Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quy trình phân tích hóa chất bảo vệ thực vật nhóm neonicotinoids imidacloprid và thiamethoxam trong bụi không khí trong nhà ở khu vực nội thành hà nội bằng phương pháp sắc ký khối phổ lcms

Nghiên cứu quy trình phân tích imidacloprid và thiamethoxam trong bụi không khí nội thành Hà Nội bằng phương pháp sắc ký khối phổ LCMS.

• Tác giả: Trần Duy Mạnh
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Thu Hà
• Trường học: Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• Chuyên ngành: Hóa phân tích
• Đề tài: Nghiên cứu quy trình phân tích neonicotinoids trong bụi không khí nội thành Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giới thiệu về HCBVTV và nhóm neonicotinoids
• 1.2. Lợi ích của việc sử dụng HCBVTV nhóm neonicotinoid
• 1.3. Những bất lợi của việc sử dụng neonicotinoid và sự hiện diện của chúng trong môi trường
• 1.4. Nguy cơ phơi nhiễm của con người với imidacloprid và thiamethoxam
• 1.5. Phương pháp chiết tách và phân tích imidacloprid và thiamethoxam trong bụi không khí trong nhà
• 1.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.7. Giới thiệu phương pháp sắc ký lỏng ghép nối khối phổ (LC-MS)
• 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THỰC NGHIỆM
• 2.1. Hóa chất và thiết bị
• 2.2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Khảo sát phương pháp phân tích imidacloprid và thiamethoxam trên LC-QTOF-MS-SWATH
• 2.4. Xây dựng đường chuẩn và đảm bảo chất lượng của phương pháp
• 2.5. Khảo sát phương pháp chiết tách mẫu
• 2.6. Thu thập và phân tích mẫu bụi tại Hà Nội
• 2.7. Phương pháp đánh giá rủi ro
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện phân tích và đường chuẩn của imidacloprid và thiamethoxam trên thiết bị LC-QTOF-MS-SWATH
• 3.2. Kết quả điều kiện phân tích imidacloprid và thiamethoxam
• 3.3. Kết quả xây dựng đường chuẩn cho imidacloprid và thiamethoxam trên thiết bị LC-QTOF-MS-SWATH
• 3.4. Giới hạn phát hiện xác định (MDL) và giới hạn định lượng LOQ của imidacloprid và thiamethoxam trên LC-QTOF-MS-SWATH
• 3.5. Kiểm soát chất lượng quy trình phân tích và hiệu suất thu hồi imidacloprid và thiamethoxam trên thiết bị LC-QTOF-MS-SWATH
• 3.6. Tổng quan nồng độ của imidacloprid và thiamethoxam trong bụi không khí
• 3.7. Đánh giá rủi ro, tác động của imidacloprid và thiamethoxam có trong bụi nhà đến sức khỏe con người
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình phân tích neonicotinoids trong bụi không khí

Nghiên cứu quy trình phân tích neonicotinoids trong bụi không khí nội thành Hà Nội là một vấn đề cấp thiết. Neonicotinoids là nhóm hóa chất bảo vệ thực vật được sử dụng rộng rãi, nhưng cũng gây ra nhiều lo ngại về ô nhiễm môi trường. Việc phân tích chính xác các chất này trong bụi không khí giúp đánh giá mức độ ô nhiễm và tác động đến sức khỏe con người.

1.1. Định nghĩa và vai trò của neonicotinoids trong nông nghiệp

Neonicotinoids là nhóm hóa chất bảo vệ thực vật có tác dụng mạnh mẽ trong việc kiểm soát côn trùng. Chúng được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp để bảo vệ cây trồng khỏi sâu bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

1.2. Tình hình ô nhiễm bụi không khí tại Hà Nội

Hà Nội là một trong những thành phố có mức độ ô nhiễm không khí cao. Bụi không khí trong nhà chứa nhiều chất ô nhiễm, bao gồm cả neonicotinoids. Việc nghiên cứu ô nhiễm bụi không khí là cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

II. Vấn đề ô nhiễm không khí và thách thức trong phân tích neonicotinoids

Ô nhiễm không khí là một trong những vấn đề nghiêm trọng tại Hà Nội. Các chất ô nhiễm như neonicotinoids có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe con người. Việc phân tích chính xác các chất này trong bụi không khí gặp nhiều thách thức do sự phức tạp trong quy trình và thiết bị phân tích.

2.1. Nguy cơ sức khỏe từ neonicotinoids trong bụi không khí

Nghiên cứu cho thấy rằng neonicotinoids có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt là ở trẻ em. Việc tiếp xúc lâu dài với các chất này có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng.

2.2. Thách thức trong việc thu thập và phân tích mẫu bụi

Quy trình thu thập và phân tích mẫu bụi không khí gặp nhiều khó khăn. Các yếu tố như thời tiết, vị trí thu thập và phương pháp phân tích đều ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

III. Phương pháp phân tích neonicotinoids trong bụi không khí hiệu quả

Phương pháp sắc ký lỏng khối phổ (LC-MS) là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để phân tích neonicotinoids trong bụi không khí. Phương pháp này cho phép phát hiện và định lượng chính xác các chất ô nhiễm trong mẫu bụi.

3.1. Nguyên lý hoạt động của phương pháp LC MS

Phương pháp LC-MS kết hợp giữa sắc ký lỏng và khối phổ, cho phép phân tách và xác định các hợp chất trong mẫu bụi một cách chính xác. Nguyên lý này giúp phát hiện các chất ô nhiễm ở nồng độ rất thấp.

3.2. Quy trình thu thập và xử lý mẫu bụi

Quy trình thu thập mẫu bụi cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo độ chính xác. Mẫu bụi được thu thập từ nhiều vị trí khác nhau và xử lý trước khi phân tích bằng LC-MS.

IV. Kết quả nghiên cứu về nồng độ neonicotinoids trong bụi không khí

Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ neonicotinoids trong bụi không khí nội thành Hà Nội có sự biến động lớn. Các mẫu phân tích cho thấy sự hiện diện của imidacloprid và thiamethoxam ở nhiều vị trí khác nhau.

4.1. Phân tích nồng độ imidacloprid trong bụi

Nồng độ imidacloprid trong bụi không khí cho thấy sự gia tăng đáng kể tại các khu vực gần các trang trại. Điều này cho thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật và ô nhiễm không khí.

4.2. Kết quả phân tích thiamethoxam trong bụi

Thiamethoxam cũng được phát hiện với nồng độ cao trong bụi không khí. Kết quả này cho thấy sự cần thiết phải kiểm soát việc sử dụng các hóa chất này trong nông nghiệp.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu neonicotinoids

Nghiên cứu quy trình phân tích neonicotinoids trong bụi không khí là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng cho các cơ quan quản lý trong việc xây dựng chính sách bảo vệ môi trường.

5.1. Tầm quan trọng của việc giám sát ô nhiễm không khí

Việc giám sát ô nhiễm không khí giúp phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến sức khỏe. Các cơ quan chức năng cần có biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn đối với việc sử dụng neonicotinoids.

5.2. Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm

Cần có các giải pháp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm từ neonicotinoids. Việc áp dụng các phương pháp nông nghiệp bền vững có thể giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hóa chất bảo vệ thực vật (HCBVTV) nhóm neonicotinoids, đặc biệt là Imidacloprid và Thiamethoxam, đã trở thành nhóm thuốc trừ sâu được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu từ những năm 1990, chiếm khoảng 25% tổng lượng HCBVTV sử dụng năm 2014. Tại Việt Nam, với nền nông nghiệp phát triển và khí hậu nhiệt đới ẩm, việc sử dụng các hóa chất này ngày càng phổ biến nhằm bảo vệ cây trồng và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, sự tồn dư của neonicotinoids trong môi trường, đặc biệt là bụi không khí trong nhà, đặt ra nguy cơ phơi nhiễm tiềm ẩn đối với sức khỏe con người, nhất là trẻ em – nhóm đối tượng có thời gian tiếp xúc trong nhà lên đến hơn 80%.

Nghiên cứu được thực hiện tại khu vực nội thành Hà Nội trong tháng 6/2018 nhằm xây dựng quy trình phân tích chính xác hàm lượng Imidacloprid và Thiamethoxam trong bụi không khí trong nhà bằng phương pháp sắc ký lỏng ghép nối khối phổ (LC-QTOF-MS-SWATH). Mục tiêu cụ thể là khảo sát điều kiện phân tích, xây dựng đường chuẩn, xác định giới hạn phát hiện và định lượng, đồng thời đánh giá rủi ro sức khỏe do phơi nhiễm qua bụi không khí. Kết quả nghiên cứu cung cấp dữ liệu khoa học quan trọng hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại các đô thị lớn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Đặc tính hóa lý của neonicotinoids: Imidacloprid và Thiamethoxam là các hợp chất có độ phân cực trung bình, độc tính chọn lọc cao đối với côn trùng, ít độc với động vật có vú, nhưng có khả năng tồn lưu và tích tụ trong môi trường bụi không khí trong nhà.
• Phương pháp sắc ký lỏng ghép nối khối phổ (LC-MS): Kỹ thuật phân tích hiện đại cho phép định danh và định lượng chính xác các hợp chất trong mẫu phức tạp với độ nhạy cao, đặc biệt là LC-QTOF-MS-SWATH với khả năng thu thập dữ liệu độc lập (DIA) giúp phân tích đồng thời nhiều chất.
• Khái niệm về giới hạn phát hiện (MDL) và giới hạn định lượng (LOQ): Được xác định dựa trên tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu (S/N) nhằm đảm bảo độ tin cậy của kết quả phân tích.
• Đánh giá rủi ro sức khỏe (Hazard Quotient - HQ): Mô hình tính toán liều lượng phơi nhiễm hàng ngày (IDi) qua bụi không khí và so sánh với liều tham chiếu (RfDi) để đánh giá mức độ nguy hiểm tiềm ẩn.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập mẫu bụi không khí trong nhà tại 6 quận nội thành Hà Nội (Long Biên, Hoàn Kiếm, Cầu Giấy, Ba Đình, Từ Liêm, Thanh Xuân) với tổng cộng 10 mẫu. Mẫu được lấy từ các bề mặt đồ nội thất trong phòng khách, xử lý sơ bộ và bảo quản ở -20°C.
• Phương pháp chiết tách: Sử dụng chiết pha rắn kết hợp chiết siêu âm với methanol làm dung môi, quy trình chiết lặp lại 3 lần, cô quay chân không và thổi khô bằng khí nitơ, bổ sung nội chuẩn để kiểm soát chất lượng.
• Phân tích mẫu: Thiết bị LC-QTOF-MS-SWATH (Sciex X500R QTOF system) với cột GL Science ODS-4 HP, chế độ ion hóa ESI (+), thể tích tiêm 2 µL, tốc độ dòng 0.3 mL/phút, nhiệt độ cổng bơm 40°C. Phân tích theo chế độ SWATH để thu thập dữ liệu MS/MS đồng thời.
• Xây dựng đường chuẩn: Dãy chuẩn từ 0,1 ppb đến 1000 ppb, kiểm tra độ tuyến tính với hệ số tương quan R² ≥ 0,94.
• Kiểm soát chất lượng: Phân tích mẫu trắng, mẫu lặp, mẫu kiểm soát phòng thí nghiệm, xác định hiệu suất thu hồi (dao động 62-107%), độ lệch chuẩn tương đối (RSD) dưới 12%.
• Đánh giá rủi ro: Tính toán liều lượng phơi nhiễm hàng ngày (IDi) và chỉ số nguy hại (HQ) cho người lớn và trẻ em dựa trên nồng độ phát hiện cao nhất trong mẫu bụi, thời gian tiếp xúc, trọng lượng cơ thể và tốc độ hít thở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điều kiện phân tích và đường chuẩn:

   • Thời gian lưu của Imidacloprid là 12,03 phút, Thiamethoxam là 9,75 phút.
   • Đường chuẩn có độ tuyến tính cao với R² lần lượt là 0,973 và 0,944, đảm bảo khả năng định lượng chính xác trong khoảng 0,1 – 1000 ppb.

2. Giới hạn phát hiện và định lượng:

   • MDL và LOQ của cả hai hợp chất đều đạt 0,004 µg/g và 0,01 µg/g, tương ứng, cho thấy độ nhạy cao của phương pháp.

3. Hiệu suất thu hồi và kiểm soát chất lượng:

   • Hiệu suất thu hồi của chuẩn đồng hành carbaryl-d7 trong 10 mẫu bụi dao động từ 62% đến 107%, với RSD dưới 12%, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế (độ thu hồi 40-120%, RSD < 15%).

4. Nồng độ Imidacloprid và Thiamethoxam trong bụi không khí:

   • Nồng độ Imidacloprid trong bụi dao động khoảng từ 0,01 đến 0,15 µg/g.
   • Nồng độ Thiamethoxam dao động từ 0,005 đến 0,12 µg/g.
   • So sánh với các nghiên cứu quốc tế, nồng độ tại Hà Nội tương đương hoặc thấp hơn một số thành phố lớn như Vũ Hán (Trung Quốc) và Italia.

5. Đánh giá rủi ro sức khỏe:

   • Chỉ số nguy hại HQ tính cho trẻ em và người lớn đều dưới 1, cho thấy mức độ rủi ro tiềm ẩn hiện tại là chấp nhận được. Tuy nhiên, trẻ em có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn do trọng lượng cơ thể thấp và thời gian tiếp xúc trong nhà dài hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp LC-QTOF-MS-SWATH là công cụ hiệu quả, có độ nhạy và độ chính xác cao trong việc phân tích Imidacloprid và Thiamethoxam trong mẫu bụi không khí trong nhà. Nồng độ phát hiện phù hợp với các báo cáo quốc tế, phản ánh mức độ sử dụng và tồn dư của neonicotinoids tại khu vực nội thành Hà Nội.

Việc phát hiện hai hợp chất này trong bụi không khí trong nhà khẳng định bụi là con đường phơi nhiễm quan trọng, đặc biệt với trẻ em. So với các nghiên cứu trước đây, mức độ phơi nhiễm tại Hà Nội thấp hơn một số thành phố lớn của Trung Quốc nhưng vẫn cần được giám sát chặt chẽ do tính tích tụ và độc tính mãn tính của neonicotinoids.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh nồng độ Imidacloprid và Thiamethoxam tại các vị trí lấy mẫu, bảng thống kê hiệu suất thu hồi và biểu đồ HQ theo nhóm tuổi để minh họa rõ ràng mức độ phơi nhiễm và rủi ro.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát dư lượng neonicotinoids trong môi trường trong nhà

   • Thiết lập hệ thống lấy mẫu định kỳ tại các khu dân cư nội thành Hà Nội.
   • Mục tiêu: Giám sát nồng độ bụi chứa Imidacloprid và Thiamethoxam hàng quý.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Viện Hóa học.

2. Xây dựng tiêu chuẩn và quy chuẩn về giới hạn dư lượng neonicotinoids trong không khí trong nhà

   • Phát triển tiêu chuẩn kỹ thuật dựa trên dữ liệu khoa học và tham khảo tiêu chuẩn quốc tế.
   • Mục tiêu: Ban hành trong vòng 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ.

3. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ phơi nhiễm neonicotinoids

   • Tổ chức các chương trình giáo dục, hướng dẫn cách giảm tiếp xúc với bụi chứa hóa chất bảo vệ thực vật.
   • Mục tiêu: Giảm 20% nguy cơ phơi nhiễm trong vòng 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm Y tế dự phòng, các tổ chức xã hội.

4. Khuyến khích sử dụng các biện pháp thay thế an toàn trong quản lý sâu bệnh

   • Hỗ trợ nông dân và hộ gia đình áp dụng kỹ thuật canh tác sinh học, giảm sử dụng neonicotinoids.
   • Mục tiêu: Giảm 10% lượng neonicotinoids sử dụng trong nội thành Hà Nội trong 5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các tổ chức nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý môi trường và y tế công cộng

   • Lợi ích: Cung cấp dữ liệu khoa học để xây dựng chính sách giám sát và quản lý hóa chất bảo vệ thực vật trong môi trường trong nhà.
   • Use case: Xây dựng tiêu chuẩn an toàn không khí trong nhà, đánh giá rủi ro sức khỏe cộng đồng.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành hóa phân tích, môi trường

   • Lợi ích: Tham khảo quy trình phân tích hiện đại, phương pháp chiết tách và xử lý mẫu bụi không khí.
   • Use case: Phát triển nghiên cứu sâu hơn về ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật và các hợp chất hữu cơ khác.

3. Ngành nông nghiệp và quản lý thuốc bảo vệ thực vật

   • Lợi ích: Hiểu rõ tác động của neonicotinoids đến môi trường và sức khỏe, từ đó điều chỉnh phương pháp sử dụng thuốc trừ sâu.
   • Use case: Đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm và phơi nhiễm trong sản xuất nông nghiệp.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức bảo vệ sức khỏe

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức về nguy cơ phơi nhiễm qua bụi không khí trong nhà, hướng dẫn biện pháp phòng tránh.
   • Use case: Tổ chức các chiến dịch truyền thông, giáo dục sức khỏe cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Neonicotinoids là gì và tại sao cần quan tâm đến chúng trong bụi không khí trong nhà?
   Neonicotinoids là nhóm hóa chất bảo vệ thực vật có độc tính cao đối với côn trùng nhưng tồn tại lâu trong môi trường. Bụi không khí trong nhà có thể chứa các hợp chất này, gây phơi nhiễm lâu dài, đặc biệt ảnh hưởng đến trẻ em do thời gian tiếp xúc nhiều.

2. Phương pháp LC-QTOF-MS-SWATH có ưu điểm gì trong phân tích neonicotinoids?
   Phương pháp này có độ nhạy cao, khả năng phân tích đồng thời nhiều hợp chất với độ chính xác và độ chọn lọc tốt, giúp phát hiện nồng độ rất thấp trong mẫu phức tạp như bụi không khí.

3. Giới hạn phát hiện (MDL) và giới hạn định lượng (LOQ) có ý nghĩa thế nào?
   MDL là nồng độ thấp nhất có thể phát hiện được hợp chất, còn LOQ là nồng độ thấp nhất có thể định lượng chính xác. Các giá trị này đảm bảo kết quả phân tích đáng tin cậy và có thể sử dụng trong đánh giá rủi ro.

4. Người dân có thể giảm thiểu phơi nhiễm neonicotinoids trong nhà như thế nào?
   Thường xuyên vệ sinh nhà cửa, giảm sử dụng thuốc trừ sâu trong nhà, sử dụng các biện pháp sinh học thay thế, và thông gió tốt để giảm tích tụ bụi chứa hóa chất.

5. Kết quả đánh giá rủi ro cho thấy mức độ nguy hiểm như thế nào?
   Chỉ số nguy hại HQ dưới 1 cho thấy mức độ rủi ro hiện tại là chấp nhận được, nhưng cần tiếp tục giám sát và giảm thiểu phơi nhiễm để bảo vệ sức khỏe lâu dài, đặc biệt là trẻ em.

Kết luận

• Đã xây dựng thành công quy trình phân tích Imidacloprid và Thiamethoxam trong bụi không khí trong nhà bằng phương pháp LC-QTOF-MS-SWATH với độ nhạy cao và độ chính xác tốt.
• Nồng độ hai hợp chất này trong bụi tại nội thành Hà Nội nằm trong khoảng 0,005 – 0,15 µg/g, tương đương với các nghiên cứu quốc tế.
• Hiệu suất thu hồi và kiểm soát chất lượng mẫu đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo độ tin cậy của kết quả.
• Đánh giá rủi ro cho thấy mức độ phơi nhiễm hiện tại chưa vượt ngưỡng nguy hiểm, nhưng trẻ em là nhóm có nguy cơ cao hơn.
• Khuyến nghị cần tăng cường giám sát, xây dựng tiêu chuẩn, tuyên truyền nâng cao nhận thức và áp dụng các biện pháp giảm thiểu phơi nhiễm trong cộng đồng.

Hành động tiếp theo: Triển khai giám sát định kỳ, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật và tổ chức các chương trình giáo dục cộng đồng nhằm bảo vệ sức khỏe người dân trước nguy cơ ô nhiễm neonicotinoids trong môi trường trong nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Giới thiệu về HCBVTV và nhóm neonicotinoids Hóa chất bảo vệ thực vật (HCBVTV) là những loại hóa chất bảo vệ cây trồng hoặc những sản phẩm bảo vệ mùa màng, là những chất được tạo ra để chống lại và tiêu diệt loài gây hại hoặc các vật mang mầm bệnh. Ngoài ra, các loại thuốc kích thích sinh trưởng, giúp cây trồng đạt năng suất cao cũng là một dạng của HCBVTV [9]. HCBVTV là những hóa chất độc hại, có khả năng phá hủy tế bào, tác động đến cơ chế sinh trưởng, phát triển của sâu bệnh, cỏ dại và cả cây trồng, vì thế khi các hợp chất này đi vào môi trường, chúng cũng có những tác động nguy hiểm đến môi trường, đến những đối tượng tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp.

Và đây cũng là lý do mà HCBVTV nằm trong số những hóa chất đầu tiên được kiểm tra triệt để về bản chất, về tác dụng cũng như tác hại. Về cơ bản HCBVTV được sản xuất dưới các dạng sau: - Dạng nhũ tương/dạng sữa: viết tắt là EC hay ND: gồm các hoạt chất, dung môi, chất tạo huyền phù và một số chất phụ gia khác. Thuốc ở thể lỏng, trong suốt, tan trong nước thành dung dịch nhũ tương tương đối đồng đều, không lắng cặn hay phân lớp. - Thuốc bột thấm nước: còn gọi là bột hòa nước, viết tắt là WP, BTN: gồm hoạt chất, chất độn, chất thấm ướt và một số chất phù trợ khác.

Thuốc ở dạng bột mịn, phân tán trong nước thành dung dịch huyền phù, pha với nước để sử dụng. - Thuốc phun bột: viết tắt là DP, chứa các thành phần hoạt chất thấp (dưới 10%), nhưng chứa tỉ lệ chất độn cao, thường là đất sét hoặc bột cao lanh. Ngoài ra, thuốc còn chứa các chất chống ẩm, chống dính. Ở dạng bột mịn, thuốc không tan trong nước.

- Thuốc dạng hạt: viết tắt là G hoặc H, gồm hoạt chất, chất độn, chất bao viên, và một số chất phụ gia khác. Ngoài ra còn một số dạng tồn tại khác như thuốc dung dịch, thuốc bột tan trong nước. 4 HCBVTV nhóm neonicotinoids được phát triển vào cuối những năm 1980 và được đưa vào thị trường HCBVTV trong những năm 1990. Đây là loại HCBVTV mới nhất so với các nhóm HCBVTV cơ clo, cơ phốtphot.

Về mặt cấu trúc chúng khác biệt với tất cả các loại hóa chất bảo vệ thực vật tổng hợp khác và với khả năng chọn lọc ưu việt [10,11,12]. Neonicoticoid thay thế các organophosphat và metylcarbamat để kiểm soát côn trùng chích hút dịch hại, và cũng là chất kiểm soát bọ chét hiệu quả cao cho chó mèo. Chúng thường có độc tính cấp tính thấp đối với động vật có vú, chim và cá, nhưng có một số độc tính mãn tính ở động vật có vú. Biến đổi sinh học liên quan đến quá trình oxy hóa hoặc khử ban đầu như cả hai cơ chế hoạt hóa và giải độc.

Các neonicotinoid là chất chủ mang nicotinic tương tác với nAChR theo một cách rất khác với nicotin, mang lại tính chọn lọc cho côn trùng so với động vật có vú. Các neonicotinoid không được proton hóa nhưng thay vào đó có một đầu âm điện bao gồm một nhóm dược chất nitro hoặc cyano mang lại hiệu lực và tính chọn lọc, bằng cách liên kết với cation con duy nhất của cơ quan tiếp nhận côn trùng. Điều này trái ngược rõ rệt với hoạt động của nicotinoid được proton hóa, vốn yêu cầu tương tác cation-π để liên kết với thụ thể của động vật có xương sống. Những khác biệt này cung cấp cho neonicotinoids các cấu hình tính chất ưu việt.

Nhóm neonicotinoids bao gồm: heterocyclics nithiazine (1977), imidacloprid (IMI) (1985), thiacloprid (1985), and thiamethoxam (1992); and the acyclics nitenpyram (1988), acetamiprid (1989), clothianidin (1989), and dinotefuran (1994) (Hình 1.