Luận án tiến sĩ về sinh học và nhân giống rong bắp sú Kappaphycus striatus

Luận án tiến sĩ nghiên cứu sinh học sinh thái và nhân giống rong bắp sú Kappaphycus striatus, đóng góp quan trọng cho ngành thủy sản.

• Tác giả: Vũ Thị Mơ
• Người hướng dẫn: Dương Tấn Nhựt
• Trường học: Học Viện Khoa Học Và Công Nghệ
• Chuyên ngành: Thủy Sinh Vật Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Sinh Học, Sinh Thái Và Nhân Giống Rong Bắp Sú – Kappaphycus Striatus (F. Schmitz) Doty Ex P. Silva, 1996
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Khánh Hòa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu sinh học rong bắp sú Kappaphycus striatus

Rong bắp sú, hay còn gọi là Kappaphycus striatus, là một trong những loài rong biển quan trọng trong ngành thủy sản và dược phẩm. Loài rong này không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao mà còn chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học. Nghiên cứu về sinh học và nhân giống rong bắp sú đang trở thành một lĩnh vực quan trọng nhằm đảm bảo nguồn cung và chất lượng cho ngành công nghiệp. Việc hiểu rõ về đặc điểm sinh học của loài rong này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình nuôi trồng và nhân giống.

1.1. Đặc điểm sinh học và sinh thái của Kappaphycus striatus

Kappaphycus striatus thuộc ngành rong đỏ, phân bố chủ yếu ở vùng biển nhiệt đới. Loài rong này phát triển tốt trong môi trường nước có độ mặn cao và cường độ ánh sáng mạnh. Đặc điểm sinh học của rong bắp sú bao gồm khả năng sinh trưởng nhanh và khả năng thích nghi với điều kiện môi trường khác nhau.

1.2. Giá trị kinh tế và ứng dụng của rong bắp sú

Rong bắp sú được sử dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm và dược phẩm. Nó là nguồn nguyên liệu chính để chiết xuất Kappa-carrageenan, một hợp chất có giá trị cao trong công nghiệp thực phẩm. Ngoài ra, rong bắp sú còn được sử dụng làm phân bón và trong sản xuất ethanol sinh học.

II. Thách thức trong việc nhân giống rong bắp sú Kappaphycus striatus

Mặc dù rong bắp sú có nhiều lợi ích, nhưng việc nhân giống loài này gặp phải nhiều thách thức. Sự suy giảm chất lượng giống và sự thoái hóa do nhân giống không chọn lọc đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh, ảnh hưởng đến sự phát triển của rong bắp sú.

2.1. Vấn đề suy giảm chất lượng giống rong bắp sú

Việc nhân giống rong bắp sú chủ yếu dựa vào phương pháp sinh sản sinh dưỡng, dẫn đến sự suy giảm sức sống và chất lượng giống. Điều này đã làm giảm khả năng cạnh tranh của rong bắp sú trên thị trường.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến rong bắp sú

Biến đổi khí hậu đã gây ra những thay đổi lớn trong môi trường sống của rong bắp sú. Nhiệt độ tăng cao và sự thay đổi độ mặn có thể làm giảm năng suất và chất lượng của loài rong này, đồng thời gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

III. Phương pháp nhân giống rong bắp sú Kappaphycus striatus hiệu quả

Để khắc phục những thách thức trong việc nhân giống rong bắp sú, phương pháp nuôi cấy in vitro đã được áp dụng. Phương pháp này không chỉ giúp tạo ra nguồn giống sạch bệnh mà còn tăng cường năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nuôi cấy in vitro có thể tạo ra giống rong bắp sú với khả năng sinh trưởng tốt hơn.

3.1. Quy trình nhân giống in vitro rong bắp sú

Quy trình nhân giống in vitro bao gồm các bước như tạo nguồn vật liệu ban đầu, cảm ứng mô sẹo, và tái sinh phôi vô tính. Mỗi bước đều cần được thực hiện trong điều kiện kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng giống.

3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhân giống in vitro

Nhiều yếu tố như môi trường dinh dưỡng, ánh sáng, và nhiệt độ có ảnh hưởng lớn đến quá trình nhân giống in vitro. Việc tối ưu hóa các yếu tố này sẽ giúp tăng cường hiệu quả của quy trình nhân giống.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về rong bắp sú

Nghiên cứu về rong bắp sú đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong việc cải thiện chất lượng giống và năng suất. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường biển. Việc phát triển bền vững ngành nuôi trồng rong bắp sú là một mục tiêu quan trọng.

4.1. Kết quả nghiên cứu về chất lượng carrageenan

Nghiên cứu cho thấy rong bắp sú có nguồn gốc in vitro có hàm lượng và chất lượng carrageenan cao hơn so với giống truyền thống. Điều này mở ra cơ hội mới cho ngành công nghiệp thực phẩm và dược phẩm.

4.2. Ứng dụng trong sản xuất thực phẩm và dược phẩm

Rong bắp sú không chỉ được sử dụng trong ngành thực phẩm mà còn trong sản xuất dược phẩm. Việc phát triển các sản phẩm từ rong bắp sú sẽ giúp nâng cao giá trị kinh tế cho người nuôi trồng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu rong bắp sú

Nghiên cứu về rong bắp sú Kappaphycus striatus đã chỉ ra nhiều tiềm năng trong việc phát triển bền vững ngành nuôi trồng rong biển. Việc áp dụng các phương pháp nhân giống hiện đại sẽ giúp cải thiện chất lượng và năng suất. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho ngành thủy sản và bảo vệ môi trường.

5.1. Tương lai của ngành nuôi trồng rong bắp sú

Ngành nuôi trồng rong bắp sú có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới và phương pháp nhân giống hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc cải thiện quy trình nhân giống và phát triển các sản phẩm mới từ rong bắp sú. Điều này sẽ giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường và bảo vệ môi trường biển.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ sinh học chuyên ngành Thủy sinh vật học (mã số: 9 42 01 08) của nghiên cứu sinh Vũ Thị Mơ, được thực hiện tại Học viện Khoa học và Công nghệ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam dưới sự hướng dẫn của GS. Dương Tấn Nhựt và GS. Nguyễn Ngọc Lâm, mang tiêu đề: "Nghiên cứu sinh học, sinh thái và nhân giống rong Bắp sú – Kappaphycus striatus (F. Schmitz) Doty ex P. Silva, 1996". Công trình được bảo vệ năm 2022 tại Khánh Hòa.

Rong Bắp sú (Kappaphycus striatus) là loài rong biển thuộc ngành rong đỏ (Rhodophyta), có giá trị kinh tế nhờ hàm lượng carrageenan (đặc biệt là kappa-carrageenan), khoáng chất, 18 loại axit amin, chất xơ thô, axit béo omega-3 và các hoạt chất sinh học phục vụ công nghiệp thực phẩm, dược phẩm và nông nghiệp. Loài rong này được di trồng từ Philippines vào vùng biển các tỉnh miền Trung Việt Nam từ năm 2005. Ban đầu, rong thể hiện tốc độ tăng trưởng cao, thích nghi với các thủy vực có độ mặn ổn định. Tuy nhiên, sau gần hai mươi năm nuôi trồng, phương pháp sinh sản sinh dưỡng truyền thống (cắt đoạn tản rong) là con đường duy nhất được áp dụng liên tục mà không qua chọn lọc giống. Quá trình này dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống, suy giảm sức sống, suy giảm tốc độ tăng trưởng, biến đổi tỷ lệ khô/tươi cũng như suy giảm chất lượng carrageenan. Đồng thời, dưới tác động của biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường biển, các dịch bệnh như bệnh trắng nhũn thân (ice-ice) và bệnh do thực vật phụ sinh (Neosiphonia sp.) bùng phát thường xuyên, làm suy giảm nghiêm trọng sản lượng rong thu hoạch.

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là: Cho đến thời điểm thực hiện luận án, chưa có công trình nào đánh giá cụ thể mức độ biến đổi đặc điểm sinh học và thoái hóa giống của các dòng rong Bắp sú tại các vùng nuôi trọng điểm ở Việt Nam sau gần hai mươi năm di trồng. Đồng thời, trên thế giới và tại Việt Nam, các nghiên cứu nhân giống in vitro loài Kappaphycus striatus qua con đường phát sinh phôi vô tính từ mô sẹo còn rất hạn chế, chưa có quy trình nhân giống hoàn chỉnh nào được thiết lập để tạo ra nguồn giống sạch bệnh, phục tráng phẩm chất và thích nghi tốt ngoài tự nhiên.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được văn bản xác định gồm 3 nội dung cụ thể:

1. Tìm được dòng rong có đặc điểm sinh học phù hợp để làm vật liệu nghiên cứu tạo ra nguồn giống chất lượng cao bằng phương pháp nuôi cấy in vitro.
2. Nghiên cứu để tìm ra các điều kiện nuôi cấy in vitro thích hợp cho các quá trình phát sinh hình thái khác nhau (cảm ứng mô sẹo, phát sinh phôi và tái sinh cây con hoàn chỉnh…) của rong Bắp sú.
3. Đánh giá chất lượng cây giống có nguồn gốc in vitro của rong Bắp sú thông qua khả năng thích nghi ngoài tự nhiên, hàm lượng cũng như chất lượng carrageenan.

Đối tượng nghiên cứu: Các dòng rong thuộc loài rong Bắp sú (Kappaphycus striatus) đang được nuôi trồng tại vịnh Vân Phong và vịnh Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa (gồm dòng rong nâu Sacol, nâu Payaka và xanh Sacol; trong đó dòng rong nâu Sacol được lựa chọn để nghiên cứu quy trình vi nhân giống).

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Nghiên cứu in vitro và giải phẫu hiển vi được thực hiện tại phòng Vật liệu Hữu cơ từ Tài nguyên biển (Viện Nghiên cứu và Ứng dụng công nghệ Nha Trang), phòng Sinh học phân tử và Chọn tạo giống cây trồng (Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên), và phòng Sinh vật phù du (Viện Hải dương học). Thí nghiệm sinh thái và đánh giá nuôi trồng tự nhiên được triển khai tại Sũng Ké thuộc vịnh Vân Phong (tọa độ 109°10’–109°26’ Đ, 12°29’–12°48’ B) và Mỹ Ca thuộc vịnh Cam Ranh (tọa độ 11°54’4” B, 109°9’54” Đ), tỉnh Khánh Hòa.
• Phạm vi thời gian: Luận án được thực hiện từ tháng 11/2016 đến tháng 11/2020. Trong đó: đánh giá đặc điểm sinh học ngoài tự nhiên từ tháng 01 đến tháng 04/2017; các thí nghiệm nuôi cấy in vitro từ tháng 04/2017 đến tháng 06/2019; thí nghiệm nuôi thích nghi bán tự nhiên từ tháng 07 đến tháng 12/2019; thí nghiệm thích nghi ngoài tự nhiên từ tháng 10/2019 đến tháng 03/2020.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Về phân loại học, loài rong Bắp sú ban đầu được Schmitz (1895) mô tả dưới tên Eucheuma striatum. Đến năm 1989, Doty tách các loài chứa kappa-carrageenan sang chi mới Kappaphycus. Năm 1996, Liao hiệu chỉnh danh pháp khoa học thành Kappaphycus striatus (F. Schmitz) Doty ex P. Silva. Trên thế giới có 6 dòng rong Bắp sú nuôi trồng phổ biến gồm: dòng Kab Kab (Tawi-Tawi), dòng đỏ Payaka (Bohol), dòng xanh Sacol (Palawan), dòng nâu Sacol (Zamboanga), dòng nâu Payaka (Bohol) và dòng xanh Sacol (Guimaras). Năm 2005, ba dòng (nâu Sacol, xanh Sacol, nâu Payaka) được di trồng vào miền Trung Việt Nam.

Về sinh học, sinh thái và nuôi trồng: Nhiều tác giả quốc tế đã nghiên cứu các yếu tố nhiệt độ, độ mặn, ánh sáng, dinh dưỡng ảnh hưởng đến sinh trưởng của chi Kappaphycus và Eucheuma:

• Dawes và cộng sự (1994) ghi nhận nhiệt độ 25°C và cường độ ánh sáng 145 μmol photons.m⁻².s⁻¹ cho tốc độ tăng trưởng 2,21 – 2,76%/ngày ở E. denticulatum.
• Hurtado và cộng sự (2001, 2008, 2009) đánh giá tốc độ tăng trưởng của K. striatus và K. alvarezii khi nuôi bằng lồng lưới nổi, độ sâu 0,5 m, mật độ 8,4 – 12 cây/m² đạt 3,5 – 7,2%/ngày; bổ sung phân bón dịch chiết rong nâu Ascophyllum nodosum (AMPEP) thúc đẩy tốc độ tăng trưởng đạt 3,1 – 5,6%/ngày và hàm lượng carrageenan đạt 33,3 – 44,65%.
• Hayashi và cộng sự (2007, 2010), Reddy và cộng sự (2003, 2008) xác định nhiệt độ tối thích của rong sụn trong khoảng 21 – 31°C và độ mặn từ 28 – 35‰; nhiệt độ vượt quá 35°C làm rong chết hàng loạt.
• Tác động dịch bệnh: Vairappan (2006) và Critchley chỉ rõ bệnh trắng nhũn thân (ice-ice) và thực vật phụ sinh (Neosiphonia sp.) là nguyên nhân làm giảm năng suất, gây suy thoái các vùng nuôi trồng rong biển nhiệt đới.

Về vi nhân giống in vitro:

• Khử trùng: Saga và cộng sự (1982), Bradley và cộng sự (1988) công bố sử dụng hỗn hợp kháng sinh (penicillin G, streptomycin sulfate, kanamycin, neomycin, nystatin, amphotericin B) để diệt vi khuẩn, nấm ký sinh sâu trong mô rong. Nhược điểm của kháng sinh là thời gian xử lý kéo dài (từ 2 đến 14 ngày), tiềm ẩn nguy cơ kháng thuốc và tồn dư độc hại. Hướng ứng dụng hạt nano bạc làm chất khử trùng mô cấy thực vật đã được nhóm nghiên cứu của Dương Tấn Nhựt và cộng sự phát triển thành công trên cây African violet, chanh dây, hoa salem và sâm Ngọc Linh nhờ cơ chế phá vỡ màng tế bào, ức chế hô hấp và phân chia tế bào vi sinh vật mà không gây độc hại cho tế bào mô chủ.
• Môi trường dinh dưỡng và phát sinh hình thái: Môi trường làm giàu nước biển Provasoli (PES) được Dawes và cộng sự (1993, 1994), Reddy và cộng sự (2003), Kumar và cộng sự (2004), Yong và cộng sự (2014, 2015) xác nhận là môi trường thích hợp cho cảm ứng mô sẹo và tái sinh cơ quan ở rong sụn. Nồng độ agar từ 5 đến 15 g.L⁻¹, kết hợp auxin (NAA, IAA, 2,4-D) và cytokinin (BAP, kinetin, zeatin) được chứng minh kích thích tạo mô sẹo và phôi soma trên K. alvarezii và E. denticulatum.

Tại Việt Nam, Viện Nghiên cứu và Ứng dụng công nghệ Nha Trang đã di nhập giống Kappaphycus từ năm 1993 và K. striatus từ năm 2005. Các công trình của Nguyễn Hữu Đại, Thái Minh Quang, Lê Như Hậu chỉ ra tốc độ tăng trưởng rong sụn đạt 2 – 3%/ngày vào mùa khô và 6 – 8%/ngày vào mùa mưa; hàm lượng carrageenan đạt 24 – 29%, sức đông từ 600 – 1200 g.cm⁻². Rong Bắp sú trồng tại Cam Ranh đạt tốc độ tăng trưởng 4,1 – 5,8%/ngày (mùa mưa) và 2,5 – 3,1%/ngày (mùa khô), carrageenan đạt 25,1 – 28,7%. Viện Nghiên cứu Hải sản có các công trình của Phạm Thị Mát và cộng sự (2017, 2018), Nguyễn Thị Duyệt và cộng sự (2017) nghiên cứu vi nhân giống rong sụn (K. alvarezii), phân lập các tác nhân nhiễm như Flavobacterium sp., nấm Monilinia sp. và rong phụ sinh Polysiphonia.

Khoảng trống luận án giải quyết: Trong khi các công trình vi nhân giống trước đây hầu hết tập trung vào rong sụn (K. alvarezii), loài rong Bắp sú (K. striatus) tại Việt Nam chưa từng có nghiên cứu nào xây dựng quy trình vi nhân giống hoàn chỉnh qua mô sẹo và phôi vô tính. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống này bằng cách đánh giá thực trạng biến đổi sinh học của các dòng rong Bắp sú sau gần 20 năm di trồng, ứng dụng tác nhân nano bạc vào khử trùng mô cấy, thiết lập các điều kiện phát sinh hình thái in vitro, và đánh giá khả năng thích nghi, chất lượng carrageenan của thế hệ rong in vitro ngoài tự nhiên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên các cơ sở lý thuyết và khái niệm sinh học thực nghiệm:

• Chu trình sống của rong đỏ chi Kappaphycus: Vòng đời có ba pha phát triển luân phiên gồm thể giao tử đơn bội (n), thể bào tử quả lưỡng bội (2n) và thể tứ bào tử lưỡng bội (2n). Ngoài ra rong duy trì khả năng sinh sản sinh dưỡng mạnh mẽ từ các phân đoạn tản.
• Tính toàn năng của tế bào và phát sinh hình thái in vitro: Tế bào sinh dưỡng đã biệt hóa của rong biển có khả năng phản biệt hóa dưới tác động của chất điều hòa sinh trưởng và điều kiện nuôi cấy thích hợp để tạo khối tế bào vô tổ chức (mô sẹo). Từ mô sẹo, tế bào soma trải qua quá trình phân cực và phân chia tương tự hợp tử để hình thành phôi vô tính (somatic embryo) độc lập hoàn toàn về hệ thống giải phẫu với mô mẹ, sau đó phát triển thành cây con hoàn chỉnh.
• Cơ chế kháng khuẩn của nano bạc: Hạt bạc kích thước nano thẩm thấu qua thành tế bào vi sinh vật, phá hủy chức năng hô hấp, liên kết chuỗi DNA ngăn cản sao chép, giúp tiêu diệt nấm khuẩn ngoại sinh và nội sinh mà không làm cháy mô biểu bì mỏng của rong biển.
• Hóa sinh phycocolloid: Carrageenan là polysaccharide mạch thẳng cấu tạo từ các gốc D-galactose và 3,6-anhydro-D-galactose liên kết luân phiên, mang nhóm este sulfat. Phẩm chất carrageenan được định lượng thông qua hàm lượng (% khối lượng khô), sức đông gel (g.cm⁻² của dung dịch 1,5% ở 20°C) và độ nhớt tuyệt đối (cps).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm định lượng:

• Bố trí thí nghiệm: Các thí nghiệm in vitro và ngoài tự nhiên được thiết kế theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn có lặp lại.
• Xử lý và khử trùng mẫu: Các đoạn nhánh rong khỏe (kích thước 0,5 – 2 cm) được làm sạch cơ học bằng bàn chải mềm với nước biển lọc vô trùng, sau đó khử trùng bằng dung dịch nano bạc ở các nồng độ và khoảng thời gian xử lý khác nhau, đối chứng với hỗn hợp kháng sinh.
• Nuôi cấy in vitro: Thử nghiệm các hệ môi trường dinh dưỡng (PES, ½ PES, MS, ½ MS, MPI, ½ MPI), hàm lượng agar (từ môi trường lỏng đến 15 g.L⁻¹), các nồng độ chất điều hòa sinh trưởng thực vật (NAA và BAP từ 0,1 đến 1,0 mg.L⁻¹ đơn lẻ hoặc phối hợp), cường độ ánh sáng (5 đến 80 μmol photons.m⁻².s⁻¹), quang chu kỳ (12 đến 16 giờ sáng/ngày), nhiệt độ (20 đến 25°C), chế độ khuấy lắc và sục khí.
• Quan sát giải phẫu hình thái: Sử dụng kỹ thuật cắt lát vi thể mô sẹo và phôi vô tính, soi dưới kính hiển vi quang học tại Viện Hải dương học để kiểm tra tính toàn vẹn cấu trúc và liên kết mạch.
• Theo dõi sinh thái và nuôi trồng tự nhiên: Bố trí nuôi bằng lồng/dây treo tại vịnh Vân Phong và Cam Ranh. Đo đạc các thông số nhiệt độ nước, độ mặn, cường độ ánh sáng, lưu chuyển nước.
• Phương pháp phân tích sinh học và hóa sinh:
  • Cân khối lượng tươi ($W_f$), khối lượng khô ($W_d$), tính tỷ lệ khô/tươi.
  • Tốc độ tăng trưởng hàng ngày (TĐTT, Daily Growth Rate - DGR, tính bằng %/ngày theo công thức dựa trên logarit tự nhiên khối lượng cuối và khối lượng đầu theo thời gian nuôi).
  • Chiết xuất carrageenan bằng phương pháp kết tủa cồn/kiềm; đo sức đông bằng máy đo sức đông gel ở nồng độ dung dịch 1,5% tại 20°C; đo độ nhớt bằng nhớt kế quay Brookfield (đơn vị cps).
  • Xử lý số liệu: Phân tích phương sai (ANOVA) và so sánh trung bình bằng kiểm định thống kê trên phần mềm chuyên dụng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở phân loại học, nguồn gốc địa lý và đặc điểm sinh thái của rong Bắp sú (Kappaphycus striatus). Văn bản mô tả chi tiết 3 dòng rong Bắp sú được di trồng vào Việt Nam năm 2005 gồm: dòng nâu Sacol (thân màu xanh nâu đến nâu, nhánh bóng, khoảng cách nhánh 1 – 4 cm, đỉnh nhánh chia chạc hai đầu nhọn); dòng nâu Payaka (màu nâu nhạt đến nâu đỏ, bề mặt nhánh thô nhám với nhiều u lồi, khoảng cách nhánh 1 – 3 cm, đỉnh nhánh tù hoặc tròn); dòng xanh Sacol (nhánh trơn bóng, màu xanh lục hoặc xanh ngọc).

Dòng rong Bắp sú	Màu sắc tản	Đặc điểm bề mặt nhánh	Khoảng cách nhánh	Hình thái đỉnh nhánh
Nâu Sacol (Brown Sacol)	Xanh nâu đến nâu	Trơn bóng	1 – 4 cm	Chạc hai, đầu nhọn
Nâu Payaka (Brown Payaka)	Nâu nhạt đến nâu đậm, nâu đỏ	Thô nhám, nhiều u lồi sần sùi	1 – 3 cm	Cùn hoặc tròn
Xanh Sacol (Green Sacol)	Xanh lá cây hoặc xanh ngọc	Trơn bóng	1 – 4 cm	Chạc hai, đầu nhọn

Tác giả tổng hợp các yêu cầu sinh thái của rong Bắp sú: độ mặn tối ưu từ 27 – 33‰ (khi độ mặn giảm dưới 20‰ kéo dài nhiều ngày, rong ngừng phát triển và chết sau 1 tuần; độ mặn cao 35 – 40‰ gây ức chế sinh trưởng); nhiệt độ nước biển tối ưu là 25 – 30°C (trên 31°C rong tăng trưởng chậm, dưới 15°C rong bị chết, sống sót tối đa 10 ngày ở 18°C); cường độ ánh sáng tự nhiên thích hợp từ 585 – 975 μmol photons.m⁻².s⁻¹. Chương này điểm luận đầy đủ các công trình nuôi cấy in vitro rong biển trên thế giới và Việt Nam, chỉ ra các hạn chế của việc dùng chất ức chế GeO₂ đắt tiền, phương pháp khử trùng bằng kháng sinh kéo dài, đồng thời khẳng định việc phát sinh phôi soma từ mô sẹo là hướng đi phù hợp để khắc phục tình trạng thoái hóa giống.

Chương 2. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết nguồn vật liệu nghiên cứu: Các bụi rong 2 – 4 tuần tuổi của 2 dòng rong nâu Payaka và nâu Sacol (khối lượng khoảng 400 g, chiều dài 30 – 40 cm, khỏe mạnh, không bệnh, màu sắc đồng đều) được thu thập tại Sũng Ké (vịnh Vân Phong) và Mỹ Ca (vịnh Cam Ranh). Các mốc thời gian và địa điểm thực hiện thí nghiệm được chuẩn hóa.

Nội dung nghiên cứu chia thành hai hợp phần lớn:

1. Đánh giá đặc điểm sinh học và sinh thái của dòng rong nâu Sacol và nâu Payaka nuôi trồng ngoài tự nhiên tại vịnh Vân Phong và vịnh Cam Ranh từ tháng 01 đến tháng 04/2017: theo dõi các thông số môi trường nước (nhiệt độ, độ mặn, cường độ ánh sáng), biến động sinh khối tươi, sinh khối khô, tốc độ tăng trưởng ngày, tỷ lệ khô/tươi, hàm lượng carrageenan, sức đông và độ nhớt.
2. Xây dựng quy trình nhân giống in vitro dòng rong nâu Sacol từ tháng 04/2017 đến tháng 06/2019:
   • Giai đoạn thuần hóa mẫu: nuôi làm quen điều kiện phòng thí nghiệm trong bể kính, thử nghiệm môi trường dinh dưỡng thích hợp.
   • Giai đoạn khử trùng: khảo sát nồng độ nano bạc (so sánh với hỗn hợp kháng sinh) và thời gian xử lý lên tỷ lệ mẫu sạch vi sinh vật và tỷ lệ mẫu sống (Bảng 2.1).
   • Giai đoạn cảm ứng và nhân nhanh mô sẹo: khảo sát ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng (PES, ½ PES, MS, ½ MS, MPI, ½ MPI), hàm lượng agar, cường độ ánh sáng và nồng độ các chất điều hòa sinh trưởng NAA, BAP.
   • Giai đoạn phát sinh phôi vô tính: khảo sát độ rắn môi trường (từ lỏng đến thạch) và sự kết hợp NAA, BAP đối với sự hình thành phôi soma.
   • Giai đoạn tái sinh cây con hoàn chỉnh: khảo sát môi trường dinh dưỡng, chế độ khuấy lắc và sục khí, cường độ ánh sáng, độ mặn và nhiệt độ lên sự nảy mầm và kéo dài nhánh con.
   • Giai đoạn thích nghi và nuôi trồng thực địa: thuần hóa cây con in vitro trong bể kính (tháng 07 – 12/2019) dưới các nguồn sáng khác nhau (Bảng 2.2, Bảng 2.3), sau đó đưa ra nuôi trồng tại vịnh Vân Phong (tháng 10/2019 – 03/2020) để so sánh chỉ tiêu sinh trưởng và phẩm chất carrageenan với nguồn rong tự nhiên.

Chương 3. Kết quả và thảo luận

Chương 3 trình bày các phát hiện thực nghiệm của luận án:

1. Hiện trạng và đặc tính sinh thái của 2 dòng rong tại Vân Phong và Cam Ranh:

• Tại cả hai vịnh, các yếu tố môi trường (nhiệt độ 25 – 28°C, độ mặn 30 – 33‰) nằm trong ngưỡng thuận lợi cho rong phát triển.
• Dòng rong nâu Sacol thể hiện ưu thế vượt trội so với dòng nâu Payaka về sinh trưởng sinh khối tươi, sinh khối khô, tốc độ tăng trưởng ngày và tỷ lệ khô/tươi qua các tuần nuôi (Biểu đồ 3.1 – 3.4).
• Phân tích hóa sinh (Bảng 3.4, Bảng 3.5) cho thấy dòng nâu Sacol đạt hàm lượng carrageenan cao hơn, sức đông và độ nhớt của gel vượt trội so với dòng nâu Payaka ở cả hai vị trí nuôi. Do đó, dòng nâu Sacol được tác giả lựa chọn làm vật liệu duy nhất để xây dựng quy trình vi nhân giống in vitro.

2. Quy trình vi nhân giống in vitro dòng rong nâu Sacol:

• Giai đoạn thuần hóa và khử trùng mẫu: Môi trường dinh dưỡng PES chứng minh hiệu quả duy trì sức sống của rong giống trong bể kính. Xử lý mẫu cấy bằng dung dịch nano bạc ở nồng độ và thời gian thích hợp (Bảng 3.6, Hình 3.3) đạt tỷ lệ mẫu sạch vi sinh vật và sống cao, vượt trội so với đối chứng sử dụng hỗn hợp kháng sinh truyền thống; mẫu không bị mất màu hay hoại tử lớp biểu bì mỏng.
• Cảm ứng và nhân nhanh mô sẹo: Sau 8 tuần nuôi cấy, mô sẹo màu trắng đục đến nâu nhạt dạng sợi đặc xuất hiện ở mặt cắt mẫu cấy. Môi trường PES bổ sung agar, cường độ ánh sáng thấp cùng sự phối hợp tối ưu giữa NAA và BAP (Bảng 3.7 – 3.12, Hình 3.4 – 3.12) cho tỷ lệ cảm ứng mô sẹo và tốc độ tăng sinh khối mô sẹo cao nhất. Cấu trúc vi thể qua kính hiển vi xác nhận cụm mô sẹo đặc gồm các tế bào nhu mô phân chia liên tục.
• Phát sinh phôi vô tính: Sự chuyển đổi độ rắn của môi trường nuôi cấy (môi trường bán lỏng/lỏng) kết hợp nồng độ NAA và BAP thích hợp (Bảng 3.13, Bảng 3.14, Hình 3.13) kích thích mô sẹo biệt hóa thành các phôi vô tính. Hình thái giải phẫu cho thấy phôi soma có cấu trúc lưỡng cực, không có cầu nối mô mạch với khối mô sẹo ban đầu.
• Tái sinh cây con hoàn chỉnh: Môi trường PES lỏng được khuấy lắc và sục khí liên tục (Bảng 3.15, Bảng 3.16) thúc đẩy phôi soma nảy mầm thành cây con hoàn chỉnh có nhiều nhánh non. Nhiệt độ 20 – 25°C, độ mặn 30 – 32‰ và cường độ ánh sáng phù hợp (Bảng 3.17 – 3.19, Hình 3.14 – 3.18) giúp cây con đạt chiều dài và số lượng nhánh/cây cao nhất sau 8 tuần nuôi.

3. Đánh giá chất lượng cây con có nguồn gốc in vitro:

• Giai đoạn thích nghi bán tự nhiên trong bể kính: Cây con in vitro duy trì tỷ lệ sống cao, tốc độ tăng trưởng ổn định dưới các nguồn sáng bổ sung trước khi xuất vườn (Biểu đồ 3.6 – 3.11).
• Giai đoạn nuôi trồng ngoài tự nhiên tại vịnh Vân Phong: Sau 12 tuần nuôi biển, rong có nguồn gốc in vitro đạt sinh khối tươi, sinh khối khô và tốc độ tăng trưởng ngày (TĐTT) cao hơn rõ rệt so với rong đối chứng có nguồn gốc tự nhiên (Biểu đồ 3.12 – 3.15).
• Hàm lượng và chất lượng carrageenan sau 10 tuần nuôi ngoài biển: Rong in vitro tích lũy hàm lượng carrageenan cao hơn, sức đông của gel (g.cm⁻²) và độ nhớt (cps) đều vượt trội so với giống tự nhiên đã thoái hóa (Biểu đồ 3.16 – 3.18).

Chỉ tiêu theo dõi	Rong tự nhiên (sinh sản sinh dưỡng)	Rong có nguồn gốc in vitro
Tốc độ tăng trưởng ngày (TĐTT)	Thấp hơn, giảm dần do thoái hóa giống	Cao hơn 1,5 – 1,8 lần, sinh trưởng ổn định
Khả năng kháng bệnh	Dễ nhiễm bệnh ice-ice và thực vật phụ sinh	Khỏe mạnh, sạch bệnh ban đầu, chống chịu tốt
Tỷ lệ khô/tươi	Thấp hơn	Cao hơn sau thời gian nuôi ngoài tự nhiên
Hàm lượng carrageenan (%)	Suy giảm sau nhiều năm di trồng	Tăng cao rõ rệt sau 10 tuần nuôi biển
Sức đông gel và độ nhớt	Đạt mức trung bình	Vượt trội so với giống tự nhiên

Chương 4. Kết luận và kiến nghị

Luận án khẳng định dòng rong nâu Sacol là dòng rong có đặc tính sinh học, tốc độ sinh trưởng và phẩm chất carrageenan tốt nhất trong các dòng rong Bắp sú tại Khánh Hòa. Luận án đã xây dựng thành công quy trình công nghệ nhân giống in vitro hoàn chỉnh cho dòng rong nâu Sacol thông qua con đường mô sẹo và phôi vô tính; ứng dụng thành công nano bạc làm chất khử trùng mô cấy mới. Giống rong in vitro hoàn toàn thích nghi ngoài tự nhiên và cho năng suất, chất lượng carrageenan vượt trội so với giống sản xuất sinh dưỡng truyền thống. Tác giả kiến nghị đưa quy trình nhân giống in vitro vào ứng dụng thực tiễn để cung cấp giống sạch bệnh quy mô lớn và tiếp tục nghiên cứu lưu giữ nguồn gen phục vụ canh tác bền vững.

Kết quả và những đóng góp mới

Các đóng góp mới về mặt khoa học và thực tiễn của luận án được tác giả tự xác định bao gồm 4 điểm chính:

1. Cung cấp dữ liệu khoa học cụ thể và toàn diện về đặc điểm sinh học, sinh thái của các dòng thuộc loài rong Bắp sú (Kappaphycus striatus) sau gần hai mươi năm di trồng tại vịnh Vân Phong và vịnh Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa; chứng minh ưu thế sinh học vượt trội của dòng rong nâu Sacol so với dòng nâu Payaka.
2. Ứng dụng thành công nano bạc như một chất khử trùng mới trong nuôi cấy in vitro rong biển, thay thế hiệu quả các hóa chất độc hại và hỗn hợp kháng sinh truyền thống, giúp đạt tỷ lệ mẫu sạch vi sinh vật cao mà vẫn bảo vệ an toàn lớp tế bào biểu bì nhạy cảm của mẫu cấy.
3. Cung cấp dữ liệu khoa học về quá trình phát sinh phôi vô tính từ mô sẹo và xây dựng quy trình hoàn chỉnh nhân giống dòng rong nâu Sacol loài rong Bắp sú bằng phương pháp nuôi cấy in vitro, từ giai đoạn khử trùng, cảm ứng mô sẹo, phát sinh phôi soma, tái sinh cây con đến giai đoạn thuần hóa ngoài tự nhiên.
4. Đóng góp dữ liệu thực nghiệm và phương pháp luận phục vụ công tác đào tạo, giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực nuôi cấy in vitro thực vật biển nói chung và các loài rong biển kinh tế nói riêng.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất từ luận án:

• Sử dụng quy trình nhân giống in vitro dòng rong nâu Sacol để từng bước thay thế nguồn giống sinh sản sinh dưỡng đã bị suy thoái và nhiễm bệnh tại các vùng nuôi ven biển miền Trung.
• Áp dụng kỹ thuật nuôi thích nghi theo hai bước (bán tự nhiên trong bể kính trước khi đưa ra biển) nhằm nâng cao tỷ lệ sống và khả năng chống chịu điều kiện tự nhiên của cây giống rong biển in vitro.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Phạm vi khảo sát thực địa và đánh giá sinh thái tự nhiên mới chỉ tập trung tại hai vịnh thuộc tỉnh Khánh Hòa (vịnh Vân Phong và vịnh Cam Ranh), chưa mở rộng khảo sát ở các vùng biển sinh thái khác ở duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nam Bộ.
• Toàn bộ quy trình nhân giống in vitro chuyên sâu được hoàn thiện trên một đối tượng duy nhất là dòng rong nâu Sacol; hai dòng còn lại (nâu Payaka và xanh Sacol) chưa được thiết lập quy trình in vitro riêng biệt.
• Thí nghiệm nuôi trồng đánh giá cây giống in vitro ngoài biển mới thực hiện ở quy mô thử nghiệm thực địa trong thời gian từ 10 đến 12 tuần tại một địa điểm (vịnh Vân Phong), chưa kiểm chứng ở quy mô vùng nuôi sản xuất thương phẩm lớn qua nhiều chu kỳ mùa vụ khác nhau trong năm.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng nghiên cứu quy trình nuôi cấy in vitro cho các dòng rong Bắp sú khác (dòng xanh Sacol và dòng nâu Payaka).
• Tiếp tục khảo nghiệm sinh thái cây giống in vitro tại các vùng biển nuôi rong trọng điểm khác của Việt Nam (như Ninh Thuận, Bình Thuận, Kiên Giang).
• Ứng dụng các chỉ thị sinh học phân tử (DNA) để phân tích biến dị di truyền và độ ổn định di truyền giữa các thế hệ cây con in vitro so với nguồn giống tự nhiên ban đầu.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho nhiều đối tượng trong nghiên cứu và sản xuất:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu chuyên ngành Thủy sinh vật học, Sinh thái biển, Công nghệ sinh học thực vật: Tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm phát sinh hình thái in vitro ở thực vật bậc thấp, kỹ thuật giải phẫu hiển vi cấu trúc phôi soma và mô sẹo rong biển, cùng phương pháp luận đánh giá sinh hóa phycocolloid (carrageenan).
• Giảng viên các trường đại học khối khoa học tự nhiên và nông - lâm - thủy sản: Sử dụng làm học liệu minh họa thực tế cho các môn học Nuôi cấy mô tế bào thực vật, Thủy sinh học ứng dụng và Sinh học rong biển.
• Kỹ sư và các cơ sở sản xuất giống thủy sản ven biển: Áp dụng trực tiếp quy trình khử trùng mẫu cấy bằng nano bạc và quy trình thuần hóa thích nghi cây con in vitro để sản xuất nguồn giống sạch bệnh phục vụ nghề trồng rong.
• Các nhà quản lý ngành thủy sản và hoạch định chính sách bảo tồn biển: Tham khảo cơ sở khoa học về hiện tượng thoái hóa giống nhập nội sau thời gian dài nhân giống sinh dưỡng, từ đó xây dựng kế hoạch phục tráng giống và bảo tồn nguồn gen sinh vật biển di nhập.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát các dòng rong Bắp sú nào và lý do chọn dòng rong nâu Sacol để nhân giống in vitro?
Luận án khảo sát ba dòng rong Bắp sú di nhập từ Philippines vào Việt Nam năm 2005 gồm dòng nâu Sacol, dòng nâu Payaka và dòng xanh Sacol. Qua đánh giá thực nghiệm tại vịnh Vân Phong và vịnh Cam Ranh, dòng rong nâu Sacol thể hiện tốc độ tăng trưởng ngày, sinh khối tươi, sinh khối khô, tỷ lệ khô/tươi cùng hàm lượng và chất lượng carrageenan (sức đông gel, độ nhớt) vượt trội so với dòng nâu Payaka. Do đó, dòng nâu Sacol được chọn làm vật liệu để nghiên cứu quy trình nhân giống in vitro.

2. Tác nhân nano bạc có ưu thế gì so với hỗn hợp kháng sinh trong khử trùng mô cấy rong Bắp sú?
Biểu bì của rong biển rất mỏng, chỉ gồm một lớp tế bào nhạy cảm. Phương pháp khử trùng truyền thống bằng hỗn hợp kháng sinh đòi hỏi thời gian xử lý kéo dài (từ 2 đến 14 ngày), dễ gây cháy mô, kháng thuốc và để lại dư lượng độc hại. Nano bạc có kích thước hạt siêu nhỏ, dễ thẩm thấu và diệt khuẩn qua cơ chế ức chế hô hấp và phá vỡ cấu trúc vi sinh vật nhanh chóng, giúp tỷ lệ mẫu sống và sạch vi sinh vật đạt mức cao mà không làm tổn hại mô cấy rong biển.

3. Quy trình nhân giống in vitro rong Bắp sú diễn ra theo con đường phát sinh hình thái nào?
Quy trình được thực hiện theo con đường phát sinh phôi vô tính gián tiếp thông qua mô sẹo: mô cấy từ nhánh rong được cảm ứng tạo mô sẹo đặc trên môi trường PES có bổ sung agar và chất điều hòa sinh trưởng (NAA, BAP); mô sẹo sau đó được kích thích biệt hóa phát sinh phôi vô tính lưỡng cực (phôi soma); cuối cùng phôi vô tính được chuyển sang môi trường lỏng có sục khí và khuấy lắc để tái sinh thành cây con hoàn chỉnh.

4. Giới hạn sinh thái tự nhiên về nhiệt độ và độ mặn đối với rong Bắp sú được ghi nhận ra sao?
Rong Bắp sú là loài hẹp muối và ưa ấm. Độ mặn thích hợp cho rong sinh trưởng là 27 – 33‰; khi độ mặn giảm dưới 20‰ kéo dài nhiều ngày, rong ngừng phát triển và chết sau một tuần; độ mặn cao từ 35 – 40‰ gây ức chế sinh trưởng. Nhiệt độ nước thích hợp nhất là 25 – 30°C; nhiệt độ trên 31°C làm rong tăng trưởng chậm, dưới 15°C làm rong chết; rong chỉ chịu đựng được nhiệt độ 18°C trong khoảng thời gian tối đa 10 ngày.

5. Cây giống rong Bắp sú nguồn gốc in vitro có ưu thế gì khi đưa ra nuôi trồng ngoài biển?
Sau 10 – 12 tuần nuôi trồng tại vịnh Vân Phong, cây rong có nguồn gốc in vitro đạt sinh khối tươi, sinh khối khô, tỷ lệ khô/tươi và tốc độ tăng trưởng ngày cao hơn rõ rệt (nhanh hơn từ 1,5 đến 1,8 lần) so với rong giống tự nhiên sinh sản sinh dưỡng. Đồng thời, rong in vitro cho hàm lượng carrageenan, sức đông và độ nhớt của gel cao hơn hẳn nguồn giống tự nhiên đã bị thoái hóa.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Vũ Thị Mơ đã hệ thống hóa các đặc điểm sinh học và sinh thái của các dòng rong Bắp sú (Kappaphycus striatus) sau gần hai mươi năm di trồng tại Việt Nam, khẳng định dòng nâu Sacol là dòng ưu thế về sinh trưởng và phẩm chất carrageenan. Công trình đã ứng dụng thành công hạt nano bạc làm tác nhân khử trùng mẫu cấy mới và xây dựng hoàn chỉnh quy trình vi nhân giống in vitro thông qua con đường mô sẹo và phôi vô tính. Kết quả kiểm chứng thực địa chứng minh thế hệ rong in vitro thích nghi tốt ngoài tự nhiên, đạt tốc độ sinh trưởng cùng hàm lượng và chất lượng carrageenan vượt trội so với giống tự nhiên thoái hóa, mang lại giải pháp khoa học giá trị cho việc phục tráng giống và phát triển bền vững nghề trồng rong biển tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giới thiệu về rong Bắp sú 1. Hệ thống phân loại Trước đây, loài rong Bắp sú (Kappaphycus striatus) được định danh là Eucheuma striatum Schmitz và xếp vào chi Eucheuma thuộc họ Solieriaceae, bộ Gigartinales, lớp Eucheumatoideae, ngành Rhodophyta.

Đến năm 1989, dựa vào thành phần hóa học có chứa chủ yếu là Kappa-carrageenan của một số loài trong chi Eucheuma, Doty đã tách ra một chi mới, đặt tên là Kappaphycus và xếp loài rong Bắp sú vào chi này mang tên K. Năm 1996, Liao đã hiệu chỉnh thành K. Hệ thống phân loại Giới : Plantae Ngành : Rhodophyta, Wettstein Lớp : Florideophyceae, Cronquist Bộ : Gigartinales, F. Schmitz Họ : Solieriaceae, J.

Agardh Chi : Kappaphycus, Doty Loài : K. Schmitz, 1895) Doty ex P. Silva, 1996 Tên tiếng việt: Rong Bắp sú [2]. Rong Bắp sú có nhiều dòng khác nhau, trong đó có 6 dòng đang được nuôi trồng phổ biến trên thế giới đó là: Kab Kab sitangkai, Tawi – Tawi: Dòng rong Kab Kab Red Payaka Hingutanan Is., Bohol: Dòng rong đỏ Payaka Green Sacol Green Is., Roxas, Palawan: Dòng rong xanh Sacol Brown Sacol Tuluk sangay, zamboanga City: Dòng rong nâu Sacol Brown Payaka Hingutanan Is., Bohol: Dòng rong nâu Payaka Green Sacol Tando, Guimaras: Dòng rong xanh Sacol Trong số những dòng rong trên, ba dòng rong (nâu Sacol, xanh Sacol và nâu Payaka) có những đặc tính sinh học vượt trội và được trồng phổ biến ở đảo Coco, Philippines.

Vì vậy, năm 2005, ba dòng này đã được di trồng vào vùng biển các tỉnh miền Trung, Việt Nam (Hình 1. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hình thái của một số dòng thuộc loài rong Bắp sú được di trồng vào Việt Nam A: Dòng rong nâu Sacol B: Dòng rong nâu Payaka C: Dòng rong xanh Sacol 1. Một số đặc điểm sinh học và sinh thái 1.

Đặc điểm hình thái Tản rong Bắp sú có cấu tạo thân hình trụ đặc, thường tròn hay hơi dẹp và nhiều nhánh. Thân dạng bò hoặc thẳng, cao khoảng 20 – 25 cm, đường kính thân chính và nhánh 1 – 2 cm. Phân nhánh dày 3 – 4 lần, theo kiểu đối nhau, mọc vòng, chạc hai không đều. Nhánh chót ngắn, đỉnh nhánh chia chạc hai có đầu vuốt nhọn hoặc tù.

Khi sờ vào rong Bắp sú ta thấy các nhánh rong hơi dẻo và mềm [4]. Dòng rong nâu Sacol (Hình 1. A) có màu xanh nâu đến nâu, màu nâu của dòng này thay đổi nhẹ liên quan đến cường độ ánh sáng (CĐAS). Các nhánh rong trơn bóng, khoảng cách giữa hai nhánh 1 – 4 cm, đỉnh nhánh chia chạc hai với đầu nhọn [4].

Dòng rong nâu Payaka (Hình 1. B) có màu từ nâu nhạt đến nâu đậm hoặc nâu đỏ, màu nâu thay đổi đậm hay nhạt liên quan đến CĐAS vào các mùa khác nhau trong một năm. Rong thô và sần sùi, bề mặt nhánh có nhiều u lồi, khoảng cách giữa hai nhánh 1 – 3 cm. Đỉnh nhánh cùn hoặc tròn [4].

Dòng rong xanh Sacol (Hình 1. C) có đặc điểm phân nhánh tương tự dòng rong nâu Sacol nhưng có màu xanh lá cây hay xanh ngọc, màu xanh của dòng này thay đổi nhẹ liên quan đến CĐAS [4]. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển Rong Bắp sú là loài hẹp muối, chỉ sinh trưởng và phát triển tốt ở độ mặn từ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ở độ mặn dưới 20‰ kéo dài nhiều ngày, rong ngừng phát triển và chết sau một tuần; độ mặn cao 35 – 40‰ thì rong bị ức chế sinh trưởng [5].

Nhiệt độ nước thích hợp nhất cho rong Bắp sú sinh trưởng và phát triển là từ 25°C đến 30°C; khi nhiệt độ nước cao hơn 31°C thì rong tăng trưởng chậm còn ở nhiệt độ thấp hơn 15°C rong bị chết [6].