Chương 1: Cơ sở lý thuyết và tổng quan nghiên cứu về sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng hài lòng của người lao động tại công ty May liên doanh Plummy, Hà Nội. Chương 4: Một số giải pháp nhằm nâng cao sự hài lòng của người lao động tại công ty May liên doanh Plummy, Hà Nội.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TH C TIỄN VỀ S HÀI LÒNG CỦA NGƢỜI O Đ NG TRONG DOANH NGHIỆP Chương này giới thiệu về cơ sở lý luận về sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp như khái niệm, vai trò, các yếu tố ảnh hưởng tới sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn của một số doanh nghiệp may mặc trong nước. Cơ sở lý luận về sự hài lòng của ngƣời lao động trong doanh nghiệp 1. Khái niệm về sự hài lòng Sự hài lòng trong công việc được xem là một trong các lĩnh vực phức tạp nhất mà các nhà quản trị phải đối mặt ngày nay khi quản trị người lao động. Mỗi một nhà khoa học khi nghiên cứu về sự hài lòng đối với công việc lại đưa ra một khái niệm.
Một số quan điểm tiêu biểu như: Maslow (1943), Adam (1963) và Mc Clellan (1988) cho rằng: “ Sự hài lòng nói chung là giá trị nhận được phải lớn hơn hoặc bằng giá trị kỳ vọng” Theo Hoppock (1935): “Sự hài lòng của người lao động đối với công việc là tổng hợp sự hài lòng về tâm lý, sinh lý, các yếu tố môi trường khiến cho người lao động cảm thấy hài lòng với những việc họ đang làm trong tổ chức của họ”. Wright và Kim (2004): “Sự hài lòng công việc là sư phù hợp giữa những gì nhân viên mong muốn từ công việc, và những gì họ cảm nhận được từ công việc”. Một số nhà nghiên cứu khác cho rằng sự hài lòng công việc là trạng thái cảm xúc tích cực của người lao động với công việc thể hiện quá hành vi, niềm tin của họ (Vroom, 1964; Locke, 1976; Quinn and Staines, 1979; Weiss và cộng sự, 1967). Theo Weiss (1967): “Hài lòng trong công việc là thái độ được thể hiện bằng cảm nhận, niềm tin và hành vi của người lao động”.
Như vậy, có thể thấy sự hài lòng của người lao động đối với công việc có khá nhiều định nghĩa khác nhau. Trong nghiên cứu này, sự hài lòng của người lao động được hiểu là: “Sự hài lòng của người lao động đối với công việc trong doanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 nghiệp là tổng hợp mức độ hài lòng của người lao động. Họ cảm thấy thoải mái, dễ chịu đối với công việc về cảm xúc, suy nghĩ và hành động”. Vai trò của việc xây dựng và duy trì sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp “Việc xây dựng và duy trì sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển và tồn tại của doanh nghiệp.
Cụ thể như sau: - Ảnh hưởng đến hành vi ứng xử của người lao động: Sự hài lòng trong công việc có ảnh hưởng đến hành vi của người lao động tại nơi làm việc như là: sự có mặt tại nơi làm việc; quyết định bỏ việc; quyết định nghỉ hưu; các hành vi rút lui do tâm lý ngại những người, những địa điểm, các hoàn cảnh lạ, các hành vi tự nguyện mang lại lợi ích cho người khác như là tình nguyện, từ thiện, chia sẻ, giúp đỡ những người khác trong tổ chức và xã hội. Nhóm người lao động có mức độ hài lòng cao với công việc thì họ ít có các biểu hiện và hành vi không tốt so với nhóm lao động bất mãn với công việc (Timothy A.Judge và Ryan Klinger, 2008) “- Ảnh hưởng đến lòng trung thành của người lao động với công ty: Giá trị sự hài lòng của người lao động là cực kỳ to lớn, giảm thiểu chi phí thay đổi người lao động chỉ là một ví dụ nhìn thấy được, lợi ích của việc làm hài lòng những người lao động có kinh nghiệm, đáng tin cậy là vô giá. - Về mặt doanh thu: Những NLĐ hài lòng với công việc có khuynh hướng làm việc tốt hơn cả những gì khách hàng mong đợi và luôn có tinh thần làm việc cao ở khả năng tốt nhất của họ. Cả hai đặc điểm này đều rất quan trọng trong việc giữ lại cho công ty những khách hàng trung thành và đem về doanh thu cao.” “- Về mặt chi phí: Những NLĐ hài lòng với DN sẽ ở lại làm việc với công ty lâu dài, điều này sẽ tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp như: chi phí tuyển dụng, chi phí đào tạo nhân viên mới,… Nói cách khác, thay vì chỉ tập trung vào việc níu giữ người lao động thì các nhà quản trị cần tích cực và chủ động hơn nữa trong việc thừa nhận những lợi ích của việc tìm hiểu, quản lý và tăng cường sự hài lòng của người lao động.” LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Lợi ích của việc xây dựng và duy trì sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp “Như đã nói ở trên, sự hài lòng của người lao động là cực kỳ quan trọng trong bất kỳ tổ chức nào dù lớn hay nhỏ. Sự hài lòng của người lao động có tác dụng hai chiều, cả với tổ chức lẫn chính bản thân nhân viên, tuy nhiên mức độ và cường độ quan trọng là có khác nhau. Vì vậy, lợi ích của việc xây dựng và duy trì sự hài lòng của người lao động đối với doanh nghiệp cụ thể như sau: - Đối với doanh nghiệp: Sự hài lòng của nhân viên tác động đến mọi mặt của hoạt động doanh nghiệp bao gồm: + Thứ nhất, là gia tăng hiệu suất nhân sự: NLĐ hài lòng với công việc sẽ có thái độ và hành vi tốt hơn, tận tâm, cống hiến và chủ động học hỏi, phát triển trong công việc. Điều này làm gia tăng năng suất tổng thể của công ty và giúp công ty đạt được các mục tiêu của mình.” + Thứ hai, là duy trì và ổn định được NNL trong công ty, NLĐ hài lòng sẽ có tinh thần gắn bó với doanh nghiệp cao hơn, ít bị dao động bởi những lời mời chào bên ngoài.
Bên cạnh đó, nhân viên sẽ đề cao lợi ích tập thể bởi khi họ muốn gắn bó là họ sẽ “chăm sóc”, “xây dựng” và “bảo vệ” ngôi nhà chung của mình.” + Thứ ba, khi người lao động hài lòng với công việc của mình, họ sẽ ứng xử với khách hàng tốt hơn và do đó sự hài lòng của khách hàng cũng lớn hơn. + Thứ tư, người lao động sẽ truyền thông công ty ra bên ngoài và điều đó giúp công ty thu hút được nhân tài, xây dựng hình ảnh tốt trong con mắt khách hàng và đối tác. + Thứ năm, Công ty sẽ tiết kiệm được tiền dành cho đào tạo ứng viên mới và tuyển dụng ứng viên. + Thứ sáu, Công ty sẽ giảm thiểu được các sai hỏng trong quá trình làm việc cũng như những rủi ro về mặt quy trình bởi nhân viên có trách nhiệm hơn, tâm huyết hơn nên họ luôn nỗ lực để làm tốt hơn công việc của mình.” -Sự hài lòng của NLĐ không chỉ giúp họ gắn bó với DN hơn mà giúp họ củng cố niềm tin của họ với DN.
Khi có niềm tin với DN họ sẽ bắt đầu quan tâm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 đến công việc của mình, cảm thấy có trách nhiệm với tổ chức và tạo ra kết quả tốt hơn để có được sự đánh giá cao từ công ty. Các nhân tố ảnh hưởng tới sự hài lòng của người lao động Có nhiều nhân tố được xác định ảnh hưởng đến sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp. Từ việc nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu trước đây, một số nhân tố được đề cập phổ biến trong các nghiên cứu khác sẽ được kiểm định trong nghiên cứu này, bao gồm: Bố trí sắp xếp và phân công công việc; Tiền lương và phúc lợi; Môi trường và điều kiện làm việc; Đào tạo và thăng tiến trong công việc; Đánh giá kết quả thực hiện công việc và ghi nhận thành tích; Thông tin và truyền thông. Bố trí sắp xếp và phân công công việc Công tác bố trí, sắp xếp công việc được dựa trên bản mô tả và bản tiêu chuẩn công việc.
DN cần bố trí sắp xếp, phân công công việc dựa trên năng lực, kinh nghiệm, trình độ chuyên môn của NLĐ. Mỗi người lao động sẽ được phân công với công việc phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ của người lao động. Điều này được kiểm chứng qua các nghiên cứu của một số tác giả trên thế giới như của Smith (1969) với hệ thống thang đo mô tả công việc JDI, Jonh.D Pettit và cộng sự (1997), T.Ramayah và cộng sự (2001), Kinicki và cộng cự (2002), Luddy (2005). Tại Việt Nam cũng có nhiều tác giả đã nghiên cứu như Trần Kim Dung (2005), Nguyễn Liên Sơn (2008), Nguyễn Thị Thu Thủy (2011).
Tất cả đều cho thấy bản chất đặc điểm của công việc được giao có ảnh hưởng đến sự hài lòng của người lao động về công việc. Tiền lương và phúc lợi Tiền lương có thể có nhiều tên gọi khác nhau như thù lao lao động, thu nhập lao động,… Để xác định lương thưởng cho cán bộ nhân viên, các tổ chức cần xây dựng một hệ thống lương thưởng, phúc lợi khoa học và phù hợp, để đảm bảo sự công bằng cho cán bộ nhân viên, sự cân bằng giữa tiền lương, phúc lợi và mức thưởng, và giúp quản lý quỹ lương một cách hiệu quả. Từ đó, hệ thống sẽ hỗ trợ tổ chức duy LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 trì sự cạnh tranh trên thị trường lao động ngày nay và đảm bảo tính bền vững trong tương lai. Việc xây dựng hệ thống tiền lương rõ ràng, minh bạch, tiền lương tương xứng với năng suất lao động, thời gian trả lương đúng hạn, cùng với các chế độ phúc lợi đảm bảo quyền lợi cho người lao động là một trong những yếu tố quan trọng nâng cao sự hài lòng của người lao động trong doanh nghiệp.
Tiền lương và phúc lợi thể hiện ở nhu cầu sinh lý và an toàn của Maslow, là yếu tố quan trọng để cho người lao động cảm thấy hài lòng với doanh nghiệp (Smith, 1969; Kovach.1987; Charles & Marshall, 1992; Simons và Enz, 1995). Lương cao là cần thiết, tuy nhiên việc quan trọng hơn là sự công bằng trong trả lương có mối tương quan mạnh mẽ đến quyết định gắn bó và sự hài lòng của người lao động tại doanh nghiệp.