PHẦN MỞ ĐẦU I. TÊN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP “ Nghiên cứu Quản lý thu gom và xử lý chất thải rắn Thị xã Cửa Lò đến năm 2020” II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và các yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự phát triển tồn tại của con người và thiên nhiên .Cùng với gới sinh vật, con người chịu tác động thường xuyên và bị chi phối bởi các điều kiện vật lý, hoá học, sinh học, kinh tế, xã hội….của môi trường xung quanh.Song sự tác động của con người vào môi trường tự nhiên là rất lớn. Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và những biến đổi về kinh tế - xã hội mang tính toàn cầu trong những thập kỷ qua đã tác động sâu sắc đến tự nhiên và làm cho nguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt, cân bằng sinh thái bị phá vỡ, chất lượng môi trường ngày càng suy giảm.
Thông qua các hoạt động của mình, con người đã thải vào tự nhiên hàng triệu tấn chất thải, trong đó chất thải rắn là một trong những loại chất thải gây ra nhiều vấn đề đáng lo ngại. Cũng như nhiều quốc gia trên thế giới, vấn đề rác thải ở các thành phố, thị xã của nước ta ngày càng trở nên nghiêm trọng và đang trở thành hiểm hoạ môi trường sống của cư dân thành thị. Thị xã Cửa Lò là một đô thị tuy mới thành lập song đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Bộ mặt thị xã đã có những đổi thay hàng ngày với quá trình cải thiện, nâng cấp, mở rộng đô thị hiện tại, phát triển các khu công nghiệp và các khu du lịch mới.
Sự tăng trưởng của các ngành kinh tế được thúc đẩy bởi một động lực mà thiên nhiên đã ưu đãi cho Cửa Lò, đó là tiềm năng du lịch, đặc biệt là thế mạnh về du lịch biển. Sv: Lê Diệu Thuý trang 1 Lớp: QL1001.MSV:100198 Nghiên cứu quản lý thu gom và xử lý chất thải rắn Thị xã Cửa Lò đến năm 2020 Cùng với sự đi lên của nền kinh tế thị xã, sự tập trung dân cư càng thêm đông đúc thì sức ép lên môi trường ngày càng lớn. Trong đó chất thải rắn là một trong những vấn đề được quan tâm với việc lượng chất thải rắn phát sinh trên địa bàn thị xã ngày càng tăng. Bên cạnh đó, vào mùa du lịch, một lượng rất lớn du khách trong và ngoài nước đã tập trung về đây.
Kèm theo sự tăng đột biến về số lượng người đó là một lượng chất thải rắn đáng kể, góp phần vào tổng lượng chất thải rắn phát sinh, tạo nên những ngày cao điểm về chất thải rắn trên địa bàn thị xã. Vấn đề này đang đặt ra một nhiệm vụ khá nặng nề cho sự phát triển bền vững của đô thị. Bên cạnh đó, môi trường sống của thị xã cũng chịu áp lực nặng nề của gần 50 ngìn cư dân ở đây. Một phần lớn dân cư sống dựa vào ngư nghiệp và nông nghiệp với ý thức bảo vệ môi trường chưa cao nên đã gây ra nhiều vấn đề về chất thải rắn, nhất là tại các khu dân cư.
Mặc dù, rác thải ở thị xã Cửa Lò chưa nghiêm trọng như ở một số đô thị khác nhưng nếu không có biện pháp quản lý có hiệu quả thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến điều kiện vệ sinh môi trường. Đặc biệt Cửa Lò được thiên nhiên ưu đãi cho bãi tắm lý tưởng. Với chiều dài gần 10km, đựoc bao quanh bởi hai con sông ở hai đầu, độ dốc thoải đều. nước biển trong xanh, sóng vừa phải, độ mặn thích hợp, khí hậu trong lành là những đặc điểm mà không phải bãi tắm nào cũng có được.
Sức hấp dẫn này đã thu hút một lượng lớn du khách đến với thị xã trong mùa du lịch. Thị xã đã xác định du lịch - dịch vụ là nguồn kinh tế mũi nhọn và trọng yếu trong cơ cấu kinh tế của thị xã. Trong hoạt động kinh doanh, du lịch được mệnh danh là ngành “công nghiệp không khói”. Điều này đã làm cho nhiều người nhất là những người tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch chủ quan và coi nhẹ những ảnh hưởng tiêu cực của du lịch lên môi trường.
Và tài nguyên môi trường du lịch cũng luôn chịu tác động của các hoạt động kinh tế - xã hội, trong đó bao gồm cả hoạt động phát triển du lịch. Những tác động này có thể là tích cực song cũng có thể là tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến cảnh quan, môi trường của khu du lịch. Rác thải luôn là vấn đề nghiêm trọng cho mọi khu du lịch, bởi việc thu gom và tập kết chất thải rắn nếu không phù hợp Sv: Lê Diệu Thuý trang 2 Lớp: QL1001.MSV:100198 Nghiên cứu quản lý thu gom và xử lý chất thải rắn Thị xã Cửa Lò đến năm 2020 có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng về cảnh quan môi trường, sức khoẻ cộng đồng và xung đột xã hội. Cửa Lò đang phấn đấu trở thành trung tâm du lịch hàng đầu tỉnh Nghệ An.
Với lượng du khách lớn tập trung lớn vào mùa du lịch đã làm gia tăng đáng kể lượng chất thải rắn phát sinh trên địa bàn. Và lượng chất thải rắn từ cư dân và du khách đã có những ảnh hưởng tiêu cực không nhỏ lên hoạt động du lịch của Thị xã. Thế nhưng công tác quản lý chất thải rắn trên địa bàn còn nhiều yếu kém và bất cập: lượng chất thải rắn phát sinh chưa được thu gom triệt để, tồn đọng với số lượng lớn trong các khu dân cư, lượng chất thải rắn vào mùa du lịch gia tăng đột biến và gây tác động lớn,… Quả thực chất thải rắn đang trở thành mối nguy hại lớn trong tiến trình phát triển của Thị xã Cửa Lò. Đây là vấn đề cần sự quan tâm đúng mức của các cấp, các ban ngành và của mọi người dân thị xã.
Tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại này, từ đó đề xuất một số giải pháp tích cực cho việc quản lý chất thải rắn, đề tài mong muốn góp phần vào việc phát triển bền vững Thị xã du lịch Cửa Lò. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đề tài tập trung nghiên cứu về lĩnh vực chất thải rắn tại Thị xã Cửa Lò với các nội dung liên quan sau: 1. Tổng quan về hệ thống thu gom chất thải rắn đô thị - Quản lý tổng hợp chất thải rắn đô thị - Hệ thống thu gom và vận chuyển chất thải rắn đô thị - Tình hình hoạt động thu gom và vận chuyển chất thải rắn đô thị ở Việt Nam 2. Điều tra và đánh giá hiện trạng chất thải rắn tại Thị xã Cửa Lò Bao gồm các hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn trên địa bàn Thị xã.Khái quát những thuận lợi, khó khăn và nguyên nhân của những tồn tại bất cập trong công tác quản lý chất thải rắn.
Việc nghiên cứu về chất thải rắn ở Cửa Lò còn được cụ thể hoá với việc tiến hành nghiên cứu đối với 3 nguồn rác thải đó là: Sv: Lê Diệu Thuý trang 3 Lớp: QL1001.MSV:100198 Nghiên cứu quản lý thu gom và xử lý chất thải rắn Thị xã Cửa Lò đến năm 2020 - Chất thải rắn từ các hộ gia đình. - Chất thải rắn thương mại – văn phòng ( như các nhà hàng, khách sạn, các cơ quan hành chính sự nghiệp …) - Chất thải rắn từ các điểm thu gom ( nghĩa là các điểm tập kết rác dọc các trục đường chính ) Các thông số được lựa chọn để đánh giá là: - Tỷ lệ phát sinh chất thải rắn : kg/người/ngày - Thành phần chất thải rắn được biểu thị bằng phần trăm khối lượng cho từng tiêu chí rác thải. Chất thải rắn và hoạt động kinh doanh phát triển du lịch Ngay từ khi mới thành lập, du lịch-dịch vụ được xác định là ngành kinh tế chiếm vị trí hàng đầu trong cơ cấu nền kinh tế của Thị xã. Việc phát triển du lịch không khỏi kéo theo những ảnh hưởng tiêu cực, gây ô nhiễm tới môi trường.
Trong đó lượng chất thải rắn gia tăng nhanh một cách đột ngột với số lượng lớn vào mùa du lịch là một vấn đề lo ngại và không dễ giải quyết một cách kịp thời và triệt để. Đánh giá ảnh hưởng của ô nhiễm do chất thải rắn, đặc biệt là tới hoạt động du lịch của Thị xã cũng là một trong các vấn đề mà đề tài quan tâm. Định hƣớng quy hoạch hệ thống thu gom chất thải rắn Thị xã Cửa Lò đến năm 2020. - Dự báo khối lượng chất thải rắn phát sinh đến năm 2020 - Định hướng tổ chức hệ thống thu gom chất thải rắn 5.
Đề xuất giải pháp thu gom chất thải rắn nhằm góp phần phát triển bền vững Thị xã du lịch Cửa Lò. Trên cơ sở tìm hiểu tình hình quản lý chất thải rắn tại Thị xã và hoạt động kinh doanh phát triển du lịch-nguồn chính tạo nên lượng chất thải rắn lớn vào mùa du lịch, sẽ đề xuất một số giải pháp về mặt quản lý chất thải rắn, giúp cho công tác quản lý chất thải rắn ngày một tốt hơn, hạn chế khả năng gây ô nhiễm ảnh hưởng tới các hoạt động du lịch, nhằm góp phần phát triển bền vững Thị xã du lịch Cửa Lò. Sv: Lê Diệu Thuý trang 4 Lớp: QL1001.MSV:100198 Nghiên cứu quản lý thu gom và xử lý chất thải rắn Thị xã Cửa Lò đến năm 2020 IV. GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU Đề tài giới hạn nghiên cứu trong phạm vi lãnh thổ khu vực Thị xã Cửa Lò và chỉ tập trung vào mảng chất thải rắn sinh hoạt, các loại chất thải rắn còn lại ( chất thải rắn công nghiệp, chất thải rắn nông nghiệp, chất thải rắn y tế, chất thải rắn xây dựng ) không được đề cập trong đề tài ( do khối lượng phát sinh ít và các đơn vị, cơ sở phát sinh ra tự xử lý ).
Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI - Về chính trị : xây dựng khu kinh tế lớn giúp khu vực miền trung phát triển - Về kinh tế - xã hội : tạo điều kiện phát triển kinh tế trong khu vực. ví dụ: -tạo công ăn việc làm, bệnh viện, trường học. - Văn hoá : tạo cho miền trung bộ mặt mới : môi trường lành mạnh, cuộc sống văn minh… - Môi trường : quản lý toàn bộ môi trường, phát triển kinh tế đồng thời bảo vệ môi trường VI. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1.
