Luận án tiến sĩ nghiên cứu đa dạng và phát triển nguồn gen một số loài lan hài paphiopedilum đặc hữu khu vực miền núi phía bắc việt nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu nghiên cứu đa dạng và phát triển nguồn gen một số loài lan hài paphiopedilum đặc hữu khu vực miền, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Nguyễn Thà Tình
• Người hướng dẫn: GS.TS Ngô Xuân Bình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Di truyền và chọn giống cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu đa dạng và phát triển nguồn gen lan hài Paphiopedilum tại miền núi phía Bắc Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ nông nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát chung về lan hài
• 1.2. Phân loại lan hài
• 1.3. Sự phân bố của lan hài
• 1.4. Sự đa dạng của các loài lan hài
• 1.5. Nghiên cứu đa dạng di truyền lan hài trên thế giới và Việt Nam
• 1.5.1. Nghiên cứu đa dạng di truyền lan hài trên thế giới
• 1.5.2. Nghiên cứu đa dạng di truyền của lan hài ở Việt Nam
• 1.6. Đặc điểm sinh học lan hài
• 1.6.1. Đặc điểm hình thái của lan hài
• 1.6.2. Đặc điểm sinh thái lan hài
• 1.7. Tình hình sản xuất và tiêu thụ lan hài trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.7.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ lan hài trên thế giới
• 1.7.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ lan hài ở Việt Nam
• 1.8. Nghiên cứu hiện trạng và các giải pháp nhằm mục đích bảo tồn lan hài trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.8.1. Hiện trạng và các giải pháp bảo tồn lan hài trên thế giới
• 1.8.2. Hiện trạng và giải pháp bảo tồn lan hài ở Việt Nam
• 1.9. Nghiên cứu về khả năng nhân giống lan hài trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.10. Các kết luận qua phân tích tổng quan
• 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Phân bón, hóa chất, dụng cụ và thiết bị
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Đánh giá một số đặc điểm thực vật học của các loài lan hài thu thập ở khu vực miền núi phía Bắc
• 2.3.2. Đánh giá đa dạng di truyền nguồn gen các loài hài của khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam
• 2.3.3. Đánh giá khả năng lai tạo của một số tổ hợp có tiềm năng nhằm tạo ra dòng hài có triển vọng
• 2.3.4. Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống đối với một số loài hài có giá trị và đánh giá khả năng tái sinh của con lai
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Thu thập nguồn gen các loài lan hài được trồng và phân bố tại các khu vực miền núi phía Bắc
• 2.4.2. Phương pháp mô tả, đánh giá đặc điểm hình thái của các loài lan hài
• 2.4.3. Phương pháp đánh giá đa dạng di truyền dựa vào kiểu hình
• 2.4.4. Phương pháp và kỹ thuật đánh giá đa dạng di truyền dựa vào chỉ thị phân tử
• 2.4.5. Phương pháp lai tạo lan hài
• 2.4.6. Thành phần dinh dưỡng các loại phân bón
• 2.4.7. Phương pháp nghiên cứu nhân giống in vitro đối với lan hài Việt Nam và sản phẩm lai
• 2.4.8. Phương pháp nghiên cứu nhân giống tách chồi lan hài Điểm Ngọc
• 2.4.9. Điều kiện thí nghiệm và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.4.9.1. Điều kiện thí nghiệm
• 2.4.9.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.4.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thu thập, đánh giá thực trạng và giá trị của các loài lan hài khu vực miền núi phía Bắc
• 3.1.1. Thu thập và đánh giá đặc điểm sinh thái nguồn gen các loài lan hài khu vực miền núi phía Bắc
• 3.1.2. Tình hình khai thác, sử dụng và nuôi trồng. Khả năng bảo tồn và phát triển
• 3.2. Đặc điểm hình thái và đa dạng di truyền của các loài lan hài đã thu thập
• 3.2.1. Đặc điểm hình thái của các loài lan hài phân bố và trồng khu vực miền núi phía Bắc
• 3.2.2. Đa dạng di truyền nguồn gen các loài lan hài phân bố và nuôi trồng tại khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam
• 3.3. Đánh giá, xác định một số loài lan hài có triển vọng, tiềm năng phát triển và đề xuất hướng bảo tồn và phát triển
• 3.4. Xác định nguồn gen ưu tú để thiết lập các cặp bố mẹ phục vụ công tác lai tạo
• 3.5. Đánh giá khả năng lai tạo của 9 cặp bố mẹ lan hài
• 3.6. Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống đối với một số loài lan hài có giá trị và một số sản phẩm lai
• 3.6.1. Nghiên cứu khả năng nhân giống bằng phương pháp nhân giống in vitro đối với hài Việt Nam và sản phẩm lai
• 3.6.2. Nghiên cứu khả năng tái sinh chồi của các sản phẩm lai
• 3.6.3. Kết quả nghiên cứu nhân giống hài Điểm Ngọc bằng phương pháp tách chồi
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam là nơi có sự đa dạng sinh học phong phú, đặc biệt là các loài lan hài Paphiopedilum. Tuy nhiên, sự khai thác quá mức và biến đổi khí hậu đã dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng cho nhiều loài. Việc nghiên cứu đa dạng và phát triển nguồn gen của lan hài không chỉ giúp bảo tồn các loài này mà còn tạo ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững cho cộng đồng địa phương. Đề tài này nhằm đánh giá tình hình hiện tại của các loài lan hài, từ đó đề xuất các biện pháp bảo tồn và phát triển nguồn gen hiệu quả.

II. Đặc điểm sinh học và phân loại lan hài

Lan hài Paphiopedilum được phân loại vào họ lan (Orchidaceae) và có khoảng 75 loài trên toàn thế giới. Đặc điểm nổi bật của lan hài là cấu trúc hoa hình túi, giúp chúng dễ dàng nhận diện. Sự đa dạng sinh học của lan hài không chỉ thể hiện ở số lượng loài mà còn ở các biến thể hình thái và sinh thái. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học của lan hài sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc bảo tồn và phát triển nguồn gen. Các loài lan hài tại miền núi phía Bắc Việt Nam có sự thích nghi cao với môi trường sống, điều này càng làm tăng giá trị của chúng trong nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

III. Tình hình khai thác và bảo tồn lan hài

Tình hình khai thác lan hài tại miền núi phía Bắc đang diễn ra mạnh mẽ, dẫn đến sự suy giảm số lượng cá thể trong tự nhiên. Nhiều loài đã được đưa vào danh sách đỏ và có nguy cơ tuyệt chủng. Việc bảo tồn nguồn gen lan hài là rất cần thiết để duy trì sự đa dạng sinh học và bảo vệ các loài quý hiếm. Các biện pháp bảo tồn như xây dựng khu bảo tồn, phát triển các chương trình nhân giống và giáo dục cộng đồng về giá trị của lan hài cần được triển khai. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách bảo tồn hiệu quả.

IV. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện thông qua việc thu thập mẫu lan hài từ các khu vực khác nhau tại miền núi phía Bắc. Các phương pháp phân tích hình thái và di truyền sẽ được áp dụng để đánh giá đa dạng di truyền của các loài. Kỹ thuật nhân giống in vitro cũng sẽ được sử dụng để phát triển các dòng giống mới có giá trị. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại trong nghiên cứu sẽ giúp nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát triển nguồn gen lan hài. Các kết quả thu được sẽ là cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự đa dạng di truyền cao của các loài lan hài tại miền núi phía Bắc. Nghiên cứu đã xác định được một số loài có tiềm năng phát triển và đề xuất các biện pháp bảo tồn hiệu quả. Các dòng giống mới được nhân giống thành công sẽ góp phần vào việc phát triển kinh tế địa phương thông qua du lịch sinh thái và thương mại hoa. Việc bảo tồn và phát triển nguồn gen lan hài không chỉ có ý nghĩa về mặt sinh học mà còn mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng. Điều này khẳng định giá trị thực tiễn của nghiên cứu trong việc bảo tồn và phát triển bền vững nguồn gen lan hài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NGUYÄN THà TÌNH NGHIÊN CĀU ĐA D¾NG VÀ PHÁT TRIÂN NGUàN GEN MÞT SÞ LOÀI LAN HÀI (Paphiopedilum) Đ¾C HĀU KHU VĂC MIÀN NÚI PHÍA BÂC VIÆT NAM LUÀN ÁN TI¾N S) NÔNG NGHIÆP HÀ NÞI – 2023 BÞ GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O BÞ NÔNG NGHIÆP VÀ PTNT VIÆN KHOA HâC NÔNG NGHIÆP VIÆT NAM NGUYÄN THà TÌNH NGHIÊN CĀU ĐA D¾NG VÀ PHÁT TRIÂN NGUàN GEN MÞT SÞ LOÀI LAN HÀI (Paphiopedilum) Đ¾C HĀU KHU VĂC MIÀN NÚI PHÍA BÂC VIÆT NAM Ngành: Di truyÁn và Chãn gißng cây tráng Mã sß: 962.11 LUÀN ÁN TI¾N S) NÔNG NGHIÆP Ng°ái h°ßng dẫn khoa học: 1. Ngô Xuân Bình 2. TrÅn Ngãc Hùng HÀ NÞI – 2024 i LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu căa tôi. Các sá liệu và kÁt quÁ nghiên cứu trong lu¿n án này là trung thực và ch°a từng đ°ÿc công bá trong b¿t kỳ một công trình nào khác.

Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ, hÿp tác cho việc thực hiện lu¿n án này đã đ°ÿc cám ¢n và các thông tin trích dẫn trong lu¿n án này đều đ°ÿc chỉ dẫn rõ nguồn gác. Tác giÁ luÁn án NguyÅn Thá Tình ii LàI CÀM ¡N Để hoàn thành lu¿n án này, tôi đã nh¿n đ°ÿc sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình căa các Th¿y, Cô giáo, các t¿p thể, cá nhân cùng b¿n bè đồng nghiệp và gia đình. Tôi xin bày tß lòng biÁt ¢n sâu sÁc nh¿t tßi GS.TS Ngô Xuân Bình - Bộ khoa học và Công nghệ, TS. TrÅn Ngãc Hùng - Viện Nghiên cứu Rau QuÁ.

Hai Th¿y đã t¿n tình h°ßng dẫn, giúp đỡ, động viên và t¿o điều kiện tát nh¿t cho tôi trong suát quá trình thực hiện đề tài cũng nh° hoàn thành lu¿n án. Tôi xin chân thành cÁm ¢n Viện Nghiên cứu Rau QuÁ, các b¿n bè đồng nghiệp trong Viện Nghiên cứu Rau QuÁ đã t¿o điều kiện thu¿n lÿi nh¿t cho tôi trong quá trình học t¿p và thực hiện nghiên cứu. Tôi xin chân thành cÁm ¢n các Th¿y, Cô giáo, các anh, chị, em trong Ban Đào t¿o sau đ¿i học, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã t¿n tình giúp đỡ và chỉ bÁo tôi trong suát quá trình học t¿p và thực hiện nghiên cứu. Tôi xin chân thành cÁm ¢n các t¿p thể, cá nhân, Khoa CNSH – CNTP tr°áng Đ¿i học Nông Lâm Thái Nguyên đã hÿp tác giúp đỡ và chia sẻ thông tin, kinh nghiệm quý báu, cung c¿p các mẫu giáng lan hài trong quá trình thực hiện nghiên cứu.

Đặc biệt cÁm ¢n các tác giÁ có tên trong các bài báo khoa học đã công bá đã hỗ trÿ và giúp đỡ tôi trong quá trình tiÁn hành các thí nghiệm căa lu¿n án. Nghiên cứu đ°ÿc nh¿n tài trÿ bãi Bộ khoa học và Công nghệ thông qua Đề tài c¿p Nhà n°ßc Mã sá: NVQG. Nghiên cứu sinh xin trân trọng cÁm ¢n Bộ khoa học và Công nghệ. Cuái cùng tôi vô cùng biÁt ¢n các thành viên trong gia đình đã luôn bên c¿nh, động viên khích lệ, tiÁp thêm sức m¿nh và nghị lực để tôi hoàn thiện công trình nghiên cứu này.

Tôi xin chân thành cÁm ¢n! Hà Nội, ngày 02 tháng 02 năm 2024 Tác giÁ NguyÅn Thá Tình iii DANH MĀC CHĀ VI¾T TÂT Chā vi¿t tÃt DiÅn giÁi ABI Applied Biosystems Incorporated Amplified Fragment Length Polymorphism (Đa hình chiều dài AFLP đo¿n nhân bÁn) BA Benzyladenine Basic Local Alignment Search Tool (Công cā tìm kiÁm sÁp gióng BLAST cột từng ph¿n c¢ bÁn) CTAB Cetyltrimethylammonium bromide (Dung dịch đệm) CV Coefficient of Variation (Hệ sá biÁn động) EDTA Ethylenediamine tetraacetate EtBr Ethidium bromide GA3 Gibberellin (Hormone sinh tr°ãng thực v¿t) IAA Indole - 3 - acetic acid (Hormone sinh tr°ãng thực v¿t) IBA Indole - 3 - butyric acid (Hormone sinh tr°ãng thực v¿t) ISSR Inter - Simple Sequence Repeat (Đo¿n lặp trình tự đ¢n) ITS Internal transcribed spacer LSD Least Significant Difference Test matK Maturase K (Gen maturase K National Center for Biotechnology Information (Trung tâm NCBI Thông tin Công nghệ sinh học Quác gia) PCR Polymerase Chain Reaction (PhÁn ứng chuỗi Polymerase) QTLs Quantitative trait locus Random Amplified Polymorphic DNAs (DNA đa hình nhân ngẫu RAPD nhiên rbcL Ribulose - bisphosphate carboxylase RCB Randomized Completely Block (Khái Ngẫu nhiên đă) Restriction Fragment Length Polymorphism (Đa hình về chiều RFLP dài căa các đo¿n DNA) SSR Simple Sequence Repeats (Trình tự lặp l¿i đ¢n giÁn) Taq Thermus aquaticus TBE Tris/Borate/EDTA THT Than ho¿t tính α NAA α - Naphthalene acetic acid (Hormone sinh tr°ãng thực v¿t) iv MĀC LĀC LàI CAM ĐOAN .ii DANH MĀC CHĀ VIÀT TÀT .iv DANH MĀC BÀNG .vii DANH MĀC HÌNH. Tính c¿p thiÁt căa đề tài. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn .1 Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

Nhāng đóng góp mßi căa đề tài lu¿n án. Đái t°ÿng và ph¿m vi nghiên cứu đề tài. Đái t°ÿng nghiên cứu. Ph¿m vi nghiên cứu.

TâNG QUAN CÁC VÂN ĐÀ NGHIÊN CĀU. Khái quát chung về lan hài. Phân lo¿i lan hài. Sự phân bá căa lan hài .3 Sự đa d¿ng căa các loài lan hài .2 Nghiên cứu đa d¿ng di truyền lan hài trên thÁ gißi và Việt Nam.

Nghiên cứu đa d¿ng di truyền lan hài trên thÁ gißi. Nghiên cứu đa d¿ng di truyền căa lan hài ã Việt Nam. Đặc điểm sinh học lan hài. Đặc điểm hình thái căa lan hài.

Đặc điểm sinh thái lan hài. Tình hình sÁn xu¿t và tiêu thā lan hài trên thÁ gißi và ã Việt Nam. Tình hình sÁn xu¿t và tiêu thā lan hài trên thÁ gißi. Tình hình sÁn xu¿t và tiêu thā lan hài ã Việt Nam.

Nghiên cứu hiện tr¿ng và các giÁi pháp nhằm māc đích bÁo tồn lan hài trên thÁ gißi và ã Việt Nam. Hiện tr¿ng và các giÁi pháp bÁo tồn lan hài trên thÁ gißi. Hiện tr¿ng và giÁi pháp bÁo tồn lan hài ã Việt Nam. Nghiên cứu về khÁ năng nhân giáng lan hài trên thÁ gißi và ã Việt Nam.

Các kÁt lu¿n qua phân tích tổng quan. VÀT LIÆU, NÞI DUNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU. V¿t liệu nghiên cứu. Phân bón, hoá ch¿t, dāng cā và thiÁt bị.

Nội dung nghiên cứu. Đánh giá một sá đặc điểm thực v¿t học căa các loài lan hài thu th¿p ã khu vực miền núi phía BÁc. Đánh giá đa d¿ng di truyền nguồn gen các loài hài căa khu vực miền núi phía BÁc Việt Nam. Đánh giá khÁ năng lai t¿o căa một sá tổ hÿp có tiềm năng nhằm t¿o ra dòng hài có triển vọng.

Nghiên cứu kỹ thu¿t nhân giáng đái vßi một sá loài hài có giá trị và đánh giá khÁ năng tái sinh căa con lai. Ph°¢ng pháp nghiên cứu. Thu th¿p nguồn gen các loài lan hài đ°ÿc trồng và phân bá t¿i các khu vực miền núi phía BÁc. Ph°¢ng pháp mô tÁ, đánh giá đặc điểm hình thái căa các loài lan hài.

Ph°¢ng pháp đánh giá đa d¿ng di truyền dựa vào kiểu hình-. Ph°¢ng pháp và kỹ thu¿t đánh giá đa d¿ng di truyền dựa vào chỉ thị phân tÿ. Ph°¢ng pháp lai t¿o lan hài. 42 Thành ph¿n dinh d°ỡng các lo¿i phân bón nh° sau:.

Ph°¢ng pháp nghiên cứu nhân giáng in vitro đái vßi lan hài Việt Nam và sÁn phÁm lai. Ph°¢ng pháp nghiên cứu nhân giáng tách chồi lan hài Điểm Ngọc. Điều kiện thí nghiệm và Các chỉ tiêu theo dõi. Điều kiện thí nghiệm.

Các chỉ tiêu theo dõi. Ph°¢ng pháp xÿ lý sá liệu. K¾T QUÀ NGHIÊN CĀU VÀ THÀO LUÀN. Thu th¿p, đánh giá thực tr¿ng và giá trị căa các loài lan hài khu vực miền núi phía BÁc.

Thu th¿p và đánh giá đặc điểm sinh thái nguồn gan các loài lan hài khu vực miền núi phía BÁc. Tình hình khai thác, sÿ dāng và nuôi trồng. KhÁ năng bÁo tồn và phát triển. Đặc điểm hình thái và đa d¿ng di truyền căa các loài lan hài đã thu th¿p.

Đặc điểm hình thái căa các loài lan hài phân bá và trồng khu vực miền núi phía BÁc. Đa d¿ng di truyền nguồn gen các loài lan hài phân bá và nuôi trồng t¿i khu vực miền núi phía BÁc Việt Nam. Đánh giá, xác định một sá loài lan hài có triển vọng, tiềm năng phát triển và đề xu¿t h°ßng bÁo tồn và phát triển. Xác định nguồn gen °u tú để thiÁt l¿p các cặp bá mẹ phāc vā công tác lai t¿o.

Đánh giá khÁ năng lai t¿o căa 9 cặp bá mẹ lan hài. Nghiên cứu kỹ thu¿t nhân giáng đái vßi một sá loài lan hài có giá trị và một sá sÁn phÁm lai. Nghiên cứu khÁ năng nhân giáng bằng ph°¢ng pháp nhân giáng in vitro đái vßi hài Việt Nam và sÁn phÁm lai. Nghiên cứu khÁ năng tái sinh chồi căa các sÁn phÁm lai.

KÁt quÁ nghiên cứu nhân giáng hài Điểm Ngọc bằng ph°¢ng pháp tách chồi. 123 K¾T LUÀN VÀ KI¾N NGHà .132 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH Đà CÔNG BÞ CÓ LIÊN QUAN Đ¾N LUẬN ÁN.133 TÀI LIÆU THAM KHÀO. 134 PHĀ LĀC vii DANH MĀC BÀNG TT bÁng Nßi dung bÁng Trang 1.1: Các nhóm lan hài Việt Nam theo thứ tự h¿ng bÁo tồn căa tổ chức bÁo tồn thiên nhiên quác tÁ (IUCN). T¿p đoàn nguồn gen lan hài hài phân bá tự nhiên và đ°ÿc trồng ã khu vực miền núi phía BÁc đ°ÿc thu th¿p năm 2017.

Trình tự các cặp mồi và nhiệt độ gÁn mồi .3 Thành ph¿n và thể tích các ch¿t trong phÁn ứng PCR .4 Chu trình căa phÁn ứng PCR-RAPD. Thành ph¿n cho cây mẹ giai đo¿n thā ph¿n. Thành ph¿n dinh d°ỡng trong phân bón gác lan hài Việt Nam. Dinh d°ỡng chăm sóc lan hài Điểm Ngọc.

Dinh d°ỡng chăm sóc lan hài Điểm Ngọc sau tách nhánh.1: Một sá tính tr¿ng đặc tr°ng lá căa nguồn gen lan hài t¿i khu vực miền núi phía BÁc. Đặc điểm tính tr¿ng đặc tr°ng căa thân, rễ và khÁ năng thích nghi căa nguồn gen lan hài khu vực miền núi phía BÁc. Đặc điểm đặc tr°ng căa hoa căa nguồn gen lan hài khu vực miền núi phía BÁc. Hệ sá t°¢ng đồng di truyền về trình tự nucleotide giāa 23 mẫu giáng lan hài nghiên cứu.

Một sá vị trí sai khác về trình tự nucleotide căa các mẫu giáng nghiên cứu và mẫu tham chiÁu. Ành h°ãng căa thái gian nã hoa đÁn sinh tr°ãng căa h¿t ph¿n ã một sá loài lan hài. Ành h°ãng căa thái điểm lai trong ngày đÁn tỷ lệ đ¿u quÁ căa các cặp lan hài. Ành h°ãng căa phân bón gác đÁn tăng tr°ãng căa quÁ lai sau 7 tháng năm 2019 t¿i Thái Nguyên.

Ành h°ãng căa nồng độ, thái gian khÿ trwng căa một sá dung dịch khÿ trwng đÁn khÁ năng t¿o v¿t liệu vô trwng căa hài Việt Nam sau 7 ngày nuôi c¿y .