Chương 1: LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. NHỮNG NGHIÊN CCU NÓI CHUNG VỀ GIÁO DỤC GIA ĐÌNH Gia đình là nên tang của xã hội. Gia đình có vững mạnh thì xã hội mới phát triển. nhiều tác giả ở nước ngoài cũng như ở Việt Nam đã tham gia nghiên cứu về lĩnh vực gia đình nhằm góp phần nang cao hiệu quả trong việc giáo dục để hình thành và phát triển nhân cách con trẻ.
Với động cơ tích cực như thể. họ đã cho ra đời nhiều quyển sách cũng như những công trình nghiễn cứu cỏ giá trị. - Xuất phát từ tỉnh thắn trách nhiệm cao đối với số phận của trẻ em, sự phát triển lành mạnh của xã hội và sự giáo dục có kết quả mỹ mãn cua gia đình, năm 1972, Am Bac - Đi - An đã cho xuất bản quyển “Gide duc các con trong gia đình”, ĐỀ giúp đỡ một cách đắc lực cho các bậc cha mẹ trong việc nuôi day cơn. tác giả đã để cập đến một số điểm tâm lý của trẻ thuộc lửa tuổi ấu nhi.
lứa tuổi mẫu giáo và lửa tuổi thiếu niên. Đẳng thời, tác giả thường xuyên nhấn mạnh : các bậc cha mẹ cẩn phải phát huy tinh sắng tạo trang việc lựa chọn biện pháp tic động giáo dục. Không bao giờ có công thức sẵn về công tác giáo dục. Thậm chi ngay cả đối với những ví dụ đạt nhất đã được miêu tả, cũng không nên án dụng một cách thiểu suy nghĩ.
Trong quyển “Gia đình", thuộc Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại, giáo sư Yvonne Castellan đã giới thiệu với người doc các loại gia đình trên thế giới. Đặc biệt trong tác phẩm này tác giả xoáy sâu vào đặc điểm gia đình ở Pháp hiện nay. Bên cạnh đó, tác giả còn để cấp đến vai trò của gia đình đối với sự xã hội hoá giới trẻ. Với quyển “Dé gắn gũi hơn với con cdi", tác gid Jane Nelson đã giới thiệu với các bắc cha mẹ về thể gidi tâm lý của tuổi mới lớn cũng như đưa ra bài tập nhằm giúp cha mẹ hình thành những kỹ nang hiểu con, gan gũi với con, đi sâu vàn thế giới nội tâm của con, giúp việc giáo đục con tốt hơn.
Nguyễn Thị Oanh, trong “Gia đình Vier Nam thời me cửa” đã có những bài viết dưới moi thể loại liên quan đến gia đình, phụ nữ, giáo dục con cái. Nội dung các hải viết trên không chỉ mô tả và phê phán hiện trạng mà còn phân tích các nguyên nhân kinh tế. xã hội tic động vào gia đình. Đồng thai cũng vạch ra những biện pháp vừa khoa học, vừa cụ thể nhằm giún gia đình Việt Nam đương đại vững vàng tiến lên con bão tap của công nghiệp hod.
hiện đại hod. Với “Nghệ thuật làm cha me - Dạy con không roi vor", tac giả Lê Minh Đức đã đưa ra một cách nhìn khoa học trong việc giáo dục con cái, Tác giả trình bay từng vấn dé, đi từ khái quát đến cụ thể, tương thích với quá trình phát triển của trẻ. Mặt khác, tắc giả cũng lấy những ví dụ điển hình từ thành quả nghiên cứu của ngành tâm lý giáo dục các nước để minh hoa cho các luận điểm của minh, 1. Với những nội dung rất phong phi trong “Gide dục con cái - tink thương và nghệ thuật”, tác giả Phan Hiển đã phê phán một cách nhẹ nhàng, khiêm tốn và hoàn toàn có lý qua những quan niệm và quan điểm sai lắm của nhiều bậc cha mẹ về việc giáo duc con cái.
Không những thể, tác giả đã để xuất những quan điểm giáo dục đúng đấn. Tác giả chủ yếu đi vào những vấn dé, những tình huống, những mẫu chuyện cụ thể thường gập nhất trong công việc giáo dục con của cha mẹ. Đặc biệt tác giả để cập đến cách giáo dục trẻ khắc phục những thói hư thường mắc phải và cách rèn luyện những đức tính cần thiết. Những vi dụ tác giả đưa ra gắn với thực tế của đời sống giáo dục gia đình Việt Nam hôm nay.
Dựa trên những lan tiếp xúc với các ông bố, bà mẹ, tác giả Lê Tiến Hùng đã thu nhặt được những điều bổ ích trong việc nuôi day con cái. Nội dung quyển sách “Niểm vui của cha mẹ” của ông đã xoay quanh vấn để giáo dục gia đình, cụ thể là những vấn để kỷ luật. phương pháp dạy dé các con và những khó khăn của các bac làm cha, làm mẹ. Dé tài Thực trạng xử dụng một xổphương nhận vido duc con cải ở tuổi thiểu niên của các hậc cha mẹ tại Thành phd Hỗ Chi Minh của Lương Thị Hỗng Gam (Đại học Sư Phạm TPHCM, 2001) đã được tiến hãnh trên phu huynh và học sinh ở ba trường Trung học cử sử trong thành pho, Tác giả đã nghiên cứu vẻ việc sử dụng phương pháp giáo dục con của 8# cha me trong những gia đình hình thường ngoài xã hội ở ba khia cạnh: mức độ, cách thức và hiệu quả.
Đẳng thời thông qua đó. tác giả cũng tìm hiểu cả nguyên nhân dẫn đến thực trang. Luan vin Thạc sĩ “Neder cứu tỉnh hướng của gia dink titi dae đức của hee xinh Phd thẳng trung học cơ xử Tây Ninh” (1998) của Phạm Xuân Khi đã nghiên cứu thực trang ảnh hưởng của gia đình đến đạc đức học sinh cụ thể là sự quan tâm của gia đình và các phương pháp giáo dục con cái, kết quả của sự quan tắm, các nguyên nhãn dẫn đến kết quả trên, Trên cơ sở của thực trạng, tác giả đã để ra các biện pháp nhằm nẵng cao tắc dụng của giáo dục gia đình. Bai bio “Gia dink với việc nhòng ngữu IrẺ em ví phan nhập ludi và lỆ nụn xử hội "(Tụn chi giáo dục 6/2004), Tiến sĩ Nguyễn Dục Quang đã đưa ra một số giải pháp nẵng cao vai tro của gia đình trong việc ngăn ngừa trẻ em vi phạm pháp luật va tệ nạn xã hội.
Cụ thể là ndng cao nhận thức về vai trò và trách nhiệm của cha mẹ trong việc giáo dục con cái, đẩy mạnh giáo dục lỗi sống củo dep. đúng đắn của gia đình, đẳng thời đưa ra những hiện pháp ling cường ý thức trách nhiệm đối với gia đình. Để đạt đến mục đích nêu trên, Irong bài viết, tác giả đã để ra cho cha mẹ các biện pháp giúp trẻ rên luyện và thực hành trong giao tiếp như- gidng giải cho con về bổn phận và trách nhiệm của người con trong gia đình; trả chuyện, tâm sự với trẻ để trẻ hiểu và nãng cao nhận thức về vị tri của mình trong gia đình: nêu gương của cha mẹ và người lớn trong gia đình: xảy dựng nếp sinh hoạt cd kế hoạch; giao việc vừa sức với trẻ. Những giải pháp mà tác giả đưa ra có thể thực hiện trong điểu kiện của gia đình thành phố.
Mỗi giải pháp có những thế mạnh riêng, có mỗi quan hệ và hỗ trợ cho nhau nên các bậc phụ huynh phải biết kết hợp một cách chặt chẽ nhằm nẵng cao hiệu quả của giáo dục. Trong bài “Biện nháp cha mẹ xây dựng quan hệ edn bú với con È tuổi thiểu niền trong các gia đình & Thành phd Hỗ Chi Minh", Thạc sĩ Nguyễn Thị Bich Hỗng (trường Đại học Sư Phạm Thành phố Hỗ Chi Minh) đã đưa ra kết quả thực trạng việc cha me sử dụng các biện pháp xãy dựng mỗi quan hệ gần bé với con độ tuổi thiếu niên ở hai khía cạnh lớn: các biện pháp mà cha me đã sử dụng và cách thức cha me sử dung các biện pháp đó. Kết ụ qua cho thấy biện pháp để xây dựng mỗi quan hệ giữa cha mẹ và con cdi chưa được các bậc cha mẹ thực hiện theo đúng yêu cầu. Do đó, hiệu quả của việt giá dục chưa cao, 1.
Với bài viết “Vai trò của cha mẹ tron g việc giá o dục hàn h vi vấn hod che tr em”, tắc giả Võ Ngu yên Vũ đã đưa ra kết quả của thực tran g việc giáo dục gia đình ở Tha nh phủ Quy Nhơn và hai xã của huyện Tuy Phước -Binh Định và nguyên nhân của thực trang trên. Bén cạnh đó tác giả đã để ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc giáo dục hành vi văn hod cho các con trong gia đình. Nhìn chung, đãy là những tác phẩm và những công trình có giá trị về gido dục gia đình, Thế như ng. nhữ ng tác phẩ m trên chỉ để cập đến vấn để giá o dục tron g các gia đìn h bình thường ngoài xã hôi.
Chúng ta không thấy các bài viết trên để cập đến vấn để giáo duc trẻ mo coi. NHUNG NGHIÊN CUU VỀ GIÁO DỤC TRE MO COI Nếu việc nghiên cứu về khía cạnh giáo dục ở những gia đình bình thường đã có chiều hướng gia tăng trong giải đoạn hiện nay, thì việc giáo đục trẻ mổ côi vẫn chưa được quan tim đúng mức. Bing chứng cho thấy, chỉ có một số ít các công trình nghiên cứu về vấn để này. Trang bài viết "Phác hog chân dung tâm lý của học xinh ở các làng tré SOS Việt Nam” (Tap chi Tâm lý học số 3/2005), tác giả Đỗ Văn Lợi cho rằng trẻ ở làng SOS phin đông có năng lực học tập tốt: lòng nhân ái và sự déng cảm là nét nổi bật trong đời sống tình cắm của các em: các em có quyết tâm cao va ý thức sớm đổi với việc tự lập.
Thế nhưng nội tâm, đu cắm. có phần tự tỉ là nhược điểm trong nhân cách của trẻ m6 côi. Tuy nhién trong hài viết tác giả chỉ đưa ra những nhận xét ve một số đặc điểm ở khía cạnh tim lý mã không để cập đến khía cạnh giáo dục trẻ mồ côi.2, Luận văn ‘Tim hiểu một xổ phương phip giản dục đạo đức và xự tiến bộ về đụa dite cửu trẻ trong md hình SOS Gò Vấn" (Đại học Sư Phạm Thành phố Hỗ Chi Minh, 1994), tác giả Hoàng Mỹ Nga đã tim hiểu một số phương pháp giáo dục đạo đức đã được áp dụng đối với trẻ mổ côi của các bà mẹ. Bên cạnh đỏ tác giả còn tim hiểu hiện trạng đạo đức của lũ một số trẻ đã vào lang4 năm, đẳng thời so sánh nhận thức đạo đức của trẻ mới vào làng và nhóm đã vào lang được 4-5 năm, so sánh nhân thức đạo đức của trẻ ở làng với trẻ ở trường phé thông bình thường.
Tuy nhiên, để tài có khách thể nghiên cứu lại là thay cô, không phải là các bà mẹ, 1. Luận văn tết nghiệp Đại học của Cao Thị Phương Nea (Đại học Sự Pham Thành phủ Hỗ Chỉ Minh, 1997) với để tài “Tim hiểu một sổ nhương nhập giáo dục gia đình tại làng SOS” cũng là một để tài nghiên cứu về giáo dục trẻ mé côi.