LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan coâng trình naøy laø keát quaû nghieân cöùu khoa hoïc cuûa rieâng toâi. Caùc soá lieäu, keát quaû neâu trong luaän vaên laø trung thöïc vaø chính xaùc. Taùc giaû Nguyeãn Laâm Thanh Hoaøng 1 NHÖÕNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT TRONG LUAÄN VAÊN PCLÑ : Phaân coâng lao ñoäng. LLSX : Löïc löôïng saûn xuaát.
QHSX : Quan heä saûn xuaát. XHCN : Xaõ hoäi chuû nghóa. CNXH : Chuû nghóa xaõ hoäi. TBCN : Tö baûn chuû nghóa.
CNTB : Chuû nghóa tö baûn. --------------oOo-------------- 2 MUÏC LUÏC MÔÛ ÑAÀU. 1 CHÖÔNG 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ PHAÂN COÂNG LAO ÑOÄNG TRONG LÒCH SÖÛ 1. Khaùi löôïc caùc quan ñieåm cuûa caùc nhaø trieát hoïc tröôùc Maùc veà phaân coâng lao ñoäng.
Quan ñieåm chuû nghóa Maùc- Leânin veà phaân coâng lao ñoäng. YÙ nghóa cuûa phaân coâng lao ñoäng ñoái vôùi ñôøi soáng xaõ hoäi. 44 CHÖÔNG 2 MOÁI QUAN HEÄ BIEÄN CHÖÙNG GIÖÕA PHAÂN COÂNG LAO ÑOÄNG VAØ PHAÙT TRIEÅN LÖÏC LÖÔÏNG SAÛN XUAÁT ÔÛ VIEÄT NAM HIEÄN NAY 2.1 Ñaëc ñieåm cuûa phaân coâng lao ñoäng ôû Vieät Nam qua caùc giai ñoaïn phaùt trieån kinh teá- xaõ hoäi. Moái quan heä bieän chöùng giöõa phaân coâng lao ñoäng vaø phaùt trieån löïc löôïng saûn xuaát theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa.
Nhöõng giaûi phaùp chuû yeáu ñeå phaùt huy tính tích cöïc cuûa phaân coâng lao ñoäng vaø phaùt trieån löïc löôïng saûn xuaát ôû nöôùc ta hieän nay. 104 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Vieät Nam, töø sau Ñaïi hoäi Ñaïi bieåu toaøn quoác laàn thöù VI, vôùi tinh thaàn ñoåi môùi, toaøn Ñaûng toaøn daân ñaõ xaùc ñònh: Muoán hoaøn thaønh söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa, ñöa ñaát nöôùc tieán leân, thì tröôùc heát phaûi oån ñònh anh ninh chính trò-xaõ hoäi vaø phaùt trieån neàn kinh teá quoác gia. Theo quan ñieåm cuûa Chuû nghóa Maùc-Leânin, söï phaùt trieån neàn kinh teá cuûa moãi quoác gia daân toäc ñoàng nghóa vôùi söï phaùt trieån chung, haøi hoøa cuûa nhöõng LLSX, QHSX, cô sôû haï taàng vaø kieán truùc thöôïng taàng cuûa quoác gia daân toäc ñoù, trong ñoù vieäc öu tieân phaùt trieån LLSX laø nhieäm vuï cô baûn troïng taâm.
Söï phaùt trieån nhöõng LLSX cuûa moät neàn saûn xuaát-xaõ hoäi chính laø söï phaùt trieån thoáng nhaát vaø ñoàng boä cuûa ba yeáu toá ngöôøi lao ñoäng, tö lieäu lao ñoäng vaø ñoái töôïng lao ñoäng. Quaù trình naøy, moät maët qui ñònh noäi dung vaän ñoäng cuûa LLSX. Maëc khaùc, hình thaønh neân quaù trình PCLÑ, vôùi tö caùch laø hình thöùc cuûa quaù trình vaän ñoäng cuûa LLSX: “…Trình ñoä phaùt trieån cuûa nhöõng löïc löôïng saûn xuaát cuûa moät daân toäc bieåu loä ra roõ nhaát ôû trình ñoä phaùt trieån cuûa söï phaân coâng lao ñoäng…[11, 30] Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa söï PCLÑ noùi chung 4 chòu söï qui ñònh cuûa nhöõng LLSX. Ngöôïc laïi, söï PCLÑ cuõng coù vai troø raát lôùn ñoái vôùi söï phaùt trieån cuûa nhöõng LLSX.
Hieän nay, loaøi ngöôøi ñaõ thöïc söï chuyeån sang thieân nieân kyû môùi vaø theá kyû môùi – theá kyû cuûa nhöõng bieán ñoäng raát to lôùn, trong ñoù, khoa hoïc vaø coâng ngheä seõ coù nhöõng böôùc tieán nhaûy voït, kinh teá tri thöùc coù vai troø ngaøy caøng taêng trong ñôøi soáng kinh teá cuûa loaøi ngöôøi, hoäi nhaäp vaø toaøn caàu hoaù neàn kinh teá theá giôùi… laø moät trong nhöõng ñaëc ñieåm noåi baät. Do ñoù, trong chieán löôïc phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi cuûa moãi quoác gia khoâng theå khoâng tính ñeán söï phuø hôïp vôùi caùi chung cuûa söï phaùt trieån ñaày bieán ñoäng cuûa theá giôùi. Nhöõng chính saùch phaùt trieån LLSX xaõ hoäi cuûa moãi quoác gia khoâng nhöõng phaûi phuø hôïp vôùi söï PCLÑ trong noäi boä quoác gia ñoù maø hôn theá nöõa, coøn phaûi chòu söï chi phoái cuûa söï PCLÑ quoác teá. Sau hôn 15 naêm thöïc hieän coâng cuoäc ñoåi môùi do Ñaûng khôûi xöôùng vaø laõnh ñaïo, ñaát nöôùc Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn treân taát caû caùc lónh vöïc kinh teá, chính trò-xaõ hoäi, ngoaïi giao, an ninh quoác gia… laø cô sôû vöõng chaéc cuûng coá nieàm tin cho toaøn Ñaûng vaø toaøn daân ta vöõng böôùc tieán leân phía tröôùc vì muïc tieâu: daân giaøu, nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû, vaên minh.
Tuy nhieân, beân caïnh nhöõng thaønh töïu ñaõ ñöôïc khaúng ñònh, quaù trình thöïc hieän neàn kinh teá thò tröôøng ôû nöôùc ta ñaõ boäc loä nhöõng maët tieâu cöïc, taùc ñoäng ñeán taát caû caùc maët cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi, gaây khoâng ít nhöõng khoù khaên vaø phöùc taïp cho söï phaùt trieån LLSX vaø PCLÑ theo ñònh höôùng XHCN. Do vaäy, vieäc nghieân cöùu veà söï PCLÑ vaø vai troø cuûa noù ñoái vôùi söï phaùt trieån LLSX trong ñieàu kieän kinh teá thò tröôøng ôû Vieät Nam hieän nay laø vieäc laøm heát söùc caàn thieát caû veà maët lyù luaän cuõng nhö trong hoaït ñoäng thöïc tieãn. Tình hình nghieân cöùu ñeà taøi 5 Vieäc nghieân cöùu veà söï PCLÑ vaø vai troø cuûa noù ñoái vôùi ñôøi soáng xaõ hoäi noùi chung, vôùi söï phaùt trieån LLSX noùi rieâng, laø moät ñeà taøi ñöôïc nhieàu nhaø nghieân cöùu vaø quaûn lyù quan taâm theo nhöõng khía caïnh khaùc nhau. Vaøo cuoái nhöõng naêm 70 cuûa theá kyû tröôùc, Nhaø xuaát baûn Söï thaät Haø Noäi, ñaõ coâng boá moät soá taùc phaåm nhö: Baøn veà tieát kieäm vaø taêng naêng suaát lao ñoäng (1971); Baøn veà toå chöùc lao ñoäng (1971); Veà phaân coâng lao ñoäng (1977)… Trong ñoù, noäi dung caùc taùc phaåm naøy chuû yeáu nhaéc laïi nhöõng lyù luaän cô baûn veà vaán ñeà PCLÑ maø C.
Leânin ñaõ töøng ñöa ra trong caùc taùc phaåm kinh ñieån. Tuy nhieân, caùc taùc phaåm naøy chuû yeáu ñi saâu vaøo caùc vaán ñeà cô baûn cuûa PCLÑ; coøn söï phaân tích ñoái chieáu vaø aùp duïng lyù luaän vaøo tình hình ñaát nöôùc Vieät Nam thôøi baáy giôø vaãn chöa ñöôïc roõ raøng. Naêm 1986, UÛy ban Khoa hoïc Xaõ hoäi Vieät Nam, Vieän Kinh teá Theá giôùi, Haø Noäi, ñaõ dòch taùc phaåm “Moâ hình quaûn lyù xí nghieäp ôû Nhaät Baûn – Thuyeát Z”, cuûa William Ouchi, moät nhaø kinh teá hoïc noåi tieáng cuûa Nhaät Baûn. Taùc phaåm naøy chuû yeáu khai thaùc veà maët kyû thuaät cuûa quaù trình saép xeáp caùc ñôn vò coâng taùc trong moät daây chuyeàn saûn xuaát.
Xeùt veà phöông dieän PCLÑ, taùc giaû ñaõ nhaán maïnh ñeán tính ñoàng boä vaø ñuùng thôøi haïn cuûa coâng vieäc, töùc laø yeâu caàu nhöõng boä phaän coâng taùc phaûi taêng cöôøng hôn nöõa söï chuyeân nghieäp trong lao ñoäng. Veà söï boá trí caùc ñôn vò laøm vieäc trong quaù trình saûn xuaát, ñöôïc taùc giaû chuù yù ñeán vai troø caù nhaân trong saûn xuaát. Tuy vaäy, vaán ñeà PCLÑ vaãn chöa ñöôïc taùc giaû phaân tích moät caùch coù heä thoáng, maø xem söï PCLÑ nhö laø moät phöông tieän söû duïng coù hieäu quaû trong saûn xuaát. Naêm 1987, Nhaø xuaát baûn Söï Thaät, Haø Noäi, cho xuaát baûn hai taùc phaåm “Chính saùch kinh teá môùi - soaïn thaûo vaø thöïc hieän”, do IU.
Poâ-li-a-coáp; V. Ñmi-tô-ren-coâ, N. Se-rô-ban cuøng taäp theå caùc taùc giaû Lieân Xoâ vaø Coäng hoøa daân chuû Ñöùc bieân soaïn, vaø taùc phaåm “Con ngöôøi, nhöõng yù kieán môùi veà ñeà taøi cuõ” 6 ñöôïc An Maïnh Toaøn bieân dòch. ÔÛ taùc phaåm “Chính saùch kinh teá môùi - soaïn thaûo vaø thöïc hieän”, caùc taùc giaû nhaéc laïi moät soá quan ñieåm cuûa V.
Leânin veà chính saùch kinh teá môùi trong thôøi kyø quaù ñoä tieán leân CNXH noùi chung vaø cuûa Lieân Xoâ noùi rieâng. Trong ñoù, vaán ñeà PCLÑ chæ ñöôïc baøn ñeán vôùi tö caùch laø nhöõng quan heä toå chöùc trong quaù trình saûn xuaát maø khoâng coù nhöõng phaân tích saâu saéc vaø cuï theå veà khaùi nieäm PCLÑ. Trong khi ñoù, ôû taùc phaåm “Con ngöôøi, nhöõng yù kieán môùi veà ñeà taøi cuõ”, taùc giaû An Maïnh Toaøn laïi nhaán maïnh ñeán vai troø quyeát ñònh cuûa chuû theå con ngöôøi trong quaù trình saûn xuaát xaõ hoäi cuûa loaøi ngöôøi. Töø ñoù taùc giaû cuõng baøn ñeán moät soá bieän phaùp söû duïng nguoàn löïc con ngöôøi nhö theá naøo cho hôïp lyù.
Nhìn chung trong caùc taùc phaåm, cuûa caùc taùc giaû vaãn chöa laøm noåi baät ñöôïc khaùi nieäm PCLÑ vôùi tö caùch laø moät phaïm truø trieát hoïc-kinh teá hoïc. Trong thôøi kyø ñoåi môùi ôû Vieät Nam, vaán ñeà PCLÑ môùi thaät söï ñöôïc caùc taùc giaû trong nöôùc quan taâm nghieân cöùu moät caùch cuï theå. Söï nghieân cöùu naøy theå hieän raát roõ trong caùc taùc phaåm tham khaûo veà chuyeân ngaønh kinh teá hoïc. Naêm 1991, Nhaø xuaát baûn Söï Thaät, Haø Noäi coâng boá taùc phaåm “Söû duïng nguoàn lao ñoäng vaø giaûi quyeát vieäc laøm ôû Vieät Nam”, cuûa taùc giaû Traàn Ñình Nam.
Noäi dung taùc phaåm chuû yeáu noùi leân hieän traïng veà vieäc laøm cuûa nguoàn lao ñoäng ôû Vieät Nam qua caùc thôøi kyø. Töø ñoù taùc giaû neâu leân yeâu caàu caàn thieát phaûi coù nhöõng ñoåi môùi trong vieäc söû duïng lao ñoäng trong söï nghieäp phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc. Vaán ñeà PCLÑ ñöôïc taùc giaû baøn tôùi vôùi tö caùch laø moät khaùi nieäm cuûa ngaønh kinh teá lao ñoäng. Höôùng phaân tích naøy cuõng ñöôïc laäp laïi vaø nhaán maïnh trong taùc phaåm “Nhaân löïc treû ñaøo taïo vaø trieån voïng”, Nhaø xuaát baûn Thanh Nieân, Haø Noäi, naêm 1999.
Moät khía caïnh khaùc cuûa quaù trình PCLÑ xaõ hoäi cuõng ñöôïc nhieàu ngöôøi quan taâm ñoù laø quaù trình phaân boá ñòa lyù vuøng saûn xuaát. ÔÛ taùc phaåm “Taùc ñoäng 7 cuûa caûi caùch kinh teá ñoái vôùi söï phaùt trieån vuøng”, (Nhaø xuaát baûn Chính trò Quoác gia, Haø Noäi, naêm 1998), taùc giaû Leâ Ñaêng Doanh ñaõ phaân tích khaù saâu saéc veà vai troø cuûa söï phaùt trieån kinh teá vuøng ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi chung cuûa Vieät Nam. Taùc giaû nhaán maïnh, trong quaù trình ñoåi môùi kinh teá ôû nöôùc ta, söï ñoåi môùi veà kinh teá vuøng laõnh thoå laø moät nhu caàu böùc thieát. Trong ñoù, taùc giaû ñaëc bieät baøn ñeán quaù trình PCLÑ xaõ hoäi nhö laø moät ñoäng löïc thuùc ñaåy neàn kinh teá chung cuûa quoác gia.
Tuy nhieân ôû ñaây, taùc giaû ñaõ thieân veà söï phaân tích quaù trình PCLÑ theo khía caïnh ñòa-kinh teá, do ñoù khaùi nieäm PCLÑ vaãn chöa ñöôïc ñöa ra moät caùch cuï theå vaø ñaày ñuû. Vaøo nhöõng naêm cuoái theá kyû XX, trong ñieàu kieän theá giôùi coù nhieàu bieán ñoäng saâu saéc, söï PCLÑ xaõ hoäi noäi boä cuaû moãi quoác gia vaø quaù trình PCLÑ quoác teá ñöôïc xem laø moät taùc nhaân kích thích neàn kinh teá caùc nöôùc phaùt trieån, beân caïnh nhöõng nguoàn ñoäng löïc khaùc nhö phaùt trieån coâng ngheä, phaùt trieån LLSX. Moät söï thaät ñaùng khích leä laø vaán ñeà PCLÑ ñaõ ñöôïc caùc nhaø nghieân cöùu cuûa nöôùc ta quan saùt moät caùch chi tieát vaø cuï theå hôn.