Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường pháp luật về xác định trị giá hải quan đối với hàng hoá nhập khẩu ở việt nam trong giai đoạn hiện nay thực trạng và giải pháp

Bài viết phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp xác định trị giá hải quan hàng nhập khẩu tại Việt Nam, phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Bắc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hồng Bắc
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Nghiên Cứu Pháp Luật Về Xác Định Trị Giá Hải Quan Hàng Nhập Khẩu Tại Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHAN I: TONG QUAN VE DE TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tai
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
• 1.4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối trong và phạm vi nghiên cứu đề tài
• 1.6. Nội dung nghiên cứu
• 2. PHAN II: BAO CÁO TONG HỢP KET QUẢ NGHIÊN CUU
• 2.1. KHÁI QUAT VE PHÁP LUẬT DIEU CHỈNH XÁC ĐỊNH TRỊ GIÁ HẢI QUAN BOI VỚI HÀNG HÓA NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM
• 2.1.1. Khái quát về trị giá hải quan và pháp luật về xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu
• 2.1.2. Khái quát về tr giá hai quan
• 2.1.3. Khái quát pháp luật về zác định tr giá hãi quan đối với hàng hóa nhập k
• 2.1.4. Cơ sở pháp lý xác định trị gia hai quan đối với hàng hóa
• 2.1.4.1. Diu ước quốc tế
• 2.1.4.2. Pháp luật trong nước
• 2.2. NOI DUNG CƠ BAN CUA PHAP LUAT VE XÁC ĐỊNH TRIGIAHAI QUAN ĐỐI VỚI HÀNG HÓA NHAP KHẨU Ở VIỆT NAM
• 2.2.1. Xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá giao địch của hàng hóa nhập khẩu
• 2.2.1.1. Trinh tự sắc định tr gia giao dich của hàng hỏa nhập khẩu
• 2.2.1.2. Điền kiến áp dụng
• 2.2.2. Xác định tị giá hãi quan
• 2.2.2.1. Xác định trị giá hai quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá giao dich của hàng nhập khẩu giống hết/tương tự (phương pháp)
• 2.2.2.1.1. Điều kiện áp dụng
• 2.2.3. Xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá khẩu trừ
• 2.2.3.1. Điều kiện áp dụng
• 2.2.3.2. Xác định trị giá hai quan
• 2.2.4. Xác định trị giá hai quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá tính toán
• 2.2.4.1. Điều kiện áp dụng
• 2.2.4.2. Xác định trị giá hãi quan
• 2.2.5. Xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá suy luận
• 2.2.5.1. Điều kiện áp dụng
• 2.2.5.2. Xác định trị giá hai quan
• 2.3. THỰC TRẠNG XÁC ĐỊNH TRI GIÁ HAI QUAN DOI VỚI HANG HÓA NHẬP KHAU Ở VIET NAM HIỆN NAY VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
• 2.3.1. Thực trạng xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay
• 2.3.2. Những kết quả đạt được
• 2.3.3. Khó khăn, vướng mắc
• 2.3.4. Nguyên nhân của khó khăn, vướng mắc
• 2.3.5. Phương hướng và một số giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam
• 2.3.5.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam
• 2.3.5.2. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam
• 2.4. KET LUẬN
• 3. PHAN II: CAC CHUYEN DE NGHIÊN CUU
• 3.1. Chuyên đề 1: Khái quát về pháp luật điều chỉnh xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam
• 3.2. Chuyên đề 2: Pháp luật Việt Nam về xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa
• 3.3. Chuyên đề 3: Điều ước quốc tế Việt Nam là thành viên về xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu
• 3.4. Chuyên đề 4: Thực hiện nghĩa vụ thành viên của Việt Nam trong hợp tác hải quan và hoạt động xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHU LUC

Tóm tắt

I. Khái quát về pháp luật hải quan và trị giá hải quan

Pháp luật hải quan và trị giá hải quan là hai khái niệm trọng tâm trong nghiên cứu này. Pháp luật hải quan tại Việt Nam được điều chỉnh bởi Luật Hải quan số 54/2014/QH13 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Trị giá hải quan là giá trị của hàng hóa nhập khẩu được sử dụng để tính thuế, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý ngân sách và bảo vệ sản xuất trong nước. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc xác định trị giá hải quan chính xác để đảm bảo công bằng trong thương mại quốc tế.

1.1. Cơ sở pháp lý quốc tế

Việt Nam là thành viên của WTO và các hiệp định quốc tế như Hiệp định Trị giá Hải quan (CVA). Các hiệp định này cung cấp cơ sở pháp lý cho việc xác định trị giá hải quan theo giá giao dịch thực tế. Điều này giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, đồng thời tuân thủ các quy định quốc tế về thương mại.

1.2. Cơ sở pháp lý trong nước

Luật Hải quan 2014 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 39/2015/TT-BTC quy định chi tiết về xác định trị giá hải quan. Các quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc tính thuế hàng nhập khẩu, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thông quan hàng hóa.

II. Thực trạng xác định trị giá hải quan tại Việt Nam

Thực trạng pháp luật về xác định trị giá hải quan tại Việt Nam cho thấy những tiến bộ đáng kể, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Mặc dù hệ thống pháp luật đã được cải thiện, việc áp dụng trên thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc kiểm soát gian lận thương mại.

2.1. Kết quả đạt được

Việc áp dụng Hiệp định Trị giá Hải quan đã giúp Việt Nam tạo ra một cơ chế xác định trị giá hải quan minh bạch và hiệu quả. Các doanh nghiệp được phép tự khai báo giá trị hàng hóa, giúp rút ngắn thời gian thông quan và tăng cường tính tự chủ trong hoạt động kinh doanh.

2.2. Khó khăn và vướng mắc

Một số doanh nghiệp lợi dụng cơ chế tự khai báo để gian lận thương mại, khai báo giá thấp hơn giá thực tế nhằm giảm thuế. Điều này đặt ra thách thức lớn cho cơ quan hải quan trong việc kiểm soát và quản lý rủi ro. Ngoài ra, hệ thống pháp luật còn thiếu đồng bộ, dẫn đến việc áp dụng không nhất quán.

III. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về trị giá hải quan

Để nâng cao hiệu quả xác định trị giá hải quan, cần có những giải pháp pháp lý cụ thể và toàn diện. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn cải thiện quy trình thực thi và kiểm soát.

3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật

Cần rà soát và sửa đổi các quy định hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần bổ sung các quy định cụ thể về kiểm soát gian lận thương mại và tăng cường chế tài xử lý vi phạm.

3.2. Tăng cường năng lực quản lý hải quan

Đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát trị giá hải quan. Áp dụng hải quan điện tử và các công cụ quản lý rủi ro hiện đại sẽ giúp giảm thiểu gian lận và tăng hiệu quả quản lý.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Pháp Luật Về Xác Định Trị Giá Hải Quan Đối Với Hàng Hóa Nhập Khẩu Ở Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp Hoàn Thiện

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính: Làm thế nào để hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi cơ chế xác định trị giá hải quan (TGHQ) đối với hàng hóa nhập khẩu tại Việt Nam, nhằm giải quyết hài hòa mâu thuẫn giữa mục tiêu chống thất thu ngân sách, ngăn ngừa gian lận thương mại với yêu cầu tạo thuận lợi hóa thương mại quốc tế theo chuẩn mực của WTO và WCO?
• Phương pháp nghiên cứu tổng quát: Đề tài sử dụng phương pháp tiếp cận liên ngành kết hợp giữa luật học chuẩn tắc, phân tích so sánh luật học (đối chiếu chuẩn mực quốc tế như Hiệp định CVA của WTO, Công ước Kyoto sửa đổi, Hiệp định Hải quan ASEAN với pháp luật Việt Nam) và phương pháp thống kê, tổng hợp dữ liệu thực tiễn quản lý hải quan qua các thời kỳ.
• Phát hiện then chốt: Nghiên cứu chỉ ra sự chuyển biến mang tính lịch sử từ cơ chế áp đặt giá tối thiểu sang xác định theo trị giá giao dịch thực tế với hệ thống 6 phương pháp tuần tự. Tuy nhiên, hệ thống pháp lý hiện nay vẫn tồn tại nhiều "khoảng xám" kỹ thuật phức tạp (như định giá hàng hóa chứa phần mềm, phân bổ khoản điều chỉnh trợ giúp, tiền bản quyền, giao dịch giữa các bên liên kết) và công cụ kiểm soát rủi ro dữ liệu giá chưa theo kịp các thủ đoạn gian lận thương mại ngày càng tinh vi.
• Hàm ý chính sách: Đề xuất một hệ thống giải pháp lập pháp và thực thi toàn diện: từ việc sửa đổi, chuẩn hóa các quy định tại văn bản dưới luật (tiêu biểu như Thông tư 39/2015/TT-BTC và Thông tư 60/2019/TT-BTC), xây dựng cơ sở dữ liệu giá tập trung, đến việc nâng cao vai trò của cơ chế tham vấn giá và kiểm tra sau thông quan (PCA).

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Thực trạng tri thức và bối cảnh toàn cầu hóa

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của các chuỗi cung ứng toàn cầu, hoạt động xuất nhập khẩu trở thành động lực tăng trưởng then chốt của Việt Nam. Trị giá hải quan đóng vai trò là "mẫu số" nền tảng để xác định số thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế chống bán phá giá và phục vụ công tác thống kê vĩ mô. Việc xác định chính xác trị giá hải quan không chỉ bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và bảo hộ hợp lý nền sản xuất nội địa non trẻ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư kinh doanh và quan hệ thương mại song phương, đa phương.

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mặc dù đã có một số công trình nghiên cứu về thủ tục hải quan và nghiệp vụ xác định giá tính thuế, phần lớn các nghiên cứu trước đây chỉ dừng lại ở việc diễn giải thuần túy các điều khoản của Hiệp định Trị giá GATT/WTO (CVA) hoặc mang tính kỹ thuật nghiệp vụ đơn lẻ. Còn thiếu vắng các công trình nghiên cứu mang tính hệ thống, bao quát toàn diện các thay đổi cốt lõi sau khi ban hành Luật Hải quan 2014, Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 2016 và đặc biệt là sự đổi mới căn bản của Thông tư số 60/2019/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 39/2015/TT-BTC) về phân định phần mềm điều khiển, khoản thanh toán gián tiếp và quản lý rủi ro trị giá.

3. Tính cấp thiết và tính thời sự

Thực tiễn áp dụng pháp luật xác định trị giá hải quan đang chứng kiến mâu thuẫn lợi ích gay gắt:

• Về phía cơ quan Hải quan: Chuyển đổi từ cơ chế áp đặt sang tôn trọng quyền tự khai báo của doanh nghiệp dẫn tới nguy cơ gian lận thương mại gia tăng (khai thấp giá để trốn thuế hoặc khai tăng giá để chuyển giá, chuyển tiền phi pháp ra nước ngoài).
• Về phía doanh nghiệp: Đối mặt với sự thiếu nhất quán trong việc áp dụng các phương pháp định giá của công chức hải quan, thời gian tham vấn kéo dài và nguy cơ bị ấn định thuế tùy tiện gây gián đoạn dòng lưu thông hàng hóa.

Do đó, việc nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện từ cơ sở lý luận, chuẩn mực quốc tế đến thực tiễn thi hành pháp luật tại Việt Nam mang ý nghĩa cấp bách về cả phương diện lý luận lẫn thực tiễn lập pháp.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (Methodology & Approach)

1. Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Đề tài được thiết kế theo hướng nghiên cứu chuẩn tắc kết hợp nghiên cứu thực chứng, phân tích đa tầng từ các nguyên tắc cơ bản của luật học quốc tế đến các quy định cụ thể của pháp luật Việt Nam.

2. Phương pháp thu thập dữ liệu

• Nguồn dữ liệu thứ cấp quốc tế: Hệ thống điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, bao gồm Điều VII GATT 1947, Định nghĩa trị giá Brussels 1950 (BDV), Hiệp định Trị giá Hải quan WTO 1994 (CVA), Công ước Kyoto sửa đổi 1999 (WCO), Công ước Mô tả và Mã hóa Hàng hóa Hài hòa (HS) và Hiệp định Hải quan ASEAN 2012.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp trong nước: Toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ (Luật Hải quan 2001, 2005, 2014; Nghị định 08/2015/NĐ-CP, Nghị định 59/2018/NĐ-CP; Thông tư 39/2015/TT-BTC, Thông tư 60/2019/TT-BTC); các giáo trình, tài liệu chuyên khảo của Tổng cục Hải quan, Học viện Tài chính, Trường Đại học Luật Hà Nội.
• Dữ liệu thực chứng: Báo cáo tổng kết công tác quản lý trị giá hải quan, số liệu kiểm tra sau thông quan và các vụ việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại về trị giá tính thuế.

3. Kỹ thuật phân tích

• Phương pháp hệ thống hóa và phân tích logic: Phân nhóm các cấu phần pháp luật về xác định trị giá, các điều kiện áp dụng và các khoản điều chỉnh cộng/trừ.
• Phương pháp so sánh luật học (Comparative Law): So sánh giữa các thời kỳ phát triển pháp luật Việt Nam (trước 2001, 2001–2014 và 2014 đến nay); so sánh giữa quy định của pháp luật Việt Nam với chuẩn mực của WTO/WCO để chỉ ra mức độ tương thích và các điểm cần nội luật hóa.
• Phương pháp thống kê, tình huống (Case Study): Phân tích các mô hình giao dịch đặc thù và các dạng thức hành vi gian lận qua trị giá để kiểm chứng tính khả thi của quy định pháp luật.

---

Các phát hiện chính (Key Findings)

1. Phân kỳ lịch sử và bước nhảy vọt về tư duy lập pháp

Nghiên cứu làm rõ 3 giai đoạn tiến hóa của pháp luật xác định trị giá hải quan tại Việt Nam:

• Giai đoạn 1945 – 2001: Quản lý theo "Bảng giá tối thiểu" mang tính áp đặt hành chính. Ưu điểm là đơn giản, dễ thu thuế nhưng triệt tiêu tính tự chủ của doanh nghiệp, tạo bình phong cho tiêu cực và xung đột với cơ chế thị trường.
• Giai đoạn 2001 – 2014: Thời kỳ quá độ, phân tách hàng hóa thành 2 nhóm (áp dụng Hiệp định CVA của WTO đối với hàng nhập khẩu có hợp đồng thương mại và áp dụng bảng giá quốc gia đối với hàng phi mậu dịch, tiểu ngạch).
• Giai đoạn 2014 đến nay: Chuẩn hóa toàn diện theo Luật Hải quan 2014, bãi bỏ hoàn toàn bảng giá tối thiểu, thiết lập hệ thống 6 phương pháp định giá hiện đại tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực WTO.

(Lưu ý: Phương pháp 4 và 5 có thể hoán đổi trình tự áp dụng nếu người khai hải quan yêu cầu bằng văn bản).

2. Sự bứt phá trong kỹ thuật lập pháp tại Thông tư 60/2019/TT-BTC

Nghiên cứu khẳng định Thông tư 60/2019/TT-BTC đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn kỹ thuật tồn tại trong Thông tư 39/2015/TT-BTC:

• Bổ sung định nghĩa chuẩn xác về thanh toán trực tiếp, thanh toán gián tiếp, khoản đã thanh toán và sẽ phải thanh toán.
• Phân biệt rõ việc tính trị giá hải quan đối với phần mềm điều khiển/vận hành (được cộng vào trị giá máy móc, thiết bị) và phần mềm ứng dụng (không cộng vào trị giá tính thuế).

3. Nhận diện các điểm nghẽn và xung đột pháp lý hiện hành

Nghiên cứu chỉ ra 4 vướng mắc cốt lõi:

1. Các khoản điều chỉnh phức tạp: Việc xác định và phân bổ tiền bản quyền, phí giấy phép, các khoản trợ giúp kỹ thuật hoặc khoản thanh toán gián tiếp cho bên thứ ba còn thiếu tiêu chí định lượng rõ ràng, dẫn đến sự suy đoán chủ quan từ phía cơ quan kiểm tra.
2. Giao dịch giữa các bên có quan hệ đặc biệt: Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tận dụng cấu trúc tập đoàn đa quốc gia để định giá chuyển giao (transfer pricing), gây khó khăn cho việc kiểm tra mối quan hệ đặc biệt có ảnh hưởng đến giá bán hay không.
3. Cơ sở dữ liệu giá và quản lý rủi ro: Danh mục quản lý rủi ro hàng hóa nhập khẩu về giá chưa thực sự phản ánh biến động giá thị trường quốc tế theo thời gian thực; cơ chế tham vấn giá còn chồng chéo, gây ách tắc thông quan.
4. Hành vi gian lận trị giá đa dạng: Tình trạng khai thấp trị giá (đối với hàng thuế suất cao) và khai tăng trị giá (đối với máy móc tạo tài sản cố định được miễn thuế để chuyển tiền lậu, rút vốn đầu tư) diễn biến ngày càng tinh vi.

---

Đóng góp khoa học và giá trị ứng dụng (Scientific & Practical Contributions)

1. Đóng góp về mặt học thuật và lý luận

• Làm sâu sắc lý thuyết về Trị giá Hải quan: Làm rõ sự khác biệt bản chất giữa khái niệm ước lượng (Notional Concept) của Định nghĩa Brussels và khái niệm thực định (Positive Concept) của Hiệp định Trị giá Hải quan WTO (CVA).
• Hoàn thiện hệ thống khái niệm: Xây dựng khung lý luận hoàn chỉnh về các nguyên tắc: tính khách quan, hợp lý, tính nhất quán với thông lệ quốc tế, và nguyên tắc không sử dụng thủ tục định giá hải quan làm công cụ chống bán phá giá trá hình.

2. Giá trị thực tiễn và chính sách (Policy Implications)

• Đối với cơ quan lập pháp và cơ quan quản lý (Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan):
  • Cung cấp luận cứ khoa học để tiếp tục sửa đổi Luật Hải quan và các Thông tư hướng dẫn về kiểm tra, tham vấn trị giá.
  • Đề xuất hoàn thiện cơ chế "Xác định trước mã số, xuất xứ và trị giá hải quan" (Advance Rulings) giúp tăng cường tính dự đoán cho thương mại.
  • Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong vận hành Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS gắn liền với cơ sở dữ liệu rủi ro trị giá.
• Đối với cộng đồng doanh nghiệp:
  • Cung cấp cẩm nang phân tích chuyên sâu về 6 phương pháp định giá, giúp doanh nghiệp tự giác nâng cao tính tuân thủ pháp luật, chủ động hạch toán thuế, phòng ngừa rủi ro bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính.

---

Đối tượng đón nhận nghiên cứu (Target Audience)

Nhóm đối tượng	Lợi ích và Giá trị tiếp nhận
Giới nghiên cứu & Giảng viên Luật, Thuế	Tài liệu tham khảo chuẩn mực về luật học so sánh, cấu trúc nghiệp vụ hải quan chuyên sâu và tiến trình nội luật hóa điều ước quốc tế.
Cán bộ, Công chức Hải quan	Nắm vững bản chất pháp lý của từng phương pháp định giá, căn cứ pháp lý để thực hiện kiểm tra, tham vấn giá và kiểm tra sau thông quan hiệu quả.
Doanh nghiệp Xuất Nhập khẩu & FDI	Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong kê khai hải quan; nắm bắt cách xử lý các khoản chi phí bản quyền, phần mềm và trợ giúp để tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp.
Luật sư & Chuyên gia Tư vấn Thuế	Cơ sở lý luận và thực tiễn để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng trong các vụ việc tham vấn giá, ấn định thuế hoặc khiếu nại quyết định hành chính hải quan.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của công trình nghiên cứu này là gì?

Phát hiện quan trọng nhất là việc chứng minh sự dịch chuyển tất yếu của pháp luật Việt Nam sang cơ chế "trị giá giao dịch thực tế" theo chuẩn mực WTO. Đồng thời, công trình chỉ ra rằng các vướng mắc lớn nhất hiện nay không nằm ở nguyên tắc chung mà nằm ở các yếu tố kỹ thuật phức tạp (tiền bản quyền, phần mềm, chi phí trợ giúp, chuyển giá nội bộ) đòi hỏi công cụ quản lý rủi ro hiện đại thay cho phương thức kiểm tra thủ công.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu không tiếp cận pháp luật hải quan một cách biệt lập mà đặt trong mối tương quan đa chiều: gắn kết luật học với kinh tế thương mại quốc tế, so sánh đối chiếu chuẩn mực quốc tế (WTO, WCO, ASEAN) với thực tiễn lập pháp và vận hành tại Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các lĩnh vực khác không?

Có. Khung lý thuyết và phương pháp đánh giá sự tương thích giữa điều ước quốc tế và luật quốc gia trong đề tài có thể áp dụng cho các lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác như: quy tắc xuất xứ hàng hóa (ROO), các biện pháp phòng vệ thương mại, rào cản kỹ thuật (TBT) và kiểm dịch động thực vật (SPS).

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo (Next Steps) của đề tài này nên tập trung vào đâu?

Cần mở rộng nghiên cứu sang vấn đề định giá hải quan đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, các giao dịch tài sản số, dữ liệu đám mây, và việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) / Dữ liệu lớn (Big Data) trong phân tích rủi ro trị giá thời gian thực.

5. Doanh nghiệp có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này như thế nào để tránh bị ấn định thuế?

Doanh nghiệp cần nắm vững 4 điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch, thiết lập hệ thống chứng từ kế toán minh bạch chứng minh các khoản thanh toán thực tế, chủ động khai báo các khoản điều chỉnh (tiền bản quyền, trợ giúp) và tận dụng cơ chế "xác định trước trị giá hải quan" trước khi hàng hóa cập cảng.

---

Kết luận (Conclusion)

Đề tài nghiên cứu khoa học "Pháp luật về xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay - Thực trạng và giải pháp" (Mã số: LH-2019-27/DHL-HN) của Trường Đại học Luật Hà Nội do TS. Nguyễn Hồng Bắc làm chủ nhiệm là một công trình khoa học nghiêm túc, mang tính hệ thống và giá trị ứng dụng cao.

Nghiên cứu đã phác họa bức tranh toàn cảnh về tiến trình lập pháp và thực thi pháp luật trị giá hải quan tại Việt Nam, chỉ rõ những khoảng trống pháp lý trước yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, nâng cao năng lực phân tích dữ liệu rủi ro và tăng cường tính minh bạch trong tham vấn giá sẽ là chìa khóa then chốt để Việt Nam vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền tài chính quốc gia, vừa kiến tạo môi trường thương mại thông thoáng, hội nhập vững chắc vào nền kinh tế toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI DE TÀI NGHIÊN CUU KHOA HỌC CAP TRUONG PHAP LUAT VE XÁC ĐỊNH TRI GIA HAI QUAN DOI VỚI HÀNG HÓA NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY- THỰC TRẠNG VA GIẢI PHÁP MÃ SO: LH- 2019 - 27/DHL - HN. Chủ nhiệm đề tài: TS. NGUYEN HỎNG BẮC Thư ký đề tài: Th§. NGÔ THỊ NGỌC ANH HA NỘI - 2020 NHUNG NGƯỜI THỰC HIEN DE TÀI CHỦ NHIỆM ĐẺ TÀI.

NGUYEN HONG BAC TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI THUKY BE TÀI TH. NGÔ THỊ NGỌC ANH TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI TẬP THẺ TÁC GIA 1.TS NGUYEN HONG BAC Chuyên để III 3. NGO THINGOC ANH Chuyên để 1, IV 3. BO THỊ THU HUONG Chuyên để II DANH MỤC CHỮ VIET TAT TỪ TIẾNG ANH Chữ viết "Tên day da tiếng Anh.

"Tên đây đã tiếng Việt tat GATT General Agreement on Tanffs andHiép đmh chung về Thuế hio47 [Trade luan va thương mai 1947 CVA | Agreement on Custom Valuation | Hiệp inh vé zac dinh ti ga tính thuế hãi quan ‘ASEAN | Association of Southeast Asian | Hiệp hội cac Quốc ga Đông Nations lam A CPTPP | Comprehensive and Progressive | Hiệp ảnh Đổi tác toan điện Agreement for Trans Pacific wa tiên bộ xuyên Thái Binh Partnership Duong EVFTA | European-ViewamFree Trade [Hiệp diab thương mai tự do greement giữa VN vả Liên minh châu Au FIA _ | Free Trade Agreement Hiệp định thương mai tự do WCO | World Customs Organization Tổ chức Hai quan thé giới VNACCS | Viet Nam Automated Cargo Hệ théngthong quan hang Clearance System hỏa tư động của Việt Nam ĐANH MỤC VIET TAT TƯ TIENG VIET STT Tên day aa Viết tắt 1 Trị giá hãi quan TGHQ 3 “Xuất khẩu, nhập khẩu XKUNK 3 Doanh nghiệp DN 4 Công hòa sã hội chủ nghĩa Việt Nam CHXHCNVN MỤC LỤC PHAN I: TONG QUAN VE DE TÀI NGHIÊN CỨU. Tính cấp thiết của: 8 IL. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tai. TIL Mục tiêu nghiên cứu đề tài.

Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu. Đối trong và phạm vi nghiên cứu đề tài. Nội dung nghiên cứu. PHAN II: BAO CÁO TONG HỢP KET QUẢ NGHIÊN CUU 1.KHÁI QUAT VE PHÁP LUẬT DIEU CHỈNH XÁC ĐỊNH TRỊ GIÁ HẢI QUAN BOI VỚI HÀNG HÓA NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM.

Khái quát về trị giá hải quan và pháp luật về xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Khái quát về tr giá hai quan 13 1. Khái quát pháp luật về zác định tr giá hãi quan đối với hàng hóa nhập k 1. Cơ sở pháp lý xác định trị gia hai quan đối với hàng hóa.1, Diu ước quốc tế 30 1.

Pháp luật trong nước 4 II. NOI DUNG CƠ BAN CUA PHAP LUAT VE XÁC ĐỊNH TRIGIAHAI QUAN ĐỐI VỚI HÀNG HÓA NHAP KHẨU Ở VIỆT NAM. Xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá giao địch của hàng hóa nhập khẩu.1, Trinh tự sắc định tr gia giao dich của hàng hỏa nhập khẩu. Điền kiến áp dụng, 4 2.3, Xác định tị giá hãi quan.

Xác định trị giá hai quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá giao dich của hàng nhập khẩu giống hét/twong tự (phương. Điều kiện áp dung. Xác định tị giá hãi quan 50 243. Xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá khẩu trừ 52 2.

Điều kiến áp dụng, 52 3. Xác định tị giá hai quan. Xác định trị gia hai quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp trị giá tính toán. “ 241, Điền kiên áp dụng, 3.

Xác định trị giá hãi quan. Xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương. pháp trị giá suy luận. Điều kiến áp dụng, 56 3.

Xác định trị giá hai quan. THỰC TRẠNG XÁC ĐỊNH TRI GIÁ HAI QUAN DOI VỚI HANG HÓA NHẬP KHAU Ở VIET NAM HIỆN NAY VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN sp 3. Thực trạng xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khâu ở Việt Nam hiện nay. Những kết quả dat được 59 3.

Khó khăn, vướng mắc. Nguyên nhân của khó khăn, vướng mắc. Phương hướng và một số giả pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu. quả xác định tri gia hai quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam.

Phương hướng hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả zac đính trí giá hãi quan đổi với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam. Một số giãi pháp hoàn thiến pháp luật, nâng cao hiệu quả xác định tri giá hãi quan đối với hang hóa nhập khẩu ở Việt Nam 81 KET LUẬN. 88 PHAN II: CAC CHUYEN DE NGHIÊN CUU. 39 Cimyên đả 1: Kai quất về pháp luật điều chỉnh sác định tri giá hãi quan đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam .00 impyên dé 2: Pháp luật Việt Nam về xác định trị giá hãi quan đổi với hang hóa.

138 Chuyên để 3: Điều ước quốc té Việt Nam là thành viên về xác định trị giá hãi quan đối với hàng hóa nhập khẩu. 20 Chuyên để 4: Thực hiện ngtia vụ thành viên của Việt Nam trong hợp tác hãi quan và hoat đông xác định tị giá hãi quan đối với hang hỏa nhập khẩu. 337 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 282 PHU LUC, 287 PHANI TONG QUAN VE DE TÀI NGHIÊN CỨU 1.

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu. Ngày nay, toán cầu hoá đã trở thành một zu thể tat yêu khách quan, diễn ra với tốc độ cao đời hôi các nén kinh tế phải mở rồng hoạt động từ phạm vi một quốc gia sang pham vi khu vực hay toàn thé giới. Nhờ có toàn cầu hoá ma hoạt động xuất, nhập khẩu đã gia tăng ở mọi quốc gia. Trong bối cảnh đó, xác định trị giá hải quan (TGHQ) của hang hoá xuất khẩu, nhập khẩu (XK, NK) luôn 1a mối quan tâm hang đầu của hãi quan các nước trên thé giới.

Xác định TGHQ, trước hết là cơ sở cho việc đánh thuế đổi với hàng hoá XK, NK; tạo nguồn thu cho ngân sách nha nước. Tiếp đó, nó còn là công cụ để ngăn chặn hang NK và ‘bao vệ hang hoá trong nước, bảo vệ một ngành sẵn xuất quan trong còn non trễ của nước mình. Ở mức độ cao hơn, nó còn ảnh hưởng tới quan hệ giữa các quốc gia với nhau. Hiện nay, ở Việt Nam, xác định TGHQ đối với hing hóa NK được quy định trong Luật Hai quan số 54/2014/QH13 ngày 23/6/2014), một số văn ban hướng din? va trong một sé văn bản pháp luật chuyên ngành khác như: Luật Quan lý ngoại thương năm 2017, Luật Thuê XK, NK năm 2016.Ngoải ra, cùng với xu thé hội nhập quốc tế, Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại thé giới (WTO) từ tháng 01/2007, tham gia nhiễu điều ước ˆ Tuậtnày được Qhốc hội nước Công hà số hội ching Việt Na lie XO kỹ họp thứ 7 thông gu ng” 23 hứng dni 2014, c6 hệu he từnghy 01 thing 01 ấm 2015 ‘nigh dink số 08/3015/NĐ-CP ngiy 21 thing 01 nấm 2015 cia Chit phủ quy dat chỉ tl vi bận nhấp th.

Jha Todt Hi gu vith nụ hi gum kiển ra, him sit kiỂm sot hãi quan (có hệu he tị hành từng 15 thing 3 nắm 2012); Thôngtr sé 38/2015/TT-BTC ng 25 thăng 3 năm 2015 ca Bộ ti hân Quy anh vt cử te hi qua lain ta, lam siti gun; tu YE, tnd WEE vì căn ý th đối vớt hàng hoi súc, NE (8 iệu ie hônh lẻ từngộy 0 thing £ năm 2015). Thing ur 392018/TT-BTC ngiy 20/4018 ca Bộ Thi cits sia đồi bỗ amg Thing số 392015/TT. Đặc bật Thing urs6 39/2015/TT-BTC của Bộ Th chú ngày 25 thing 03 nim 2015 quy đe vì TGHQ đối với hing hoe 2C, NIC (ó hậu Sac 0i hành kỶ ngiy 040915, quốc tế vẻ hãi quan, trong dé có nhiễu điều ước quốc tế quy định vẻ xác định TGHQ như Hiệp đính vẻ zác định trị giá tính thuế hai quan (Agreement on Custom Valuation - Hiệp định CVA, sau đây goi là Hiệp định Trị giá Hai quan) 1ä Hiệp định về thực hiện Điêu VII của Hiệp định chung vé thuế va thương mai 1994 trong Phu lục 1A của Hiệp định WTO. Đây là những cơ sở pháp lý quan.

trong cho việc xác định TGHQ đổi với hàng hóa XK, NK ở Viết Nam hiện nay. Qua các văn bản pháp luật trên, có thé nhân thay,trong thời gian qua, Nha nước ta đã từng bước điều chỉnh, bé sung các quy định pháp luật cho phủ hop với thực tiễn xuất nhập khẩu ngày cảng đa dạng, phù hợp với điều ước quốc tế Viet Nam là thành viên trong lĩnh vực nay. Các quy định của pháp luật về xác định TGHQ đối với hang hóa NK, đã và đang từng bước được hoàn thiện va đã đạt được những kết quả chính sau đây: “Một là tạo cơ sử pháp lý cho hoạt động sác định TGHQ đối với hàng hóa xuất nhập khẩu nói chung vả hàng hóa NK nói riêng, Hat là tao thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu cia thương nhân, gop phan tạo ra sư công bằng trong quan hệ XK, NK hang hoa. Cơ chế sác định tri giá tính thuế hang hoa NK hiện hành rút ngắn thời gian thông quan hing hoá, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất NK nhờ cơ chế cho phép người NK tự khai báo, tự xác định trị giá tính thuế dua trên các nguyên tắc và phương pháp của Hiệp định Trị giá Hai quan.

Qua đó, gúp phan nâng cao ý thức trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc kê khai trị giá giao dich đối với hang hoa NK, tăng cường hiểu lực, hiệu quả quản lý Nha nước vé Hải quan, nâng cao tinh tự chủ của doanh nghiệp trong việc chủ động hạch toàn vẻ thuế, phi và các hoạt động săn xuất kinh doanh cia minh. Ba là cơ ché sắc định trị giả tính thuế hang hoá NK hiện hành đã góp phan đẩy nhanh tiến trình hội nhập kinh tế, thể hiện được quyết tâm của Chính phủ Việt Nam trong việc thực hiện các điều ước quốc tế ma Việt Nam là thành viên. Bắn là pháp luật vé xác định TGHQ góp phản mở rộng quan hệ thương mại quốc tế, góp phân thực hiện đường lôi đổi ngoại độc lâp, tư chi, hòa binh, hợp tác va phát triển, đa phương hoa, đa dang hóa quan hệ quốc tế với phương. châm "Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong công đông quốc tố"; Tuy nhiên, trước hoạt động xuất nhập khẩu hang hóa ngày cảng da dạng, ‘va phức tap, văn bản pháp luật về xác định TGHQ đã bộc 16 một số hạn chế, bắt cap, chữa đáp ứng được yêu cầu của thực tiến quản lý Nhà nước về Hai quan cũng như giao lưu thương mại quốc tế.