Luận văn nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun tròn oesophagostomum spp trong môi trường chăn nuôi lợn tại huyện phú lương tỉnh thái nguyên

Chuyên khảo môi trường phân tích Luận văn nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun tròn oesophagostomum spp trong môi trường chăn nuôi lợn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thị Kim Lan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Oesophagostomum Spp. Trong Chăn Nuôi Lợn Tại Phú Lương
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh học của Oesophagostomum
• 2.2.1. Vị trí của Oesophagostomum trong hệ thống phân loại động vật học
• 2.2.2. Đặc điểm hình thái và cấu tạo Oesophagostomum ký sinh ở lợn
• 2.3. Vòng đời của Oesophagostomum spp. lợn
• 2.4. Sự phát triển và sức đề kháng của trứng Oesophagostomum spp. ở ngoại cảnh
• 2.5. Khả năng sống của ấu trùng cảm nhiễm (L3) ở ngoại cảnh
• 2.6. Bệnh Oesophagostomum spp.
• 2.6.1. Đặc điểm dịch tễ học bệnh Oesophagostomum
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Thực trạng phòng chống bệnh giun, sán cho lợn tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.2. Tỷ lệ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. trên lợn ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.3. Nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn
• 3.3.4. Nghiên cứu biện pháp phòng trị Oesophagostomosis cho lợn
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp lấy mẫu
• 3.4.2. Phương pháp xét nghiệm mẫu
• 3.4.3. Phương pháp theo dõi hiệu lực của thuốc tẩy Oesophagostomum spp.
• 3.4.4. Phương pháp thử nghiệm các biện pháp phòng bệnh giun tròn Oesophagostomum spp. cho lợn trên thực địa
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng phòng chống bệnh giun, sán cho lợn ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn tại một số xã thuộc huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. ở môi trường chăn nuôi lợn
• 4.4. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. ở nền chuồng lợn
• 4.5. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. ở xung quanh chuồng nuôi
• 4.6. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. ở vườn, bãi trồng cây thức ăn
• 4.7. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong thức ăn của lợn
• 4.8. Sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong nước uống của lợn
• 4.9. Hiệu lực của một số thuốc tẩy giun tròn Oesophagostomum spp. cho lợn trên thực địa
• 4.10. Nghiên cứu thử nghiệm biện pháp phòng Oesophagostomosis cho lợn ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 4.11. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn trước khi thử nghiệm
• 4.12. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn sau 1 tháng thử nghiệm
• 4.13. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn sau 2 tháng thử nghiệm
• 4.14. Đề xuất biện pháp phòng chống bệnh Oesophagostomum spp.
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Tại Phú Lương

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm và phân bón đáng kể. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành này đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là dịch bệnh. Bên cạnh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là do giun tròn Oesophagostomum spp., gây ra những thiệt hại không nhỏ. Oesophagostomum gây bệnh cho nhiều loài vật nuôi, trong đó có lợn, làm giảm năng suất và tạo điều kiện cho các bệnh khác phát triển. Nghiên cứu về sự ô nhiễm trứng giun tròn này tại Phú Lương, Thái Nguyên là vô cùng cần thiết để tìm ra các giải pháp phòng và trị bệnh hiệu quả. Phú Lương là một huyện miền núi, nơi chăn nuôi lợn còn nhiều hạn chế, việc phòng bệnh ký sinh trùng chưa được chú trọng đúng mức. Do đó, nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn cao, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn tại địa phương.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chăn Nuôi Lợn Tại Phú Lương

Chăn nuôi lợn là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình tại Phú Lương, Thái Nguyên. Tuy nhiên, phương pháp chăn nuôi còn lạc hậu, dẫn đến nguy cơ cao về dịch bệnh, đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng. Việc cải thiện năng suất và chất lượng chăn nuôi lợn có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao đời sống kinh tế của người dân. Nghiên cứu này tập trung vào ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp., một trong những nguyên nhân gây bệnh phổ biến ở lợn.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về Oesophagostomum spp.

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định mức độ ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn tại huyện Phú Lương. Đồng thời, nghiên cứu cũng thử nghiệm các biện pháp phòng và trị bệnh nhằm giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh và nâng cao năng suất chăn nuôi. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hộ chăn nuôi lợn tại các xã khác nhau trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.

II. Thách Thức Từ Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Trong Chăn Nuôi Lợn

Bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra là một trong những bệnh ký sinh trùng phổ biến ở lợn, gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế. Lợn bị nhiễm bệnh thường chậm lớn, gầy yếu, giảm năng suất và dễ mắc các bệnh khác. Tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn có thể rất cao, đặc biệt là ở những vùng có điều kiện vệ sinh kém. Việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về vòng đời của giun, các yếu tố nguy cơ và các biện pháp can thiệp hiệu quả. Theo Nguyễn Thị Kim Lan và cs. (1999) [8], tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. tăng theo độ tuổi của lợn, cho thấy sự tích lũy mầm bệnh theo thời gian.

2.1. Ảnh Hưởng Của Oesophagostomum spp. Đến Năng Suất Chăn Nuôi Lợn

Oesophagostomum spp. gây ra các tổn thương ở ruột lợn, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, chậm lớn. Lợn bị nhiễm bệnh thường có sức đề kháng kém, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng khác, làm tăng chi phí điều trị và giảm hiệu quả chăn nuôi. Việc kiểm soát Oesophagostomum spp. là yếu tố quan trọng để đảm bảo năng suất và lợi nhuận trong chăn nuôi lợn.

2.2. Các Yếu Tố Nguy Cơ Gây Nhiễm Oesophagostomum spp. Ở Lợn

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn, bao gồm điều kiện vệ sinh kém, mật độ chăn nuôi cao, thiếu biện pháp phòng bệnh định kỳ và sử dụng thức ăn, nước uống bị ô nhiễm. Lợn nuôi thả rông có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn so với lợn nuôi nhốt. Việc cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn và nước uống sạch sẽ, và thực hiện tẩy giun định kỳ là những biện pháp quan trọng để giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Oesophagostomum spp

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát và xét nghiệm mẫu để đánh giá mức độ ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn tại Phú Lương. Các mẫu phân, đất, thức ăn và nước uống được thu thập từ các hộ chăn nuôi khác nhau và được xét nghiệm bằng các phương pháp phù hợp để xác định sự hiện diện và số lượng trứng giun tròn. Ngoài ra, nghiên cứu cũng tiến hành thử nghiệm các biện pháp phòng và trị bệnh để đánh giá hiệu quả của chúng. Theo tài liệu gốc, các phương pháp lấy mẫu và xét nghiệm mẫu được thực hiện theo quy trình chuẩn để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả.

3.1. Thu Thập Và Xử Lý Mẫu Phân Để Xác Định Tỷ Lệ Nhiễm Oesophagostomum spp.

Mẫu phân lợn được thu thập trực tiếp từ hậu môn hoặc từ nền chuồng, đảm bảo đại diện cho đàn lợn được khảo sát. Các mẫu phân được bảo quản trong điều kiện thích hợp và được vận chuyển đến phòng thí nghiệm để xét nghiệm. Phương pháp xét nghiệm phân được sử dụng là phương pháp Willis hoặc phương pháp lắng cặn để xác định sự hiện diện và số lượng trứng giun tròn Oesophagostomum spp..

3.2. Đánh Giá Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Trong Môi Trường Chăn Nuôi

Mẫu đất, thức ăn và nước uống được thu thập từ các khu vực khác nhau trong và xung quanh chuồng nuôi lợn. Mẫu đất được thu thập từ nền chuồng, khu vực xung quanh chuồng và vườn, bãi trồng cây thức ăn. Mẫu thức ăn và nước uống được lấy từ máng ăn, máng uống của lợn. Các mẫu này được xét nghiệm để xác định sự hiện diện của trứng giun tròn Oesophagostomum spp. và đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Tại Phú Lương

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn tại Phú Lương là khá cao, đặc biệt là ở những hộ chăn nuôi có điều kiện vệ sinh kém. Môi trường chăn nuôi, bao gồm nền chuồng, khu vực xung quanh chuồng, thức ăn và nước uống, đều bị ô nhiễm bởi trứng giun tròn. Điều này cho thấy sự lây lan của bệnh là rất dễ dàng và cần có các biện pháp can thiệp kịp thời. Theo số liệu từ nghiên cứu, sự ô nhiễm trứng giun tròn ở nền chuồng lợn là đáng báo động, cho thấy việc vệ sinh chuồng trại chưa được thực hiện đúng cách.

4.1. Tỷ Lệ Nhiễm Oesophagostomum spp. Ở Lợn Tại Các Xã Khác Nhau

Nghiên cứu đã xác định tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn tại các xã khác nhau trên địa bàn huyện Phú Lương. Kết quả cho thấy có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ nhiễm bệnh giữa các xã, có thể do sự khác biệt về điều kiện chăn nuôi, tập quán vệ sinh và biện pháp phòng bệnh được áp dụng. Các xã có tỷ lệ nhiễm bệnh cao cần được ưu tiên can thiệp để giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh.

4.2. Mức Độ Ô Nhiễm Trứng Giun Tròn Trong Thức Ăn Và Nước Uống Của Lợn

Nghiên cứu cũng đánh giá mức độ ô nhiễm trứng giun tròn trong thức ăn và nước uống của lợn. Kết quả cho thấy một số mẫu thức ăn và nước uống bị ô nhiễm bởi trứng giun tròn, cho thấy nguồn lây nhiễm bệnh có thể đến từ thức ăn và nước uống không đảm bảo vệ sinh. Việc sử dụng thức ăn và nước uống sạch sẽ là biện pháp quan trọng để phòng ngừa bệnh Oesophagostomum spp. ở lợn.

V. Biện Pháp Phòng Và Kiểm Soát Oesophagostomum spp

Để kiểm soát và phòng ngừa bệnh do Oesophagostomum spp. gây ra, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp, bao gồm cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn và nước uống sạch sẽ, thực hiện tẩy giun định kỳ và sử dụng thuốc tẩy giun hiệu quả. Ngoài ra, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về tầm quan trọng của việc phòng bệnh. Theo tài liệu gốc, việc thử nghiệm các biện pháp phòng bệnh trên thực địa đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm tỷ lệ nhiễm Oesophagostomum spp. ở lợn.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Và Quản Lý Chất Thải Để Giảm Mầm Bệnh

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên, định kỳ là biện pháp quan trọng để giảm thiểu mầm bệnh trong môi trường chăn nuôi. Chuồng trại cần được dọn dẹp sạch sẽ, khô ráo và thông thoáng. Chất thải cần được thu gom và xử lý đúng cách để ngăn ngừa sự lây lan của trứng giun tròn. Việc sử dụng các chất khử trùng phù hợp cũng có thể giúp tiêu diệt mầm bệnh trong chuồng trại.

5.2. Sử Dụng Thuốc Tẩy Giun Định Kỳ Để Kiểm Soát Oesophagostomum spp.

Tẩy giun định kỳ là biện pháp quan trọng để kiểm soát Oesophagostomum spp. ở lợn. Cần lựa chọn các loại thuốc tẩy giun có hiệu quả cao và tuân thủ đúng liều lượng, thời gian sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc bác sĩ thú y. Việc tẩy giun cần được thực hiện định kỳ, đặc biệt là ở lợn con và lợn nái để giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Bệnh Ký Sinh Trùng Ở Lợn

Nghiên cứu về ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. tại Phú Lương đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình dịch tễ học bệnh này tại địa phương. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để xây dựng các chương trình phòng và kiểm soát bệnh hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất và lợi nhuận trong chăn nuôi lợn. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về các yếu tố nguy cơ, biện pháp phòng bệnh và kháng thuốc điều trị giun sán ở lợn để đối phó với những thách thức mới.

6.1. Đề Xuất Các Giải Pháp Phòng Bệnh Oesophagostomum spp.

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần đề xuất các giải pháp phòng bệnh Oesophagostomum spp. phù hợp với điều kiện thực tế tại Phú Lương. Các giải pháp này cần tập trung vào cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn và nước uống sạch sẽ, thực hiện tẩy giun định kỳ và tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người chăn nuôi.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh Ký Sinh Trùng Ở Lợn

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về các bệnh ký sinh trùng khác ở lợn, đặc biệt là các bệnh có nguy cơ lây lan cao và gây thiệt hại lớn về kinh tế. Cần tập trung vào nghiên cứu về dịch tễ học, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa các bệnh này để bảo vệ sức khỏe đàn lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong ngành chăn nuôi, chăn nuôi lợn chiếm một vị trí quan trọng. Chăn nuôi lợn không những cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao cho con người mà còn là nguồn cung cấp phân bón rất lớn cho ngành trồng trọt và cung cấp các sản phẩm phụ: da, lông, mỡ.cho ngành công nghiệp chế biến. Đối với nước ta, chăn nuôi lợn không những góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con nông dân mà có nhiều hộ gia đình đã vươn lên làm giàu từ nghề chăn nuôi lợn, giải quyết công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người nông dân. Vì thế chăn nuôi lợn đã phát triển cả về số lượng và chất lượng.

Tuy nhiên trong những năm qua, tình hình dịch bệnh xảy ra ngày càng phức tạp đã gây ra những thiệt hại lớn cho chăn nuôi lợn. Bên cạnh những bệnh truyền nhiễm có tính chất lây lan mạnh, gây thiệt hại lớn thì bệnh ký sinh trùng cũng gây thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi lợn. Bệnh ký sinh trùng là bệnh khá phổ biến làm giảm năng suất chăn nuôi lợn, tạo điều kiện cho các bệnh khác kế phát. Giun kết hạt (Oesophagostomum) là ký sinh trùng gây bệnh cho nhiều loài vật nuôi trong đó có lợn.

Giun trưởng thành ký sinh ở xoang ruột, ấu trùng ký sinh ở thành ruột tạo nên những u kén ở ruột gia súc. Súc vật khi nhiễm giun kết hạt nặng có thể chết. Bệnh giun kết hạt - bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp. gây ra ở lợn phân bố rộng ở hầu hết các vùng miền.

Ở các tỉnh miền núi phía bắc, bệnh giun kết hạt rất phổ biến, tuy không gây ra thể bệnh cấp tính làm chết lợn nhiều, nhưng bệnh giun kết hạt làm cho lợn gầy yếu, giảm tăng trọng, gây thiệt hại đáng kể về kinh tế cho người chăn nuôi lợn. 2 Phú Lương là một huyện miền núi, phần lớn người dân sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi lợn còn lạc hậu nên việc phòng bệnh ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh do giun kết hạt còn ít được chú ý. Xuất phát từ nhu cầu cấp bách của thực tế chăn nuôi lợn ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm biện pháp phòng trị bệnh”.

Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu này nhằm hạn chế tỷ lệ nhiễm giun tròn Oesophagostomum spp. ở lợn, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi lợn ở huyện Phú Lương. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm biện pháp phòng trị.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về sự ô nhiễm trứng giun tròn Oesophagostomum spp. trong môi trường chăn nuôi lợn tại huyện Phú Lương, góp phần vào việc nghiên cứu các biện pháp phòng và điều trị Oesophagostomosis ở lợn. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học khuyến cáo người chăn nuôi phòng trị bệnh do giun tròn Oesophagostomum spp.

gây ra, nhằm hạn chế tác hại cho lợn, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi lợn và thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm sinh học của Oesophagostomum 2.

Vị trí của oesophagostomum trong hệ thống phân loại động vật học Oesophagostomum dentatum và Oesophagostomum longicaudum thuộc giống Oesophagostomum, là tác nhân gây ra bệnh giun kết hạt Oesophagostomosis) ở lợn. Theo Skrjabin và cs. (1963) [24], Phan Thế Việt và cs. (1977) [30], giun tròn Oesophagostomum spp.

ở lợn có vị trí trong hệ thống phân loại động vật như sau: Ngành Nemathelminthes Shneider, 1873 Phân ngành Nemathelmintha Shaneider và Schulz, 1940 Lớp Nematoda Rudolphi, 1808 Phân lớp Secerentea Chitwood, 1933 Bộ Rhabditida Chitwood, 1933 Phân bộ Strongylata Railliet, 1916 Họ Trichonematidae Cram, 1927 Phân họ Oesophagostomatinae Railliet et Henr, 1913 Giống Oesophagostomum Molin, 1861 Loài Oesophagostomum dentatum Rudolphi, 1803 Loài Oesophagostomum longicaudum Goodey, 1925 2. Đặc điểm hình thái và cấu tạo Oesophagostomum ký sinh ở lợn Đề cập đến hình thái và cấu tạo Oesophagostomum spp., Skrjabin và cs. (1963) [24] cho biết: 4 Loài O. dentatum: Dài từ 7 – 14 mm, đầu được giới hạn với thân rõ rệt bởi ngăn bụng sâu.

Bao miệng dài tới thực quản hình đinh ghim. Con đực có túi đuôi, hai gai giao hợp bằng nhau dài 0,90 – 0,94 mm. Con cái âm hộ nằm gần hậu môn, hậu môn ở cách mút đuôi 0,255 – 0,265 mm. longicaudum: Con đực dài 8,8 – 9,6 mm, bánh lái gai giao hợp dạng xẻng.

Con cái dài 8 – 11 mm, đuôi rất dài và thon, nhọn. Hậu môn nằm cách mút đuôi 0,453 – 0,543 mm. Âm hộ cách đuôi 0,906 – 0,951 mm. Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [10] cho biết: Các loài thuộc giống Oesophagostomum có đặc điểm hình thái chung là: túi miệng hình ống rất nhỏ, quanh miệng có một bờ gồ lên hình đĩa, có các tua ở quanh miệng, có rãnh cổ; phía trước rãnh cổ biểu bì nở ra tạo thành túi đầu, sau rãnh cổ có gai cổ, giun đực có túi đuôi và một đôi gai giao hợp dài bằng nhau, âm hộ giun cái ở gần hậu môn.

dentatum ký sinh ở ruột già của lợn, là loài giun tròn nhỏ, không có cánh đầu, có 9 rua ngoài và 18 rua trong. Túi đầu to, gai cổ ở hai bên chỗ phình to của thực quản. Giun đực dài 8 - 9 mm, rộng 0,14 - 0,37 mm, có túi đuôi, có 2 gai giao hợp bằng nhau dài 1,0 - 1,14 mm. Giun cái dài 8 - 11,2 mm, âm đạo dài 0,1 - 0,15 mm, nằm gần hậu môn, hơi xuyên vào cơ quan thải trứng.

Trứng hình bầu dục, dài 0,060 - 0,088 mm, rộng 0,035 - 0,050 mm. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs. dentatum là loài giun tròn nhỏ, không có cánh đầu. Giun đực có kích thước 7,6 – 8,8 x 0,35 – 0,38mm, có túi đuôi, có hai gai giao hợp dài 0,792 – 1,037 mm.

Giun cái dài 7,8 – 12,5 x 0,38 – 0,43 mm ; đuôi dài 0,405 – 0,430 mm. Âm hộ ở trước hậu môn, cách hậu môn 0,208 – 0,388 mm, dài 0,1 – 1,15 mm hơi xuyên vào cơ quan thải trứng. Trứng hình ovan, kích thước 0,056 – 0,071 x 0,032 – 0,045 mm. Phần đầu cơ thể; 3.

Phần đuôi cá thể cái; 4. Mút và gốc gai giao phối; 5. Cơ quan điều chỉnh; 6. Túi đuôi cá thể đực; 7.

(Nguồn: Phan Thế Việt và cs. Vòng đời của Oesophagostomum spp. lợn Bất kỳ chương trình khống chế giun, sán nào thì việc phá vỡ vòng đời của chúng cũng là cần thiết. Do vậy, hiểu được chu kỳ (vòng đời) phát triển 6 của giun, sán có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phòng chống các bệnh giun, sán nói chung và bệnh do Oesophagostomum spp.

Theo Nguyễn Thị Kim Lan và cs. (1999) [8]: Toàn bộ quá trình phát triển, thay đổi qua những giai đoạn khác nhau của đời sống ký sinh trùng, kể từ khi nó là mầm sinh vật đầu tiên, cho đến khi nó lại có khả năng sản sinh ra mầm sinh vật mới, tạo ra một thế hệ mới thì toàn bộ quá trình đó được gọi là chu kỳ. Skrjabin và cs. (1963) [24] đã mô tả chi tiết về chu kỳ phát triển của Oesophagostomum spp.

ở lợn như sau: Trứng bài xuất ra ngoài ở giai đoạn phân chia 8 - 16 phôi bào. Người ta đã xác định được rằng, khi nhiệt độ thích hợp (30oC), ở trong trứng ấu trùng phát triển rất nhanh, chỉ qua 16 - 18 giờ ấu trùng đã nở ra khỏi trứng. Ấu trùng giai đoạn 1 ra khỏi trứng phát triển trong môi trường bên ngoài, đến ngày thứ tư thì lột xác lần thứ nhất. Sau đó 24 giờ ấu trùng lột xác lần thứ 2, tức là tách lớp vỏ và trở thành ấu trùng giai đoạn 2, rồi lột xác lần thứ hai thành ấu trùng giai đoạn 3.

Ấu trùng giai đoạn 3 là ấu trùng cảm nhiễm, tức là có khả năng gây bệnh đối với ký chủ. Tác giả cũng cho biết, khi gây nhiễm thực nghiệm trên lợn bằng ấu trùng cảm nhiễm O. longicaudum, thấy có sự tạo thành các hạt ký sinh trong thành ruột sau hai ngày nhiễm bệnh. Sau 17 ngày, đa số ấu trùng chui ra khỏi hạt, ký sinh trong ống ruột ở giai đoạn phát triển thứ 4.

Sau 35 ngày cảm nhiễm thấy có hiện tượng mất các hạt ký sinh, ở chỗ hạt đó chỉ thấy mô niêm mạc dày lên. longicaudum đạt đến giai đoạn trưởng thành sau 50 ngày cảm nhiễm. Theo Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [10]: Vòng đời Oesophagostomum spp. không cần vật chủ trung gian.

Trứng theo phân ra ngoài, gặp nhiệt độ 25 – 270C, sau 10 - 17 giờ nở thành ấu trùng, qua hai lần lột xác, sau 7 – 8 ngày thành ấu trùng gây nhiễm. Khi ký chủ nuốt phải ấu trùng này, tới ruột thì ấu trùng chui vào niêm mạc ruột tạo thành những u kén, lột xác lần thứ ba, tới ngày 6 – 8 thành ấu trùng kỳ IV, sau đó rời khỏi niêm mạc ruột và lột xác lần 7 nữa và phát triển thành giun trưởng thành. Thời gian hoàn thành vòng đời của giun O. longicaudum là 50 ngày, giun O.

dentatum là 32 – 43 ngày. Phan Lục (2006) [21] cho biết: Ấu trùng O. dentatum khi vào ruột lợn chui sâu vào niêm mạc ruột già và hình thành hạt (u kén), trong có ấu trùng. Sau 23 ngày, ấu trùng chui ra khỏi kén, vào xoang ruột và phát triển thành giun trưởng thành sau 1,5 – 2 tháng.

Tuổi thọ của giun từ 8 – 10 tháng. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs. (2009) [14]: Giun trưởng thành ký sinh trong ruột già lợn, đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài môi trường. Trứng gặp điều kiện nhiệt độ 25 - 27oC, sau 10 - 17 giờ nở thành ấu trùng.

Ấu trùng I sau 24 giờ, ở nhiệt độ 22 - 24oC phát dục thành ấu trùng II, dài 0,44 – 0,64 mm. Ấu trùng II phát triển được hai ngày thì thành ấu trùng gây nhiễm III. Ấu trùng này lẫn trong thức ăn, nước uống vào cơ thể ký chủ. Khi tới ruột, ấu trùng chui sâu vào niêm mạc ruột tạo thành những u kén và phát triển thành giun trưởng thành ở ruột già.

Vòng đời Oesophagostomum spp. có thể biểu diễn bằng sơ đồ sau: Oesophagostomum spp. trưởng thành Trứng Ấu trùng 10 – 17 giờ Qua 2 lần (Ký sinh ở ruột già lợn) lột xác Rời khỏi u kén Ấu trùng có sức gây nhiễm Ký chủ Lột xác lần 4 Ấu trùng Lột xác lần 3 nuốt phải kỳ IV Ruột Hình 2. Sơ đồ vòng đời Oesophagostomum spp.