Luận văn nghiên cứu thực trạng ô nhiễm trứng giun tròn oesophagostomum spp triệu chứng bệnh tích của lợn mắc bệnh tại huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên và dùng thuốc điều trị

Nghiên cứu ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp và triệu chứng bệnh lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên cùng phương pháp điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Lý Văn Bằng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Diệu Thùy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Oesophagostomum Spp. Ở Lợn Tại Huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh học của Oesophagostomum
• 2.3. Vị trí của oesophagostomum trong hệ thống phân loại động vật học
• 2.4. Đặc điểm hình thái và cấu tạo Oesophagostomum ký sinh ở lợn
• 2.5. Vòng đời của Oesophagostomum spp.
• 2.6. Sự phát triển và sức đề kháng của trứng Oesophagostomum spp. ở ngoại cảnh
• 2.7. Khả năng sống của ấu trùng cảm nhiễm ở ngoại cảnh
• 2.8. Bệnh do Oesophagostomum spp. gây ra ở lợn
• 2.9. Đặc điểm dịch tễ học bệnh do Oesophagostomum
• 2.10. Cơ chế sinh bệnh của bệnh do Oesophagostomum spp. gây ra ở lợn
• 2.11. Triệu chứng và bệnh tích bệnh do Oesophagostomum spp. gây ra ở lợn
• 2.12. Chẩn đoán bệnh Oesophagostomum spp.
• 2.13. Phòng, trị Oesophagostomosis cho lợn
• 2.14. Tình hình nghiên cứu Oesophagostomosis ở lợn
• 2.14.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.14.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Thực trạng phòng chống bệnh giun sán cho lợn ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 3.5. Nghiên cứu tỷ lệ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn tại huyện Đồng Hỷ
• 3.6. Nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn
• 3.7. Nghiên cứu một số triệu chứng lâm sàng, bệnh tích của lợn bị Oesophagostomosis huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên
• 3.8. Nghiên cứu biện pháp phòng trị Oesophagostomosis cho lợn
• 3.9. Phương pháp nghiên cứu
• 3.9.1. Bố trí, thu thập và phương pháp xét nghiệm mẫu
• 3.9.2. Phương pháp xác định độ an toàn và hiệu lực của thuốc trị Oesophagostomum
• 3.9.3. Phương pháp thử nghiệm các biện pháp phòng bệnh giun tròn Oesophagostomum spp. cho lợn trên thực địa
• 3.9.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng phòng chống bệnh giun sán cho lợn ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn tại huyện Đồng Hỷ
• 4.2.1. Tỉ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. theo tuổi lợn
• 4.3. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. ở môi trường chăn nuôi lợn
• 4.3.1. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong thức ăn của lợn
• 4.3.2. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong nước uống của lợn
• 4.4. Nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích của lợn mắc Oesophagostomosis
• 4.4.1. Triệu chứng lâm sàng của Oesophagostomosis ở lợn mắc Oesophagostomosis
• 4.4.2. Bệnh tích đại thể của Oesophagostomosis ở lợn gây nhiễm thực nghiệm
• 4.5. Độ an toàn của một số thuốc tẩy trong điều trị bệnh giun tròn Oesophagostomum spp.
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Ở Lợn

Nghiên cứu về ô nhiễm trứng giun tròn ở lợn là một vấn đề quan trọng trong ngành chăn nuôi. Bệnh do Oesophagostomum spp. gây ra ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và năng suất của lợn. Đặc biệt, tại các vùng chăn nuôi lợn trọng điểm như huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên, việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh này càng trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng ô nhiễm trứng giun tròn, xác định các yếu tố nguy cơ và đề xuất các biện pháp phòng trị hiệu quả. Mục tiêu là giảm thiểu tác động tiêu cực của bệnh giun tròn đến ngành chăn nuôi lợn tại địa phương. Theo nghiên cứu của Lý Văn Bằng (2015), bệnh giun tròn gây ra nhiều triệu chứng và bệnh tích ở lợn, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng thịt. Việc sử dụng thuốc điều trị cũng được nghiên cứu để tìm ra phương pháp hiệu quả nhất.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Ký Sinh Trùng Ở Lợn

Nghiên cứu ký sinh trùng ở lợn có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe vật nuôi và đảm bảo an toàn thực phẩm. Các bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh do Oesophagostomum spp., gây ra nhiều thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về vòng đời, đặc điểm sinh học của ký sinh trùng giúp xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng về tình hình nhiễm giun tròn ở lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên, từ đó đề xuất các giải pháp can thiệp phù hợp.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về Giun Tròn Ở Lợn

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá thực trạng ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc khảo sát tỷ lệ nhiễm, cường độ nhiễm, các yếu tố môi trường liên quan và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trị hiện tại. Nghiên cứu cũng tập trung vào việc xác định các triệu chứng lâm sàng và bệnh tích do Oesophagostomum spp. gây ra, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh.

II. Thách Thức Tình Hình Nhiễm Giun Tròn Tại Đồng Hỷ TN

Tình hình nhiễm giun tròn ở lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên đang đặt ra nhiều thách thức cho ngành chăn nuôi địa phương. Tỷ lệ nhiễm cao, đặc biệt là Oesophagostomum spp., gây ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của lợn. Các yếu tố như điều kiện vệ sinh kém, phương pháp chăn nuôi chưa hợp lý và việc sử dụng thuốc không đúng cách góp phần làm gia tăng tình trạng ô nhiễm trứng giun tròn. Việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, người chăn nuôi và các nhà khoa học. Theo Lý Văn Bằng (2015), việc phòng chống bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. chưa được quan tâm đúng mức.

2.1. Yếu Tố Nguy Cơ Gây Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Ở Lợn

Nhiều yếu tố nguy cơ góp phần vào tình trạng ô nhiễm trứng giun tròn ở lợn. Điều kiện vệ sinh chuồng trại kém, mật độ chăn nuôi cao, thiếu hệ thống xử lý chất thải hiệu quả là những yếu tố hàng đầu. Ngoài ra, việc sử dụng thức ăn và nước uống không đảm bảo vệ sinh, thiếu kiến thức về phòng bệnh của người chăn nuôi cũng làm gia tăng nguy cơ nhiễm giun tròn. Cần có các biện pháp can thiệp đồng bộ để giảm thiểu các yếu tố nguy cơ này.

2.2. Ảnh Hưởng Của Giun Tròn Đến Sức Khỏe Và Năng Suất Lợn

Ảnh hưởng của giun tròn đến sức khỏe lợn là rất lớn. Lợn nhiễm giun thường gầy yếu, chậm lớn, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và dễ mắc các bệnh khác. Oesophagostomum spp. gây ra các tổn thương ở ruột, làm giảm hiệu quả tiêu hóa và hấp thu thức ăn. Ngoài ra, bệnh còn gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, viêm ruột và suy giảm miễn dịch, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng thịt lợn.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Và Nghiên Cứu Dịch Tễ Học Giun

Để kiểm soát hiệu quả bệnh do Oesophagostomum spp., việc chẩn đoán nhiễm giun tròn ở lợn sớm và chính xác là rất quan trọng. Các phương pháp chẩn đoán bao gồm xét nghiệm phân để tìm trứng giun, khám nghiệm tử thi để xác định bệnh tích và sử dụng các kỹ thuật sinh học phân tử để xác định loài giun. Nghiên cứu dịch tễ học giun tròn ở lợn giúp xác định tỷ lệ nhiễm, phân bố địa lý và các yếu tố nguy cơ liên quan, từ đó xây dựng các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát phù hợp. Theo Lý Văn Bằng (2015), nghiên cứu này tập trung vào việc xác định tỷ lệ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn tại huyện Đồng Hỷ.

3.1. Các Phương Pháp Xét Nghiệm Phân Tìm Trứng Giun Tròn

Xét nghiệm phân là phương pháp phổ biến để chẩn đoán nhiễm giun tròn ở lợn. Các kỹ thuật như phương pháp lắng cặn, phương pháp nổi và phương pháp McMaster được sử dụng để tìm và định lượng trứng giun trong mẫu phân. Kết quả xét nghiệm giúp xác định tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm, từ đó đánh giá mức độ ô nhiễm trứng giun tròn trong đàn lợn.

3.2. Nghiên Cứu Dịch Tễ Học Về Tỷ Lệ Nhiễm Oesophagostomum spp.

Nghiên cứu dịch tễ học đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu rõ về sự lây lan và phân bố của Oesophagostomum spp. trong đàn lợn. Nghiên cứu này giúp xác định các yếu tố nguy cơ, như điều kiện chăn nuôi, tuổi lợn và vùng địa lý, ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp., từ đó đề xuất các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả.

IV. Giải Pháp Phòng Chống Và Điều Trị Giun Tròn Hiệu Quả

Để giảm thiểu tác động của Oesophagostomum spp., cần có các biện pháp phòng chống giun tròn ở lợn hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, quản lý chất thải, sử dụng thức ăn và nước uống sạch, tẩy giun định kỳ và sử dụng thuốc điều trị khi cần thiết. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị đồng bộ giúp giảm thiểu tỷ lệ nhiễm giun tròn và cải thiện sức khỏe của đàn lợn. Theo Lý Văn Bằng (2015), nghiên cứu này cũng tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các loại thuốc điều trị Oesophagostomum spp..

4.1. Biện Pháp Vệ Sinh Chuồng Trại Để Kiểm Soát Giun

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng trong việc kiểm soát giun tròn ở lợn. Cần thường xuyên dọn dẹp, khử trùng chuồng trại, loại bỏ chất thải và đảm bảo thông thoáng. Sử dụng các chất khử trùng phù hợp giúp tiêu diệt trứng và ấu trùng giun, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm trứng giun tròn trong môi trường chăn nuôi.

4.2. Sử Dụng Thuốc Tẩy Giun Định Kỳ Cho Lợn Con Và Lợn Lớn

Tẩy giun định kỳ là biện pháp quan trọng để điều trị giun tròn ở lợn. Cần lựa chọn các loại thuốc tẩy giun có hiệu quả và an toàn, tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và bác sĩ thú y. Lịch tẩy giun nên được xây dựng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn, từ lợn con đến lợn lớn.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Tỷ Lệ Nhiễm Và Biện Pháp Can Thiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên vẫn còn cao. Các biện pháp can thiệp như cải thiện vệ sinh chuồng trại, tẩy giun định kỳ và sử dụng thuốc điều trị đã mang lại hiệu quả nhất định, nhưng cần được thực hiện đồng bộ và thường xuyên hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về phòng bệnh và sử dụng thuốc đúng cách là rất quan trọng. Theo Lý Văn Bằng (2015), nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn nuôi cách phòng trị bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Biện Pháp Phòng Trị Hiện Tại

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trị hiện tại, bao gồm vệ sinh chuồng trại, tẩy giun định kỳ và sử dụng thuốc điều trị. Kết quả cho thấy các biện pháp này có hiệu quả nhất định, nhưng cần được thực hiện đồng bộ và thường xuyên hơn để đạt được hiệu quả tối ưu. Cần có các chương trình hỗ trợ và hướng dẫn người chăn nuôi về các biện pháp phòng trị hiệu quả.

5.2. Khuyến Nghị Cho Người Chăn Nuôi Về Phòng Bệnh Giun Tròn

Nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị cho người chăn nuôi về phòng bệnh giun tròn, bao gồm cải thiện vệ sinh chuồng trại, quản lý chất thải, sử dụng thức ăn và nước uống sạch, tẩy giun định kỳ và sử dụng thuốc điều trị khi cần thiết. Cần nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về tầm quan trọng của việc phòng bệnh và sử dụng thuốc đúng cách.

VI. Tương Lai Hướng Nghiên Cứu Về Kiểm Soát Giun Tròn

Trong tương lai, cần có các nghiên cứu sâu hơn về kiểm soát giun tròn ở lợn, tập trung vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh và chính xác, tìm kiếm các loại thuốc tẩy giun mới có hiệu quả cao và an toàn, và nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa sinh học. Việc hợp tác giữa các nhà khoa học, cơ quan chức năng và người chăn nuôi là rất quan trọng để đạt được các mục tiêu này. Theo Lý Văn Bằng (2015), kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn nuôi cách phòng trị bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra.

6.1. Phát Triển Các Phương Pháp Chẩn Đoán Nhanh Và Chính Xác

Phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh và chính xác là rất quan trọng để phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh do giun tròn gây ra. Các kỹ thuật sinh học phân tử, như PCR và ELISA, có thể được sử dụng để xác định loài giun và đánh giá mức độ nhiễm một cách nhanh chóng và chính xác.

6.2. Nghiên Cứu Các Biện Pháp Phòng Ngừa Sinh Học Giun Tròn

Nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa sinh học là một hướng đi đầy tiềm năng trong việc kiểm soát giun tròn. Các biện pháp này có thể bao gồm sử dụng các loại nấm hoặc vi khuẩn có khả năng tiêu diệt trứng và ấu trùng giun, hoặc sử dụng các loại thảo dược có tác dụng kháng giun.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta có hơn 75% dân số làm nông nghiệp, trong đó ngành chăn nuôi chiếm một vị trí quan trọng. Chăn nuôi lợn là nghề truyền thống của người nông dân. Từ việc chỉ chăn nuôi nhỏ, lẻ để tận dụng các phế phụ phẩm nông nghiệp, hiện nay đã có nhiều phương thức chăn nuôi đa dạng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc ở các nước trên thế giới cũng như ở nước ta.

Nghề nuôi lợn luôn được chú ý phát triển, ngày càng chiếm ưu thế và có tầm quan trọng đặc biệt trong đời sống nhân dân. Con lợn đã cung cấp 70 - 80% nhu cầu về thịt cho thị trường trong nước và xuất khẩu, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến và phân bón cho ngành trồng trọt. Để đáp ứng được nhu cầu thị trường, trong những năm gần đây chăn nuôi lợn đã có những bước phát triển vượt bậc, tăng nhanh cả về chất lượng và số lượng. Ngoài những điều kiện thuận lợi, chúng ta còn có nhiều khó khăn, hạn chế trong việc phát triển chăn nuôi lợn, nhất là các tổn thất do dịch bệnh gây ra.

Thực tiễn ngành chăn nuôi lợn cho thấy, có nhiều loại dịch bệnh gây tổn thất đáng kể cho người chăn nuôi. Ngoài những bệnh truyền nhiễm thường gặp như: dịch tả, tụ huyết trùng, phó thương hàn… còn phải kể đến các bệnh ký sinh trùng. Trong đó, bệnh giun kết hạt do các loài giun tròn giống Oesophagostomum spp. gây ra khá phổ biến ở lợn.

Bệnh làm cho lợn gày yếu, thiếu máu, chậm lớn và có thể chết nếu nhiễm nặng Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn ở Thái Nguyên phát triển khá mạnh. Tuy nhiên, việc phòng trị bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh 2 do giun tròn Oesophagostomum spp. Xuất phát từ nhu cầu cấp bách của thực tế chăn nuôi lợn ở tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi thực hiện đề tài: "Nghiên cứu thực trạng ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp., triệu chứng, bệnh tích của lợn tại huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên và dùng thuốc điều trị". Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu thực trạng ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp., triệu chứng lâm sàng, bệnh tích gây nên ở lợn tại huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên và biện pháp điều trị.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp., bệnh lý và lâm sàng bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra, thuốc điều trị Oesophagostomosis ở lợn, từ đó đề xuất biện pháp phòng chống bệnh cho lợn. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn nuôi cách phòng trị bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp.

gây ra, nhằm hạn chế tác hại cho lợn, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi và thúc đẩy ngành chăn nuôi lợn phát triển. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm sinh học của Oesophagostomum 2.

Vị trí của oesophagostomum trong hệ thống phân loại động vật học Oesophagostomum dentatum và Oesophagostomum longicaudum thuộc giống Oesophagostomum, là tác nhân gây ra bệnh giun kết hạt (Oesophagostomosis) ở lợn. Theo Skjabin và cs. (1963) [20], Phan Thế Việt và cs. (1977) [27], giun tròn Oesophagostomum spp.

ở lợn có vị trí trong hệ thống phân loại động vật như sau: Ngành Nemathelminthes Shneider, 1873 Phân ngành Nemathelmintha Shaneider và Schulz, 1940 Lớp Nematoda Rudolphi, 1808 Phân lớp Secerentea Chitwood, 1933 Bộ Rhabditida Chitwood, 1933 Phân bộ Strongylata Railliet, 1916 Họ Trichonematidae Cram, 1927 Phân họ Oesophagostomatinae Railliet et Henr, 1913 Giống Oesophagostomum Molin, 1861 Loài Oesophagostomum dentatum Rudolphi, 1803 Loài Oesophagostomum longicaudum Goodey, 1925 2. Đặc điểm hình thái và cấu tạo Oesophagostomum ký sinh ở lợn Đề cập đến hình thái và cấu tạo Oesophagostomum spp., Skrjabin và cs. (1963) [20] cho biết: Loài O. dentatum: Dài từ 7 - 14 mm, đầu được giới hạn với thân rõ rệt bởi ngăn bụng sâu.

Bao miệng dài tới thực quản hình đinh ghim. Con đực có túi đuôi, hai gai giao hợp bằng nhau dài 0,90 - 0,94 mm. Con cái 4 âm hộ nằm gần hậu môn, hậu môn ở cách mút đuôi 0,255 - 0,265 mm. longicaudum: Con đực dài 8,8 - 9,6 mm, bánh lái gai giao hợp dạng xẻng.

Con cái dài 8 - 11 mm, đuôi rất dài và thon, nhọn. Hậu môn nằm cách mút đuôi 0,453 - 0,543 mm. Âm hộ cách đuôi 0,906 - 0,951 mm. Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [10] cho biết: Các loài thuộc giống Oesophagostomum có đặc điểm hình thái chung là: túi miệng hình ống rất nhỏ, quanh miệng có một bờ gồ lên hình đĩa, có các tua ở quanh miệng, có rãnh cổ; phía trước rãnh cổ biểu bì nở ra tạo thành túi đầu, sau rãnh cổ có gai cổ, giun đực có túi đuôi và một đôi gai giao hợp dài bằng nhau, âm hộ giun cái ở gần hậu môn.

dentatum ký sinh ở ruột già của lợn, là loài giun tròn nhỏ, không có cánh đầu, có 9 rua ngoài và 18 rua trong. Túi đầu to, gai cổ ở hai bên chỗ phình to của thực quản. Giun đực dài 8 - 9 mm, rộng 0,14 - 0,37 mm, có túi đuôi, có 2 gai giao hợp bằng nhau dài 1,0 - 1,14 mm. Giun cái dài 8 - 11,2 mm, âm đạo dài 0,1 - 0,15 mm, nằm gần hậu môn, hơi xuyên vào cơ quan thải trứng.

Trứng hình bầu dục, dài 0,060 - 0,088 mm, rộng 0,035 - 0,050 mm. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs. dentatum là loài giun tròn nhỏ, không có cánh đầu. Giun đực có kích thước 7,6 - 8,8 x 0,35 - 0,38mm, có túi đuôi, có hai gai giao hợp dài 0,792 - 1,037 mm.

Giun cái dài 7,8 - 12,5 x 0,38 - 0,43 mm ; đuôi dài 0,405 - 0,430 mm. Âm hộ ở trước hậu môn, cách hậu môn 0,208 - 0,388 mm, dài 0,1 - 1,15 mm hơi xuyên vào cơ quan thải trứng. Trứng hình ovan, kích thước 0,056 - 0,071 x 0,032 - 0,045 mm. Phần đầu cơ thể; 3.

Đuôi của con cái; thể cái; 4. Mút và gốc gai giao phối; 3. Đuôi của con đực; 4. Phần cuối gai 5.

Cơ quan điều chỉnh; 6. Túi đuôi cá giao hợp; 5. Nón sinh dục của thể đực; 7. con đực (Nguồn: Phan Thế Việt và cs.

1977) [27] (Nguồn: Phan Thế Việt và cs. Vòng đời của Oesophagostomum spp. ở lợn Thực chất của bất kỳ chương trình khống chế giun, sán nào thì việc phá vỡ vòng đời của chúng cũng là cần thiết. Do vậy, hiểu được chu kỳ (vòng đời) phát triển của giun, sán có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phòng chống các bệnh giun, sán nói chung và bệnh do Oesophagostomum spp.

6 Theo Nguyễn Thị Kim Lan và cs. (1999) [8]: Toàn bộ quá trình phát triển, thay đổi qua những giai đoạn khác nhau của đời sống ký sinh trùng, kể từ khi nó là mầm sinh vật đầu tiên, cho đến khi nó lại có khả năng sản sinh ra mầm sinh vật mới, tạo ra một thế hệ mới thì toàn bộ quá trình đó được gọi là chu kỳ. Skrjabin và cs. (1963) [20] đã mô tả chi tiết về chu kỳ phát triển của Oesophagostomum spp.

ở lợn như sau: Trứng bài xuất ra ngoài ở giai đoạn phân chia 8 - 16 phôi bào. Người ta đã xác định được rằng, khi nhiệt độ thích hợp (30oC), ở trong trứng ấu trùng phát triển rất nhanh, chỉ qua 16 - 18 giờ ấu trùng đã nở ra khỏi trứng. Ấu trùng giai đoạn 1 ra khỏi trứng phát triển trong môi trường bên ngoài, đến ngày thứ tư thì lột xác lần thứ nhất. Sau đó 24 giờ ấu trùng lột xác lần thứ 2, tức là tách lớp vỏ và trở thành ấu trùng giai đoạn 2, rồi lột xác lần thứ hai thành ấu trùng giai đoạn 3.

Ấu trùng giai đoạn 3 là ấu trùng cảm nhiễm, tức là có khả năng gây bệnh đối với ký chủ. Tác giả cũng cho biết, khi gây nhiễm thực nghiệm trên lợn bằng ấu trùng cảm nhiễm O. longicaudum, thấy có sự tạo thành các hạt ký sinh trong thành ruột sau hai ngày nhiễm bệnh. Sau 17 ngày, đa số ấu trùng chui ra khỏi hạt, ký sinh trong ống ruột ở giai đoạn phát triển thứ 4.

Sau 35 ngày cảm nhiễm thấy có hiện tượng mất các hạt ký sinh, ở chỗ hạt đó chỉ thấy mô niêm mạc dày lên. longicaudum đạt đến giai đoạn trưởng thành sau 50 ngày cảm nhiễm. Theo Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [10]: Vòng đời Oesophagostomum spp. không cần vật chủ trung gian.

Trứng theo phân ra ngoài, gặp nhiệt độ 25 - 270C, sau 10 - 17 giờ nở thành ấu trùng, qua hai lần lột xác, sau 7 - 8 ngày thành ấu trùng cảm nhiễm. Khi ký chủ nuốt phải ấu trùng này, tới ruột thì ấu trùng chui vào niêm mạc ruột tạo thành những u kén, lột xác lần thứ ba, tới ngày 6 - 8 thành ấu trùng kỳ IV, sau 7 đó rời khỏi niêm mạc ruột và lột xác lần nữa và phát triển thành giun trưởng thành. Thời gian hoàn thành vòng đời của giun O. longicaudum là 50 ngày, giun O.

dentatum là 32 - 43 ngày. Phan Lục (2006) [17] cho biết: Ấu trùng O. dentatum khi vào ruột lợn chui sâu vào niêm mạc ruột già và hình thành hạt (u kén), trong có ấu trùng. Sau 23 ngày, ấu trùng chui ra khỏi kén, vào xoang ruột và phát triển thành giun trưởng thành sau 1,5 - 2 tháng.

Tuổi thọ của giun từ 8 - 10 tháng. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs. (2009) [12]: Giun trưởng thành ký sinh trong ruột già lợn, đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài môi trường. Trứng gặp điều kiện nhiệt độ 25 - 27oC, sau 10 - 17 giờ nở thành ấu trùng.

Ấu trùng I sau 24 giờ, ở nhiệt độ 22 - 24oC phát dục thành ấu trùng II, dài 0,44 - 0,64 mm. Ấu trùng II phát triển được hai ngày thì thành ấu trùng gây nhiễm III. Ấu trùng này lẫn trong thức ăn, nước uống vào cơ thể ký chủ. Khi tới ruột, ấu trùng chui sâu vào niêm mạc ruột tạo thành những u kén và phát triển thành giun trưởng thành ở ruột già.

Vòng đời Oesophagostomum spp. có thể biểu diễn bằng sơ đồ sau: Oesophagostomum spp. Phân 25 – 270C giun trưởng thành Trứng Ấu trùng 10 – 17 giờ Lột 2 xác (Ký sinh ở ruột già) (lợn) lần Rời Ấu trùng có khỏi sức gây nhiễm u kén Ký chủ Lột xác lần 4 Ấu trùng Lột xác lần 3 Ruột nuốt phải kỳ IV Hình 2. Sơ đồ vòng đời Oesophagostomum spp.

Sự phát triển và sức đề kháng của trứng Oesophagostomum spp. ở ngoại cảnh Việc nghiên cứu sự phát triển và sức đề kháng của trứng esophagostomum spp.