Kênh truyền dẫn tỷ giá Hình 2.7 Kênh truyền dẫn tín dụng Hình 5.1: Phản ứng của sản lượng đối với cung tiền Hình 5.2: Phản ứng của lạm phát đối với cung tiền Hình 5.3 Phản ứng của sản lượng đối với lãi suất Hình 5.4: Phản ứng của lạm phát đối với lãi suất Hình 5.5: Phân rã phương sai biến sản lượng (DLY) Hình 5.6: Phân rã phương sai biến lạm phát (DLP) Hình 5.7 Phản ứng của sản lượng đối với cung tiền (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến lãi suất ) Hình 5.8 Phản ứng của lạm phát đối với cung tiền (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến lãi suất) Hình 5.9 Phản ứng của sản lượng đối với cung tiền (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tín dụng ) Hình 5.10 Phản ứng của lạm phát đối với cung tiền (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tín dụng) Hình 5.11 Phản ứng của sản lượng đối với lãi suất (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tín dụng) Hình 5.12 Phản ứng của lạm phát đối với lãi suất (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tín dụng) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.13 Phản ứng của sản lượng đối với cung tiền (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tỷ giá) Hình 5.14 Phản ứng của lạm phát đối với cung tiền (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tỷ giá) Hình 5.15 Phản ứng của sản lượng đối với lãi suất (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tỷ giá) Hình 5.16 Phản ứng của biến lạm phát đối với lãi suất (mô hình cơ bản và mô hình điều chỉnh biến tỷ giá) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM TẮT Việc nghiên cứu tác động của các công cụ chính sách tiền tệ đến các yếu tố kinh tế vĩ mô quan trọng như sản lượng và lạm phát đã nhận được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu kinh tế ở Việt Nam và trên thế giới. Cũng cùng mục đích đó, luận văn này đi tìm câu trả lời cho câu hỏi “ Liệu rằng sự thay đổi chính sách tiền tệ có ảnh hưởng đến sản lượng và lạm phát ở Việt Nam và các kênh truyền dẫn nào tồn tại cũng như tầm quan trọng của các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam”. Bài nghiên cứu đã sử dụng mô hình SVAR với bộ số liệu từ tháng 1 năm 2008 đến tháng 6 năm 2012 để nghiên cứu hiệu ứng truyền dẫn của chính sách tiền tệ đến sản lượng và lạm phát ở Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, không có hiệu ứng truyền dẫn của chính sách tiền tệ đến sản lượng trong giai đoạn nghiên cứu.Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tồn tại của hiệu ứng truyền dẫn chính sách tiền tệ đến lạm phát, điều này chứng tỏ các công cụ của chính sách tiền tệ có khả năng kiềm chế lạm phát tốt trong giai đoạn nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy trong các kênh truyền dẫn thì kênh truyền dẫn lãi suất đóng vai trò quan trọng nhất trong việc kiềm chế lạm phát trong giai đoạn nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tổng quan các nội dung chính của luận văn và các vấn đề nghiên cứu: Chính sách tiền tệ cùng với chính sách tài khóa là hai công cụ quan trọng để điều tiết nền kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô. Trong khi chính sách tài khóa là một công cụ cứng nhắc khi phải thông qua quá trình hoạch định và phê chuẩn phức tạp thì chính sách tiền tệ lại là một công cụ khá linh hoạt khi mà ngân hàng trung ương có thể vận dụng linh hoạt các công cụ của chính sách tiền tệ theo ý mình.
Việc sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ để kích thích tăng trưởng và kiềm chế lạm phát là mục tiêu quan trọng xuyên suốt trong những năm vừa qua của chính phủ Việt Nam, nhất là trong bối cảnh phải đối phó với những hậu quả của khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Việc nghiên cứu hiệu ứng truyền dẫn của chính sách tiền tệ đến sản lượng và lạm phát sẽ giúp chúng ta có một cái nhìn rõ ràng hơn về tác động của chính sách tiền tệ đến sản lượng và lạm phát ở Việt Nam, để từ đó có thể đưa ra những chính sách phù hợp để kiềm chế lạm phát và kích thích nền kinh tế vượt qua giai đoạn trì trệ hiện nay. Bài nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR với bộ dữ liệu được chọn từ tháng 1 năm 2008 đến tháng 6 năm 2012 để nghiên cứu hiệu ứng truyền dẫn của chính sách tiền tệ ở Việt Nam, giai đoạn nghiên cứu trùng với thời điểm trong và sau khi xảy ra khủng hoảng kinh tế toàn cầu.