BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---***--- TÔ GIA LỆ QUẢN TRỊ CÔNG TY, CẤU TRÚC SỞ HỮU VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN TRONG CÁC CÔNG TY PHI TÀI CHÍNH NIÊM YẾT TẠI SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP. HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHAN THỊ BÍCH NGUYỆT Thành phố Hồ Chí Minh, Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Quản trị công ty, cấu trúc sở hữu và chi phí đại diện trong các công ty phi tài chính niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh” là công trình do chính tôi nghiên cứu và soạn thảo. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng năm 2013 Tô Gia Lệ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG TÓM TẮT. 1 Chương 1: GIỚI THIỆU CHUNG. 2 Chương 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Các nghiên cứu trên thế giới .1 Chi Phí đại diện (Agency cost) .2 Quy mô HĐQT (Board Size) .3 Sự độc lập của HĐQT (Board Independence) .4 Sự tách biệt giữa vị trí Tổng giám đốc và Chủ tịch Hội đồng quản trị (CEO/Chair Duality).5 Cơ chế thù lao của Hội đồng quản trị (Remuneration structure) .6 Sở hữu của nhà quản lý (Managerial Ownership) .7 Sở hữu của tổ chức (Institutional Ownership) .8 Quy mô công ty và đòn bẩy tài chính.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam .1 Quản trị công ty .2 Vấn đề sở hữu và đại diện ở các DNNN Việt Nam.3 Thù lao của ban điều hành trong hệ thống quản trị công ty.19 Chương 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .2 Thiết kế nghiên cứu .1 Biến phụ thuộc .23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Biến độc lập .3 Biến kiểm soát.3 Mô hình nghiên cứu .4 Giả thuyết nghiên cứu . 28 Chương 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Thống kê mô tả.2 Ma trận hệ số tương quan .3 Kiểm định Hausman (Hausman Test) .4 Kết quả hồi quy . 40 Chương 5: KẾT LUẬN .1 Quy mô hội đồng quản trị và chi phí đại diện.2 Sự độc lập của HĐQT và chi phí đại diện .3 CEO/Chair Duality và chi phí đại diện .4 Cơ chế thù lao của HĐQT và chi phí đại diện .5 Sở hữu của nhà quản lý và chi phí đại diện .6 Sở hữu của tổ chức và chi phí đại diện.7 Quy mô công ty, đòn bẩy tài chính và chi phí đại diện.2 Giới hạn của nghiên cứu .3 Hướng nghiên cứu tiếp theo . 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Phụ lục I: DỮ LIỆU HỒI QUY LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BTC Bộ Tài chính CEO Tổng Giám đốc DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp Nhà nước ĐHĐCĐ Đại hội đồng cổ đông Mô hình ảnh hưởng xác định/ cố định FEM (Fixed effects Model) FGLS Fixed Effects Generalized Least Squares HĐQT Hội đồng quản trị HOSE Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh IFC Tổ chức Tài chính Quốc tế Mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên REM (Random effects Model) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 1: Bảng tóm tắt các biến 24 Bảng 2: Kết quả thống kê mô tả các biến 31 Bảng 3: Ma trận hệ số tương quan cặp giữa các biến độc lập 37 Bảng 4: Kết quả hồi quy ảnh hưởng xác định của chi phí đại diện cho thời kỳ bốn năm từ 2009 – 2012. 41 Bảng E1: Ma Trận hệ số tương quan 43 Bảng E2: Bảng kết quả hồi quy FEM 44 Bảng E3: Bảng kết quả hồi REM 45 Bảng E4: Bảng Hausman test 46 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TÓM TẮT Bài nghiên cứu này xem xét vai trò của quản trị công ty, cấu trúc sở hữu đối với chi phí đại diện ở các công ty phi tài chính niêm yết trên sàn HOSE. Tác giả sử dụng chỉ tiêu hiệu suất sử dụng tài sản để đo lường chi phí đại diện. Mẫu gồm 67 công ty trong khoảng thời gian 2009 - 2012 niêm yết tại HOSE với sáu biến giải thích là tỷ lệ sở hữu của nội bộ, tỷ lệ sở hữu của các tổ chức, quy mô hội đồng quản trị, sự tách biệt giữa vị trí Tổng Giám Đốc và Chủ tịch HĐQT, cơ cấu thù lao, sự độc lập của HĐQT. Kết quả phân tích với mô hình hồi quy đa biến ảnh hưởng xác định (Multivariate fixed effect regression - FEM) cho thấy, biến hiệu suất sử dụng tài sản: (i) Tương quan nghịch chiều với tỷ lệ sở hữu nội bộ và quy mô hội đồng quản trị. (ii) Tương quan dương với các đặc điểm khác của hội đồng quản trị: tỷ lệ thành viên độc lập và không điều hành, sự tách biệt giữa vị trí Tổng Giám Đốc và Chủ tịch HĐQT. (iii) Không tìm thấy mối tương quan có ý nghĩa với tỷ lệ sở hữu của tổ chức, và cơ cấu thù lao. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 1: GIỚI THIỆU CHUNG Chi phí đại diện phát sinh từ sự mâu thuẫn về lợi ích giữa chủ sở hữu (các cổ đông) và người đại diện (những nhà điều hành) khi có sự phân định quyền sở hữu và quyền quản lý (Jensen, 1986). Chi phí đại diện biểu hiện trong nhiều hình thức khác nhau, các thành viên Ban giám đốc có thể theo đuổi những mục tiêu khác với mục tiêu của các cổ đông, chẳng hạn như tập trung vào mục tiêu xây dựng những đế chế tài chính thay vì tạo ra giá trị cho các cổ đông, hành động một cách thiếu năng lực, đưa ra các quyết định đầu tư không tối ưu, và thậm chí là thiếu trung thực như làm sai lệch các báo cáo tài chính, hay các hành vi gian lận khác (corporate fraud). Những hành động lựa chọn ngược (adverse selection) này làm phá hủy quyền lợi của các cổ đông và các bên có quyền lợi liên quan khác. Sự nhận thức về những hậu quả phát sinh từ chi phí đại diện đã dẫn đến sự nhấn mạnh tầm quan trọng của cơ chế quản trị công ty và cấu trúc sở hữu doanh nghiệp. Cơ chế quản trị công ty là một trong những cơ chế bảo vệ lợi ích của cổ đông. Vai trò cốt lõi của một hệ thống quản trị công ty là phải giảm thiểu chi phí đại diện, từ đó tối đa hóa giá trị của công ty cho các cổ đông. Theo như Core và cộng sự (1999) công ty sẽ đối mặt với vấn đề chi phí đại diện nếu như công ty có một cấu trúc quản trị yếu kém, khi đó những nhà quản lý có khuynh hướng theo đuổi lợi ích của cá nhân hơn là làm gia tăng giá trị doanh nghiệp. Năm 2007, Bộ Tài chính ra Quyết định số 12/2007/QĐ-BTC về việc ban hành Quy chế quản trị công ty áp dụng cho các công ty niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán/ Trung tâm Giao dịch Chứng khoán, mục đích nhằm quy định những nguyên tắc cơ bản về quản trị công ty để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cổ đông. Các nghiên cứu thực nghiệm về vai trò của quản trị trong công ty trong việc làm giảm chi phí đại diện rất hạn chế. Tuy nhiên, có các bằng chứng cho thấy cơ chế quản trị công ty bên trong có thể làm giảm chi phí đại diện. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực tế các nghiên cứu về mảng quản trị công ty chủ yếu được thực hiện ở các nước phát triển nhưng cũng không nhiều. Các nghiên cứu trực tiếp đo lường chi phí đại diện và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí đại diện của doanh nghiệp lại càng ít hơn. Các nghiên cứu thực nghiệm kiểm tra các nhân tố xác định chi phí đại diện và ảnh hưởng của quản trị công ty đến chi phí đại diện, bao gồm: Ang và cộng sự (2000) nghiên cứu dữ liệu của các công ty không niêm yết ở Mỹ, Singh và Davidson (2003) và Doukas, Kim và Pantzalis (2000) sử dụng một mẫu lớn các doanh nghiệp Mỹ niêm yết, Fleming và cộng sự (2005) và Darren Henry (2006) thì nghiên cứu thực nghiệm ở Úc, Ở Anh thì có nghiên cứu của Florackis và Ozkan (2004) trong giai đoạn từ 1999 - 2003. Là một nền kinh tế đang phát triển, thực tiễn môi trường quản trị Việt Nam có sự khác biệt so với các nền kinh tế phát triển kể trên. Theo như Carcello và cộng sự (2002) hay Yatim và cộng sự (2006) ở các nghiên cứu trước về quản trị công ty cũng cho rằng đa phần các nghiên cứu về lĩnh vực này được thực hiện hầu hết ở các nước phát triển và rất ít ở các nước đang phát triển, bởi vì cơ chế quản trị của các nước đang phát triển vẫn trong giai đoạn hoàn thiện. Tuy các thể chế Quản trị công ty độc lập và vững mạnh vẫn còn hiếm thấy tại các công ty ở Việt Nam, nhưng quản trị công ty và cấu trúc sở hữu ngày càng được nhiều nhà quản lý, cổ đông, nhà đầu tư quan tâm đến. Do đó, tác giả thực hiện bài nghiên cứu này trong môi trường Việt Nam đóng góp vào các nghiên cứu về vấn đề đại diện và vai trò của quản trị công ty cùng cấu trúc sở hữu trong việc giới hạn chi phí đại diện, đặc biệt là sau Quy chế quản trị công ty năm 2007. Mục đích của bài nghiên cứu này là đánh giá hiệu quả của cơ chế quản trị và cấu trúc sở hữu trong việc làm giảm hoặc kiểm soát chi phí đại diện, với mẫu nghiên cứu các doanh nghiệp niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE), từ năm 2009 – 2012. Bài nghiên cứu không chỉ đóng góp vào việc 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tìm kiếm những nhân tố giúp làm giảm chi phí đại diện mà còn gợi ý về quá trình cải tổ quản trị công ty ở Việt Nam. Phần tiếp theo của bài luận văn được trình bày như sau: Chương 2: Tổng quan về các nghiên cứu trước đây Chương 3: Phương pháp và mô hình nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 2: CỨU TRƯỚC ĐÂY TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN 2.1 Các nghiên cứu trên thế giới 2.1 Chi Phí đại diện (Agency cost) Các nghiên cứu thực nghiệm đo lường chi phí đại diện bằng nhiều chỉ tiêu khác nhau. Lehn và Poulsen (1989) thì đo lường chi phí đại diện bằng chỉ tiêu dòng tiền tự do (free cash flows), được tính bằng dòng tiền hoạt động trước khấu hao, thuế, lãi vay và cổ tức.
Quản trị công ty, cấu trúc sở hữu và chi phí đại diện trong các công ty phi tài chính niêm yết ...
Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh quản trị công ty cấu trúc sở hữu và chi phí đại diện trong các công ty phi tài chính niêm yết, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất
Trường đại học
Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí MinhChuyên ngành
Tài chính – Ngân hàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Tô Gia Lệ
Người hướng dẫn: PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt
Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Đề tài: Quản trị công ty, cấu trúc sở hữu và chi phí đại diện trong các công ty phi tài chính niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2014
Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ