Nghiên Cứu Phân Loại Phân Tông Xuyên Tâm Liên (Andrographiinae) Thuộc Họ Ô Rô Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phân loại phân tông xuyên tâm liên subtrib Andrographiinae Nees thuộc họ ô rô Acanthaceae tại Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mai
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Văn Hài
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Và Công Nghệ Việt Nam
• Chuyên ngành: Thực vật học
• Đề tài: Nghiên Cứu Phân Loại Phân Tông Xuyên Tâm Liên (Andrographiinae) Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phân Tông Xuyên Tâm Liên Ở Việt Nam

Phân loại thực vật đóng vai trò nền tảng cho các nghiên cứu về sinh thái, tiến hóa và đa dạng thực vật. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên thực vật. Họ Ô rô (Acanthaceae) có khoảng 220-240 chi và 3500-4000 loài, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới. Tại Việt Nam, họ Ô rô là một trong những họ có số lượng loài lớn và đa dạng, với 42 chi và gần 200 loài. Phân tông Xuyên tâm liên (Andrographiinae) chiếm khoảng 10% tổng số loài trong họ. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu phân loại đầy đủ và hệ thống về phân tông này ở Việt Nam. Do đó, nghiên cứu "Nghiên cứu phân loại phân tông Xuyên tâm liên (Subtrib. Andrographiinae Nees) thuộc họ Ô rô (Fam. Acanthaceae Juss) ở Việt Nam" là cần thiết để cung cấp dẫn liệu khoa học cho bộ Thực vật chí Việt Nam.

1.1. Lịch Sử Nghiên Cứu Họ Ô Rô Acanthaceae Tại Việt Nam

Công trình nghiên cứu đầu tiên về họ Ô rô ở Việt Nam là của J.Loureiro (1790) trong “Flora cochinchinensis”. Sau đó, nhiều tác giả khác như Lê Khả Kế, Phạm Hoàng Hộ, và Đỗ Văn Hài đã có những đóng góp quan trọng. Theo các tài liệu đã công bố, họ Ô rô ở Việt Nam rất đa dạng. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để cập nhật số lượng, vị trí, danh pháp và mô tả của nhiều taxon. Nghiên cứu này tập trung vào phân tông Xuyên tâm liên Việt Nam, một nhóm quan trọng trong họ Ô rô.

1.2. Mục Tiêu Và Ý Nghĩa Của Nghiên Cứu Phân Loại Thực Vật

Mục tiêu chính của nghiên cứu là hoàn thành việc phân loại phân tông Xuyên tâm liên (Andrographiinae Nees) thuộc họ Ô rô (Acanthaceae Juss) ở Việt Nam một cách đầy đủ và hệ thống. Điều này sẽ tạo cơ sở để biên soạn Thực vật chí và các công trình khác về phân tông này. Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung kiến thức về phân loại phân tông Xuyên tâm liên ở Việt Nam và phục vụ cho các nghiên cứu sâu hơn. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ các ngành ứng dụng như Nông – Lâm nghiệp, Dược học, Tài nguyên thực vật, và Đa dạng sinh học.

II. Vấn Đề Phân Loại Phân Tông Xuyên Tâm Liên Thách Thức Hiện Tại

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về họ Ô rô, việc phân loại phân tông Xuyên tâm liên vẫn còn nhiều thách thức. Số lượng loài, vị trí phân loại, danh pháp và mô tả của nhiều taxon cần được xem xét lại và bổ sung. Sự thiếu hụt các công trình nghiên cứu đầy đủ và hệ thống về phân tông này ở Việt Nam gây khó khăn cho việc xác định và phân loại chính xác các loài. Điều này ảnh hưởng đến các nghiên cứu liên quan đến công dụng Xuyên tâm liên, thành phần hóa học Xuyên tâm liên, và nghiên cứu dược lý Xuyên tâm liên.

2.1. Sự Thay Đổi Danh Pháp Và Vị Trí Phân Loại Của Các Taxon

Nhiều taxon trong phân tông Xuyên tâm liên cần được điều chỉnh về danh pháp và vị trí phân loại dựa trên các bằng chứng mới từ hình thái, phân tử và sinh thái học. Việc này đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng các mẫu vật, tài liệu tham khảo và so sánh với các loài tương tự ở các khu vực lân cận. Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến việc nhận diện và sử dụng các loài Xuyên tâm liên trong y học và các ngành công nghiệp khác.

2.2. Thiếu Hụt Thông Tin Về Phân Bố Và Đặc Điểm Sinh Học

Thông tin về phân bố và đặc điểm sinh học của nhiều loài Xuyên tâm liên ở Việt Nam còn hạn chế. Điều này gây khó khăn cho việc đánh giá đa dạng sinh học, bảo tồn và sử dụng bền vững các loài này. Cần có thêm các nghiên cứu thực địa để thu thập thông tin về phân bố, sinh thái, và các yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại của các loài Xuyên tâm liên.

2.3. Khó Khăn Trong Việc Định Danh Các Loài Xuyên Tâm Liên

Việc định danh chính xác các loài Xuyên tâm liên đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về hình thái thực vật và kinh nghiệm thực tế. Sự biến đổi hình thái giữa các cá thể và các loài tương tự có thể gây nhầm lẫn. Cần có các khóa định loại chi tiết và dễ sử dụng, cùng với các hình ảnh và mô tả rõ ràng để hỗ trợ việc định danh.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Phân Loại Phân Tông Xuyên Tâm Liên

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp các phương pháp hình thái, phân tích DNA và so sánh tài liệu để phân loại phân tông Xuyên tâm liên. Các mẫu vật được thu thập từ nhiều địa điểm khác nhau ở Việt Nam, sau đó được mô tả chi tiết về hình thái. Phân tích DNA được sử dụng để xác định mối quan hệ di truyền giữa các loài. Các tài liệu tham khảo, bao gồm các công trình nghiên cứu trước đây và các mẫu vật lưu trữ, được sử dụng để so sánh và xác định danh pháp chính xác.

3.1. Thu Thập Và Xử Lý Mẫu Vật Nghiên Cứu Thực Vật

Mẫu vật được thu thập từ các khu vực khác nhau ở Việt Nam, đại diện cho sự đa dạng về địa lý và sinh thái. Các mẫu vật được ép khô, bảo quản và lưu trữ tại các phòng tiêu bản. Thông tin về địa điểm thu thập, ngày thu thập, và các đặc điểm sinh thái được ghi chép cẩn thận. Mẫu vật được sử dụng để mô tả hình thái và phân tích DNA.

3.2. Phân Tích Hình Thái Và So Sánh Đặc Điểm Thực Vật

Các đặc điểm hình thái của mẫu vật, bao gồm thân, lá, hoa, quả và hạt, được mô tả chi tiết. Các đặc điểm này được so sánh giữa các mẫu vật khác nhau để xác định sự khác biệt và tương đồng. Các đặc điểm hình thái quan trọng được sử dụng để xây dựng khóa định loại và phân loại các loài Xuyên tâm liên.

3.3. Ứng Dụng Phân Tích DNA Trong Phân Loại Thực Vật

Phân tích DNA được sử dụng để xác định mối quan hệ di truyền giữa các loài Xuyên tâm liên. Các đoạn DNA đặc trưng được khuếch đại, giải trình tự và so sánh giữa các mẫu vật khác nhau. Kết quả phân tích DNA được sử dụng để hỗ trợ việc phân loại và xác định danh pháp chính xác.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Phân Loại Phân Tông Xuyên Tâm Liên Ở Việt Nam

Nghiên cứu đã xác định được 20 loài và 1 thứ thuộc phân tông Xuyên tâm liên ở Việt Nam. Bốn loài được ghi nhận mới cho hệ thực vật Việt Nam. Ba loài và một thứ được chỉnh sửa về mặt danh pháp. Các loài được mô tả chi tiết về hình thái, phân bố và sinh thái. Khóa định loại chi tiết được xây dựng để giúp nhận diện các loài.

4.1. Mô Tả Chi Tiết Các Loài Xuyên Tâm Liên

Mỗi loài Xuyên tâm liên được mô tả chi tiết về hình thái, bao gồm thân, lá, hoa, quả và hạt. Thông tin về phân bố, sinh thái và các đặc điểm khác cũng được cung cấp. Các hình ảnh và bản đồ phân bố được sử dụng để minh họa.

4.2. Khóa Định Loại Phân Tông Xuyên Tâm Liên

Khóa định loại chi tiết được xây dựng để giúp nhận diện các loài Xuyên tâm liên ở Việt Nam. Khóa định loại dựa trên các đặc điểm hình thái dễ nhận biết và ổn định. Khóa định loại được trình bày một cách rõ ràng và dễ sử dụng.

4.3. Ghi Nhận Mới Và Chỉnh Sửa Danh Pháp

Nghiên cứu đã ghi nhận bốn loài Xuyên tâm liên mới cho hệ thực vật Việt Nam. Ba loài và một thứ được chỉnh sửa về mặt danh pháp dựa trên các bằng chứng mới từ hình thái và phân tích DNA. Các thay đổi này được giải thích và biện minh.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Giá Trị Kinh Tế Và Bảo Tồn Xuyên Tâm Liên

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và sử dụng bền vững các loài Xuyên tâm liên. Thông tin về phân bố, sinh thái và đặc điểm sinh học của các loài giúp xác định các khu vực quan trọng cần được bảo vệ. Nghiên cứu cũng cung cấp thông tin về giá trị kinh tế Xuyên tâm liên và tiềm năng sử dụng trong y học và các ngành công nghiệp khác.

5.1. Tiềm Năng Dược Liệu Của Xuyên Tâm Liên

Xuyên tâm liên (Andrographis paniculata) được biết đến với nhiều tác dụng kháng viêm Xuyên tâm liên và tác dụng kháng virus Xuyên tâm liên. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng andrographolide, một hoạt chất chính trong Xuyên tâm liên, có tiềm năng trong điều trị nhiều bệnh. Nghiên cứu này cung cấp thông tin về sự đa dạng về thành phần hóa học Xuyên tâm liên và tiềm năng sử dụng trong y học.

5.2. Bảo Tồn Đa Dạng Sinh Học Xuyên Tâm Liên

Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng cho việc bảo tồn Xuyên tâm liên và đa dạng sinh học Việt Nam. Thông tin về phân bố, sinh thái và các yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại của các loài giúp xác định các khu vực quan trọng cần được bảo vệ. Cần có các biện pháp bảo tồn hiệu quả để đảm bảo sự tồn tại của các loài Xuyên tâm liên trong tương lai.

5.3. Phát Triển Nguồn Dược Liệu Bền Vững

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển nguồn dược liệu Xuyên tâm liên bền vững. Thông tin về sinh thái và các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của các loài giúp xác định các phương pháp canh tác và thu hoạch bền vững. Cần có các quy trình quản lý chặt chẽ để đảm bảo chất lượng và nguồn cung ổn định của dược liệu Xuyên tâm liên.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Phân Tông Xuyên Tâm Liên

Nghiên cứu này đã đóng góp quan trọng vào việc phân loại phân tông Xuyên tâm liên ở Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi cần được giải đáp. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc khám phá thêm về đặc điểm hình thái Xuyên tâm liên, phân bố Xuyên tâm liên, và nghiên cứu dược lý Xuyên tâm liên. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng địa phương để bảo tồn và sử dụng bền vững các loài Xuyên tâm liên.

6.1. Tổng Kết Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Nghiên cứu đã xác định được 20 loài và 1 thứ thuộc phân tông Xuyên tâm liên ở Việt Nam. Bốn loài được ghi nhận mới cho hệ thực vật Việt Nam. Ba loài và một thứ được chỉnh sửa về mặt danh pháp. Các loài được mô tả chi tiết về hình thái, phân bố và sinh thái. Khóa định loại chi tiết được xây dựng để giúp nhận diện các loài.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Xuyên Tâm Liên

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc khám phá thêm về đặc điểm hình thái Xuyên tâm liên, phân bố Xuyên tâm liên, và nghiên cứu dược lý Xuyên tâm liên. Cần có các nghiên cứu về phân tích DNA Xuyên tâm liên để xác định mối quan hệ di truyền giữa các loài. Các nghiên cứu về ứng dụng Xuyên tâm liên trong y học cũng cần được đẩy mạnh.

6.3. Kiến Nghị Về Bảo Tồn Và Sử Dụng Bền Vững

Cần có các biện pháp bảo tồn hiệu quả để đảm bảo sự tồn tại của các loài Xuyên tâm liên trong tương lai. Cần có các quy trình quản lý chặt chẽ để đảm bảo chất lượng và nguồn cung ổn định của dược liệu Xuyên tâm liên. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng địa phương để bảo tồn và sử dụng bền vững các loài Xuyên tâm liên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tình hình nghiên cứu, các hệ thống phân loại họ Ô rô (Acanthaceae) và phân tông Xuyên tâm liên (Andrographiinae) trên thế giới 1.Quan điểm về vị trí của họ ô rô (Acanthaceae Juss.) và phân tông Xuyên tâm liên (Andrographiinae Nees) trong lớp Mộc lan (Magnoliopsida). Các loài này đã được ông phân chia và xếp vào phân lớp 2 nhị, 1 vòi nhụy và 4 nhị với 2 dài và 2 ngắn. Sau đó Antoine Laurent de Jussieu (1789) [65] trong cuốn sách “Genera Plantarum” của mình đã xếp các chi và loài vào các họ riêng biệt và đặt tên cho các họ thực vật, trong đó có họ Acanthaceae với chi chuẩn (typus) là Acanthus được Linnaeus công bố năm 1753.

Ban đầu họ Ổ rô được Jussieu đặt tên là Acanthi, sau đó R.Brown (1810) [30] đã chỉnh lý lại tên gọi Acanthi thành Acanthaceae nhưng vẫn lấy tên tác giả là Jussieu. Sau này các công trình nghiên cứu về họ này đều lấy tên là Acanthaceae Juss. Từ khi được thành lập đến nay, vị trí và hệ thống phân loại của taxon này được nhiều tác giả nghiên cứu và đã có nhiều quan điểm khác nhau. Trong hệ thống phân loại của Bentham & Hooker (1862)[64] đã xếp họ Acanthaceae trong bộ Personales thuộc phân lớp tràng hợp (Gamopetalae).

Cùng quan điểm xếp họ Ô rô trong bộ Personales nhưng Hutchinson (1969) [42] lại xếp họ Acanthaceae trong phân lớp cây thảo (Herbaceae). Có nhiều tác giả xếp họ Acanthaceae trong bộ hoa mõm chó (Scrophulariales) nhưng thuộc các phân lớp khác nhau, trong đó V. Trong hệ thống của A. Tuy vậy tất cả các hệ thống phân loại đều thống nhất vị trí của họ Acanthaceae nằm trong lớp Mộc lan (Magnoliopsida, Dicotyledones) thuộc ngành Mộc lan (Magnoliophyta, Angiospermae).

Những quan điểm khác nhau về vị trí của họ Ô rô trong các taxon trên bộ được trình bày tóm tắt ở bảng 1. Một số quan điểm về vị trí của họ Ô rô (Acanthaceae) trong taxon bậc bộ và các phân lớp thuộc lớp Mộc lan (Magnoliopsida) Tác giả (năm công bố) Vị trí trong phân lớp Vị trí trong bộ Bentham & Hooker (1862) Gamopetalae Personales H. Melchior (1964) Sympetalae Tubiflorae J. Hutchinson (1969) Herbaceae Personales A.Cronquist (1981) Asteridae Scrophulariales Young (1982) Gentiananae Gentianales Thorne (1983) Gentianiforae Scrophulariales Dahlgren (1983) Lamiiflorae Lamiales V.

Heywood (1993) Dilleniidae Scrophulariales A. Takhtajan (1973) Asteridae Scrophulariales A. Takhtajan (1987) Lamiidae Scrophulariales A. Takhtajan (1997) Lamiidae Scrophulariales A.

Takhtajan (2009) Lamiidae Lamiales 6 1.2 Tình hình nghiên cứu, các hệ thống phân loại họ Ô rô (Acanthaceae) và phân tông Xuyên tâm liên (Andrographiinae Nees) Sau khi họ Ô rô được thành lập với chi chuẩn là Acanthus được Linnaeus công bố năm 1753 đã có nhiều tác giả công bố hệ thống phân loại về họ này, mặt khác cũng có nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu phân loại họ Ô rô ở các quốc gia và vùng lãnh thổ. Qua nghiên cứu các hệ thống phân loại, tác giả luận văn thấy rằng có 2 quan điểm về hệ thống phân loại như sau: 1. Quan điểm thứ nhất: Chia họ Ô rô (Acanthaceae) thành các phân họ (Subfamily) rồi chia thành các tông (Tribus) và phân tông (Subtribus) G.Lindau (1895) [56] là người đầu tiên đặt nền móng cho việc phân loại họ Acanthaceae thành các phân họ rồi chia thành các tông và phân tông. Tác giả dựa vào đặc điểm hạt đính trên giá noãn để chia Acanthaceae thành 4 phân họ: 3 phân họ (Nelsonioideae, Thunbergioideae, Mendoncioideae) gồm các chi mà hạt đính trực tiếp vào giá noãn, phân họ thứ 4 Acanthoideae gồm các chi có hạt đính trên giá noãn có móc cong.

Tác giả đã dựa vào đặc điểm hình thái quả và hạt phấn để phân chia 3 phân họ: Nelsonioideae (quả nang, hạt phấn có các chấm lỗ nhỏ), Thunbergioideae (quả nang, hạt phấn có rãnh) và Mendoncioideae (quả hạch, hạt phấn tròn và nhẵn hơn). Phân họ Acanthoideae, tác giả dựa vào sự sắp xếp của tràng để chia phân họ thành 2 nhóm: xếp vặn (Contortae) và xếp lợp (Imbricatae); sau đó dựa vào đặc điểm hình thái hạt phấn để phân chia thành 16 tông và 5 phân tông. Nhóm xếp vặn gồm 7 phân tông (Trichanthereae, Louteridieae, Hygrophileae, Petalidieae, Strobilantheae, Ruellieae, Barlerieae) và nhóm xếp lợp gồm 9 phân tông (Acantheae, Aphelandreae, Andrographideae, Asystasieae, Graptophylleae, Pseuderanthemeae, Odontonemeae, Isoglosseae, Justicieae). Trong hệ thống này, tông Andrographideae là một trong số những tông thuộc nhóm tràng xếp lợp, tông này sau này chuyển thành phân tông Andrographiinae thuộc tông Ruellieae theo R.

Tác giả đã dựa vào đặc điểm hình thái hạt phấn, số lượng nhị, bao phấn để tiếp tục phân chia thành các phân tông trong tông Andrographideae, điều này gây khó khăn trong việc áp dụng hệ thống phân loại đối với các chi, loài theo phương pháp so sánh hình thái. Bremekamp’s (1948) [28] là một trong những hệ thống phân loại họ Acanthaceae khác biệt nhất so với các hệ thống trước và sau đó. Trong hệ thống này tác giả chia họ Acanthaceae thành 2 phân họ: Thunbergioideae, Acanthoideae. Chuyển phân họ Nelsonioideae của G.Lindau (1895) thành một tông trong phân họ Acanthoideae đặt tên là Nelsonieae.

Tác giả đã phân chia phân họ Acanthoideae thành 8 tông, 6 phân tông. Trong đó tông Acantheae được chia thành 2 phân tông nhỏ Aphelandrinae, Acanthinae. Andrographideae là một tông độc lập được thừa nhận trong hệ thống này. Tác giả không đưa ra cụ thể khóa định loại cho việc sắp xếp này mà chỉ đưa ý kiến thảo luận về 28 chi và mô tả đặc điểm của một số loài trong đó.

Hệ thống này không được nhiều tác giả thừa nhận và rất khó khăn trong việc áp dụng để phân loại các taxon họ Acanthaceae ở Việt Nam. Hệ thống của Melchior (1964) [55] về cơ bản tương đối giống với hệ thống của G. Trong hệ thống này, tác giả cũng chia họ Acanthaceae thành 4 phân họ: Nelsonioideae, Thunbergioideae, Mendoncioideae, Acanthoideae. Cũng giống hệ thống của G.Lindau (1895), ông dựa vào đặc điểm hạt đính trên giá noãn có móc cong để phân biệt phân họ Acanthoideae với 3 phân họ còn lại (Nelsonioideae, Thunbergioideae, Mendoncioideae) có đặc điểm hạt đính trực tiếp vào giá noãn.

Tuy nhiên, hệ thống này khác với hệ thống của G. Điểm khác nhau có thể dễ nhận thấy ở hệ thống này so với hệ 8 thống của G.Lindau (1895) là ở số lượng tông và vị trí trong phân họ Acanthoideae. Với 17 tông trong phân họ Acanthoideae (hệ thống của G.Lindau (1895) có 16 tông), tác giả đã nhập 2 tông có tràng xếp vặn Petalidieae, Strobilantheae vào Ruellieae; nhập 3 tông Asystasieae, Graptophylleae, Pseuderanthemeae thành Odontonemeae; nhập tông Aphelandreae vào Acantheae. Ở hệ thống này tác giả không chỉ ra các chi cụ thể của phân tông Andrographideae mà chỉ nêu 2 đại diện là Andrographis và Phlogacanthus.

Hệ thống của R. Vollesen (2000) [46] là sự kết hợp về hình thái, hạt phấn và sinh học phân tử để xây dựng hệ thống phân loại họ Acanthaceae. Trong hệ thống này tác giả đã chia họ Acanthaceae thành 3 phân họ dựa vào đặc điểm hình thái của hạt và dạng sống của cây: Nelsonioideae, Thunbergioideae và Acanthoideae. Phân họ Mendoncioideae trong các hệ thống trước được tác giả nhập vào phân họ Thunbergioideae.

Tác giả dựa vào đặc điểm lá có nang thạch và đặc điểm của thùy tràng và phân chia phân họ Acanthoideae thành 2 tông là Acantheae và tông Ruellieae. Phân tông Andrographiinae được xếp trong tông Ruellieae với đặc điểm thùy tràng xếp lợp, chỉ nhị rời nhau và bầu mang nhiều noãn với 4 chi Andrographis, Phlogacanthus, Cystacanthus, Gymnostachyum. Hệ thống của C. (2002) [60] khi nghiên cứu hệ thực vật Trung Quốc đã chia họ Acanthaceae thành 4 phân họ: Thunbergioideae, Nelsonioideae, Acanthoideae và Ruellioideae.

Trong hệ thống này có một số điểm khác biệt so với hệ thống của R. Vollesen (2000) trước đó: tông Ruellieae đã được nâng lên thành phân họ Ruellioideae. Hai phân tông Andrographiinae, Justiciinae cũng được nâng lên thành tông Andrographideae, Justicieae. Tông Andrographideae được sắp xếp trong phân họ Ruellioideae.

Tuy nhiên, do một số chi hiện nay đã trở thành tên đồng nghĩa, cách phân chia thành các tông ít được các tác giả khác thừa nhận, do vậy khó có thể áp dụng hệ thống phân loại này cho việc sắp xếp các taxon thuộc họ Acanthaceae ở Việt Nam. Bảng so sánh một số hệ thống phân loại các phân họ (Subfamily) và các bậc nhỏ hơn trong họ Ô rô (Acanthaceae) R. Justicieae 10 Qua các hệ thống phân chia họ Acanthaceae thành các phân họ rồi đến tông, phân tông thấy rằng: ngay từ hệ thống của G.Lindau (1895), tông Andrographideae đã được hình thành độc lập cùng với các tông khác trong hệ thống phân loại họ Acanthaceae. Đến hệ thống của Melchior (1964) thì tông Andrographideae được giữ nguyên dù số lượng và vị trí của các tông khác có thay đổi so với hệ thống của G.

Hệ thống của C. (2002) tông Andrographideae được nâng lên từ phân tông Andrographiinae trong hệ thống của R. Vollesen (2000), tuy nhiên khó áp dụng cho việc sắp xếp các taxon thuộc họ Acanthaceae ở Việt Nam. Hệ thống của R.

Vollesen (2000) có cách phân chia hợp lý và dễ dàng, có thể áp dụng để phân loại phân tông Xuyên tâm liên(Andrographiinae) và họ Ô rô (Acanthaceae) ở Việt Nam. Hệ thống của A.Takhtajan (1980) [49], (1987) [57], (1997) [50], (2009) [51] có nhiều thay đổi khác nhau. Trong hệ thống năm 1980, tác giả đã chia họ Acanthaceae thành 5 phân họ: Nelsonioideae, Thunbergioideae, Mendocioideae, Acanthoideae, Ruellioideae. Năm 1987, tác giả đã tách phân họ Thunbergioideae ra thành một họ riêng là Thunbergiaceae.

Việc thành lập Thunbergiaceae thành một họ riêng không được các tác giả khác đồng tình. Bên cạnh đó trong hệ thống này tác giả không đưa ra cách phân chia cụ thể họ Acanthaceae mà chỉ liệt kê các chi. Do đó việc áp dụng hệ thống phân loại này cho các chi, loài thuộc họ Acanthaceae rất khó khăn. Năm 1996, cũng trong hệ thống phân loại họ Acanthaceae của mình, tác giả đã phân chia lại họ này thành 3 phân họ Nelsonioideae, Thunbergioideae, Acanthoideae.

Tuy nhiên, cũng giống hệ thống của chính tác giả năm 1987, hệ thống này cũng không nêu chi tiết cách phân chia các bậc nhỏ hơn của họ Acanthaceae, do đó rất khó để áp dụng hệ thống này cho việc phân loại. Đến năm 2009, tác giả lại đưa ra một hệ thống phân loại mới cho họ Acanthaceae. Về cơ bản hệ thống này vẫn giữ nguyên quan điểm chia họ Acanthaceae thành 3 phân họ Nelsonioideae, Thunbergioideae, Acanthoideae. 11 Tuy nhiên cách sắp xếp và chia thành các tông, phân tông khác với hệ thống của R.

Phân họ Thunbergioideae gồm 2 tông: Thunbergieae, Mendoncieae. Phân họ Acanthoideae gồm tông Acantheae, tông Aphelandreae (được tách từ tông Acantheae), tông Ruellieae, tông Lepidagathidae (được thành lập mới từ việc tách chi Lepidagathis thuộc phân tông Barleriinae), phân tông Andrographiinae (bao gồm cả các phân tông Justiciinae, Barleriinae). Đặc biệt trong hệ thống này, tác giả đã khôi phục lại tông Whitlieldieae như trong hệ thống của Melchior (1964), bao gồm các chi Whitfieldia, Chlamydacanthus, Lankesteria.