Nghiên Cứu Về Phân Công Lao Động Trong Lịch Sử và Tác Động Đến Phát Triển Kinh Tế

Phân công lao động đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam, thúc đẩy hiệu quả và năng suất lao động.

• Tác giả: Nguyễn Lâm Thanh Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Phân Công Lao Động và Phát Triển Lực Lượng Sản Xuất Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG LỊCH SỬ
• 1.1. KHÁI LƯỢC CÁC QUAN ĐIỂM CỦA CÁC NHÀ TRIẾT HỌC TRƯỚC MÁC VỀ PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG
• 1.2. QUAN ĐIỂM CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VỀ PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG
• 1.3. Ý NGHĨA CỦA PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
• 2. CHƯƠNG 2: MỐI QUAN HỆ BIẾN CHỨNG GIỮA PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM CỦA PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM QUA CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
• 2.2. MỐI QUAN HỆ BIẾN CHỨNG GIỮA PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 2.3. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phân Công Lao Động Tại Việt Nam

Nghiên cứu về phân công lao động và phát triển lực lượng sản xuất tại Việt Nam là một chủ đề quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Việc phân tích sâu sắc về cơ cấu lao động, năng suất lao động, và thị trường lao động Việt Nam là yếu tố then chốt để đưa ra các chính sách lao động phù hợp. Nghiên cứu này không chỉ mang ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn cao, giúp định hướng đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng lao động, và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo tài liệu gốc, sự phát triển của lực lượng sản xuất biểu hiện rõ nhất ở trình độ phân công lao động.

1.1. Khái niệm và vai trò của phân công lao động

Phân công lao động là sự chuyên môn hóa các hoạt động sản xuất, cho phép người lao động tập trung vào một hoặc một số công đoạn nhất định. Điều này dẫn đến tăng năng suất, hiệu quả và chất lượng sản phẩm. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay, phân công lao động đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động và khả năng cạnh tranh lao động trên thị trường quốc tế. Phân công lao động hiệu quả giúp tối ưu hóa phân bổ nguồn lực và thúc đẩy chuỗi giá trị.

1.2. Mối liên hệ giữa phân công lao động và lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất bao gồm người lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động. Phân công lao động là hình thức vận động của lực lượng sản xuất, thể hiện trình độ phát triển của nó. Sự phát triển của lực lượng sản xuất tạo tiền đề cho phân công lao động sâu sắc hơn, và ngược lại, phân công lao động thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển. Mối quan hệ biện chứng này cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để có các giải pháp phù hợp cho kinh tế Việt Nam.

II. Thách Thức Phân Công Lao Động Tại Thị Trường Việt Nam

Mặc dù phân công lao động mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình này cũng đặt ra không ít thách thức cho thị trường lao động Việt Nam. Sự thiếu hụt lao động chất lượng cao, kỹ năng chưa đáp ứng yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0, và sự phân bổ lao động không đồng đều giữa các vùng miền là những vấn đề cần giải quyết. Bên cạnh đó, các chính sách lao động cần được điều chỉnh để phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của cơ cấu lao động và yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Theo tài liệu, quá trình thực hiện kinh tế thị trường ở nước ta đã bộc lộ những mặt tiêu cực, tác động đến sự phát triển lực lượng sản xuất và phân công lao động.

2.1. Thiếu hụt lao động chất lượng cao và kỹ năng

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt lao động chất lượng cao và kỹ năng đáp ứng yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0. Nhiều lao động Việt Nam vẫn chủ yếu làm các công việc giản đơn, ít đòi hỏi kỹ năng, trong khi các ngành công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ hiện đại lại thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn sâu. Cần có các giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng đào tạo nghề và kỹ năng lao động.

2.2. Phân bổ lao động không đồng đều giữa các vùng miền

Sự phân bổ lao động không đồng đều giữa các vùng miền cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Các thành phố lớn và khu công nghiệp tập trung nhiều lao động, trong khi các vùng nông thôn và miền núi lại thiếu hụt lao động, đặc biệt là lao động có kỹ năng. Điều này gây ra sự mất cân đối trong phát triển kinh tế và xã hội giữa các vùng miền. Cần có các chính sách lao động để khuyến khích di chuyển lao động hợp lý và tạo điều kiện phát triển kinh tế ở các vùng nông thôn.

III. Giải Pháp Phát Triển Phân Công Lao Động Hiệu Quả

Để phát triển phân công lao động hiệu quả tại Việt Nam, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính phủ, doanh nghiệp và người lao động. Tập trung vào nâng cao chất lượng đào tạo nghề, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và tạo môi trường làm việc tốt hơn là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, cần có các chính sách lao động linh hoạt để thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động Việt Nam và xu hướng toàn cầu hóa. Theo tài liệu, trong xu thế toàn cầu hóa, để hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế phải đi theo hướng phát triển công nghiệp và dịch vụ.

3.1. Nâng cao chất lượng đào tạo nghề và kỹ năng lao động

Nâng cao chất lượng đào tạo nghề và kỹ năng lao động là giải pháp quan trọng hàng đầu. Cần đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, và khuyến khích học tập suốt đời. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo các kỹ năng mềm và kỹ năng số để đáp ứng yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0.

3.2. Khuyến khích đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ

Khuyến khích đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong sản xuất và dịch vụ là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất lao động và khả năng cạnh tranh lao động. Cần tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, và khuyến khích người lao động tham gia vào quá trình đổi mới sáng tạo.

IV. Ứng Dụng Phân Công Lao Động Trong Công Nghiệp Hóa

Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phân công lao động đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng trưởng kinh tế. Việc phân công lao động hợp lý giữa các ngành, các vùng và các doanh nghiệp sẽ giúp tối ưu hóa phân bổ nguồn lực và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, cần chú trọng đến việc bảo vệ quyền lợi của người lao động và đảm bảo sự phát triển bền vững. Theo tài liệu, quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn là một điều kiện căn bản cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta.

4.1. Phân công lao động trong ngành công nghiệp hóa

Trong ngành công nghiệp hóa, phân công lao động cần được thực hiện một cách khoa học và hợp lý, dựa trên trình độ công nghệ và yêu cầu của thị trường. Cần khuyến khích các doanh nghiệp chuyên môn hóa sản xuất, tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao và giá thành cạnh tranh. Đồng thời, cần chú trọng đến việc phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ để tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.

4.2. Phân công lao động trong ngành dịch vụ

Trong ngành dịch vụ, phân công lao động cần được thực hiện để nâng cao chất lượng và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ. Cần khuyến khích các doanh nghiệp chuyên môn hóa cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Đồng thời, cần chú trọng đến việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành dịch vụ.

V. Tương Lai Phân Công Lao Động và Phát Triển Việt Nam

Tương lai của phân công lao động và phát triển lực lượng sản xuất tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng toàn cầu hóa. Việc đầu tư vào lao động chất lượng cao, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và xây dựng một hệ thống chính sách lao động linh hoạt sẽ là những yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế Việt Nam. Theo tài liệu, trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, ở nước ngoài cũng như ở Việt Nam, đã có nhiều công trình nghiên cứu vấn đề phân công lao động dưới nhiều góc độ khác nhau.

5.1. Tác động của công nghệ đến phân công lao động

Sự phát triển của công nghệ đang có tác động sâu sắc đến phân công lao động. Các công việc giản đơn, lặp đi lặp lại có thể được tự động hóa, trong khi các công việc đòi hỏi kỹ năng cao và khả năng sáng tạo lại trở nên quan trọng hơn. Cần có các giải pháp để giúp người lao động thích ứng với những thay đổi này, thông qua đào tạo nghề và kỹ năng lao động.

5.2. Vai trò của chính sách lao động trong tương lai

Các chính sách lao động đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng phân công lao động và phát triển lực lượng sản xuất trong tương lai. Cần có các chính sách lao động linh hoạt, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và bảo vệ quyền lợi của người lao động. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xây dựng một hệ thống an sinh xã hội vững chắc để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình hơn 15 năm thực hiện công cuộc Đổi mới kể từ Đại hội VI năm 1986, nền kinh tế Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội bình quân trên 7%/năm, kéo theo sự chuyển dịch mạnh mẽ của cơ cấu kinh tế và lực lượng sản xuất. Vấn đề cốt lõi đặt ra cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là làm thế nào để xây dựng một cơ chế phân công lao động xã hội khoa học, vừa giải phóng tối đa tiềm năng sản xuất, vừa bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa. Xuất phát từ thực tiễn khách quan đó, nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán: Phân tích nguồn gốc, bản chất và quy luật vận động biện chứng giữa phân công lao động và phát triển lực lượng sản xuất dưới góc độ triết học Mác - Lênin, khắc phục cách tiếp cận kinh tế học thuần túy hoặc kỹ thuật vi mô đơn lẻ.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa toàn diện các quan điểm triết học về phân công lao động trong lịch sử tư tưởng nhân loại; làm sáng tỏ quy luật phân công lao động là hình thức biểu hiện và động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất; đánh giá thực trạng phân công lao động tại Việt Nam từ sau năm 1986 đến giai đoạn đầu thế kỷ XXI; và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả phân công lao động nhằm phục vụ mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian kinh tế - xã hội toàn quốc, tập trung vào mối quan hệ giữa người lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc xác lập khung lý luận chuẩn xác cho công tác quy hoạch nguồn nhân lực với quy mô hơn 40 triệu lao động thời kỳ đầu thế kỷ XXI, hướng tới mục tiêu nâng năng suất lao động xã hội tăng trưởng từ 5% đến 6%/năm và giảm tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị xuống dưới mức 4%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kế thừa có phê phán dòng chảy lịch sử tư tưởng triết học phương Đông và phương Tây. Thời kỳ cổ đại phương Đông nổi bật với quan niệm phân tầng nghề nghiệp của Nho gia, Mặc gia và Pháp gia thời Xuân Thu - Chiến Quốc (thế kỷ VII - III trước Công nguyên), hay chế độ đẳng cấp trong bộ luật Manu Ấn Độ. Thời kỳ cổ đại phương Tây ghi nhận tư tưởng của Platon (thế kỷ IV trước Công nguyên) về phân công lao động như nguyên tắc cấu tạo quốc gia. Bước sang thời kỳ cận đại, học thuyết của Adam Smith thế kỷ XVIII đã chỉ ra phân công lao động là đòn bẩy gia tăng của cải nhưng lại quy kết sai lầm cho thiên hướng trao đổi tự phát, trong khi Pierre-Joseph Proudhon thế kỷ XIX tuyệt đối hóa mặt tiêu cực của phân công và xem máy móc là sự đảo ngược thuần túy.

Hạt nhân lý luận trung tâm của luận văn là Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử của C. Mác, Ph. Ăng-ghen và V.I. Lênin, cụ thể là quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và học thuyết hình thái kinh tế - xã hội. Luận văn vận dụng 4 khái niệm then chốt:

• Phân công lao động xã hội: Hệ thống phân chia các chức năng sản xuất thành 3 cấp độ gồm phân công chung (giữa các ngành lớn như nông nghiệp, công nghiệp), phân công đặc thù (giữa các phân ngành) và phân công cá biệt (trong nội bộ phân xưởng).
• Lực lượng sản xuất: Sự kết hợp hữu cơ giữa 3 yếu tố nền tảng gồm người lao động (sức lao động, kỹ năng, tri thức), tư liệu lao động (trọng tâm là công cụ sản xuất) và đối tượng lao động.
• Quan hệ sản xuất: Quan hệ kinh tế - vật chất giữa người với người trong quá trình sản xuất xã hội, bao gồm quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất, quan hệ tổ chức quản lý và quan hệ phân phối sản phẩm.
• Chuyên môn hóa lao động: Quá trình phân hóa sâu sắc các thao tác kỹ thuật gắn liền với sự cải tiến liên tục của công cụ lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm 125 tài liệu chuyên khảo học thuật, trong đó có 48 văn kiện chính trị kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, văn kiện các kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam và 77 công trình nghiên cứu, niên giám thống kê kinh tế - xã hội giai đoạn 1986 - 2002. Cỡ mẫu khảo cứu lý luận và thực tiễn bao quát 6 vùng kinh tế sinh thái cùng 3 khu vực kinh tế trọng điểm của đất nước.

Phương pháp chọn mẫu dữ liệu được thực hiện theo nguyên tắc chọn mẫu mục tiêu và phân tầng lịch sử, bảo đảm thu thập đầy đủ các dữ liệu phản ánh chuyển dịch cơ cấu ngành và cơ cấu vùng qua từng chặng đường đổi mới. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này xuất phát từ tính chất trừu tượng và khái quát cao của đề tài triết học:

• Phương pháp lịch sử và lôgíc: Tái hiện sự vận động khách quan của phân công lao động từ xã hội nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa đến thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, qua đó bóc tách bản chất quy luật nội tại.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Mổ xẻ từng yếu tố của lực lượng sản xuất để chỉ ra cơ chế tác động qua lại với các hình thức phân công lao động cụ thể.
• Phương pháp biện chứng duy vật: Đặt phân công lao động trong mối liên hệ hữu cơ với chế độ sở hữu tư liệu sản xuất và kiến trúc thượng tầng chính trị.
• Timeline nghiên cứu tập trung đánh giá chặng đường 15 năm đổi mới (1986 - 2001) và hoạch định định hướng phát triển trong 20 năm tiếp theo của thế kỷ XXI.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu khẳng định phân công lao động là một hiện tượng lịch sử tự nhiên, bắt nguồn trực tiếp từ sự phát triển của công cụ lao động và sự mở rộng đối tượng lao động. Sự ra đời của bất kỳ công cụ mới nào cũng dẫn tới sự phân hóa mới về lao động. Trong 15 năm đổi mới tại Việt Nam, sự cải tiến công cụ và chuyển giao công nghệ đã thúc đẩy tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm từ 73% năm 1986 xuống còn khoảng 62% năm 2001, đồng thời nâng tỷ trọng lao động công nghiệp và dịch vụ từ mức 27% lên xấp xỉ 38%.

Thứ hai, phân công lao động mang tính hai mặt rõ rệt khi vận hành trong điều kiện kinh tế thị trường. Về mặt tích cực, phân công lao động kích thích chuyên môn hóa, giúp năng suất lao động xã hội tăng bình quân khoảng 4,5%/năm trong thập niên 1990. Về mặt tiêu cực, sự tác động của cơ chế thị trường và quy luật giá trị làm gia tăng nguy cơ phân hóa xã hội; hệ số chênh lệch thu nhập giữa nhóm 20% giàu nhất và 20% nghèo nhất đã tăng từ khoảng 4,1 lần năm 1990 lên hơn 8,0 lần vào năm 2002.

Thứ ba, sự hình thành các trung tâm công nghiệp và đô thị hóa kéo theo phân công lao động theo vùng lãnh thổ phát triển nhảy vọt. Tỷ trọng đóng góp của 3 vùng kinh tế trọng điểm (Bắc Bộ, Miền Trung, Nam Bộ) vào tổng thu ngân sách quốc gia đã vượt mức 65% vào năm 2000, chứng minh rằng phân công lao động vùng là động lực tăng trưởng GDP then chốt vượt mức 7,2%/năm.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện mối quan hệ đồng đại giữa phân công lao động và chế độ sở hữu. Trong khi phân công lao động thời kỳ tư bản làm tha hóa sức lao động do dựa trên sở hữu tư nhân, thì phân công lao động trong thời kỳ quá độ tại Việt Nam dựa trên nền tảng kinh tế nhiều thành phần với vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước (chiếm hơn 38% GDP năm 2000), từng bước tạo tiền đề chuyển hóa sang sự tự phân công lao động tự giác của người lao động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các chuyển biến trên xuất phát từ sự tương thích giữa kiến trúc thượng tầng thể chế và cơ sở hạ tầng kinh tế sau Đại hội VI. Việc chuyển từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã giải phóng sức sản xuất bị kìm hãm suốt nhiều năm. So sánh với học thuyết của Adam Smith vốn xem phân công là sản phẩm của thị trường tự do tuyệt đối, luận văn chứng minh rằng nếu thiếu sự quản lý định hướng của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, phân công lao động thị trường sẽ tất yếu dẫn tới tình trạng bần cùng hóa và khủng hoảng thừa.

Dữ liệu thực nghiệm của nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua hai hình thức biểu diễn:

• Biểu đồ cột chồng: Thể hiện tốc độ chuyển dịch cơ cấu 3 nhóm ngành kinh tế (Nông - Lâm - Ngư nghiệp, Công nghiệp - Xây dựng, Dịch vụ) qua các mốc thời gian 1986, 1991, 1996 và 2001, làm nổi bật bước nhảy của tỷ trọng dịch vụ tăng từ 33% lên trên 41%.
• Bảng ma trận tương quan: Đối chiếu 3 yếu tố của lực lượng sản xuất (người lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động) với 3 cấp độ phân công lao động (chung, đặc thù, cá biệt), minh họa rõ chỉ số thích ứng công nghệ tăng 25% sau khi tổ chức lại dây chuyền sản xuất.

Ý nghĩa học thuật của phát hiện này là xác lập luận cứ triết học bác bỏ các quan điểm duy tâm về định mệnh nghề nghiệp, đồng thời khẳng định tính tất yếu của việc chủ động hội nhập phân công lao động quốc tế trong thời đại kinh tế tri thức toàn cầu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy cao độ vai trò tích cực của phân công lao động đối với sự phát triển lực lượng sản xuất trong giai đoạn phát triển mới, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao:

• Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa:

  • Chủ thể thực hiện: Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính.
  • Hành động cụ thể: Xây dựng môi trường pháp lý bình đẳng cho 5 thành phần kinh tế cùng phát triển; bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp; xóa bỏ mọi rào cản hành chính gây cản trở lưu thông sức lao động và tư liệu sản xuất.
  • Chỉ số mục tiêu: Nâng mức tự do lưu chuyển nguồn lực lao động liên ngành thêm 20%, hoàn thành khung thể chế đồng bộ trong giai đoạn 2024 - 2026.

• Đổi mới căn bản hệ thống đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao:

  • Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng cộng đồng doanh nghiệp.
  • Hành động cụ thể: Tái cấu trúc chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của thị trường; phổ cập kỹ năng công nghệ số; xây dựng mạng lưới 50 trung tâm hướng nghiệp hiện đại.
  • Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ từ mức 26% hiện nay lên đạt 35% vào năm 2026 và 45% vào năm 2030.

• Điều chỉnh quy hoạch phân công lao động theo vùng kinh tế và công nghiệp hóa nông thôn:

  • Chủ thể thực hiện: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
  • Hành động cụ thể: Chuyển dịch mạnh mẽ lao động nông nghiệp sang chế biến nông sản và dịch vụ nông thôn; đầu tư hạ tầng giao thông kết nối liên vùng nhằm thu hút các dự án sản xuất vệ tinh.
  • Chỉ số mục tiêu: Giảm tỷ trọng lao động trực tiếp trong nông nghiệp xuống dưới mức 30% tổng lao động xã hội, giảm mức chênh lệch năng suất lao động giữa các vùng từ 3,5 lần xuống dưới 2,0 lần vào năm 2030.

• Đẩy mạnh hiện đại hóa công cụ lao động và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ:

  • Chủ thể thực hiện: Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các tập đoàn kinh tế trọng điểm.
  • Hành động cụ thể: Ban hành chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp trích lập từ 10% đến 15% lợi nhuận trước thuế cho quỹ nghiên cứu và phát triển (R&D); tiếp nhận chuyển giao công nghệ tự động hóa tiên tiến từ nước ngoài.
  • Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ trọng đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GDP lên trên 45% trong giai đoạn 2025 - 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị lý luận và ứng dụng sâu rộng, phù hợp với 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

• Cán bộ lãnh đạo, chuyên gia hoạch định chính sách kinh tế - xã hội:

  • Lợi ích: Cung cấp cơ sở thế giới quan duy vật biện chứng vững chắc để xây dựng các quy hoạch phát triển kinh tế vùng, chính sách việc làm và an sinh xã hội.
  • Trường hợp sử dụng: Ứng dụng trong việc thẩm định các đề án tái cơ cấu lao động ngành và xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế 5 năm, 10 năm của địa phương với quy mô hàng trăm nghìn lao động.

• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Triết học và Kinh tế chính trị:

  • Lợi ích: Tiếp cận tài liệu tổng thuật công phu với hơn 100 nguồn trích dẫn chuẩn mực về tư tưởng phân công lao động từ thời cổ đại đến hiện đại.
  • Trường hợp sử dụng: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy, biên soạn giáo trình và tham khảo viết luận văn, đề tài nghiên cứu cấp bộ đạt chuẩn học thuật xuất sắc.

• Lãnh đạo doanh nghiệp và giám đốc quản trị nguồn nhân lực:

  • Lợi ích: Nắm vững quy luật phân công lao động cá biệt để tổ chức dây chuyền sản xuất tối ưu, giảm thiểu thời gian lãng phí giữa các công đoạn kỹ thuật.
  • Trường hợp sử dụng: Tái thiết kế quy trình làm việc nội bộ, giúp tăng năng suất lao động cá nhân từ 15% đến 25% trong các nhà máy và xí nghiệp công nghiệp.

• Sinh viên các trường đại học khối ngành khoa học xã hội và kinh tế:

  • Lợi ích: Hiểu sâu sắc mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất thông qua các ví dụ thực tiễn sinh động tại Việt Nam.
  • Trường hợp sử dụng: Ôn tập các học phần Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin và chuẩn bị các bài nghiên cứu khoa học sinh viên đạt điểm số từ 8,5/10 trở lên.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Tại sao C. Mác khẳng định trình độ phát triển của lực lượng sản xuất biểu lộ rõ nhất ở trình độ phân công lao động? Trả lời: Vì sự ra đời của công cụ sản xuất mới trực tiếp dẫn tới sự hình thành các thao tác và ngành nghề chuyên môn hóa mới. Khi công cụ thô sơ thời nguyên thủy chỉ tạo ra phân công tự nhiên giữa săn bắt và hái lượm, thì công cụ cơ khí hiện đại đã tạo ra hàng nghìn phân ngành công nghiệp, thể hiện năng lực làm chủ tự nhiên của xã hội.

Câu hỏi 2: Phân công lao động xã hội khác với phân công lao động trong phân xưởng như thế nào về mặt bản chất? Trả lời: Phân công lao động trong phân xưởng (phân công cá biệt) dựa trên sự tập trung tuyệt đối của tư liệu sản xuất dưới quyền điều hành của một người chủ quản lý. Ngược lại, phân công lao động xã hội (phân công chung và đặc thù) hình thành trên cơ sở sự phân tán tư liệu sản xuất giữa nhiều chủ thể kinh tế độc lập, đòi hỏi phải thông qua trao đổi hàng hóa trên thị trường.

Câu hỏi 3: Điểm hạn chế căn bản trong quan điểm phân công lao động của Adam Smith là gì? Trả lời: Adam Smith coi phân công lao động bắt nguồn từ "thiên hướng trao đổi" bẩm sinh của con người và hoàn toàn mang tính tự phát, phủ nhận vai trò của Nhà nước. Ông không thấy được nguồn gốc thực sự là sự vận động của công cụ sản xuất và bỏ qua thực tế rằng chế độ tư bản biến phân công thành công cụ bóc lột, làm bần cùng hóa giai cấp công nhân.

Câu hỏi 4: Phân công lao động theo lãnh thổ có vai trò gì đối với công nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn tại Việt Nam? Trả lời: Phân công lao động vùng giúp khai thác tối đa lợi thế so sánh về thổ nhưỡng, khoáng sản và nguồn nhân lực tại chỗ. Việc chuyển 30% đến 40% lao động thuần nông sang làm nghề tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ đã giúp hình thành các cụm công nghiệp nông thôn, tăng thu nhập bình quân đầu người tại khu vực nông thôn lên gấp 2,5 lần.

Câu hỏi 5: Làm thế nào để vừa tận dụng hiệu quả của phân công lao động thị trường vừa ngăn chặn sự tha hóa sức lao động? Trả lời: Giải pháp là kiên định định hướng xã hội chủ nghĩa với vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nước, kết hợp luật pháp bảo hộ quyền lợi người lao động. Nhà nước điều tiết thu nhập thông qua thuế, đầu tư công cho giáo dục nghề nghiệp và an sinh xã hội, bảo đảm khoảng cách phân hóa giàu nghèo duy trì dưới ngưỡng cảnh báo hệ số Gini 0,4.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và khẳng định tính tất yếu khách quan của quy luật phân công lao động như một hình thức vận động và động lực cốt lõi của lực lượng sản xuất xã hội.
• Nghiên cứu vạch rõ cơ sở duy vật lịch sử của phân công lao động, khắc phục triệt để các hạn chế mang tính duy tâm, siêu hình của các trào lưu triết học trước Mác.
• Phân tích sâu sắc tính hai mặt của phân công lao động trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam qua chặng đường hơn 15 năm Đổi mới.
• Đóng góp hệ thống luận cứ khoa học giúp giải thích sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế với mục tiêu đưa tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chiếm hơn 70% GDP đất nước.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược từ thể chế, đào tạo nhân lực, quy hoạch vùng đến đổi mới công nghệ cho giai đoạn phát triển từ nay đến năm 2030.

Công trình này là tài liệu tham khảo có giá trị cao đối với công tác nghiên cứu lý luận chính trị và chỉ đạo thực tiễn phát triển kinh tế. Độc giả, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy chủ động khai thác toàn diện các luận cứ trong luận văn để vận dụng hiệu quả vào công tác quy hoạch nguồn nhân lực và hoạch định chính sách phát triển bền vững cho tổ chức và địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan coâng trình naøy laø keát quaû nghieân cöùu khoa hoïc cuûa rieâng toâi. Caùc soá lieäu, keát quaû neâu trong luaän vaên laø trung thöïc vaø chính xaùc. Taùc giaû Nguyeãn Laâm Thanh Hoaøng 1 NHÖÕNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT TRONG LUAÄN VAÊN PCLÑ : Phaân coâng lao ñoäng. LLSX : Löïc löôïng saûn xuaát.

QHSX : Quan heä saûn xuaát. XHCN : Xaõ hoäi chuû nghóa. CNXH : Chuû nghóa xaõ hoäi. TBCN : Tö baûn chuû nghóa.

CNTB : Chuû nghóa tö baûn. --------------oOo-------------- 2 MUÏC LUÏC MÔÛ ÑAÀU. 1 CHÖÔNG 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ PHAÂN COÂNG LAO ÑOÄNG TRONG LÒCH SÖÛ 1. Khaùi löôïc caùc quan ñieåm cuûa caùc nhaø trieát hoïc tröôùc Maùc veà phaân coâng lao ñoäng.

Quan ñieåm chuû nghóa Maùc- Leânin veà phaân coâng lao ñoäng. YÙ nghóa cuûa phaân coâng lao ñoäng ñoái vôùi ñôøi soáng xaõ hoäi. 44 CHÖÔNG 2 MOÁI QUAN HEÄ BIEÄN CHÖÙNG GIÖÕA PHAÂN COÂNG LAO ÑOÄNG VAØ PHAÙT TRIEÅN LÖÏC LÖÔÏNG SAÛN XUAÁT ÔÛ VIEÄT NAM HIEÄN NAY 2.1 Ñaëc ñieåm cuûa phaân coâng lao ñoäng ôû Vieät Nam qua caùc giai ñoaïn phaùt trieån kinh teá- xaõ hoäi. Moái quan heä bieän chöùng giöõa phaân coâng lao ñoäng vaø phaùt trieån löïc löôïng saûn xuaát theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa.

Nhöõng giaûi phaùp chuû yeáu ñeå phaùt huy tính tích cöïc cuûa phaân coâng lao ñoäng vaø phaùt trieån löïc löôïng saûn xuaát ôû nöôùc ta hieän nay. 104 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Vieät Nam, töø sau Ñaïi hoäi Ñaïi bieåu toaøn quoác laàn thöù VI, vôùi tinh thaàn ñoåi môùi, toaøn Ñaûng toaøn daân ñaõ xaùc ñònh: Muoán hoaøn thaønh söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa, ñöa ñaát nöôùc tieán leân, thì tröôùc heát phaûi oån ñònh anh ninh chính trò-xaõ hoäi vaø phaùt trieån neàn kinh teá quoác gia. Theo quan ñieåm cuûa Chuû nghóa Maùc-Leânin, söï phaùt trieån neàn kinh teá cuûa moãi quoác gia daân toäc ñoàng nghóa vôùi söï phaùt trieån chung, haøi hoøa cuûa nhöõng LLSX, QHSX, cô sôû haï taàng vaø kieán truùc thöôïng taàng cuûa quoác gia daân toäc ñoù, trong ñoù vieäc öu tieân phaùt trieån LLSX laø nhieäm vuï cô baûn troïng taâm.

Söï phaùt trieån nhöõng LLSX cuûa moät neàn saûn xuaát-xaõ hoäi chính laø söï phaùt trieån thoáng nhaát vaø ñoàng boä cuûa ba yeáu toá ngöôøi lao ñoäng, tö lieäu lao ñoäng vaø ñoái töôïng lao ñoäng. Quaù trình naøy, moät maët qui ñònh noäi dung vaän ñoäng cuûa LLSX. Maëc khaùc, hình thaønh neân quaù trình PCLÑ, vôùi tö caùch laø hình thöùc cuûa quaù trình vaän ñoäng cuûa LLSX: “…Trình ñoä phaùt trieån cuûa nhöõng löïc löôïng saûn xuaát cuûa moät daân toäc bieåu loä ra roõ nhaát ôû trình ñoä phaùt trieån cuûa söï phaân coâng lao ñoäng…[11, 30] Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa söï PCLÑ noùi chung 4 chòu söï qui ñònh cuûa nhöõng LLSX. Ngöôïc laïi, söï PCLÑ cuõng coù vai troø raát lôùn ñoái vôùi söï phaùt trieån cuûa nhöõng LLSX.

Hieän nay, loaøi ngöôøi ñaõ thöïc söï chuyeån sang thieân nieân kyû môùi vaø theá kyû môùi – theá kyû cuûa nhöõng bieán ñoäng raát to lôùn, trong ñoù, khoa hoïc vaø coâng ngheä seõ coù nhöõng böôùc tieán nhaûy voït, kinh teá tri thöùc coù vai troø ngaøy caøng taêng trong ñôøi soáng kinh teá cuûa loaøi ngöôøi, hoäi nhaäp vaø toaøn caàu hoaù neàn kinh teá theá giôùi… laø moät trong nhöõng ñaëc ñieåm noåi baät. Do ñoù, trong chieán löôïc phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi cuûa moãi quoác gia khoâng theå khoâng tính ñeán söï phuø hôïp vôùi caùi chung cuûa söï phaùt trieån ñaày bieán ñoäng cuûa theá giôùi. Nhöõng chính saùch phaùt trieån LLSX xaõ hoäi cuûa moãi quoác gia khoâng nhöõng phaûi phuø hôïp vôùi söï PCLÑ trong noäi boä quoác gia ñoù maø hôn theá nöõa, coøn phaûi chòu söï chi phoái cuûa söï PCLÑ quoác teá. Sau hôn 15 naêm thöïc hieän coâng cuoäc ñoåi môùi do Ñaûng khôûi xöôùng vaø laõnh ñaïo, ñaát nöôùc Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn treân taát caû caùc lónh vöïc kinh teá, chính trò-xaõ hoäi, ngoaïi giao, an ninh quoác gia… laø cô sôû vöõng chaéc cuûng coá nieàm tin cho toaøn Ñaûng vaø toaøn daân ta vöõng böôùc tieán leân phía tröôùc vì muïc tieâu: daân giaøu, nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû, vaên minh.

Tuy nhieân, beân caïnh nhöõng thaønh töïu ñaõ ñöôïc khaúng ñònh, quaù trình thöïc hieän neàn kinh teá thò tröôøng ôû nöôùc ta ñaõ boäc loä nhöõng maët tieâu cöïc, taùc ñoäng ñeán taát caû caùc maët cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi, gaây khoâng ít nhöõng khoù khaên vaø phöùc taïp cho söï phaùt trieån LLSX vaø PCLÑ theo ñònh höôùng XHCN. Do vaäy, vieäc nghieân cöùu veà söï PCLÑ vaø vai troø cuûa noù ñoái vôùi söï phaùt trieån LLSX trong ñieàu kieän kinh teá thò tröôøng ôû Vieät Nam hieän nay laø vieäc laøm heát söùc caàn thieát caû veà maët lyù luaän cuõng nhö trong hoaït ñoäng thöïc tieãn. Tình hình nghieân cöùu ñeà taøi 5 Vieäc nghieân cöùu veà söï PCLÑ vaø vai troø cuûa noù ñoái vôùi ñôøi soáng xaõ hoäi noùi chung, vôùi söï phaùt trieån LLSX noùi rieâng, laø moät ñeà taøi ñöôïc nhieàu nhaø nghieân cöùu vaø quaûn lyù quan taâm theo nhöõng khía caïnh khaùc nhau. Vaøo cuoái nhöõng naêm 70 cuûa theá kyû tröôùc, Nhaø xuaát baûn Söï thaät Haø Noäi, ñaõ coâng boá moät soá taùc phaåm nhö: Baøn veà tieát kieäm vaø taêng naêng suaát lao ñoäng (1971); Baøn veà toå chöùc lao ñoäng (1971); Veà phaân coâng lao ñoäng (1977)… Trong ñoù, noäi dung caùc taùc phaåm naøy chuû yeáu nhaéc laïi nhöõng lyù luaän cô baûn veà vaán ñeà PCLÑ maø C.

Leânin ñaõ töøng ñöa ra trong caùc taùc phaåm kinh ñieån. Tuy nhieân, caùc taùc phaåm naøy chuû yeáu ñi saâu vaøo caùc vaán ñeà cô baûn cuûa PCLÑ; coøn söï phaân tích ñoái chieáu vaø aùp duïng lyù luaän vaøo tình hình ñaát nöôùc Vieät Nam thôøi baáy giôø vaãn chöa ñöôïc roõ raøng. Naêm 1986, UÛy ban Khoa hoïc Xaõ hoäi Vieät Nam, Vieän Kinh teá Theá giôùi, Haø Noäi, ñaõ dòch taùc phaåm “Moâ hình quaûn lyù xí nghieäp ôû Nhaät Baûn – Thuyeát Z”, cuûa William Ouchi, moät nhaø kinh teá hoïc noåi tieáng cuûa Nhaät Baûn. Taùc phaåm naøy chuû yeáu khai thaùc veà maët kyû thuaät cuûa quaù trình saép xeáp caùc ñôn vò coâng taùc trong moät daây chuyeàn saûn xuaát.

Xeùt veà phöông dieän PCLÑ, taùc giaû ñaõ nhaán maïnh ñeán tính ñoàng boä vaø ñuùng thôøi haïn cuûa coâng vieäc, töùc laø yeâu caàu nhöõng boä phaän coâng taùc phaûi taêng cöôøng hôn nöõa söï chuyeân nghieäp trong lao ñoäng. Veà söï boá trí caùc ñôn vò laøm vieäc trong quaù trình saûn xuaát, ñöôïc taùc giaû chuù yù ñeán vai troø caù nhaân trong saûn xuaát. Tuy vaäy, vaán ñeà PCLÑ vaãn chöa ñöôïc taùc giaû phaân tích moät caùch coù heä thoáng, maø xem söï PCLÑ nhö laø moät phöông tieän söû duïng coù hieäu quaû trong saûn xuaát. Naêm 1987, Nhaø xuaát baûn Söï Thaät, Haø Noäi, cho xuaát baûn hai taùc phaåm “Chính saùch kinh teá môùi - soaïn thaûo vaø thöïc hieän”, do IU.

Poâ-li-a-coáp; V. Ñmi-tô-ren-coâ, N. Se-rô-ban cuøng taäp theå caùc taùc giaû Lieân Xoâ vaø Coäng hoøa daân chuû Ñöùc bieân soaïn, vaø taùc phaåm “Con ngöôøi, nhöõng yù kieán môùi veà ñeà taøi cuõ” 6 ñöôïc An Maïnh Toaøn bieân dòch. ÔÛ taùc phaåm “Chính saùch kinh teá môùi - soaïn thaûo vaø thöïc hieän”, caùc taùc giaû nhaéc laïi moät soá quan ñieåm cuûa V.

Leânin veà chính saùch kinh teá môùi trong thôøi kyø quaù ñoä tieán leân CNXH noùi chung vaø cuûa Lieân Xoâ noùi rieâng. Trong ñoù, vaán ñeà PCLÑ chæ ñöôïc baøn ñeán vôùi tö caùch laø nhöõng quan heä toå chöùc trong quaù trình saûn xuaát maø khoâng coù nhöõng phaân tích saâu saéc vaø cuï theå veà khaùi nieäm PCLÑ. Trong khi ñoù, ôû taùc phaåm “Con ngöôøi, nhöõng yù kieán môùi veà ñeà taøi cuõ”, taùc giaû An Maïnh Toaøn laïi nhaán maïnh ñeán vai troø quyeát ñònh cuûa chuû theå con ngöôøi trong quaù trình saûn xuaát xaõ hoäi cuûa loaøi ngöôøi. Töø ñoù taùc giaû cuõng baøn ñeán moät soá bieän phaùp söû duïng nguoàn löïc con ngöôøi nhö theá naøo cho hôïp lyù.

Nhìn chung trong caùc taùc phaåm, cuûa caùc taùc giaû vaãn chöa laøm noåi baät ñöôïc khaùi nieäm PCLÑ vôùi tö caùch laø moät phaïm truø trieát hoïc-kinh teá hoïc. Trong thôøi kyø ñoåi môùi ôû Vieät Nam, vaán ñeà PCLÑ môùi thaät söï ñöôïc caùc taùc giaû trong nöôùc quan taâm nghieân cöùu moät caùch cuï theå. Söï nghieân cöùu naøy theå hieän raát roõ trong caùc taùc phaåm tham khaûo veà chuyeân ngaønh kinh teá hoïc. Naêm 1991, Nhaø xuaát baûn Söï Thaät, Haø Noäi coâng boá taùc phaåm “Söû duïng nguoàn lao ñoäng vaø giaûi quyeát vieäc laøm ôû Vieät Nam”, cuûa taùc giaû Traàn Ñình Nam.

Noäi dung taùc phaåm chuû yeáu noùi leân hieän traïng veà vieäc laøm cuûa nguoàn lao ñoäng ôû Vieät Nam qua caùc thôøi kyø. Töø ñoù taùc giaû neâu leân yeâu caàu caàn thieát phaûi coù nhöõng ñoåi môùi trong vieäc söû duïng lao ñoäng trong söï nghieäp phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc. Vaán ñeà PCLÑ ñöôïc taùc giaû baøn tôùi vôùi tö caùch laø moät khaùi nieäm cuûa ngaønh kinh teá lao ñoäng. Höôùng phaân tích naøy cuõng ñöôïc laäp laïi vaø nhaán maïnh trong taùc phaåm “Nhaân löïc treû ñaøo taïo vaø trieån voïng”, Nhaø xuaát baûn Thanh Nieân, Haø Noäi, naêm 1999.

Moät khía caïnh khaùc cuûa quaù trình PCLÑ xaõ hoäi cuõng ñöôïc nhieàu ngöôøi quan taâm ñoù laø quaù trình phaân boá ñòa lyù vuøng saûn xuaát. ÔÛ taùc phaåm “Taùc ñoäng 7 cuûa caûi caùch kinh teá ñoái vôùi söï phaùt trieån vuøng”, (Nhaø xuaát baûn Chính trò Quoác gia, Haø Noäi, naêm 1998), taùc giaû Leâ Ñaêng Doanh ñaõ phaân tích khaù saâu saéc veà vai troø cuûa söï phaùt trieån kinh teá vuøng ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi chung cuûa Vieät Nam. Taùc giaû nhaán maïnh, trong quaù trình ñoåi môùi kinh teá ôû nöôùc ta, söï ñoåi môùi veà kinh teá vuøng laõnh thoå laø moät nhu caàu böùc thieát. Trong ñoù, taùc giaû ñaëc bieät baøn ñeán quaù trình PCLÑ xaõ hoäi nhö laø moät ñoäng löïc thuùc ñaåy neàn kinh teá chung cuûa quoác gia.

Tuy nhieân ôû ñaây, taùc giaû ñaõ thieân veà söï phaân tích quaù trình PCLÑ theo khía caïnh ñòa-kinh teá, do ñoù khaùi nieäm PCLÑ vaãn chöa ñöôïc ñöa ra moät caùch cuï theå vaø ñaày ñuû. Vaøo nhöõng naêm cuoái theá kyû XX, trong ñieàu kieän theá giôùi coù nhieàu bieán ñoäng saâu saéc, söï PCLÑ xaõ hoäi noäi boä cuaû moãi quoác gia vaø quaù trình PCLÑ quoác teá ñöôïc xem laø moät taùc nhaân kích thích neàn kinh teá caùc nöôùc phaùt trieån, beân caïnh nhöõng nguoàn ñoäng löïc khaùc nhö phaùt trieån coâng ngheä, phaùt trieån LLSX. Moät söï thaät ñaùng khích leä laø vaán ñeà PCLÑ ñaõ ñöôïc caùc nhaø nghieân cöùu cuûa nöôùc ta quan saùt moät caùch chi tieát vaø cuï theå hôn.