Nghiên Cứu Áp Dụng Sản Xuất Sạch Hơn Tại Làng Nghề Đậu Phụ Thôn Xuân Lôi, Tỉnh Hưng Yên

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu áp dụng sản xuất sạch hơn tại làng nghề sản xuất đậu phụ thôn xuân lôi tỉnh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Đỗ Ngọc Thư
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Lâm
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Áp Dụng Sản Xuất Sạch Hơn Tại Làng Nghề Sản Xuất Đậu Phụ Thôn Xuân Lôi, Tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục bảng
• 1.4. Danh mục hình, sơ đồ
• 1.5. Danh mục chữ viết tắt
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.10.1. Tổng quan về sản xuất sạch hơn
• 1.10.2. Định nghĩa sản xuất sạch hơn
• 1.10.3. Các giải pháp sản xuất sạch hơn
• 1.10.4. Đánh giá sản xuất sạch hơn
• 1.10.5. Sản xuất sạch hơn ở trên thế giới
• 1.10.6. Sản xuất hơn ở Việt Nam
• 1.10.7. Tổng quan về làng nghề sản xuất đậu phụ
• 1.10.8. Quy trình sản xuất đậu phụ
• 1.10.9. Sản xuất đậu phụ và các vấn đề môi trường
• 1.11. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.11.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.11.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.11.4.1. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
• 1.11.4.2. Phương pháp lấy mẫu
• 1.11.4.3. Thu thập số liệu sơ cấp
• 1.11.4.4. Phương pháp cân bằng vật chất
• 1.11.4.5. Phương pháp phân tích chi phí lợi ích
• 1.11.4.6. Phương pháp họp nhóm
• 1.11.4.7. Phương pháp đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn
• 1.11.5. Tổng hợp và phân tích số liệu
• 1.12. Kết quả và thảo luận
• 1.12.1. Làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi
• 1.12.1.1. Giới thiệu về làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi
• 1.12.1.2. Hiện trạng môi trường làng nghề thôn Xuân Lôi
• 1.12.2. Phân tích đánh giá quy trình
• 1.12.2.1. Phân tích đánh giá công đoạn
• 1.12.2.2. Đánh giá công đoạn
• 1.12.3. Trọng tâm kiểm toán sản xuất sạch hơn
• 1.12.4. Đánh giá lựa chọn các giải pháp
• 1.12.5. Phân tích nguyên nhân và lựa chọn các giải pháp
• 1.13. Đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn
• 1.13.1. Phân tích tính khả thi của các phương pháp sản xuất sạch hơn
• 1.13.1.1. Mô tả giải pháp
• 1.13.1.2. Tính khả thi về mặt kỹ thuật
• 1.13.1.3. Tính khả thi về mặt kinh tế
• 1.13.1.4. Tính khả thi về mặt môi trường
• 1.13.2. Lựa chọn giải pháp
• 1.13.3. Kế hoạch thực hiện giải pháp sản xuất sạch hơn
• 1.14. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Sản Xuất Sạch Hơn Làng Nghề Đậu Phụ

Làng nghề Việt Nam, sau đổi mới, đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là các làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này cũng gây ra nhiều hệ lụy về môi trường, đặc biệt là ô nhiễm. Sản xuất sạch hơn (SXSH) được xem là giải pháp tối ưu để giảm thiểu ô nhiễm tại các làng nghề. Nghiên cứu này tập trung vào làng nghề đậu phụ Xuân Lôi, Hưng Yên, nơi mà các phương pháp sản xuất còn lạc hậu gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Việc áp dụng các giải pháp sản xuất đậu phụ thân thiện môi trường là vô cùng cần thiết để cải thiện tình hình.

1.1. Lịch Sử và Hiện Trạng Làng Nghề Đậu Phụ Xuân Lôi

Làng Xuân Lôi nổi tiếng với nghề làm đậu phụ truyền thống. Năm 2000, làng được công nhận là làng nghề truyền thống của tỉnh Hưng Yên. Khoảng 40% số hộ dân trong làng tham gia vào hoạt động sản xuất đậu phụ. Tuy nhiên, quy trình sản xuất còn nhiều hạn chế, máy móc thiết bị cũ kỹ, dẫn đến năng suất thấp và gây ô nhiễm môi trường. Cần có những cải tiến quy trình sản xuất đậu phụ để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tác động xấu.

1.2. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Sản Xuất Sạch Hơn

Việc áp dụng mô hình sản xuất sạch hơn tại làng nghề đậu phụ Xuân Lôi là vô cùng cấp thiết. Các giải pháp SXSH không chỉ giúp giảm ô nhiễm mà còn tăng hiệu quả kinh tế cho các hộ sản xuất. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả quy trình sản xuất hiện tại và đề xuất các giải pháp SXSH phù hợp với điều kiện thực tế của làng nghề. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến 31-12-2014 số làng nghề và làng có nghề nước ta là 5. Sự biến đổi này đã đem lại biến đổi mới cho khu vực nông thôn, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn của đất nước, đời sống của người lao động được nâng cao, tạo việc làm ổn định, tăng thu nhập cho người lao động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

II. Thách Thức Ô Nhiễm Môi Trường Tại Làng Nghề Đậu Phụ

Sự phát triển của làng nghề đậu phụ Xuân Lôi, dù mang lại lợi ích kinh tế, nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề ô nhiễm môi trường làng nghề. Nước thải từ quá trình sản xuất, chất thải rắn và khí thải đều ảnh hưởng đến chất lượng môi trường xung quanh. Việc xử lý nước thải làng nghề và quản lý chất thải là những thách thức lớn cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững của làng nghề.

2.1. Nguồn Gốc và Thành Phần Ô Nhiễm Từ Sản Xuất Đậu Phụ

Quá trình sản xuất đậu phụ tạo ra một lượng lớn nước thải chứa các chất hữu cơ, chất rắn lơ lửng và các chất ô nhiễm khác. Chất thải rắn, chủ yếu là bã đậu, cũng gây ra vấn đề về quản lý và xử lý. Khí thải từ quá trình đốt nhiên liệu cũng góp phần vào ô nhiễm không khí. Cần có các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm sản xuất đậu phụ để bảo vệ môi trường.

2.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Đến Sức Khỏe Cộng Đồng và Kinh Tế

Ô nhiễm môi trường từ làng nghề đậu phụ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân địa phương, gây ra các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa và da liễu. Ngoài ra, ô nhiễm còn ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế khác trong vùng. Việc đánh giá tác động môi trường làng nghề là cần thiết để có các biện pháp can thiệp kịp thời.

2.3. Thực Trạng Quản Lý Chất Thải và Xử Lý Nước Thải Hiện Nay

Hiện nay, việc quản lý chất thải và xử lý nước thải tại làng nghề đậu phụ Xuân Lôi còn nhiều hạn chế. Hầu hết các hộ sản xuất chưa có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, chất thải rắn chưa được thu gom và xử lý đúng cách. Cần có sự đầu tư và hỗ trợ từ các cấp chính quyền để cải thiện hệ thống quản lý chất thải và xử lý nước thải tại làng nghề.

III. Giải Pháp Sản Xuất Sạch Hơn Cho Làng Nghề Đậu Phụ Hưng Yên

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm, cần áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn một cách toàn diện. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình sản xuất, sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường, tái sử dụng chất thải và áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến. Mục tiêu là giảm thiểu lượng chất thải phát sinh và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Sản Xuất Đậu Phụ Truyền Thống

Cần rà soát và cải tiến từng công đoạn trong quy trình sản xuất đậu phụ, từ khâu ngâm đậu, xay đậu, nấu đậu đến ép đậu. Áp dụng các biện pháp tiết kiệm nước, tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu chất thải. Ví dụ, có thể sử dụng nồi hơi hiệu suất cao để giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ và khí thải phát sinh.

3.2. Sử Dụng Nguyên Liệu và Hóa Chất Thân Thiện Môi Trường

Thay thế các hóa chất độc hại bằng các hóa chất thân thiện với môi trường trong quá trình sản xuất. Sử dụng đậu nành có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo chất lượng. Khuyến khích sử dụng các phương pháp sản xuất đậu phụ hữu cơ để giảm thiểu tác động đến môi trường.

3.3. Tái Sử Dụng Bã Đậu và Các Phụ Phẩm Khác

Bã đậu là một nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng. Có thể sử dụng bã đậu làm thức ăn chăn nuôi, phân bón hoặc nguyên liệu sản xuất biogas. Việc tái sử dụng bã đậu không chỉ giảm thiểu chất thải mà còn tạo ra giá trị kinh tế.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Xử Lý Nước Thải Trong Sản Xuất Đậu Phụ

Xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải sản xuất đậu phụ là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm. Có nhiều công nghệ xử lý nước thải khác nhau, từ các công nghệ đơn giản như ao sinh học đến các công nghệ phức tạp như hệ thống xử lý sinh học hiếu khí và kỵ khí. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp phụ thuộc vào quy mô sản xuất và điều kiện kinh tế của từng hộ gia đình.

4.1. Các Công Nghệ Xử Lý Nước Thải Phù Hợp Với Làng Nghề

Các công nghệ xử lý nước thải phù hợp với làng nghề đậu phụ bao gồm ao sinh học, bể lọc sinh học, hệ thống xử lý sinh học hiếu khí và kỵ khí. Ao sinh học là một giải pháp đơn giản và chi phí thấp, phù hợp với các hộ sản xuất nhỏ. Các hệ thống xử lý sinh học phức tạp hơn có hiệu quả xử lý cao hơn nhưng đòi hỏi chi phí đầu tư và vận hành lớn hơn.

4.2. Chi Phí Đầu Tư và Vận Hành Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Chi phí đầu tư và vận hành hệ thống xử lý nước thải là một yếu tố quan trọng cần xem xét khi lựa chọn công nghệ. Cần có sự hỗ trợ tài chính từ các cấp chính quyền và các tổ chức phi chính phủ để giúp các hộ sản xuất có thể đầu tư vào hệ thống xử lý nước thải.

4.3. Đảm Bảo Vận Hành Hiệu Quả Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Việc vận hành hiệu quả hệ thống xử lý nước thải là rất quan trọng để đảm bảo nước thải sau xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường. Cần có sự đào tạo và hướng dẫn cho người vận hành hệ thống để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả.

V. Phân Tích Tính Khả Thi Giải Pháp Sản Xuất Sạch Hơn Xuân Lôi

Để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các giải pháp SXSH, cần phân tích tính khả thi về mặt kỹ thuật, kinh tế và môi trường. Các giải pháp cần phải phù hợp với điều kiện thực tế của làng nghề, mang lại lợi ích kinh tế cho các hộ sản xuất và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Việc phân tích chi phí lợi ích là rất quan trọng để lựa chọn các giải pháp tối ưu.

5.1. Đánh Giá Tính Khả Thi Về Mặt Kỹ Thuật

Các giải pháp SXSH cần phải khả thi về mặt kỹ thuật, tức là có thể áp dụng được trong điều kiện thực tế của làng nghề. Cần xem xét các yếu tố như trình độ kỹ thuật của người lao động, khả năng tiếp cận công nghệ và nguồn cung cấp nguyên vật liệu.

5.2. Đánh Giá Tính Khả Thi Về Mặt Kinh Tế

Các giải pháp SXSH cần phải mang lại lợi ích kinh tế cho các hộ sản xuất. Cần xem xét các yếu tố như chi phí đầu tư, chi phí vận hành, lợi nhuận tăng thêm và khả năng thu hồi vốn.

5.3. Đánh Giá Tính Khả Thi Về Mặt Môi Trường

Các giải pháp SXSH cần phải giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Cần xem xét các yếu tố như lượng chất thải giảm thiểu, mức độ ô nhiễm giảm và tác động đến sức khỏe cộng đồng.

VI. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Sản Xuất Sạch Hơn Bền Vững

Để thúc đẩy việc áp dụng SXSH tại làng nghề đậu phụ Xuân Lôi, cần có sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền thông qua các chính sách hỗ trợ làng nghề. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo kỹ thuật, cung cấp thông tin và tạo điều kiện tiếp cận thị trường. Sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của làng nghề.

6.1. Vai Trò Của Chính Quyền Địa Phương Trong Hỗ Trợ SXSH

Chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ SXSH thông qua việc xây dựng và thực thi các chính sách, cung cấp thông tin và đào tạo kỹ thuật cho các hộ sản xuất. Cần có sự cam kết và hành động cụ thể từ chính quyền địa phương để thúc đẩy việc áp dụng SXSH.

6.2. Hợp Tác Giữa Doanh Nghiệp Cộng Đồng và Các Tổ Chức

Sự hợp tác giữa doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức là rất quan trọng để đảm bảo sự thành công của các giải pháp SXSH. Doanh nghiệp có thể cung cấp công nghệ và kinh nghiệm, cộng đồng có thể tham gia vào quá trình giám sát và đánh giá, và các tổ chức có thể cung cấp hỗ trợ tài chính và kỹ thuật.

6.3. Kinh Tế Tuần Hoàn và Phát Triển Bền Vững Làng Nghề

Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn làng nghề là một hướng đi quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của làng nghề đậu phụ Xuân Lôi. Kinh tế tuần hoàn tập trung vào việc tái sử dụng tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tạo ra giá trị kinh tế từ chất thải. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của làng nghề.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làng nghề chế biến nông sản thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, song cũng đặt ra thách thức lớn về suy thoái môi trường. Thôn Xuân Lôi thuộc xã Đình Dù, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên được công nhận là làng nghề sản xuất đậu phụ truyền thống từ năm 2000. Toàn thôn có khoảng 120 trên tổng số 300 hộ gia đình trực tiếp tham gia sản xuất (chiếm tỷ lệ 40%), tiêu thụ trung bình 5 tấn hạt đậu nành mỗi ngày để cung cấp thực phẩm cho thị trường địa phương và các khu công nghiệp lân cận như Như Quỳnh, Phố Nối A, Tân Quang.

Tuy nhiên, phương thức sản xuất tại đây vẫn chủ yếu mang tính thủ công, phân tán trong khu dân cư với máy móc lạc hậu và thói quen sử dụng tài nguyên kém hiệu quả. Hoạt động chế biến phát sinh định mức nước thải khoảng 1,52 m3 trên 1 tấn sản phẩm, chứa hàm lượng hữu cơ rất cao khiến nồng độ BOD5 trong nước thải vượt quy chuẩn môi trường tới 42 lần. Bên cạnh đó, việc sử dụng nhiên liệu than đốt thủ công tiêu tốn 80 kg than trên 1 tấn nguyên liệu, kết hợp với hơn 100 hộ chăn nuôi lợn xả thải trực tiếp, đã làm hệ thống thoát nước quá tải nghiêm trọng.

Đề tài được thực hiện từ tháng 5/2015 đến tháng 9/2016 nhằm phân tích toàn diện chu trình sản xuất, định lượng các dòng nguyên liệu, năng lượng và chất thải. Mục tiêu then chốt của công trình là xây dựng hệ thống kiểm toán môi trường, sàng lọc và đề xuất 11 giải pháp sản xuất sạch hơn có tính khả thi cao. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp giải pháp giảm phát thải tại nguồn từ 20% đến 30%, đồng thời cải thiện năng lực cạnh tranh và thu nhập cho các hộ làm nghề chế biến thực phẩm tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng khái niệm Sản xuất sạch hơn do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) thiết lập năm 1994, được định nghĩa là việc áp dụng liên tục chiến lược phòng ngừa tổng hợp về môi trường vào các quá trình sản xuất, sản phẩm và dịch vụ nhằm nâng cao hiệu suất sinh thái và giảm thiểu rủi ro cho con người. Khung phân tích bám sát Quyết định số 1419/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược sản xuất sạch hơn trong công nghiệp đến năm 2020.

Khung lý thuyết vận hành dựa trên quy trình đánh giá 6 bước chuẩn hóa gồm 18 nhiệm vụ chuyên sâu:

• Bước 1: Khởi động và lập kế hoạch đánh giá.
• Bước 2: Phân tích các công đoạn quy trình sản xuất.
• Bước 3: Phát triển các cơ hội sản xuất sạch hơn.
• Bước 4: Lựa chọn các giải pháp khả thi.
• Bước 5: Thực hiện các giải pháp đã chọn.
• Bước 6: Duy trì và cải tiến liên tục.

Mô hình nghiên cứu phân loại các cơ hội giảm thiểu chất thải theo 3 nhóm cốt lõi:

• Giảm chất thải tại nguồn thông qua quản lý nội vi tốt (Good Housekeeping), kiểm soát vận hành tối ưu, cải tiến thiết bị kỹ thuật và đổi mới công nghệ sạch.
• Tuần hoàn và tái sử dụng dòng thải ngay tại chỗ hoặc tạo ra các sản phẩm phụ có giá trị kinh tế.
• Cải tiến sản phẩm và bao bì đóng gói nhằm nâng cao chất lượng và tối ưu hóa vòng đời sản phẩm.

Nguyên lý cân bằng vật chất dựa trên định luật bảo toàn khối lượng được thiết lập qua phương trình: Tổng khối lượng vật chất đầu vào bằng Tổng khối lượng vật chất đầu ra cộng Tổng lượng tổn thất. Khung lý thuyết này cho phép nhận diện chính xác các điểm rò rỉ, lãng phí nguyên nhiên liệu và thất thoát nhiệt trong toàn bộ dây chuyền sản xuất đậu phụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp để đảm bảo tính chuẩn xác khoa học:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tiếp cận báo cáo kinh tế - xã hội tại UBND xã Đình Dù, số liệu quan trắc môi trường từ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Văn Lâm và Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Hưng Yên.
• Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: Thực hiện điều tra chuyên sâu trên cỡ mẫu gồm 10 hộ gia đình đại diện. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng theo 3 quy mô sản xuất thực tế tại làng nghề: 3 hộ quy mô nhỏ (chế biến 10 kg đậu nành/ngày), 5 hộ quy mô trung bình (20 kg đậu nành/ngày) và 2 hộ quy mô lớn (30 kg đậu nành/ngày). Cỡ mẫu phân tầng này đảm bảo phản ánh đầy đủ đặc trưng công nghệ, định mức tiêu thụ tài nguyên và mức độ phát thải của toàn bộ 120 hộ làm nghề trong thôn.
• Phương pháp lấy mẫu và phân tích môi trường: Thu thập và phân tích các chỉ tiêu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tại 6 vị trí đo không khí và tiếng ồn (XLK1 đến XLK6), 2 điểm xả nước thải mương làng (XLNT1, XLNT2), 2 điểm nước mặt ao hồ tiếp nhận (XLNM1, XLNM2), 2 điểm nước ngầm sinh hoạt (XLNN1, XLNN2) và 2 điểm đất (XL-Đ1, XL-Đ2).
• Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA) và thời gian hoàn vốn: Tính toán chỉ số tài chính thông qua công thức thời gian hoàn vốn đơn giản T bằng Vốn đầu tư ban đầu chia cho Lượng tiền tiết kiệm hàng năm. Lý do lựa chọn phương pháp này là vì các hộ sản xuất có quy mô tài chính gia đình, các khoản đầu tư thiết bị thường có quy mô vừa và nhỏ, đòi hỏi thời gian thu hồi vốn ngắn từ 1 đến 3 năm để đảm bảo tính hấp dẫn và khả thi khi vận động người dân tự bỏ vốn thực hiện.

Timeline nghiên cứu được triển khai chặt chẽ qua các giai đoạn khảo sát hiện trường, kiểm toán dòng vật chất, phân tích phòng thí nghiệm và tổ chức họp nhóm tham vấn chính quyền địa phương trong vòng 16 tháng liên tục.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kiểm toán dòng vật chất và hiện trạng công nghệ tại làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi đã xác định các chỉ số định mức và mức độ phát tán ô nhiễm cụ thể:

• Định mức tiêu hao tài nguyên và phát sinh dòng thải: Cứ 1 tấn sản phẩm đậu phụ hoàn thiện tiêu tốn khoảng 80 kg than nhiên liệu và thải ra 1,52 m3 nước thải đậm đặc. Dòng nước thải phát sinh chủ yếu từ 3 công đoạn: lắng đậu tách nước chiếm tỷ lệ lớn nhất với 41,4% (0,63 m3), ngâm rửa hạt đỗ chiếm 38,2% (0,58 m3) và ép định hình đóng khuôn chiếm 20,4% (0,31 m3). Khối lượng chất thải rắn phát sinh bình quân đạt 1,25 tấn bã đậu ẩm (độ ẩm 88,68%) và 0,016 tấn xỉ than trên mỗi tấn sản phẩm.
• Hiện trạng ô nhiễm môi trường nước thải nghiêm trọng: Kết quả phân tích tại hai điểm xả thải chính (giữa làng XLNT1 và cuối làng XLNT2) khi đối chiếu với QCVN 40:2011/BTNMT (cột B) cho thấy mức độ vượt quy chuẩn rất cao. Hàm lượng chất rắn lơ lửng TSS dao động từ 378 đến 545 mg/l (vượt 3,78 đến 5,45 lần); BOD5 đạt từ 700 đến 2.100 mg/l (vượt từ 21 đến 42 lần); COD đạt từ 1.408 đến 3.450 mg/l (vượt từ 9,71 đến 23 lần); Amoni đạt 156,5 đến 156,65 mg/l (vượt 15,65 lần); Đồng đạt 9,28 đến 10,01 mg/l (vượt 4,63 đến 5 lần); Coliform đạt 120 đến 430 MPN/100ml (vượt 24 đến 86 lần); đặc biệt nồng độ Thủy ngân đo được từ 0,0198 đến 0,0358 mg/l (vượt giới hạn cho phép từ 1,98 đến 3,58 lần).
• Suy thoái nguồn nước mặt và nước ngầm: Nước mặt tại các ao tiếp nhận trong thôn có BOD5 vượt từ 2,8 đến 3,1 lần và khuẩn E.Coli vượt 9 đến 18 lần theo QCVN 08:2008/BTNMT. Nước ngầm sinh hoạt tại các giếng khoan cũng có dấu hiệu nhiễm bẩn hữu cơ với hàm lượng COD đạt 16 đến 18 mg/l (vượt từ 4 đến 4,5 lần quy chuẩn QCVN 09:2008/BTNMT) và Amoni đạt 1,89 đến 2,42 mg/l (vượt 18,9 đến 24,2 lần).
• Đặc thù nhân lực và quản lý: 80% lao động trực tiếp là phụ nữ, thời gian lao động trung bình 5 giờ/ngày. Trình độ học vấn của người làm nghề còn hạn chế (40% tốt nghiệp THCS, 60% tốt nghiệp THPT, 0% có trình độ chuyên môn kỹ thuật hoặc đại học), dẫn đến ý thức thực hành tiết kiệm tài nguyên và kiểm soát ô nhiễm chưa cao.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm chỉ ra rằng nguyên nhân cốt lõi gây ô nhiễm tại Xuân Lôi bắt nguồn từ công nghệ xay vắt bán cơ giới và thao tác thủ công thiếu chuẩn hóa. Thất thoát protein và tinh bột hòa tan trong giai đoạn ngâm, lọc và kết tủa chính là nguồn cơn làm bùng nổ nồng độ BOD5 và COD trong nước xả. Hàm lượng Thủy ngân và lưu huỳnh xuất hiện trong nước thải và không khí là hệ quả trực tiếp từ việc các lò nấu sử dụng than tổ ong, than cám kém chất lượng không qua xử lý khói thải.

Dữ liệu cân bằng vật chất có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ dòng Sankey hoặc bảng cân đối đầu vào - đầu ra. Cách trình bày này giúp biểu diễn rõ nét tỷ lệ chuyển hóa từ 100 kg hạt đậu nành thô cùng 600 lít nước xay, chỉ ra chính xác lượng bã đậu và dịch chua thất thoát vào hệ thống cống rãnh công cộng.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu tại làng nghề bún Hùng Lô (Phú Thọ) hay làng nghề chế biến nông sản tại Bắc Ninh, tình trạng ô nhiễm tại Xuân Lôi có tính chất tương đồng về tải lượng hữu cơ phân hủy yếm khí sinh mùi H2S, NH3. Tuy nhiên, làng nghề Xuân Lôi có lợi thế lớn là 100% bã đậu giàu dinh dưỡng (chứa 3-4% protein, 1-2% lipid) có thể thu hồi toàn bộ làm thức ăn chăn nuôi gia súc thay vì thải bỏ trực tiếp ra môi trường. Từ 14 cơ hội ban đầu, nghiên cứu đã sàng lọc và lựa chọn được 11 giải pháp sản xuất sạch hơn tối ưu về kỹ thuật, kinh tế và môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các nguồn thất thoát tài nguyên và cải thiện chất lượng môi trường làng nghề, nghiên cứu đề xuất 5 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Chuyển đổi công nghệ gia nhiệt bằng nồi áp suất điện: Thay thế toàn bộ các lò than thủ công bằng nồi hơi hoặc nồi nấu áp suất sử dụng điện năng. Giải pháp này giúp loại bỏ 100% khí độc phát sinh tại khu dân cư, cắt giảm 15% đến 20% chi phí nhiên liệu, loại bỏ hoàn toàn 0,016 tấn xỉ than/tấn sản phẩm và đạt thời gian hoàn vốn đầu tư từ 8 đến 12 tháng. Chủ thể thực hiện là các hộ gia đình với sự hỗ trợ vốn vay ưu đãi từ ngân hàng chính sách.
• Kiểm soát vận hành nội vi và lắp đặt thiết bị tiết kiệm nước: Trang bị van khóa tự động tại đầu vòi, lắp đặt các đầu vòi phun rửa có áp lực cao và khắc phục triệt để các điểm rò rỉ đường ống. Mục tiêu cắt giảm ngay từ 20% đến 25% lượng nước sạch tiêu thụ, giảm tương ứng lượng nước thải phát sinh trong quý đầu tiên áp dụng. Chủ thể thực hiện là người lao động tại từng hộ sản xuất.
• Tuần hoàn nước ngâm rửa và trang bị máy ly tâm tách bã: Tận dụng nước rửa nguyên liệu nước cuối để ngâm đỗ mẻ sau và vệ sinh sàn xưởng. Lắp đặt máy ly tâm thế hệ mới để nâng cao tỷ lệ tách dịch sữa ra khỏi bã, giúp tăng 5% đến 10% hiệu suất thu hồi sản phẩm, đồng thời giảm 30% tải lượng chất rắn lơ lửng TSS trong nước thải. Timeline hoàn thành trong vòng 6 đến 12 tháng.
• Quản lý chất thải rắn và chuỗi tuần hoàn phụ phẩm: Thu gom 100% lượng bã đậu tươi (khoảng 6,25 tấn/ngày trên toàn làng) phục vụ chăn nuôi lợn tại chỗ hoặc ký hợp đồng liên kết bán cho các trang trại bò sữa, thủy sản lân cận với giá trị gia tăng từ 300.000 đến 500.000 đồng/hộ/tháng. Hộ sản xuất kết hợp xây dựng bể biogas xử lý chất thải chăn nuôi đạt chuẩn.
• Nâng cao năng lực và chuẩn hóa quy trình: UBND xã Đình Dù phối hợp cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Văn Lâm tổ chức định kỳ 2 đến 3 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật sản xuất sạch hơn mỗi năm, xây dựng mô hình trình diễn thí điểm tại 5 hộ nòng cốt trước khi nhân rộng toàn diện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Chủ cơ sở và hộ sản xuất đậu phụ, thực phẩm truyền thống: Cung cấp cẩm nang thực hành 11 giải pháp kỹ thuật có chi phí thấp hoặc không tốn chi phí, giúp giảm thiểu từ 10% đến 25% hóa đơn tiền điện, nước, nhiên liệu và tăng năng suất sản xuất ngay tại hộ gia đình.
• Cán bộ quản lý môi trường và chính quyền địa phương cấp xã, huyện: Cung cấp cơ sở khoa học và số liệu quan trắc thực chứng để xây dựng quy hoạch làng nghề bền vững, thiết lập các tiêu chí kiểm tra bảo vệ môi trường nông thôn theo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới nâng cao.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Kỹ thuật Môi trường: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kiểm toán môi trường, tính toán cân bằng vật chất và phân tích chi phí - lợi ích trong lĩnh vực sản xuất sạch hơn tại các làng nghề quy mô vừa và nhỏ.
• Các tổ chức phát triển nông thôn, hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp công nghệ môi trường: Ứng dụng mô hình đánh giá để xây dựng các dự án tài trợ chuyển giao công nghệ sạch, cung cấp thiết bị tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn tại các vùng nông thôn Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Sản xuất sạch hơn khác biệt như thế nào so với phương pháp xử lý ô nhiễm cuối đường ống truyền thống?

Sản xuất sạch hơn là chiến lược phòng ngừa chủ động, can thiệp trực tiếp vào quy trình sản xuất để giảm phát thải và ngăn ngừa ô nhiễm ngay tại nguồn phát sinh. Phương pháp này giúp doanh nghiệp và hộ dân tiết kiệm từ 10% đến 25% chi phí nguyên nhiên liệu, mang lại lợi nhuận kép về kinh tế và môi trường. Ngược lại, xử lý cuối đường ống chỉ tập trung xử lý chất thải sau khi đã phát sinh, đòi hỏi chi phí đầu tư và vận hành hệ thống rất tốn kém mà không tạo ra thêm giá trị kinh tế cho cơ sở.

Tại sao nước thải sản xuất đậu phụ tại thôn Xuân Lôi lại có chỉ số BOD5 và COD vượt quy chuẩn hàng chục lần?

Nguyên nhân chính là do dịch sữa đậu nành và tinh bột hữu cơ hòa tan bị thất thoát trong các công đoạn lắng, kết tủa và ép bánh đậu. Lượng chất hữu cơ hòa tan này khi thoát ra môi trường nước sẽ trải qua quá trình phân hủy sinh học mạnh mẽ, tiêu tốn lượng lớn oxy hòa tan, đẩy nồng độ BOD5 lên mức 2.100 mg/l (vượt 42 lần) và COD lên 3.450 mg/l (vượt 23 lần theo QCVN 40:2011/BTNMT).

Các hộ làm nghề quy mô nhỏ từ 10 đến 30 kg đậu nành mỗi ngày có đủ khả năng tài chính áp dụng sản xuất sạch hơn không?

Hoàn toàn khả thi, vì phần lớn các giải pháp đề xuất thuộc nhóm quản lý nội vi không tốn chi phí hoặc chỉ cần vốn đầu tư nhỏ từ 5 đến 15 triệu đồng (như thay vòi phun áp lực, mua máy ly tâm mini, cải tiến nồi áp suất điện). Với khoản tiết kiệm điện nước và tận thu bã đậu, thời gian thu hồi vốn thực tế chỉ dao động từ 6 đến 12 tháng, rất phù hợp với khả năng tài chính của hộ gia đình.

Lợi ích môi trường nổi bật nhất khi làng nghề áp dụng thành công 11 giải pháp sản xuất sạch hơn là gì?

Làng nghề sẽ cắt giảm ngay từ 20% đến 30% tổng lượng nước thải phát sinh, loại bỏ hoàn toàn lượng xỉ than và khí thải SO2 độc hại nhờ chuyển sang dùng điện, đồng thời thu gom tái sử dụng 100% lượng bã đậu thải (hơn 6 tấn/ngày). Nhờ đó, môi trường không khí khu dân cư trong lành hơn và hệ thống kênh mương thoát nước giảm thiểu rõ rệt mùi hôi thối do quá trình phân hủy yếm khí.

Phương pháp cân bằng vật chất đóng vai trò gì trong việc kiểm toán môi trường tại làng nghề?

Cân bằng vật chất là công cụ then chốt giúp định lượng chính xác các dòng đầu vào, sản phẩm đầu ra và lượng thất thoát theo nguyên lý bảo toàn khối lượng. Thông qua đó, nghiên cứu đã chỉ ra chính xác công đoạn ngâm và lắng đậu chiếm tới 79,6% tổng lượng nước thải của quy trình, giúp xác định đúng trọng tâm để đề xuất các giải pháp tuần hoàn và thu hồi protein hiệu quả nhất.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện hiện trạng công nghệ và mức độ ô nhiễm môi trường tại 120 hộ làm nghề sản xuất đậu phụ truyền thống thôn Xuân Lôi, tỉnh Hưng Yên.
• Thiết lập thành công bảng cân bằng vật chất chuẩn xác cho quy trình sản xuất, xác định định mức phát sinh 1,52 m3 nước thải và 1,25 tấn bã đậu ẩm trên mỗi tấn thành phẩm.
• Sàng lọc từ 14 cơ hội và đề xuất hoàn chỉnh 11 giải pháp sản xuất sạch hơn khả thi trên cả 3 phương diện kỹ thuật, kinh tế và môi trường.
• Chứng minh tính khả thi tài chính vượt trội của các giải pháp cải tiến công nghệ và quản lý nội vi với thời gian hoàn vốn đầu tư ngắn, chỉ dưới 12 tháng.
• Cung cấp mô hình kiểm toán mẫu giúp cơ quan quản lý nhân rộng phương thức sản xuất sạch hơn cho các làng nghề chế biến thực phẩm trên địa bàn tỉnh Hưng Yên và toàn quốc.

Về kế hoạch triển khai, mô hình cần được tiến hành thí điểm tại 10 hộ sản xuất đại diện trong 6 tháng đầu tiên, sau đó tổ chức đánh giá rút kinh nghiệm và nhân rộng cho toàn bộ 120 hộ trong giai đoạn 2026-2028. Các cấp chính quyền địa phương, nhà khoa học và người dân cần chung tay đẩy mạnh chuyển đổi công nghệ xanh, hướng tới mục tiêu phát triển làng nghề truyền thống gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ NGỌC THƯ NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG SẢN XUẤT SẠCH HƠN TẠI LÀNG NGHỀ SẢN XUẤT ĐẬU PHỤ THÔN XUÂN LÔI, TỈNH HƯNG YÊN Chuyên ngành : Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: Nguyễn Thanh Lâm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Ngọc Thư i LỜI CÁM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viện của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ long kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS.

Nguyễn Thanh Lâm đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Văn Lâm, UBND xã Đình Dù và đồng chí trưởng thôn thôn Xuân Lôi đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thận, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Ngọc Thư ii MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục bảng .v Danh mục hình, sơ đồ. vi Danh mục chữ viết tắt. vii Trích yếu luận văn.

viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Tổng quan tài liệu.

Tổng quan về sản xuất sạch hơn. Định nghĩa sản xuất sạch hơn. Các giải pháp sản xuất sạch hơn. Đánh giá sản xuất sạch hơn.

Sản xuất sạch hơn ở trên thế giới. Sản xuất hơn ở Việt Nam. Tổng quan về làng nghề sản xuất đậu phụ. Quy trình sản xuất đậu phụ.

Sản xuất đậu phụ và các vấn đề môi trường. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp. Phương pháp lấy mẫu.

Thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp cân bằng vật chất. Phương pháp phân tích chi phí lợi ích. Phương pháp họp nhóm.

Phương pháp đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn. Tổng hợp và phân tích số liệu. Kết quả và thảo luận. Làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi.

Giới thiệu về làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi. Hiện trạng môi trường làng nghề thôn Xuân Lôi. Phân tích đánh giá quy trình. Phân tích đánh giá công đoạn.

Đánh giá công đoạn. Trọng tâm kiểm toán sản xuất sạch hơn. Đánh giá lựa chọn các giải pháp. Phân tích nguyên nhân và lựa chọn các giải pháp.

Đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn. Phân tích tính khả thi của các phương pháp sản xuất sạch hơn. Mô tả giải pháp. Tính khả thi về mặt kỹ thuật.

Tính khả thi về mặt kinh tế. Tính khả thi về mặt môi trường. Lựa chọn giải pháp. Kế hoạch thực hiện giải pháp sản xuất sạch hơn.

Kết luận và kiến nghị .66 Tài liệu tham khảo .69 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Kết quả thực hiện sxsh trên toàn quốc. Lượng nước thải trong sản xuất đậu phụ (trên 1 tấn sản phẩm). Khối lượng chất thải rắn do sản xuất đậu phụ.

Diện tích đất xã Đình Dù. Quy mô về lao động làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi. Hiện trạng môi trường không khí xung quanh làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi. Hiện trạng môi trường nước thải tại làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi.

Hiện trạng môi trường nước mặt tại làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi. Hiện trạng môi trường nước ngầm tại làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi. Hiện trạng môi trường đất tại làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi. Phân tích công đoạn quá trình sản xuất đậu phụ.

Câng bằng vật chất và năng lượng cho 1 chu kỳ sản xuất. Định mức tiêu hoa năng lượng tiêu thụ. Phân tích nguyên nhân tại làng nghề làm đậu thôn Xuân Lôi. Đề xuất các cơ hội sản xuất sạch hơn.

Phân loại và sàng lọc các giải pháp. Kết quả sàng lọc các giải pháp. Tính khả thi về mặt kỹ thuật của các giải pháp SXSH. Tính khả thi về mặt kinh tế của một số giải pháp.

Tính khả thi về mặt môi trường của các giải pháp. Bảng thứ tự ưu tiên các giải pháp sản xuất sạch hơn. Kế hoạch thực hiện các biện pháp sản xuất sạch hơn khả thi .64 v DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 2. Các bước thực hiện sản xuất sạch hơn.

Sơ đồ đánh giá sản xuất sạch hơn tại Việt Nam. Vị trí làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi. Các giải pháp sản xuất sạch hơn. Quy trình sản xuất đậu phụ.

Quy trình sản xuất đậu phụ. Cân bằng vật chất cho một chu kỳ sản xuất .49 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BOD5 Nhu cầu oxy sinh hóa (trong 5 ngày) BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường COD Nhu cầu oxy hóa học CPI Hợp phần sản xuất sạch hơn trong công nghiệp của Bộ Công thương KCN Khu công nghiệp QCCP Quy chuẩn cho phép QCVN Quy chuẩn Việt Nam SP Sản phẩm SS Chất rắn lơ lửng SXSH Sản xuất sạch hơn TB Trung bình TCCP Tiêu chuẩn cho phép TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TSS Chất rắn lơ lửng tổng số UBND Ủy ban nhân dân UNEP Chương trình Môi trường Liên hợp quốc VNĐ Việt Nam đồng vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đỗ Ngọc Thư Tên luận văn: Nghiên cứu áp dụng sản xuất sạch hơn tại làng nghề sản xuất đậu phụ thôn Xuân Lôi, tỉnh Hưng Yên Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60440301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích quy trình sản xuất, từ đó đề ra các giải pháp sản xuất sạch hơn và đánh giá tính khả thi của các biện pháp. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp được sử dụng bao gồm việc thu thập tài liệu, khảo sát thực địa, điều tra, phỏng vấn, cân bằng vật chất, phân tích chi phí lợi ích cho các giải pháp, họp nhóm, đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn. Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu đã sàng lọc được 14 cơ hội sản xuất sạch hơn.

Sau khi phân tích tính khả thi về mặt kinh tế, kỹ thuật và môi trường, 11 giải pháp sản xuất sạch hơn đã được tác giả đề xuất và lên kế hoạch thực hiện: sử dụng bã đậu làm thức ăn chăn nuôi hoặc đem bán, sử dụng nồi áp suất điện, tắt vòi nước sau khi sử dụng, sử dụng các vòi nước có áp lực cao, tuần hoàn nước từ quá trình ngâm rửa nguyên liệu, trang bị máy ly tâm tách bã, thường xuyên kiểm tra hệ thống nướcc, điện, máy móc,… Tác giả cũng kiến nghị mở các lớp tập huấn về sản xuất sạch hơn và tổ chức áp dụng thí điểm các giải pháp đối với các hộ sản xuất ở quy mô khác nhau, làm cơ sở để nhân rộng và phát triển sản xuất sạch hơn tại làng nghề. viii THESIS ABSTRACT Master student: Do Ngoc Thu Thesis title: Application of cleaner production for tofu production in Xuan Loi handicraft village, Hung Yen province. Major: Environmental Science Code: 60.01 Education center name: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives To analyze the production process and thereby propose cleaner production solutions and to assess the feasibility measures. Materials and Methods The methods used included the collection of secondary documents, field surveys, investigations, interviews, materials balance, opportunity cost analysis for solutions, group meetings, evaluation of the proposals cleaner production and synthesis, analysis of the data collected.

Main findings and conclusions The study results identified fourteen cleaner production opportunities. After analyzing the feasible on economic, technique and environment, eleven cleaner production solutions were selected and planned to implement such as: using colliculus for feeding animals, using electric pressure cooker, turning off the water after using, using of high-pressure water hose, circulating water from the soaked, washing process soybeans and sanitation workshop tools and equipment centrifuge remove pulp, checking the water system regularly, electrical, mechanical systems, etc. Moreover, the author also proposed to open training courses on cleaner production and make a pilot on applying those solutions for producers in different sizes; then use them as the basis for replication and development of cleaner production in the village. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Từ sau khi thực hiện đổi mới đất nước, làng nghề của Việt Nam cũng đã có sự chuyển biến tích cực.

Nhiều nghề, làng nghề được khôi phục và phát triển mạnh như: nghề gốm sứ, sơn mài, khảm trai,…đã phát triển nhanh, đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến 31-12-2014 số làng nghề và làng có nghề nước ta là 5. Số làng nghề truyền thống được công nhận theo tiêu chí làng nghề hiện nay của Chính phủ là 1.748, thu hút khoảng 13 triệu lao động. Sự biến đổi này đã đem lại biến đổi mới cho khu vực nông thôn, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn của đất nước, đời sống của người lao động được nâng cao, tạo việc làm ổn định, tăng thu nhập cho người lao động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tuy nhiên, sự phát triển ồ ạt và thiếu định hướng từ nhà quản lý tại các làng nghề đã dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực, đặc biệt là vấn đề môi trường: ô nhiễm đất, nước, không khí và tiếng ồn từ hoạt động làm nghề. Sản xuất sạch hơn được đề xuất như một giải pháp tối ưu nhằm giảm thiểu ô nhiễm tại các làng nghề (trung tâm tiết kiệm năng lượng Hà Nội, 2014).