Luận văn thạc sĩ về phát triển du lịch bền vững tại huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đặc điểm tài nguyên và kinh tế xã hội phục vụ phát triển du lịch bền vững huyện đảo, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phùng Minh Thùy
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thị Thanh Hằng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý Tài nguyên và Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm tài nguyên và kinh tế - xã hội phục vụ phát triển du lịch bền vững huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái niệm về du lịch
• 1.2. Khái niệm về phát triển bền vững
• 1.3. Khái niệm về phát triển du lịch bền vững
• 1.4. Tổng quan nghiên cứu về phát triển bền vững du lịch
• 1.4.1. Bối cảnh quốc tế
• 1.4.1.1. Bối cảnh chung
• 1.4.1.2. Xu hướng phát triển du lịch thế giới
• 1.4.2. Bối cảnh trong nước
• 1.4.2.1. Thị trường khách quốc tế
• 1.4.2.2. Thị trường khách nội địa
• 1.5. Khái quát chung về huyện đảo Phú Quý
• 1.6. Điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý
• 1.7. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Các cách tiếp cận
• 2.4.1. Tiếp cận kế thừa
• 2.4.2. Tiếp cận liên ngành
• 2.4.3. Tiếp cận cộng đồng
• 2.4.4. Tiếp cận sinh thái
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp kế thừa
• 2.5.2. Phương pháp thực địa, quan sát
• 2.5.3. Phương pháp thu thập, xử lý số liệu
• 2.5.4. Phương pháp bản đồ và hệ thống thông tin địa lý
• 2.5.5. Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp
• 2.5.6. Phương pháp chuyên gia
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tiềm năng du lịch của huyện đảo Phú Quý
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên du lịch tự nhiên
• 3.1.1.1. Địa hình, địa mạo
• 3.1.1.2. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất
• 3.1.1.3. Tài nguyên nước
• 3.1.1.4. Tài nguyên rừng
• 3.1.1.5. Tài nguyên biển
• 3.1.1.6. Tài nguyên du lịch tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội và tài nguyên du lịch văn hóa
• 3.1.2.1. Dân số, tốc độ tăng và mật độ dân số
• 3.1.2.2. Đặc điểm kinh tế
• 3.1.2.3. Tình hình văn hóa xã hội
• 3.1.2.4. Tài nguyên du lịch văn hóa
• 3.1.3. Đánh giá tiềm năng tài nguyên du lịch
• 3.1.4. Thực trạng phát triển du lịch huyện đảo Phú Quý
• 3.1.4.1. Khách du lịch
• 3.1.4.2. Đánh giá hệ thống kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ phát triển du lịch
• 3.1.4.2.1. Đánh giá hiện trạng và các dự án phát triển giao thông
• 3.1.4.2.2. Hiện trạng và các dự án hạ tầng kỹ thuật khác (cấp điện, cấp nước, thu gom và xử lý chất thải rắn, …)
• 3.1.4.2.3. Hiện trạng hệ thống các công trình văn hóa, thể thao và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch khác
• 3.1.4.3. Lao động ngành du lịch
• 3.1.4.4. Tổng thu từ khách du lịch
• 3.1.4.5. Các sản phẩm du lịch
• 3.1.4.6. Đánh giá hiện trạng phát triển du lịch huyện đảo Phú Quý theo các chỉ tiêu du lịch chủ yếu
• 3.1.4.6.1. Thị trường khách du lịch
• 3.1.4.6.1.1. Khách du lịch quốc tế
• 3.1.4.6.1.2. Khách du lịch nội địa
• 3.1.4.6.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch
• 3.1.4.6.3. Không gian phát triển du lịch
• 3.2. Đầu tư phát triển du lịch
• 3.3. Môi trường phát triển du lịch
• 3.4. Đề xuất giải pháp phát triển bền vững du lịch huyện đảo Phú Quý
• 3.4.1. Quan điểm phát triển
• 3.4.2. Mục tiêu phát triển
• 3.4.3. Giải pháp phát triển bền vững du lịch huyện đảo Phú Quý
• 3.4.3.1. Quy hoạch và quản lý quy hoạch
• 3.4.3.2. Đa dạng hóa sản phẩm du lịch
• 3.4.3.3. Tăng cường công tác tuyên truyền, xúc tiến
• 3.4.3.4. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.3.5. Đảm bảo môi trường du lịch
• 3.4.3.6. Tăng cường quản lý Nhà nước về du lịch
• 3.4.3.7. Giải pháp về nguồn vốn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển du lịch bền vững tại huyện đảo Phú Quý

Huyện đảo Phú Quý, thuộc tỉnh Bình Thuận, nổi bật với tiềm năng du lịch phong phú. Với khí hậu trong lành và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, nơi đây hứa hẹn là điểm đến lý tưởng cho du khách. Tuy nhiên, việc phát triển du lịch bền vững là một thách thức lớn. Cần có những giải pháp cụ thể để bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và tài nguyên du lịch tại Phú Quý

Phú Quý có nhiều bãi biển đẹp, hệ sinh thái đa dạng và các di tích văn hóa. Những yếu tố này tạo nên sức hấp dẫn cho du lịch. Tuy nhiên, việc khai thác tài nguyên cần được quản lý chặt chẽ để bảo vệ môi trường.

1.2. Tình hình phát triển du lịch hiện nay

Lượng khách du lịch đến Phú Quý đang tăng nhanh. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch vẫn còn hạn chế. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

II. Vấn đề và thách thức trong phát triển du lịch bền vững

Mặc dù có nhiều tiềm năng, huyện đảo Phú Quý đang đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển du lịch bền vững. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên không bền vững và thiếu sự quản lý hiệu quả đang ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành du lịch.

2.1. Ô nhiễm môi trường và tác động đến du lịch

Ô nhiễm từ hoạt động du lịch có thể làm giảm chất lượng môi trường sống và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường để duy trì sức hấp dẫn của Phú Quý.

2.2. Khai thác tài nguyên không bền vững

Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên mà không có kế hoạch có thể dẫn đến cạn kiệt tài nguyên. Cần có các chính sách quản lý tài nguyên hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Phương pháp phát triển du lịch bền vững tại Phú Quý

Để phát triển du lịch bền vững, huyện đảo Phú Quý cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế là rất quan trọng. Các giải pháp như quy hoạch du lịch, phát triển sản phẩm du lịch sinh thái và tăng cường giáo dục cộng đồng sẽ giúp đạt được mục tiêu này.

3.1. Quy hoạch và quản lý du lịch

Quy hoạch du lịch cần được thực hiện một cách khoa học, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường. Cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình này.

3.2. Phát triển sản phẩm du lịch sinh thái

Sản phẩm du lịch sinh thái không chỉ thu hút du khách mà còn giúp bảo vệ môi trường. Cần phát triển các tour du lịch gắn liền với thiên nhiên và văn hóa địa phương.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về phát triển du lịch bền vững tại Phú Quý đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp bền vững có thể mang lại lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường. Các mô hình du lịch sinh thái đã được thử nghiệm và cho thấy hiệu quả tích cực.

4.1. Mô hình du lịch sinh thái thành công

Một số mô hình du lịch sinh thái đã được triển khai tại Phú Quý, giúp tăng cường nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Kết quả từ các dự án phát triển du lịch

Các dự án phát triển du lịch đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính bền vững.

V. Kết luận và tương lai của du lịch bền vững tại Phú Quý

Du lịch bền vững tại huyện đảo Phú Quý có nhiều triển vọng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển kinh tế địa phương cần được thực hiện đồng bộ.

5.1. Tầm nhìn cho tương lai

Tương lai của du lịch bền vững tại Phú Quý phụ thuộc vào sự cam kết của chính quyền và cộng đồng. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển du lịch bền vững.

5.2. Đề xuất chính sách phát triển

Cần xây dựng các chính sách phát triển du lịch bền vững, bao gồm quy hoạch, bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực. Điều này sẽ giúp Phú Quý trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện đảo Phú Quý nằm ở ngoài cùng hệ thống đảo ven bờ cực Nam Trung Bộ thuộc tỉnh Bình Thuận, cách thành phố Phan Thiết 120 km về phía Đông Nam với diện tích tự nhiên 17,81 km2. Địa bàn huyện bao gồm 10 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó đảo lớn Phú Quý chiếm 16 km2 (tương đương 97% diện tích đất nổi). Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt khoảng 9%/năm và giá trị sản xuất bình quân đạt xấp xỉ 125 triệu đồng/người/năm, song sự gia tăng dân số nhanh chóng với mật độ lên tới 1.598 người/km2 đang tạo ra áp lực to lớn lên môi trường sinh thái biển đảo.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn gay gắt giữa mục tiêu tăng trưởng du lịch nhanh chóng với sự hạn chế nghiêm ngặt của nguồn tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là sự khan hiếm nước ngọt và sự nhạy cảm của các hệ sinh thái rạn san hô. Mục tiêu cụ thể của đề tài gồm ba nội dung chính: đánh giá toàn diện đặc điểm tài nguyên tự nhiên cùng điều kiện kinh tế - xã hội; phân tích hiện trạng và các chỉ tiêu phát triển du lịch tại huyện đảo; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ thúc đẩy du lịch phát triển bền vững.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 3 đơn vị hành chính xã của huyện đảo Phú Quý (xã Tam Thanh, xã Ngũ Phụng, xã Long Hải). Phạm vi thời gian tập trung thu thập, xử lý và phân tích chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2015 - 2018 và cập nhật định hướng đến năm 2030. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học định lượng giúp các nhà quản lý cân bằng giữa tăng trưởng doanh thu dịch vụ và bảo tồn nguồn vốn tự nhiên biển đảo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết phát triển bền vững được khởi xướng bởi Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (World Conservation Union, 1996) kết hợp mô hình ba trụ cột của Hiệp hội Du lịch Sinh thái Quốc tế (International Ecotourism Society, 2004). Khung lý thuyết này khẳng định sự phát triển du lịch bền vững phải đồng thời thỏa mãn ba điều kiện: bảo vệ môi trường sinh thái tự nhiên, tôn trọng cấu trúc văn hóa - xã hội bản địa, và tạo ra lợi ích kinh tế công bằng cho cộng đồng dân cư địa phương.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa và xuyên suốt toàn bộ công trình nghiên cứu:

• Du lịch bền vững: Phương thức quản lý hoạt động du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến tài nguyên và cơ hội của các thế hệ tương lai.
• Sức chứa du lịch sinh thái: Ngưỡng giới hạn tiếp nhận tối đa về lượng du khách mà môi trường tự nhiên và xã hội đảo có thể chống chịu mà không bị suy thoái.
• Tài nguyên du lịch biển đảo: Tổng thể các yếu tố cảnh quan tự nhiên (bãi biển, rạn san hô, địa mạo núi lửa) và giá trị văn hóa - lịch sử (lễ hội cầu ngư, vạn an thạnh, di tích tín ngưỡng).
• Du lịch đại chúng đối nghịch với du lịch bền vững: Phân biệt rõ sự phát triển tự phát vì lợi nhuận ngắn hạn với việc quy hoạch có kiểm soát vì lợi ích lâu dài của cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê tỉnh Bình Thuận, báo cáo kinh tế - xã hội huyện Phú Quý giai đoạn 2015 - 2018 và các bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa với cỡ mẫu 180 phiếu điều tra, phân bổ gồm 120 phiếu dành cho các hộ gia đình cư trú tại 3 xã (Ngũ Phụng, Tam Thanh, Long Hải) và 60 phiếu dành cho khách du lịch lưu trú.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các nhóm sinh kế nông - ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ lưu trú. Nhóm tác giả lựa chọn phương pháp phân tích thống kê toán học kết hợp phần mềm SPSS và Microsoft Excel để xử lý các biến số định lượng, đồng thời ứng dụng Hệ thống thông tin địa lý (GIS) để số hóa bản đồ phân vùng tài nguyên du lịch. Việc kết hợp phương pháp liên ngành, tiếp cận sinh thái và tiếp cận cộng đồng là lý do then chốt giúp nhận diện chính xác các xung đột không gian kinh tế và mức độ tổn thương sinh thái tại đảo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện cốt lõi phản ánh rõ tiềm năng và thách thức của du lịch Phú Quý:

• Đa dạng sinh thái biển đảo phong phú: Khu bảo tồn biển Phú Quý có quy mô lên tới 18.980 ha, sở hữu 134 loài san hô cứng, 72 loài tảo biển, 70 loài thực vật bậc cao trên cạn và 15 loài nhuyễn thể quý hiếm. Cảnh quan địa mạo độc đáo với các danh thắng tự nhiên như Vịnh Triều Dương, Bãi Nhỏ - Gành Hang, núi Cấm cao 108 m và núi Cao Cát cao 85 m.
• Cơ cấu sử dụng đất còn nhiều dư địa nhưng phân bổ dịch vụ rất thấp: Thống kê đất đai năm 2016 trên tổng diện tích 1.791 ha cho thấy đất nông nghiệp chiếm 1.123,23 ha (tương ứng 62,69%), đất phi nông nghiệp chiếm 510,17 ha (28,47%) và đất chưa sử dụng còn 158,32 ha (8,84%). Tuy nhiên, đất thương mại dịch vụ du lịch chỉ đạt 6,99 ha (chiếm tỷ lệ khiêm tốn 0,39%), trong khi đất công trình di tích lịch sử văn hóa chiếm 1,59 ha.
• Mật độ dân số cực kỳ cao và lực lượng lao động thiếu kỹ năng chuyên môn: Dân số toàn huyện năm 2018 đạt 28.618 người, mật độ trung bình 1.598 người/km2, cao gấp hơn 10,2 lần mật độ trung bình của tỉnh Bình Thuận (156 người/km2). Lực lượng trong độ tuổi lao động có 19.015 người (chiếm 66,4% tổng dân số), tuy nhiên đa phần là lao động phổ thông ngành ngư nghiệp, tỷ lệ lao động qua đào tạo du lịch chuyên nghiệp đạt dưới 15%.
• Nút thắt khắc nghiệt về tài nguyên nước và khí hậu: Lượng mưa trung bình năm đạt 1.200 mm nhưng phân hóa cực đoan (tháng 10 đạt đỉnh 422,3 mm, trong khi mùa khô từ tháng 1 đến tháng 5 chỉ đạt 18 mm/tháng). Toàn huyện hoàn toàn không có sông suối, nguồn nước ngầm đối mặt nguy cơ xâm nhập mặn nghiêm trọng khi đón lượng khách lớn. Tần suất bão trung bình 0,66 lần/năm nhưng áp thấp nhiệt đới và gió mạnh mùa Đông Bắc đạt 16 - 18 m/s gây cô lập giao thông đường biển nhiều tuần.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự phát triển chưa tương xứng của du lịch Phú Quý bắt nguồn từ sự bất cập trong kết cấu hạ tầng kỹ thuật và năng lực cung ứng dịch vụ. Việc phát triển du lịch tự phát trong giai đoạn 2015 - 2018 đã tạo ra xung đột cục bộ giữa bảo tồn sinh thái biển với hoạt động khai thác thủy sản ven bờ.

Khi so sánh với các mô hình du lịch biển đảo khác tại Việt Nam như Côn Đảo hay Phú Quốc, Phú Quý sở hữu lợi thế vượt trội về tính hoang sơ và các giá trị di sản văn hóa tâm linh (như Vạn An Thạnh, đền thờ Thầy Nại, chùa Linh Sơn). Tuy nhiên, huyện đảo chịu hạn chế lớn về khả năng tiếp cận giao thông đường thủy trong mùa gió chướng và giới hạn nghiêm ngặt về trữ lượng nước ngọt sinh hoạt.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng gia tăng dân số giai đoạn 1998 - 2018 và bảng ma trận diện tích sử dụng đất 3 xã (Long Hải chiếm 36,2% dân số, Tam Thanh chiếm 33,67%, Ngũ Phụng chiếm 30,13%). Các mô hình biểu diễn không gian này phản ánh rõ ràng áp lực của các trung tâm dân cư lên dải bờ biển, làm cơ sở khoa học để tái thiết quy hoạch không gian du lịch.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các tồn tại và phát huy tối đa tiềm năng biển đảo, luận văn xây dựng 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Phân vùng quy hoạch và quản lý không gian du lịch nghiêm ngặt: Hoàn thiện quy hoạch chi tiết 5 cụm du lịch trọng điểm (Bãi tắm Doi Dừa, Bãi Nhỏ - Gành Hang, Mộ Thầy, Vịnh Triều Dương, Hòn Tranh) đạt tỷ lệ phê duyệt 100% diện tích quy hoạch. Ủy ban nhân dân huyện Phú Quý chủ trì phối hợp cùng Sở Xây dựng Bình Thuận thực hiện trong giai đoạn 2021 - 2023.
• Xây dựng hạ tầng tích trữ nước ngọt và phát triển năng lượng tái tạo: Đầu tư xây dựng 2 hồ chứa nước mưa tập trung với dung lượng trữ trên 100.000 m3 để giảm áp lực khai thác nước ngầm; nâng công suất mạng lưới phong điện hiện hữu (3 tua bin gió cao 60 m) thêm 30% - 50%. Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận và các sở chuyên ngành chỉ đạo triển khai trước năm 2025.
• Đào tạo và chuyển đổi cơ cấu lao động ngành du lịch: Tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ buồng phòng, hướng dẫn viên bản địa và kỹ năng tiếp thị số cho 1.500 lao động địa phương, nâng tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo lên mức 60% vào năm 2025. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng các trường đào tạo nghề thực hiện thường niên.
• Thiết lập quy chế bảo tồn biển và kiểm soát tải lượng du khách: Ban hành quy định giới hạn số lượng khách lưu trú tối đa không vượt quá 1.000 - 1.200 khách/ngày vào mùa cao điểm; kiểm soát nghiêm ngặt vùng lõi 18.980 ha của Khu bảo tồn biển đảo Phú Quý nhằm bảo vệ 134 loài san hô cứng. Ban Quản lý Khu bảo tồn biển cùng UBND huyện Phú Quý thực thi từ năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Các cán bộ tại Ủy ban nhân dân huyện Phú Quý, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận sử dụng số liệu đất đai và đánh giá tải lượng môi trường để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế biển đảo trung và dài hạn.
• Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Các công ty du lịch sinh thái, đơn vị kinh doanh dịch vụ lưu trú và vận tải biển tham khảo để xây dựng sản phẩm tour trải nghiệm văn hóa bản địa, tour lặn biển thể thao, đồng thời nắm bắt quy hoạch 5 khu du lịch trọng điểm để đầu tư đúng hướng.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Giới học thuật chuyên ngành Quản lý Tài nguyên, Khoa học Môi trường, Địa lý Du lịch sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo phương pháp luận tích hợp kinh tế - sinh thái và quy trình xử lý dữ liệu thực địa hải đảo.
• Cộng đồng dân cư và tổ chức nghề nghiệp địa phương: Ngư dân, chủ homestay và các hợp tác xã dịch vụ tại Phú Quý sử dụng tài liệu để chuyển đổi sinh kế bền vững từ khai thác thủy sản thủ công sang mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với bảo vệ rạn san hô.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nghẽn lớn nhất trong việc phát triển du lịch tại huyện đảo Phú Quý là gì?

Điểm nghẽn lớn nhất là sự khan hiếm tài nguyên nước ngọt và sự phụ thuộc vào điều kiện thời tiết biển. Huyện đảo không có sông suối, lượng mưa mùa khô chỉ đạt 18 mm/tháng, trong khi các đợt gió mùa Đông Bắc đạt vận tốc 16 - 18 m/s thường xuyên làm gián đoạn tàu cao tốc từ đất liền.

Quỹ đất thương mại dịch vụ du lịch tại Phú Quý hiện nay chiếm tỷ lệ bao nhiêu?

Theo số liệu thống kê đất đai huyện Phú Quý, diện tích đất thương mại dịch vụ chỉ có 6,99 ha, chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn 0,39% tổng diện tích tự nhiên 1.791 ha. Tuy nhiên, huyện còn tới 158,32 ha đất chưa sử dụng (chiếm 8,84%), mở ra cơ hội lớn cho quy hoạch du lịch mới.

Khu bảo tồn biển đảo Phú Quý có giá trị sinh học nổi bật nào?

Khu bảo tồn biển Phú Quý có diện tích bảo tồn 18.980 ha, sở hữu hệ sinh thái biển vô cùng phong phú với 134 loài san hô cứng, 72 loài tảo biển, 15 loài nhuyễn thể và thảm cỏ biển rộng tới 600 m ở các dải đá ngầm, cùng nhiều loài thủy sản giá trị cao như cua huỳnh đế, hải sâm.

Phương pháp nghiên cứu của luận văn được triển khai ra sao để đảm bảo độ tin cậy?

Luận văn kết hợp phân tích chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2015 - 2018 với 180 phiếu khảo sát thực địa tại 3 xã hành chính theo phương pháp chọn mẫu phân tầng. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS, Microsoft Excel và bản đồ chuyên đề GIS, bảo đảm tính khách quan và khoa học.

Dân số đông đúc ảnh hưởng như thế nào đến việc phát triển du lịch sinh thái trên đảo?

Với dân số 28.618 người và mật độ 1.598 người/km2 (cao gấp 10,2 lần mức trung bình tỉnh Bình Thuận), nhu cầu sinh hoạt hàng ngày tạo áp lực rất lớn lên hệ thống xử lý rác thải, nước thải và nguồn nước ngầm, đòi hỏi phải kiểm soát tải lượng du khách chặt chẽ.

Kết luận

• Luận văn cung cấp bức tranh toàn diện và hệ thống về 17,81 km2 diện tích tự nhiên cùng tiềm năng sinh thái đa dạng (134 loài san hô, 72 loài tảo) của huyện đảo Phú Quý.
• Công trình chỉ rõ các rào cản nội tại bao gồm mật độ dân số cao 1.598 người/km2, diện tích đất dịch vụ chỉ chiếm 0,39% và sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nước mặt.
• Nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận về du lịch bền vững dựa trên mô hình ba trụ cột sinh thái - kinh tế - xã hội phù hợp với đặc thù huyện đảo tiền tiêu.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao với lộ trình phân kỳ cụ thể từ nay đến năm 2025 và tầm nhìn 2030.
• Kết quả nghiên cứu là tài liệu khoa học giá trị giúp các nhà quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương phối hợp thực hiện mục tiêu đưa Phú Quý trở thành khu du lịch biển đảo chất lượng cao, an toàn và bền vững. Hãy cùng chung tay bảo vệ môi trường biển đảo để bảo tồn trọn vẹn những giá trị vô giá cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I giải thích từ ngữ: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”.Theo cách tiếp cận của các đối tượng liên quan đến hoạt động du lịch: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] – Đối với người đi du lịch: Du lịch là cuộc hành trình và lưu trú của họ ở ngoài nơi cư trú để thoả mãn các nhu cầu khác nhau: hoà bình, hữu nghị, tìm kiếm kinh nghiệm sống hoặc thoả mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần khác. – Đối với người kinh doanh du lịch: Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất và phục vụ nhằm thoả mãn, đáp ứng các nhu cầu của người du lịch và đạt được mục đích số một của mình là thu lợi nhuận. – Đối với chính quyền địa phương: Du lịch là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ khách du lịch, là tổng hợp các hoạt động kinh doanh nhằm tạo điều kiện cho khách du lịch trong việc hành trình và lưu trú, là cơ hội để bán các sản phẩm của địa phương, tăng thu ngoại tệ, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương. – Đối với cộng đồng dân cư sở tại: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mà hoạt động du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hoá, phong cách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để tìm việc làm, phát huy các nghề cổ truyền, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến đời sống người dân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh xã hội, nơi ăn, chốn ở,… Du lịch có thể được hiểu là: – Sự di chuyển và lưu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú nhằm mục đích phục hồi sức khoẻ, nâng cao tại chỗ nhận thức về thế giới xung quanh, có hoặc không kèm theo việc tiêu thụ một số giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hoá và dịch vụ của các cơ sở chuyên cung ứng.

– Một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu nảy sinh trong quá trình di chuyển và lưu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú với mục đích phục hồi sức khoẻ, nâng cao nhận thức tại chỗ về thế giới xung quanh. Khái niệm về phát triển bền vững Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khái niệm “phát triển bền vững” xuất hiện trong phong trào BVMT từ những năm đầu của thập niên 70 của thế kỷ XX, từ đó đến nay đã có nhiều định nghĩa về phát triển bền vững được đưa ra, như: – Phát triển bền vững là sự phát triển kinh tế – xã hội lành mạnh, dựa trên việc sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên và BVMT, nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại nhưng không làm ảnh hưởng bất lợi cho các thế hệ mai sau. – Phát triển bền vững là sự phát triển kinh tế – xã hội với tốc độ tăng trưởng cao, liên tục trong thời gian dài dựa trên việc sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên mà vẫn bảo vệ được môi trường sinh thái. Phát triển kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội hiện tại, song không làm cạn kiệt tài nguyên, để lại hậu quả về môi trường cho thế hệ tương lai.

– Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà không làm thương tổn đến khả năng của các thế hệ tương lai đáp ứng nhu cầu của họ. - Phát triển bền vững là một phương thức phát triển kinh tế- xã hội nhằm giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, giải quyết các vấn đề xã hội và BVMT với mục tiêu đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của thế hệ hiện tại đồng thời không gây trở ngại cho việc đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau. Hay nói cách khác: đó là sự phát triển hài hoà cả về kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường ở các thế hệ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng sống của con người. Định nghĩa này có thể mở rộng với ba cấu thành cơ bản về sự phát triển bền vững: – Về mặt kinh tế: Một hệ thống bến vững về kinh tế phải có thể tạo ra hàng hoá và dịch vụ một cách liên tục, với mức độ có thể kiểm soát của chính phủ và nợ nước ngoài, tránh sự mất cân đối giữa các khu vực làm tổn hại đến sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ.

– Về mặt xã hội: Một hệ thống bền vững về mặt xã hội phải đạt được sự công bằng trong phân phối, cung cấp đầy đủ các dịch vụ xã hội bao gồm y tế, giáo dục, bình đẳng giới, sự tham gia và trách nhiệm chính trị của mọi công dân. – Về môi trường: Một hệ thống bền vững về môi trường phải duy trì nền tảng nguồn lực ổn định, tránh khai thác quá mức các hệ thống nguồn lực tái sinh hay những vận động tiềm ẩn của môi trường và việc khai thác các nguồn lực Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] không tái tạo không vượt quá mức độ đầu tư cho sự thay thế một cách đầy đủ. Điều này bao gồm việc duy trì sự đa dạng sinh học, sự ổn định khí quyển và các hoạt động sinh thái khác mà thường không được coi như các nguồn lực kinh tế. Phát triển bền vững có thể được minh hoạ theo các mô hình sau đây: Hình 1.1: Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội và môi trường 1.

Khái niệm về phát triển du lịch bền vững Du lịch bền vững là việc di chuyển và tham quan đến các vùng tự nhiên một cách có trách nhiệm với môi trường để tận hưởng và đánh giá cao tự nhiên (và tất cả những đặc điểm văn hoá kèm theo, có thể là trong quá khứ và cả hiện tại) theo cách khuyến cáo về bảo tồn, có tác động thấp từ du khách và mang lại những lợi ích cho sự tham gia chủ động về kinh tê-xã hội của cộng đồng địa phương. (World Conservation Union,1996) Du lịch bền vững khác với du lịch đại chúng như thế nào? Du lịch đại chúng không được lập kế hoạch cẩn thận cho việc nâng cao công tác bảo tồn hoặc giáo dục, không mang lại những lợi ích cho cộng đồng địa phương và có thể phá huỷ nhanh chóng các môi trường nhạy cảm. Và kết quả là có thể phá huỷ hoặc làm thay đổi một cách không thể nhận ra được các nguồn lợi và văn hoá mà chúng phụ thuộc vào. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngược lại, Du lịch bền vững thì được lập kế hoạch một cách cẩn thận từ lúc bắt đầu để mang lại những lợi ích cho cộng đồng địa phương, tôn trọng văn hoá, bảo tồn nguồn lợi tự nhiên và giáo dục du khách và cả cộng đồng địa phương.

Du lịch bền vững có thể tạo ra một lợi tức tương tự như du lịch đại chúng, nhưng có nhiều lợi ích được nằm lại với cộng đồng địa phương và các nguồn lợi tự nhiên, các giá trị văn hoá của vùng được bảo vệ. Trong nhiều trường hợp, các hoạt động du lịch đại chúng trong quá khứ có thể mang đến những tác động xấu đến bảo tồn biển do việc thiếu các điều khiển quản lý và cơ chế lập kế hoạch hiệu quả. Ngược lại, du lịch bền vững có những kế hoạch được suy nghĩ cẩn thận để giảm thiểu các tác động xấu của du lịch, đồng thời còn đóng góp vào công tác bảo tồn và sức khoẻ của cộng đồng về cả mặt kinh tế và xã hội. Du lịch bền vững cũng tạo ra lợi nhuận như du lịch đại chúng, tuy nhiên cộng đồng địa phương được hưởng nhiều hơn từ lợi tức đó, và các nguồn lợi tài nguyên thiên nhiên và văn hoá của vùng được bảo vệ.

Trong một số trường hợp, các hoạt động du lịch đại chúng trước đây đã gây ra những đe doạ cho bảo tồn biển do thiếu các cơ chế quản lý và các kế hoạch hiểu quả. Ngược lại, du lich bền vững cân nhắc tìm kiếm để giảm thiểu đến mức tối thiểu các tác động xấu của du lịch, trong khi đóng góp cho bảo tồn và các giá trị tốt cho cộng đồng địa phượng, cả về kinh tế và xã hội. Du lịch đại chúng không cung cấp nguồn quỹ tài trợ cho cả các chương trình bảo tồn lẫn cộng đồng địa phương bảo vệ vùng tránh khỏi những hoạt động và phát triển mà có thể gây hại đến cảnh đẹp tự nhiên của vùng. Những cơ hội và các đe doạ có thể chỉ được điều khiển thông qua du lịch bền vững đã được lập kế hoạch và quản lý cẩn thận.

Du lịch đại chúng 1. Có một mục đích: lợi tức 2. Thường không được lập kế hoạch từ trước; “chỉ đến lúc xảy ra” 3. Định hướng đến du khách 4.

Điều khiển bởi các nhóm bên ngoài 5. Tập trung làm giải trí cho du khách 6. Không ưu tiên cho bảo tồn Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Không ưu tiên cho cộng đồng 8.

Phần lớn lợi tức được đưa về cho các nhà điều hành và đầu tư từ bên ngoài. Du lịch bền vững 1. Được lập kế hoạch với 3 mục đích: lợi tức, môi trường và cộng đồng (3 chân) 2. Thường được lập kế hoạch trước cùng với sự tham gia của các bên liên quan 3.

Định hướng đến địa phương 4. Do địa phương điều khiển, ít nhất là một phần 5. Tập trung vào các kinh nghiệm giáo dục 6. Bảo tồn nguồn lợi tự nhiên được xem là ưu tiên 7.

Đánh giá văn hoá địa phương là ưu tiên 8. Có nhiều lợi tức được để lại cho cộng đồng địa phương và KBTB Ba chân của du lịch bền vững Du lịch bền vững có 3 hợp phần chính, đôi khi được ví như “ba chân” (International Ecotourism Society, 2004): 1.