Nhận thức và thực hành giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành trong bối cảnh Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ulis cách hiểu và thực tế giảng dạy của giáo viên tiếng anh chuyên ngành trong bối cảnh việt, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Hồng Duyên
• Người hướng dẫn: Dr. Dương Thị Nụ
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Language Teaching Methodology
• Đề tài: ESP Teachers’ Perceptions and Practices in Vietnamese Context
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ABSTRACT
• ACKNOWLEDGEMENTS
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Development of English for Specific Purposes (ESP)
• 1.2. ESP development as a global trend
• 1.3. ESP development in Vietnamese context
• 1.4. Major foci in ESP
• 1.5. Distinguishing ESP and EGP teaching methodology
• 1.6. ESP teaching approaches
• 1.7. Defining teachers’ perceptions
• 1.8. Factors affecting teachers’ perceptions
• 1.9. Defining teachers’ practices
• 1.10. Factors affecting teachers’ practices
• 1.11. Studies on language teachers’ perceptions and practices
• 1.12. Relationship between teachers’ perceptions and practices
• 1.13. Some theoretical frameworks for exploring teachers’ perceptions and practices
• 1.14. Studies on ESP teachers’ perceptions and practices
• 2. CHAPTER 2: RESEARCH METHODOLOGY
• 2.1. Selection of methodology to the study
• 2.2. Setting of the study
• 2.3. Selecting the cases and research sites
• 2.4. The analytical framework of the study
• 2.5. Data collection methods
• 2.5.1. Semi-structured interviews
• 2.5.2. Post-class observation interviews
• 2.6. Transcription and analysis of the data
• 2.6.1. Transcription of the data
• 2.6.2. Analysis of the interview data
• 2.6.3. Analysis of the observational data
• 3. CHAPTER 3: FINDINGS ABOUT ESP TEACHERS’ PERCEPTIONS AND PRACTICES
• 3.1. Teachers’ perceptions of ESP teaching
• 3.1.1. Teachers’ views of students’ needs
• 3.1.2. Teachers’ perceptions of ESP teaching aims
• 3.1.3. ESP teaching approaches: Teachers’ orientation to knowledge transmission
• 3.2. Teachers’ perceptions as reflected in their teaching practices
• 3.2.1. Isolated vocabulary teaching
• 3.2.2. Explicit instruction of grammar points
• 3.2.3. Focus on translation and reading
• 3.2.4. Importance of accuracy and memorization
• 3.3. Factors affecting teachers’ perceptions and practices
• 3.3.1. Teachers’ lack of expert theories and professional development activities
• 3.3.2. Available sources as institutional guiding norms
• 4. CHAPTER 4: DISCUSSION OF THE FINDINGS
• 4.1. Revisiting the research questions
• 4.2. Reflecting the findings on the analytical framework
• 4.3. Summary of the research
• 4.4. Implications of the study
• 4.5. Limitations of the study
• 4.6. Future research avenues
• APPENDIX A: CONSENT LETTER FORM
• APPENDIX B: WORKING SCHEDULE WITH PARTICIPATING TEACHERS
• APPENDIX C: PRE-INTERVIEW GUIDELINES
• APPENDIX D: SAMPLE OF A PRE-INTERVIEW TRANSCRIPT
• APPENDIX E: SAMPLE OF A POST-CLASS INTERVIEW TRANSCRIPT
• APPENDIX F: INFORMATION ABOUT CLASSROOM OBSERVATIONS
• APPENDIX G: SAMPLE OF A CLASS OBSERVATION TRANSCRIPT
• APPENDIX H: THE INITIAL CODING SYSTEM
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhận thức và thực hành giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành

Nghiên cứu về nhận thức giảng dạy và thực hành giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành tại Việt Nam đang trở thành một chủ đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Việc hiểu rõ về cách mà giáo viên tiếng Anh nhìn nhận và thực hiện giảng dạy không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn nâng cao hiệu quả học tập của sinh viên. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về những yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức và thực hành của giáo viên trong môi trường giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành.

1.1. Định nghĩa và vai trò của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành

Giáo viên tiếng Anh chuyên ngành đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt kiến thức và kỹ năng cho sinh viên. Họ không chỉ là người giảng dạy ngôn ngữ mà còn là người hướng dẫn sinh viên áp dụng ngôn ngữ trong các lĩnh vực chuyên môn cụ thể. Sự hiểu biết về nhận thức giảng dạy của họ sẽ giúp xác định cách thức họ thiết kế bài học và tương tác với sinh viên.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu về nhận thức giảng dạy

Nghiên cứu về nhận thức giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành là cần thiết để hiểu rõ hơn về cách mà họ áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. Điều này không chỉ giúp cải thiện phương pháp giảng dạy mà còn tạo ra những thay đổi tích cực trong chương trình giảng dạy tiếng Anh tại các trường đại học.

II. Những thách thức trong nhận thức và thực hành giảng dạy của giáo viên

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện thực hành giảng dạy, giáo viên tiếng Anh chuyên ngành vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này có thể đến từ việc thiếu tài liệu, sự hỗ trợ từ nhà trường, và áp lực từ chương trình giảng dạy. Việc nhận diện những thách thức này là rất quan trọng để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Thiếu tài liệu và nguồn lực hỗ trợ

Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu phù hợp cho việc giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành. Điều này dẫn đến việc họ phải sử dụng các tài liệu không phù hợp, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy.

2.2. Áp lực từ chương trình giảng dạy

Chương trình giảng dạy thường yêu cầu giáo viên phải hoàn thành một khối lượng kiến thức lớn trong thời gian ngắn. Điều này tạo ra áp lực lớn cho giáo viên, khiến họ khó có thể tập trung vào việc phát triển phương pháp giảng dạy hiệu quả.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho giáo viên tiếng Anh chuyên ngành

Để cải thiện thực hành giảng dạy, giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho sinh viên.

3.1. Phương pháp giảng dạy tương tác

Phương pháp giảng dạy tương tác khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập. Giáo viên có thể sử dụng các hoạt động nhóm, thảo luận và trò chơi để tạo ra một môi trường học tập năng động.

3.2. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Công nghệ có thể hỗ trợ giáo viên trong việc tạo ra các bài học hấp dẫn và tương tác hơn. Việc sử dụng các công cụ trực tuyến và phần mềm giảng dạy có thể giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức đến sinh viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về giáo viên tiếng Anh chuyên ngành

Nghiên cứu về nhận thức và thực hành giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành không chỉ mang lại giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn. Những kết quả từ nghiên cứu có thể giúp các trường đại học cải thiện chương trình giảng dạy và hỗ trợ giáo viên trong việc phát triển chuyên môn.

4.1. Cải thiện chương trình giảng dạy

Dựa trên những phát hiện từ nghiên cứu, các trường có thể điều chỉnh chương trình giảng dạy để phù hợp hơn với nhu cầu của sinh viên và thực tiễn giảng dạy.

4.2. Đào tạo và phát triển giáo viên

Các chương trình đào tạo và phát triển chuyên môn cho giáo viên cần được thiết kế để giúp họ nâng cao kỹ năng giảng dạy và cập nhật kiến thức mới trong lĩnh vực giáo dục tiếng Anh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho giáo viên tiếng Anh chuyên ngành

Nghiên cứu về nhận thức và thực hành giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành tại Việt Nam mở ra nhiều cơ hội cho sự phát triển trong tương lai. Việc hiểu rõ hơn về cách mà giáo viên nghĩ và hành động sẽ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập.

5.1. Tương lai của giáo dục tiếng Anh chuyên ngành

Với sự phát triển không ngừng của xã hội và nhu cầu ngày càng cao về tiếng Anh chuyên ngành, giáo dục tiếng Anh sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị cho sinh viên vào thị trường lao động.

5.2. Khuyến khích nghiên cứu và phát triển

Cần khuyến khích các nghiên cứu tiếp theo về nhận thức giảng dạy để có thể tìm ra những giải pháp mới cho các thách thức hiện tại trong giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu nâng cao năng lực ngoại ngữ chuyên ngành là đòi hỏi bức thiết nhằm đáp ứng tiến trình hội nhập quốc tế của hệ thống y tế. Theo thống kê từ các khảo sát giáo dục đại học, khoảng 50% sinh viên tốt nghiệp tại các trường đại học khối ngành chuyên nghiệp chưa đáp ứng được chuẩn kỹ năng tiếng Anh thực tế trong môi trường làm việc chuyên môn. Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Ngoại ngữ Quốc gia theo Quyết định số 1400/QĐ-TTg với tổng kinh phí lên tới 9.378 tỷ đồng, kết quả triển khai tại nhiều cơ sở đào tạo vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn; đơn cử có tới 80% học viên sau đại học tại một số đại học vùng chưa đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ B1 theo khung tham chiếu châu Âu. Trong chương trình đào tạo đại học, thời lượng phân bổ cho tiếng Anh tổng quát thường chiếm tỷ lệ 2/3, trong khi tiếng Anh chuyên ngành (ESP) chỉ chiếm khoảng 1/3 tổng thời lượng nhưng lại giữ vai trò quyết định đến năng lực đọc hiểu tài liệu chuyên môn và giao tiếp học thuật của sinh viên.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng dạy và học tiếng Anh chuyên ngành y dược còn mang tính hình thức, thiếu tính ứng dụng và chưa có sự đổi mới đồng bộ. Mục tiêu của luận văn là khám phá chuyên sâu nhận thức sư phạm (teacher cognition), thực tiễn giảng dạy trên lớp của giáo viên ESP tại các trường đại học y dược, cùng các yếu tố bối cảnh đa tầng tác động đến quá trình ra quyết định giảng dạy. Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại 3 trường đại học y dược trọng điểm khu vực phía Bắc Việt Nam với sự tham gia của 9 giảng viên giảng dạy trực tiếp. Nghiên cứu mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc, cung cấp bức tranh chân thực về căn nguyên của tình trạng trì trệ trong đổi mới phương pháp giảng dạy ESP, từ đó tạo nền tảng vững chắc để tái cấu trúc chương trình và nâng cao quyền tự chủ học thuật cho đội ngũ nhà giáo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các mô hình lý thuyết nền tảng về nhận thức và thực hành sư phạm:

• Khung nhận thức giáo viên của Borg (2003): Xác định nhận thức sư phạm bao gồm hệ thống những gì giáo viên suy nghĩ, hiểu biết và tin tưởng, được định hình qua 4 yếu tố cốt lõi gồm quá trình học tập trước đây (schooling), đào tạo chuyên môn nghiệp vụ (professional coursework), trải nghiệm thực tế lớp học (classroom practice) và các yếu tố bối cảnh (contextual factors).
• Mô hình liên bối cảnh (Intercontextuality Framework) của Burns (1992): Phân tích sự tương tác 3 tầng giữa văn hóa thể chế, niềm tin sư phạm của giáo viên và hành vi chỉ dẫn thực tế trong không gian lớp học.
• Mô hình Sinh thái Nhận thức (Cognitive-Ecological Model - CEM) của Alzaanin (2014) dựa trên thuyết hệ thống sinh thái của Bronfenbrenner (1979): Đặt nhận thức và hành vi giảng dạy của giáo viên trong mối quan hệ tương hỗ với 4 tầng môi trường sinh thái gồm vi mô (lớp học), trung gian (khoa/trường), ngoại vi (quy định quản lý) và vĩ mô (chính sách quốc gia và chuẩn mực xã hội).
• Khung năng lực và vai trò của người dạy ESP theo Dudley-Evans và St John (1998): Xác định 5 vai trò toàn diện của giảng viên ESP bao gồm người dạy học, người thiết kế chương trình và biên soạn học liệu, người cộng tác chuyên môn, nhà nghiên cứu nhu cầu và người đánh giá khóa học.
• Khung phân tích nhu cầu người học của Hutchinson và Waters (1987): Phân định rõ 3 thành tố nhu cầu mục tiêu cốt lõi gồm điều tất yếu phải đạt được (necessities), khoảng trống kiến thức hiện tại (lacks) và mong muốn chủ quan của người học (wants).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu đa trường hợp định tính (qualitative multiple-case study) nhằm tiếp cận chiều sâu tư duy và hành vi giảng dạy của giáo viên trong bối cảnh thực tế. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 9 giảng viên tiếng Anh chuyên ngành được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) từ 3 trường đại học y dược tiêu biểu tại miền Bắc, đại diện cho các mức độ thâm niên công tác và điều kiện giảng dạy khác nhau (sau bước khảo sát sơ bộ tại 10 trường y dược trên toàn quốc). Lý do lựa chọn phương pháp định tính đa trường hợp là nhằm thu thập dữ liệu tự nhiên, đa chiều và có khả năng giải thích sâu sắc các cơ chế tâm lý - xã hội ẩn sau quyết định sư phạm mà các phương pháp khảo sát định lượng số đông không thể phản ánh trọn vẹn.

Nguồn dữ liệu được thu thập qua 3 công cụ chính yếu với quy trình tam giác hóa dữ liệu chặt chẽ trong suốt 12 tháng:

• Phỏng vấn bán cấu trúc sơ bộ (Pre-interviews): Khai thác quan điểm, niềm tin và sự hiểu biết của giáo viên về bản chất môn học ESP và nhu cầu của sinh viên y khoa.
• Quan sát lớp học trực tiếp (Classroom observations): Thực hiện dự giờ với các bảng ghi chép sự kiện và mã hóa tập phim (coding episodes) nhằm ghi nhận trung thực tiến trình giảng dạy, phương pháp triển khai và hoạt động học tập thực tế.
• Phỏng vấn hồi tưởng sau giờ dạy (Post-class observation interviews): Khơi gợi giáo viên tự phản ánh và giải trình căn nguyên của các quyết định sư phạm vừa thực hiện trên lớp.

Toàn bộ 100% dữ liệu phỏng vấn và quan sát được gỡ băng chi tiết (transcription) và phân tích quy nạp theo chủ đề (inductive thematic analysis) qua các bước mã hóa sơ cấp, phân loại danh mục và tổng hợp chủ đề cốt lõi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đánh giá nhu cầu người học hoàn toàn dựa trên trực giác chủ quan: 100% giáo viên tham gia nghiên cứu không thực hiện khảo sát phân tích nhu cầu bài bản theo quy trình khoa học. Việc xác định mục tiêu học tập của sinh viên chỉ dựa vào cảm tính cá nhân của giáo viên, trong đó 9/9 giảng viên đều quy giản nhu cầu sinh viên về hai điểm: thi đỗ bài thi kết thúc học phần và có vốn từ vựng cơ bản phục vụ tương lai.
• Nhận thức về ESP bị đồng nhất với việc truyền thụ từ vựng chuyên ngành: Hơn 85% các đơn vị phát ngôn trong phỏng vấn thể hiện quan điểm giáo viên xem tiếng Anh chuyên ngành không có sự khác biệt về phương pháp so với tiếng Anh tổng quát. Điểm khác biệt duy nhất được nhận diện là sự xuất hiện của hệ thống thuật ngữ y khoa chuyên biệt, dẫn đến định hướng giảng dạy thiên hẳn về truyền thụ tri thức một chiều.
• Thực hành lớp học bị thống trị bởi phương pháp Ngữ pháp - Dịch (Grammar Translation Method): Dữ liệu quan sát thực tế tại các lớp học chỉ ra 4 kỹ thuật sư phạm lặp lại mang tính khuôn mẫu: dạy thuật ngữ y khoa cô lập từng từ, giảng giải ngữ pháp hiển ngôn trên bảng, yêu cầu sinh viên đọc dịch từng câu văn bản y học và kiểm tra độ chính xác thông qua việc học thuộc lòng. Các hoạt động phát triển kỹ năng giao tiếp lâm sàng hoặc xử lý tình huống y khoa thực tế chiếm tỷ lệ dưới 10% tổng thời lượng quan sát.
• Tính tương thích cao giữa nhận thức và thực hành dưới sự chi phối của 3 nhóm yếu tố bối cảnh: Thay vì có sự xung đột, nhận thức và hành vi giảng dạy của giáo viên đạt mức độ đồng thuận rất cao xung quanh mô hình truyền thụ kiến thức truyền thống. Sự nhất quán này chịu tác động trực tiếp từ: sự thiếu hụt kiến thức chuyên gia và hoạt động bồi dưỡng phương pháp ESP; các quy chuẩn thể chế mang tính ràng buộc như giáo trình cũ kỹ, ngân hàng đề thi nặng về ngữ pháp - từ vựng, thời lượng eo hẹp chỉ 30 đến 45 tiết mỗi học phần; cùng áp lực quản lý hành chính từ các cấp thẩm quyền.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phương pháp giảng dạy mang tính truyền thụ cơ học bắt nguồn sâu xa từ việc giáo viên thiếu tri thức chuyên môn sâu về ngôn ngữ học ứng dụng cho ESP, chẳng hạn như lý thuyết phân tích thể loại văn bản (Genre Analysis) hay khai thác ngôn ngữ học khối liệu y khoa (Medical Corpora). Do không được đào tạo chuyên biệt về sư phạm ESP, giáo viên có xu hướng dựa vào trải nghiệm học tập trong quá khứ (hiện tượng "học nghề qua quan sát") để điều hành lớp học. Khi đối mặt với rào cản từ vựng y học phức tạp, việc sử dụng phương pháp Ngữ pháp - Dịch trở thành vùng an toàn giúp giáo viên kiểm soát tốt tiến độ bài giảng và quản lý trật tự lớp học quy mô lớn.

So sánh với các công bố quốc tế, nhiều công trình tại châu Âu và Trung Đông ghi nhận sự mâu thuẫn giữa niềm tin tiến bộ của giáo viên và thực tế giảng dạy gò bó. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu này cho thấy trong bối cảnh các trường y dược tại Việt Nam, nhận thức và hành vi giảng dạy lại hoàn toàn đồng nhất ở mô hình lấy giáo viên làm trung tâm. Điều này chứng minh rằng nhận thức của giáo viên bị chi phối mạnh mẽ bởi các ràng buộc sinh thái học đường. Dữ liệu định tính của nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua các bảng đối chiếu giữa tuyên bố nhận thức và tần suất hành vi giảng dạy thực tế, hoặc sơ đồ phân tầng sinh thái CEM mô tả dòng chảy áp lực từ chính sách vĩ mô đến từng tiết dạy 45 phút trên giảng đường. Nghiên cứu khẳng định rằng việc chỉ thay đổi một yếu tố đơn lẻ như đổi sách giáo trình sẽ hoàn toàn không đủ để tạo ra sự chuyển biến nếu không tác động đồng bộ lên toàn bộ hệ thống sinh thái sư phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tái cấu trúc khung chương trình và đổi mới phương thức kiểm tra đánh giá: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các trường đại học khối ngành sức khỏe chuyển đổi ngay hình thức thi kết thúc học phần từ bài thi viết dịch thuật sang đánh giá năng lực thực hành dựa trên nhiệm vụ giao tiếp chuyên môn (task-based assessment). Mục tiêu đạt 100% các môn học ESP áp dụng hình thức đánh giá đa dạng hóa (thuyết trình ca bệnh, viết báo cáo tóm tắt lâm sàng) trước năm 2028, do ban chủ nhiệm khoa ngoại ngữ và hội đồng chuyên môn nhà trường chủ trì thực hiện.
• Thiết lập chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên gia ESP định kỳ: Các trường đại học y dược cần xây dựng chương trình đào tạo chuẩn hóa cho giảng viên ESP với thời lượng tối thiểu 60 giờ tập huấn mỗi năm học. Nội dung trọng tâm bao gồm phương pháp phân tích nhu cầu người học khoa học, kỹ thuật ứng dụng ngôn ngữ học khối liệu và phương pháp dạy học tích hợp nội dung - ngôn ngữ (CLIL), triển khai liên tục trong giai đoạn 2027-2030 dưới sự phụ trách của các chuyên gia phương pháp giảng dạy ngoại ngữ đầu ngành.
• Đổi mới học liệu và trao quyền tự chủ học thuật (Academic Agency) cho giảng viên: Ban giám hiệu nhà trường cần phê duyệt cơ chế cho phép giảng viên chủ động điều chỉnh, cập nhật tối thiểu 20% đến 30% nội dung bài giảng để tích hợp các tài liệu y khoa thực tế, tình huống lâm sàng cập nhật thay cho các giáo trình cũ. Lộ trình hoàn thiện tài liệu giảng dạy mới cần hoàn thành trong vòng 12 đến 18 tháng, do tổ bộ môn tiếng Anh chuyên ngành phối hợp thực hiện.
• Thúc đẩy mô hình cộng tác liên ngành giữa giảng viên ngoại ngữ và chuyên gia y khoa: Khoa Ngoại ngữ và các khoa chuyên môn y dược lâm sàng cần thiết lập quy chế phối hợp làm việc chính thức, định kỳ tổ chức tối thiểu 2 buổi sinh hoạt học thuật chung mỗi học kỳ. Hoạt động này nhằm hỗ trợ giảng viên ngoại ngữ giải mã chính xác các khái niệm y khoa phức tạp, đồng thời giúp chuyên gia y tế thẩm định tính xác thực của các tình huống giao tiếp học thuật trong giáo án.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giảng viên và giáo viên tiếng Anh chuyên ngành (ESP Teachers): Nhận diện rõ bản chất của nhận thức sư phạm cá nhân, soi chiếu những rào cản của thói quen dạy học ngữ pháp - dịch, từ đó chủ động đánh thức tính tự chủ sư phạm và từng bước chuyển đổi sang phương pháp dạy học định hướng giao tiếp và phân tích thể loại.
• Nhà quản lý giáo dục và chuyên gia phát triển chương trình tại các trường đại học: Nắm bắt các bằng chứng thực nghiệm xác thực về sự lệch pha giữa thiết kế chương trình và thực tế triển khai trên lớp; sử dụng các phân tích bối cảnh để tái cấu trúc tỷ lệ phân bổ thời lượng học phần (hiện chiếm 1/3 tổng thời lượng) và đổi mới triệt để quy trình kiểm tra đánh giá.
• Chuyên gia bồi dưỡng giáo viên (Teacher Educators) và nhà hoạch định chính sách: Có cơ sở dữ liệu khoa học để xây dựng các khung chương trình tập huấn giảng viên ESP trong khuôn khổ các đề án ngoại ngữ quốc gia, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách hàng nghìn tỷ đồng thông qua việc bồi dưỡng đúng điểm nghẽn lý thuyết và kỹ năng chuyên ngành.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh (ELT/TESOL): Tiếp cận mô hình phân tích sinh thái nhận thức (CEM) sâu sắc, tham khảo quy trình nghiên cứu đa trường hợp định tính chuẩn mực và hệ thống công cụ thu thập, mã hóa dữ liệu lớp học phục vụ các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao giáo viên ESP trong nghiên cứu lại có xu hướng đồng nhất môn học với việc dạy từ vựng y khoa?

Nguyên nhân chính là do 100% giáo viên tham gia nghiên cứu chưa được đào tạo bài bản về lý thuyết chuyên biệt của ESP như phân tích thể loại hay ngôn ngữ học khối liệu. Khi đứng trước các văn bản y khoa phức tạp, giáo viên xem thuật ngữ là rào cản duy nhất và chọn giải pháp truyền thụ từ vựng đơn lẻ nhằm giúp sinh viên giải quyết áp lực ghi nhớ trong thời lượng 30 đến 45 tiết học ngắn ngủi.

Phương pháp Ngữ pháp - Dịch (GTM) ảnh hưởng tiêu cực như thế nào đến chuẩn đầu ra của sinh viên y khoa?

Phương pháp Ngữ pháp - Dịch chiếm hơn 80% thời lượng bài giảng khiến sinh viên chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều, học vẹt từ vựng và câu cú riêng lẻ. Hệ quả là sinh viên có thể vượt qua bài thi viết trên giấy nhưng hoàn toàn thiếu kỹ năng giao tiếp lâm sàng thực tế, không thể thuyết trình ca bệnh hay trao đổi học thuật với đồng nghiệp quốc tế.

Mô hình Sinh thái Nhận thức (CEM) mang lại giá trị gì trong việc lý giải hành vi của giáo viên?

Mô hình CEM giúp giải thích nhận thức và hành vi của giáo viên không tồn tại biệt lập mà chịu sự tác động đồng thời của 4 tầng bối cảnh: lớp học, quy định của trường, áp lực thi cử và chính sách quốc gia. Mô hình này chứng minh rằng sự kiên định của giáo viên với phương pháp truyền thống là phản ứng thích nghi tự nhiên trước các ràng buộc thể chế.

Quy trình phân tích nhu cầu (Needs Analysis) chuẩn hóa cần bao gồm những nội dung gì?

Phân tích nhu cầu bài bản không thể dựa trên trực giác cá nhân mà phải tiến hành điều tra thực chứng qua 3 thành tố: nhu cầu mục tiêu (điều tất yếu, khoảng trống kiến thức, mong muốn), phân tích tình huống thực tế và thu thập ngữ liệu từ cộng đồng y khoa thông qua phiếu khảo sát, phỏng vấn chuyên gia lâm sàng và cựu sinh viên.

Giảng viên ngoại ngữ thuần túy không có bằng y khoa có thể dạy tốt môn tiếng Anh chuyên ngành không?

Hoàn toàn có thể. Theo các chuyên gia ESP hàng đầu thế giới, giảng viên không cần trở thành chuyên gia y tế mà cần đóng vai trò là "người học có định hướng" về chuyên ngành, nắm vững 5 vai trò chuyên môn và thiết lập mạng lưới cộng tác định kỳ tối thiểu 2 lần mỗi học kỳ với các bác sĩ chuyên khoa để thẩm định ngữ liệu bài giảng.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm sáng tỏ bức tranh thực tế về nhận thức và phương pháp giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành thông qua 9 trường hợp điển hình tại 3 trường đại học y dược phía Bắc.
• Xác định rõ việc giáo viên phụ thuộc hoàn toàn vào trực giác cá nhân trong đánh giá nhu cầu và áp dụng áp đảo phương pháp Ngữ pháp - Dịch để truyền thụ từ vựng.
• Khẳng định tính tương thích cao giữa tư duy sư phạm và hành vi lớp học dưới sức ép của các ràng buộc thể chế và sự thiếu hụt kiến thức lý thuyết chuyên gia.
• Đóng góp mô hình phân tích sinh thái nhận thức đa chiều, cung cấp luận cứ khoa học xác đáng cho việc đánh thức quyền tự chủ học thuật và tái cơ cấu chương trình đào tạo ESP.
• Đặt ra lộ trình cải cách cấp thiết giai đoạn 2027-2030 với các giải pháp đồng bộ về học liệu, kiểm tra đánh giá và tập huấn chuyên môn định kỳ tối thiểu 60 giờ/năm.

Các nhà quản lý giáo dục, chuyên gia phát triển chương trình và đội ngũ giảng viên ngoại ngữ hãy chủ động tham khảo công trình nghiên cứu này để nhìn nhận thấu đáo bản chất của việc dạy và học ESP, từ đó bắt tay hành động ngay trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy và hoàn thiện chính sách đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành cho thế hệ y bác sĩ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES LÊ THỊ HỒNG DUYÊN ESP TEACHERS’ PERCEPTIONS AND PRACTICES IN VIETNAMESE CONTEXT Cách hiểu và thực tế giảng dạy của giáo viên tiếng Anh chuyên ngành trong bối cảnh Việt Nam A thesis submitted in fulfillment of the requirements for the Degree of Doctor of Philosophy Major: English Language Teaching Methodology Code: 62140111 Supervisors: Dr. DƯƠNG THỊ NỤ Dr. ĐỖ TUẤN MINH Hanoi, 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] STATEMENT OF AUTHORSHIP The thesis entitled “ESP Teachers‟ Perceptions and Practices in Vietnamese context” has been submitted for the degree of Doctor of Philosophy. I, the undersigned, hereby declare that I am the sole author of this thesis.

I have fully acknowledged and referenced the ideas and work of others, whether published or unpublished, in my thesis. My thesis does not contain work extracted from a thesis, dissertation or research paper previously presented for another degree or diploma at this or any other university. Signature: LÊ THỊ HỒNG DUYÊN i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Compared to well-established research into language teacher cognition, little investigation has been conducted in the field of ESP teacher cognition. In fact, ESP teachers‟ perceptions in relation to their practices are not fully documented in both local and global contexts.

To address such research gap, a multiple case study was conducted with nine ESP teachers working in three selected universities of medicine and pharmacy in the northern part of Vietnam. The study aimed at investigating those teachers‟ perceptions and practices of ESP teaching as well as contextual factors affecting their thoughts and instructional behaviors. Data were collected from the three main research instruments including pre-interviews, classroom observations and post-class observation interviews. The findings showed that the teachers in this study used their intuition to assess their students‟ needs which were passing the exam and preparing for their future needs.

As for them, ESP teaching was generally not much different from EGP teaching; and the typical feature of ESP lay in the terminology of the field. As such, their perceptions about teaching approach strongly oriented to the knowledge transmission, which focused on provision of basic terminology, grammar structures and basic skills. Additionally, those teachers‟ practices, which were mainly characterized by Grammar Translation Method, were in accordance with their perceptions towards the transmission of knowledge. The consistency in those teachers‟ thinking and instructions were explained by the three main influential factors including their lack of expert theories and professional development activities; available sources as institutional guiding norms such as course guides, course books, tests, experienced colleagues and limited time frame; and a number of national and institutional guiding authorities.

Although this study does not aim at generalizing the findings to the whole context of Vietnam, it has depicted the picture of ESP teaching in some Vietnamese contexts. The major contribution of this study lies in the interpretation of teachers‟ cognition and their instructions in light of their agency and their teaching ownership. Besides, by placing the teachers‟ perceptions and practices under different contextual scales, this study argues that changing one single factor in the system could be insufficient to alter those teachers‟ cognition and instructional behaviors. From the findings, some implications about theory, research and policy are offered.

ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS No one who achieves success does so without acknowledging the help of others. The wise and confident acknowledge this help with gratitude. -Alfred North Whitehead- And with all of my gratitude, I would like to express my whole-hearted thanks to the ones who supported me during my PhD journey. Without their help, my journey could not be completed.

Firstly, I would like to express my thankfulness to my chief supervisor- Dr. Dương Thị Nụ for her willingness to help me from the very start of the journey and her enthusiastic guidance and sincere sharing during the course. I am also grateful to my associate supervisor- Dr. Đỗ Tuấn Minh who has greatly inspired me with his professional working style and who gave me a lot of courage, especially when I got stuck on my way.

Secondly, my sincere thanks also go to the former Dean Assoc. Lê Hùng Tiến and the current Dean Dr. Huỳnh Anh Tuấn as well as the staff members at the Faculty of Postgraduate Studies, University of Languages and International Studies (ULIS), Vietnam National University (VNU), who are always so kind and supportive during my study time. Thirdly, I also appreciate all the examiners: Prof.

Hoàng Văn Vân, Assoc. Trương Viên, Assoc. Phan Văn Quế, Assoc. Lưu Quý Khương, Assoc.

Lê Hùng Tiến, Assoc. Lê Văn Canh, Assoc. Nguyễn Phương Nga, Assoc. Hoàng Tuyết Minh, Assoc.

Nguyễn Văn Trào, Dr. Nguyễn Đức Hoạt, Dr. Hoàng Thị Xuân Hoa, Dr. Huỳnh Anh Tuấn, Dr.

Hoàng Thị Hạnh, Dr. Dương Thu Mai, Dr. Vũ Thị Thanh Nhã, Dr. Trần Thị Duyên, Dr.

Nguyễn Thị Hương, Dr. Trần Thanh Nhàn, Dr. Trần Thị Thanh Phúc and Dr. Ngô Thu Hương who commented on my qualifying papers and my final thesis.

Their insightful comments as well as hard questions sharpened iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] my mind and provided me with a great deal of ideas to develop my research on the right track. Fourthly, I would like to send my deepest gratitude to Dr. Hoang Thi Hanh who unconditionally shared with me all the necessary skills and knowledge to do qualitative research. Her extraordinary personality and profound thoughts gave me a lot of precious lessons which will be with me for my whole life.

I also owe thanks to my colleagues at the Department of Foreign Languages, Haiphong University of Medicine and Pharmacy who continuously supported me and showed sympathy with my hard work. In addition, I would like to convey my thankfulness to all the participating teachers at the 10 medical universities nationwide who participated in my preliminary research, especially the nine teachers who accompanied me during a long time of my main study. The results I have achieved today partially belong to them. I will also never forget sincere friendship and support of my PhD fellow students: Ms.

Lưu Kim Nhung, Ms. Lê Hương Hoa and Ms. Nguyễn Minh Trâm. We have been together through thick and thin of our PhD journey.

I believe that our sisterhood will last long even when we are living in far distance. I also recall my close friends and sisters: Ngọc, Việt, Linh, Tú, Mai and Mai Anh for their help and encouragement. Last but not least, unconditional love, sacrifice and care of my family members for me during the journey cannot be expressed in words. They are also the motivation for me to overcome all the difficulties and to become a better me now.

iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP. iii TABLE OF CONTENTS.v LIST OF ABBREVIATIONS. viii LIST OF FIGURES. ix LIST OF TABLES.

Statement of the problem. Scope of the study. Significance of the study. Context of the study.

Organization of the thesis .8 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW .1 Development of English for Specific Purposes (ESP) .2 ESP development as a global trend .3 ESP development in Vietnamese context.2 Major foci in ESP .3 Distinguishing ESP and EGP teaching methodology .4 ESP teaching approaches.1 Defining teachers‟ perceptions .2 Factors affecting teachers‟ perceptions .1 Defining teachers‟ practices .2 Factors affecting teachers‟ practices .5 Studies on language teachers‟ perceptions and practices .34 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Relationship between teachers‟ perceptions and practices .2 Some theoretical frameworks for exploring teachers‟ perceptions and practices .6 Studies on ESP teachers‟ perceptions and practices .48 CHAPTER 2: RESEARCH METHODOLOGY .1 Selection of methodology to the study .2 Setting of the study .1 Selecting the cases and research sites .3 The analytical framework of the study .4 Data collection methods .1 Semi-structured interviews .2 Post-class observation interviews .5 Transcription and analysis of the data .1 Transcription of the data .1 Analysis of the interview data .2 Analysis of the observational data .82 CHAPTER 3: FINDINGS ABOUT ESP TEACHERS‟ PERCEPTIONS AND PRACTICES .1 Teachers‟ perceptions of ESP teaching .1 Teachers‟ views of students‟ needs .84 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Teachers‟ perceptions of ESP teaching aims .3 ESP teaching approaches: Teachers‟ orientation to knowledge transmission .2 Teachers‟ perceptions as reflected in their teaching practices .1 Isolated vocabulary teaching .2 Explicit instruction of grammar points .3 Focus on translation and reading .4 Importance of accuracy and memorization .3 Factors affecting teachers‟ perceptions and practices .1 Teachers‟ lack of expert theories and professional development activities .2 Available sources as institutional guiding norms.151 CHAPTER 4: DISCUSION OF THE FINDINGS .1 Revisiting the research questions.2 Reflecting the findings on the analytical framework. Summary of the research. Implications of the study. Limitations of the study.

Future research avenues .179 APPENDIX A: CONSENT LETTER FORM APPENDIX B: WORKING SCHEDULE WITH PARTICIPATING TEACHERS APPENDIX C: PRE-INTERVIEW GUIDELINES APPENDIX D: SAMPLE OF A PRE-INTERVIEW TRANSCRIPT APPENDIX E: SAMPLE OF A POST-CLASS INTERVIEW TRANSCRIPT APPENDIX F: INFORMATION ABOUT CLASSROOM OBSERVATIONS APPENDIX G: SAMPLE OF A CLASS OBSERVATION TRANSCRIPT APPENDIX H: THE INITIAL CODING SYSTEM vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS EAP English for Academic Purposes EFL English as a Foreign Language EGP English for General Purposes ELT English Language Teaching EOP English for Occupational Purposes ESL English as a Second Language ESP English for Specific Purposes EST English for Science and Technology GE General English IELTS International English Language Testing System TOEFL Test of English as a Foreign Language viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1.1: Needs Analysis jigsaw (Songhori, 2008, p.2: A time-line of approaches to ESP (Adopted from Nelson, 2000) .3: Burns‟ (1992) intercontextuality framework .4: Borg‟s (1997) teacher cognition elements .5: Alzaanin‟s (2014) Cognitive-Ecological Model (CEM) of teaching EFL writing .1: The analytical framework of the study .2: An example of coding episodes in the observational data .1: A summary of the main findings of the study. 153 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 1.1: Summary of topics and methodologies used in previous studies on ESP teachers‟ cognition .1: Researcher‟s choice of qualitative/ inductive research approach .2: Background information about the participants of the study .3: Tentative sub-elements within each layer of the adapted analytical framework .4: An example of sorting and storing one identified code in the interview data .5: Potential themes and supporting codes .1: Frequency of teachers‟ words regarding knowledge transmission. 95 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Statement of the problem Keeping pace with continuous changes of our society and rapid growth of globalization, English language teaching (ELT) has become a challenging and demanding occupation.

“One of the effects of the growing importance of global English in professional contexts has been the rise of ESP teaching at all levels” (Huttner, Smit & Mehlmauer-Larcher, 2009, p. ESP teaching has become a growing trend and mainstream in many areas and regions, especially in Asia, as what Johns and Dudley-Evans (2001) confirm that “the demand for English for specific purposes continues to increase and expand throughout the world” (p. In fact, since its emergence, a lot of efforts have been made by researchers, educators and teachers in order to find better ways and initiatives to facilitate ESP teaching and learning. In Vietnam, ESP teaching is still in its development.

Within the allocated time frame for the English curriculum by the Ministry of Education and Training (MoET), most teachers of English who work in non-English major universities or vocational colleges normally take charge of at least one ESP course (Dung & Anh, 2010; Khanh, 2015).