Nghiên cứu sinh trưởng của Bạch Đàn trong công tác trồng rừng tại Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Nghiên cứu sinh trưởng của một số dòng bạch đàn trồng thuần loài phục vụ cho công tác trồng rừng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hữu Vĩnh
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu sinh trưởng của Bạch Đàn trong công tác trồng rừng tại Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về sinh trưởng của Bạch Đàn trong trồng rừng

Bạch Đàn, một trong những loài cây chủ lực trong công tác trồng rừng tại Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc, đã được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi. Loài cây này không chỉ có khả năng sinh trưởng nhanh mà còn cung cấp nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp. Nghiên cứu về sinh trưởng của Bạch Đàn giúp hiểu rõ hơn về quy trình phát triển và các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất của cây.

1.1. Đặc điểm sinh học của Bạch Đàn

Bạch Đàn có nhiều loài khác nhau, mỗi loài có đặc điểm sinh học riêng. Chúng thường phát triển tốt ở những vùng có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. Đặc điểm này giúp Bạch Đàn trở thành lựa chọn hàng đầu cho việc trồng rừng tại nhiều khu vực.

1.2. Vai trò của Bạch Đàn trong công tác trồng rừng

Bạch Đàn không chỉ cung cấp gỗ mà còn cải thiện chất lượng đất và môi trường sinh thái. Việc trồng Bạch Đàn giúp tăng cường độ che phủ rừng, giảm thiểu xói mòn đất và bảo vệ nguồn nước.

II. Thách thức trong việc trồng Bạch Đàn tại Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc

Mặc dù Bạch Đàn có nhiều ưu điểm, nhưng việc trồng loài cây này cũng gặp phải không ít thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, sâu bệnh và điều kiện đất đai không phù hợp có thể ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây. Đánh giá những thách thức này là cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh trưởng

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của Bạch Đàn. Nghiên cứu cho thấy, cây Bạch Đàn nhạy cảm với các điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

2.2. Sâu bệnh và ảnh hưởng đến năng suất

Sâu bệnh là một trong những nguyên nhân chính làm giảm năng suất của Bạch Đàn. Việc phát hiện sớm và có biện pháp phòng trừ kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ cây trồng.

III. Phương pháp trồng Bạch Đàn hiệu quả tại Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc

Để tối ưu hóa sinh trưởng của Bạch Đàn, Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc đã áp dụng nhiều phương pháp trồng và chăm sóc khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp cây phát triển tốt mà còn nâng cao năng suất gỗ.

3.1. Kỹ thuật trồng Bạch Đàn

Kỹ thuật trồng Bạch Đàn bao gồm việc chọn giống, chuẩn bị đất và thời điểm trồng. Việc lựa chọn giống cây phù hợp với điều kiện địa phương là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển tốt nhất.

3.2. Quy trình chăm sóc cây Bạch Đàn

Quy trình chăm sóc bao gồm tưới nước, bón phân và phòng trừ sâu bệnh. Chăm sóc đúng cách giúp cây Bạch Đàn phát triển mạnh mẽ và đạt năng suất cao.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về Bạch Đàn

Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng của Bạch Đàn đã mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn trong công tác trồng rừng. Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường.

4.1. Kết quả đạt được từ việc trồng Bạch Đàn

Nghiên cứu cho thấy, việc trồng Bạch Đàn đã giúp tăng cường độ che phủ rừng và cải thiện chất lượng đất. Năng suất gỗ cũng được nâng cao đáng kể nhờ áp dụng các phương pháp chăm sóc khoa học.

4.2. Ứng dụng Bạch Đàn trong công nghiệp

Gỗ Bạch Đàn được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp chế biến gỗ, sản xuất giấy và nhiều lĩnh vực khác. Việc phát triển Bạch Đàn không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và tương lai của Bạch Đàn trong trồng rừng

Bạch Đàn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong công tác trồng rừng tại Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc. Với những nghiên cứu và ứng dụng khoa học, tương lai của Bạch Đàn hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho ngành lâm nghiệp.

5.1. Tương lai của Bạch Đàn trong ngành lâm nghiệp

Với nhu cầu gỗ ngày càng tăng, Bạch Đàn sẽ tiếp tục được phát triển và ứng dụng rộng rãi. Các nghiên cứu mới sẽ giúp cải thiện giống cây và quy trình trồng trọt.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Công ty Lâm nghiệp Đông Bắc sẽ tiếp tục tập trung vào phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm từ Bạch Đàn. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn V¨n Trung “Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña mét sè dßng B¹ch ®µn trång thuÇn loµi phôc vô cho c«ng t¸c trång rõng t¹i c«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c” LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp Hµ Néi, n¨m 2008 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn V¨n Trung “Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña mét sè dßng B¹ch ®µn trång thuÇn loµi phôc vô cho c«ng t¸c trång rõng t¹i c«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c” Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp C¸n bé h­íng dÉn: PGS.TS NguyÔn H÷u VÜnh Hµ Néi, n¨m 2008 1 §Æt vÊn ®Ò B¹ch ®µn ®­îc trång ë nhiÒu vïng, nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi. Do cã nh÷ng ­u ®iÓm v­ît tréi vÒ sinh tr­ëng, ®a d¹ng s¶n phÈm vµ thÝch nghi ®­îc víi nhiÒu d¹ng lËp ®Þa mµ B¹ch ®µn ®­îc chän lµ mét trong nh÷ng c©y chñ lùc ®Ó trång rõng cung cÊp s¶n phÈm cho c«ng nghiÖp vµ d©n dông. Cho dï cßn nhiÒu tranh luËn vÒ tÝnh æn ®Þnh vµ ¶nh h­ëng cña rõng trång B¹ch ®µn ®Õn m«i tr­êng sinh th¸i th× trªn thùc tÕ, rõng trång B¹ch ®µn ®· vµ ®ang t¨ng rÊt nhanh c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng. Rõng trång B¹ch ®µn ®· vµ ®ang ®ãng vai trß quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña nhiÒu quèc gia vµ vïng l·nh thæ, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, n©ng cao ®êi sèng cho ng­êi d©n vïng nói.

ë ta, B¹ch ®µn ®­îc dÉn gièng vµo trång tõ nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû XX, ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ B¹ch ®µn nh­ng chñ yÕu lµ rõng trång b»ng c©y h¹t. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhê cã nhiÒu tiÕn bé khoa häc trong c«ng t¸c trång rõng, nu«i cÊy m« vµ d©m hom mµ diÖn tÝch rõng trång B¹ch ®µn b»ng c©y m« hom t¨ng lªn rÊt nhanh, thay thÕ dÇn cho c©y h¹t. Trong khi ®ã nh÷ng nghiªn cøu vÒ rõng trång B¹ch ®µn b»ng c©y m« hom ch­a nhiÒu, ch­a toµn diÖn hoÆc nghiªn cøu míi chØ dõng l¹i ë mét vµi n¨m ®Çu. Víi 19 triÖu ha ®Êt l©m nghiÖp, trong ®ã trªn 6 triÖu ha ®Êt trèng ®åi träc, nhiÒu n¬i ®Êt ®ai ®· bÞ tho¸i ho¸, tr­íc søc Ðp vÒ nhu cÇu gç nguyªn liÖu kh«ng ngõng t¨ng lªn, yªu cÇu ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng th× viÖc nghiªn cøu rõng trång B¹ch ®µn b»ng c©y m« hom cã ý nghÜa rÊt lín vÒ c¶ lý luËn vµ thùc tiÔn.

C«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c ®­îc nhµ n­íc giao nhiÖm vô trång rõng s¶n xuÊt, cung cÊp gç nguyªn liÖu cho ngµnh than, cho c¸c nhµ m¸y v¸n d¨m, v¸n bãc, cung cÊp gç gia dông vµ cñi cho nh©n d©n, lµm dÞch vô vÒ gièng c©y vµ kü thuËt trång rõng trong vïng §«ng B¾c. C«ng ty ®· ®­îc nhµ n­íc giao cho gÇn 23 ngh×n ha ®Êt ®Ó trång rõng nguyªn liÖu, trong diÖn tÝch nµy chñ yÕu lµ ®Êt Feralit ph¸t triÓn trªn ®¸ mÑ PhiÕn th¹ch sÐt vµ ®¸ mÑ Sa th¹ch. Trung b×nh mçi n¨m c«ng ty trång 1.000 ha rõng B¹ch ®µn thuÇn loµi theo m« h×nh th©m 2 canh víi chu kú 7 n¨m. §Õn nay, trªn 70% diÖn tÝch rõng cña c«ng ty ®­îc trång b»ng c©y B¹ch ®µn m« hom.

NhiÒu dßng B¹ch ®µn ®· ®­îc trång ë ®©y nh­ng viÖc nghiªn cøu vÒ c¸c ®èi t­îng nµy cßn rÊt h¹n chÕ. §Ó cã c¬ së khoa häc cho viÖc chän ®Êt, chän dßng B¹ch ®µn vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p kü thuËt nh»m ®em l¹i hiÖu qu¶ cao trong trång rõng nguyªn liÖu b»ng c©y B¹ch ®µn, chóng t«i thùc hiÖn ®Ò tµi: “ Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña mét sè dßng B¹ch ®µn trång thuÇn loµi phôc vô cho c«ng t¸c trång rõng t¹i C«ng ty L©m nghiÖp §«ng B¾c ”. 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÒ vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.1, Mét sè nghiªn cøu c¬ b¶n trªn thÕ giíi vÒ B¹ch ®µn.1, Kh¸i qu¸t vÒ B¹ch ®µn trªn thÕ giíi. * Theo Murray Bail, B¹ch ®µn xuÊt hiÖn trªn tr¸i ®Êt c¸ch ®©y kho¶ng 30 ®Õn 50 triÖu n¨m vµ ®­îc c¸c nhµ th¸m hiÓm ch©u ©u ph¸t hiÖn vµo nh÷ng n¨m 1770 t¹i Australia.

§Õn nay, trªn toµn thÕ giíi ®· cã sè liÖu thèng kª vÒ h¬n 700 loµi B¹ch ®µn, gi÷a c¸c loµi cã sù kh¸c nhau rÊt lín vÒ kÝnh th­íc, h×nh d¹ng vµ mµu s¾c. B¹ch ®µn vµ ®­îc xem lµ mét trong nh÷ng loµi c©y cao nhÊt trªn thÕ giíi ( t¹i Australia loµi E. §a sè c¸c loµi B¹ch ®µn cã nguån gèc t¹i Australia, mét sè Ýt loµi cã nguån gèc t¹i New Guinea, Indonesia vµ mét loµi t¹i B¾c cña quÇn ®¶o Philippines [41]. HÇu hÕt c¸c loµi B¹ch ®µn cã biªn ®é sinh th¸i réng, søc ®Ò kh¸ng cao, t¸i sinh m¹nh, lµ c©y cã gi¸ trÞ sö dông nhiÒu mÆt, gç cho c«ng nghiÖp ( giÊy, khai th¸c má, than ch× ), gç x©y dùng, tinh dÇu, ta nanh, mËt hoa, cñi.

§Õn nay, thÕ giíi ®· cã h¬n 90 n­íc trång B¹ch ®µn, ®a sè c¸c n­íc nµy n»m ë vïng nhiÖt ®íi hoÆc cËn nhiÖt ®íi, mét sè n­íc ®øng ®Çu vÒ trång B¹ch ®µn lµ Braxin, Nam Phi, Ên §é, Trung quèc, C«ng G«, Bå ®µo nha, T©y ban nha, Israel, Chile [51]. * Vµo ®Çu nh÷ng n¨m 1950, B¹ch ®µn ®­îc cho lµ loµi c©y kh«ng thÓ nh©n gièng b»ng hom cµnh, nh­ng nhê cã sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ vÒ khoa häc c«ng nghÖ, ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖ sinh häc øng dông trong l©m nghiÖp, ®Õn nay B¹ch ®µn ®­îc xem lµ 1 trong nh÷ng c©y l©m nghiÖp dÔ nh©n hom nhÊt. TØ lÖ ra rÔ cña hom B¹ch ®µn phô thuéc vµo loµi c©y, mïa vô nh©n hom vµ c¸c biÖn ph¸p xö lý ra rÔ. §a sè c¸c loµi B¹ch ®µn ®­îc nh©n hom tõ th¸ng 9 n¨m tr­íc ®Õn th¸ng 3 n¨m sau, tØ lÖ ra rÔ ®¹t tõ 49 ®Õn 95 % [26].

* §Õn nay, trªn toµn thÕ giíi ®· trång ®­îc h¬n 225 triÖu ha rõng, trong ®ã 3 lo¹i c©y Th«ng, Sa méc vµ B¹ch ®µn chiÕm tíi 51 % tæng diÖn tÝch ( t­¬ng ®­¬ng víi 115 triÖu ha ). Rõng tù nhiªn ngµy cµng bÞ suy gi¶m c¶ vÒ sè l­îng 4 vµ chÊt l­îng, nh÷ng n¨m gÇn ®©y, trung b×nh mçi n¨m toµn thÕ giíi mÊt 7.3 triÖu ha rõng tù nhiªn. C«ng nghiÖp chÕ biÕn, thÞ tr­êng th­¬ng m¹i gç vµ c¸c s¶n phÈm tõ gç ngµy cµng ph¸t triÓn, n¨m 2004 th­¬ng m¹i gç trßn c«ng nghiÖp lµ 120 triÖu m3, chiÕm 7% s¶n phÈm toµn cÇu víi gi¸ trÞ 327 triÖu ®« la. Nhu cÇu vÒ gç ngµy cµng t¨ng, gç dïng lµm chÊt ®èt còng ®ãng vai trß rÊt quan träng, ®Æc biÖt t¹i ch©u Phi, trung b×nh trªn thÕ giíi hµng n¨m cã tíi 40% tæng l­îng gç lÊy ra tõ rõng sö dông lµm chÊt ®èt.

V× vËy, trång rõng b»ng c¸c loµi c©y mäc nhanh trong ®ã cã B¹ch ®µn ®ang ®­îc nhiÒu n­íc khu vùc ch©u ¸, ch©u Phi vµ MÜ la tinh quan t©m rÊt lín [49].Blake lµ c©y b¶n ®Þa cña Indonesia, ph©n bè chñ yÕu ë c¸c ®¶o Timor, Flores, Wetar, Lembata, Alor, Adonara vµ Plantar víi ®é cao tuyÖt ®èi tõ 180 ®Õn 3000 m, l­îng m­a b×nh qu©n n¨m tõ 700 ®Õn 2500 mm, nhiÖt ®é b×nh qu©n n¨m tõ 24 ®Õn 28oc, mçi n¨m cã tõ 2 ®Õn 8 th¸ng mïa kh«, chÞu ®­îc ®Êt nghÌo xÊu vµ thÝch hîp víi ®Êt cã ®é Èm cao trong mïa kh«. Lµ loµi c©y cã biÕn ®éng lín vÒ mµu s¾c cña vá, h×nh d¹ng vµ kÝch th­íc cña qu¶, c©y th­êng cao tõ 25 ®Õn 45 m víi ®­êng kÝnh tíi 1 m, trong ®iÒu kiÖn thÝch hîp cã thÓ cao tíi 50 m vµ ®­êng kÝnh tíi 2 m, th©n th¼ng vµ thon ®Òu ®Õn ®é cao 2/3 chiÒu cao th©n c©y. Ra hoa kÕt qu¶ sau khi c©y ®­îc 2 ®Õn 3 tuæi, th­êng ra hoa vµo mïa kh« vµ 6 th¸ng sau th× qu¶ chÝn, thô phÊn nhê giã, c«n trïng, chim vµ mét sè ®éng vËt cã vó, th­êng lai tù nhiªn víi E.grandis ®Ó t¹o ra c¬ thÓ lai, trung b×nh tõ 400000 ®Õn 700000 h¹t/kg. Mét sè xuÊt xø nguyªn sinh cña loµi nµy t¹i Indonesia ®ang bÞ ®e do¹ nghiªm träng [42], [43].2, Sinh tr­ëng cña rõng trång B¹ch ®µn.

* T¹i Brazin: B¹ch ®µn ®­îc dÉn gièng vµo trång tõ nh÷ng n¨m 1910 víi môc ®Ých lµ cung cÊp nguyªn liÖu cho ngµnh c«ng nghiÖp gç trßn, than gç vµ phßng hé ®ång ruéng. Tr­íc nh÷ng n¨m 1980, B¹ch ®µn ®­îc trång réng r·i b»ng nguån h¹t thu h¸i t¹i chç cña c¸c loµi E.alba, n¨ng suÊt ®¹t tõ 13 ®Õn 35 m3/ha/n¨m, sinh tr­ëng vµ n¨ng suÊt rõng trång dao 5 ®éng trong ph¹m vi rÊt lín. Sau n¨m 1980, nhê cã sù kÕt hîp gi÷a chän läc dßng v« tÝnh víi nh©n gièng b»ng hom ®Ó trång rõng mµ n¨ng suÊt rõng trång kh«ng ngõng t¨ng lªn, b×nh qu©n ®¹t tõ 45 ®Õn 75 m3/ha/n¨m, mét sè diÖn tÝch trång thÝ nghiÖm ®¹t 100 m3/ha/n¨m. Cïng víi môc tiªu n¨ng suÊt rõng trång th× c¸c vÊn ®Ò t¨ng tØ träng gç, t¨ng n¨ng suÊt bét giÊy, gi¶m tØ lÖ vá còng ®­îc quan t©m nghiªn cøu [26].

Brazin lµ 1 trong nh÷ng n­íc ®øng ®Çu thÕ giíi vÒ diÖn tÝch vµ n¨ng suÊt rõng trång B¹ch ®µn. §Õn nay, Brazil ®· cã trªn 5 triÖu ha rõng trång B¹ch ®µn, trong ®ã 2 triÖu ha rõng c«ng nghiÖp ®Ó s¶n xuÊt than ch×. Nhê cã c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý phï hîp mµ rõng trång B¹ch ®µn ®· ®­îc duy tr× vµ ph¸t triÓn æn ®Þnh [44]. * T¹i Congo: Tõ n¨m 1972 ®· thùc hiÖn nh©n hom vµ trång c¸c dßng B¹ch ®µn ­u viÖt ®­îc chän läc tõ nh÷ng c©y lai tù nhiªn vµ nh©n t¹o.

Tõ n¨m 1978, n­íc nµy ®· tiÕn hµnh trång rõng c«ng nghiÖp b»ng c©y B¹ch ®µn hom, t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña rõng trång b»ng mét sè dßng v« tÝnh ®­îc chän lµ 35 m3/ha/n¨m, trong khi ®ã cña rõng trång b»ng h¹t lµ tõ 12 ®Õn 25 m3/ha/n¨m. Tiªu chuÈn ®Ó lùa chän c¸c dßng v« tÝnh B¹ch ®µn ë ®©y lµ h×nh d¹ng th©n c©y, n¨ng suÊt rõng, kh¶ n¨ng ra rÔ cña hom vµ chÊt l­îng gç ®Ó lµm bét giÊy [26]. * T¹i Nam phi: Tõ ®Çu nh÷ng n¨m 1980 ®· thùc hiÖn trång rõng B¹ch ®µn ®Ó cung cÊp gç cho ngµnh c«ng nghiÖp giÊy b»ng c©y hom cña c¸c dßng B¹ch ®µn ®­îc tuyÓn chän. T¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña rõng trång b»ng c©y h¹t lµ 21 m3/ha/n¨m nh­ng b»ng c©y hom cña mét sè dßng tèt nhÊt lµ 40 m3/ha/n¨m.

Rõng trång b»ng c¸c dßng v« tÝnh sinh tr­ëng ®ång ®Òu h¬n so víi c©y h¹t, c©y trång tõ h¹t cã hÖ sè biÕn ®éng vÒ chiÒu cao lµ 11.3 % trong khi ®ã c©y trång tõ hom cã hÖ sè biÕn ®éng vÒ chiÒu cao lµ < 10.