TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP VIỆT NAM KHOA QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG VÀ MÔI TRƯỜNG ----------o0o---------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN LOÀI CÂY CHỐNG CHỊU LỬA TẠI HUYỆN LÂM BÌNH- TỈNH TUYÊN QUANG NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG MÃ SỐ: 7620211 Giáo viên hướng dẫn : TS. Kiều Thị Dương Sinh viên thực hiện : Phúc Thị Kim Tuyến Mã sinh viên : 1853020486 Lớp : K63-QLTNR Khóa học : 2018-2022 Hà Nội, 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp “Nghiên cứu lựa chọn loài cây chống chịu lửa tại huyện Lâm Bình- tỉnh Tuyên Quang” là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong Khóa luận là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào dưới mọi hình thức. Tôi xin chịu trách nhiệm trước Hội đồng Bảo vệ Khóa luận tốt nghiệp về lời cam đoan của mình.
Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Người hướng dẫn khóa luận Tác giả Khóa luận TS. Kiều Thị Dương Phúc Thị Kim Tuyến i LỜI CẢM ƠN Quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp là giai đoạn quan trọng nhất trong quãng đời mỗi sinh viên. Luận văn tốt nghiệp là tiền đề nhằm trang bị cho chúng em những kỹ năng nghiên cứu, những kiến thức quý báu trước khi lập nghiệp. Lời đầu tiên Trước hết, chúng em xin chân thành cảm ơn các quý Thầy, cô trong khoa Quản lý tài nguyên tài nguyên Rừng và môi trường đã giảng dạy và hướng dẫn em trong quá trình học tập, Thầy cô đã tận tình chỉ dạy và trang bị cho em những kiến thức cần thiết trong suốt thời gian ngồi trên ghế giảng đường, Làm nền tảng cho em có thể hoàn thành được bài Khóa luận tốt nghiệp này.
Được sự đồng ý của nhà trường, dưới sự hướng tận tình của cô TS.Kiều Thị Dương đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em, định hướng cách tư duy và cách làm việc khoa học, em đã được tiến hành thực hiện khóa luận tốt nghiệp tại Huyện Lâm Bình – tỉnh Tuyên Quang. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng do trình độ, kinh nghiệm bản thân còn nhiều hạn chế nên bản báo cáo không tránh khỏi những thiếu xót, em rất mong nhận được sự góp ý kiến của thầy để bản báo cáo được hoàn thiện hơn ạ. Em xin chân thành cảm ơn! ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.
iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG. vi DANH MỤC CÁC HÌNH. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .Khái niệm cơ bản .Cơ sở khoa học .Tổng quan về cháy rừng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cháy của rừng .1 Trên thế giới.
10 CHƯƠNG II. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu chung.2 Mục tiêu cụ thể. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin ngoại nghiệp .2 Phương pháp tính toán nội nghiệp.
18 CHƯƠNG III. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ – XÃ HỘI CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU. Vị trí địa lý, địa giới hành chính. Điều kiện tự nhiên .3 Điều kiện kinh tế, xã hội.1 Tình hình Kinh tế .2 Dân số, lao động và dân tộc.
Điều kiện cơ sở hạ tầng. 23 CHƯƠNG IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thực trạng tài nguyên rừng tại khu vực nghiên cứu. Một số đặc điểm cấu trúc rừng tại khu vực nghiên cứu.
Một số đặc điểm cấu trúc tầng cây cao. Đặc điểm cây tái sinh tại các ô tiêu chuẩn .3 Kết quả điều tra cây bụi, thảm tươi trên các ô tiêu chuẩn. Kết quả điều tra nghiên cứu loài cây chống chịu lửa tại khu vực nghiên cứu. Các loài cây chống chịu lửa theo ý kiến phỏng vấn.
Nghiên cứu đặc tính cháy của một số loài cây có khả năng chống, chịu lửa tại khu vực nghiên cứu. Lựa chọn những loài cây có khả năng chống, chịu lửa phục hồi cho công tác phòng cháy chữa cháy tại khu vực nghiên cứu .5 Đề xuất giải pháp ứng dụng các loài cây chống chịu trong phòng cháy chữa cháy rừng tại địa phương. 45 CHƯƠNG V: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ, TỒN TẠI. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
50 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Luận giải chữ viết tắt UBNN Ủy ban nhân dân ĐH Đại học PCCR Phòng chống cháy rừng VLC Vật liệu cháy OTC Ô tiêu chuẩn KT-XH Kinh tế- xã hội PCCCR Phòng cháy chữa cháy rừng M01 Mẫu số 1 M02 Mẫu số 2 M03 Mẫu số 03 M04 Mẫu số 04 M05 Mẫu số 05 DGX Dâu gia xoan BLN Bằng lăng nước SB Sổ bà v DANH MỤC CÁC BẢNG Mẫu bảng 01: Bảng phỏng vấn người dân địa phương. 14 Mẫu bảng 02: Bảng phỏng vấn cán bộ lâm nghiệp. 14 Mẫu bảng 03: Bảng điều tra một số đặc điểm cấu trúc tầng cây cao. 15 Mẫu bảng 04: Bảng điều tra cây tái sinh.
16 Mẫu Bảng 05: Bảng điều tra độ tàn che, che phủ thảm thơi, thảm khô.1: Một số đặc điểm cấu trúc sinh trưởng tầng cây cao .2: Tình hình sinh trưởng cây tái sinh ở đối tượng nghiên cứu rừng tự nhiên .3: Kết quả điều tra cây bụi, thảm tươi .4: Những loài cây có khả năng chống, chịu lửa qua phỏng vấn.5: Đặc điểm cấu trúc hình thái cấu trúc của loài cây lựa chọn:.6: Hàm lượng phần trăm nước trong lá cây .7: Hàm lượng tro thô trong VLC .8: Trung bình thời gian cháy VLC của các loài nghiên cứu .9: Chỉ tiêu đặc tính sinh vật học những loài cây nghiên cứu .10: Bảng cho điểm các tiêu chuẩn các loài cây nghiên cứu .11 Kết quả xếp hạng về khả năng phát triển phục vụ phòng chống cháy rừng của các loài cây nghiên cứu tại khu vực. 46 vi DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1: Trạng thái rừng OTC số 1. 26 Hình 2: Trạng thái rừng OTC số 3. 26 Hình 3: Trạng thái rừng OTC số 2.
27 Hình 04: Hình ô dạng bản của OTC số 03. 28 Hình 05: Hình ô dạng bản của OTC số 01. 28 Hình 06: Hình ô dạng bản của OTC số 02. 29 Hình 07: Hình ảnh điều tra độ tàn che.
30 Hình 08: Biểu đồ Hàm lượng % nước trong lá cây. 36 Hình 09: Biểu đồ Hàm lượng phần trăm tro thô có trong VCL. 39 Hình 10: Biểu đồ Thời gian(s)/100(g) VLC khô kiệt. 41 Hình 11: Biểu đồ độ dày vỏ.
43 Hình 11: Hình ảnh đo bề dày vỏ cây Mỡ. 43 Hình 13: Tổng điểm các tiêu chí lựa chọn loài cây chống chịu lửa. 45 vii ĐẶT VẤN ĐỀ Cháy rừng là thảm họa, gây thiệt hại lớn đối với tính mạng và tài sản của con người, tài nguyên rừng và môi trường sống. Ảnh hưởng của nó không những tác động đến một quốc gia mà còn ảnh hưởng đến cả khu vực và toàn cầu.
Lâm Bình là huyện vùng cao của tỉnh Tuyên Quang, có diện tích đất Lâm nghiệp rất lớn trong đó tổng diện tích rừng tự nhiên toàn huyện gần 76.773,89 ha độ che phủ là 72. Nguồn động vật, thực vật còn khá đa dạng và phong phú được tỉnh xác định là huyện trọng điểm về công tác phòng chống cháy rừng và bảo vệ rừng. Vì vậy, công tác phòng cháy chữa cháy rừng luôn được huyện Lâm Bình xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý, bảo vệ rừng. Với phương châm “Phòng cháy là chủ đạo, chữa cháy phải kịp thời” và “4 tại chỗ”, UBND huyện Lâm Bình yêu cầu Hạt Kiểm lâm thường xuyên theo dõi, nắm bắt diễn biễn thời tiết và kịp thời thông báo, cảnh báo cấp dự báo cháy rừng để mọi người dân thực hiện.
Đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến kịp thời, đầy đủ các văn bản, chính sách của trung ương, địa phương về phòng cháy chữa cháy rừng cho nhân dân được biết và thực hiện. Vào thời điểm hanh khô, phải duy trì thường trực 24/24giờ. Khi xảy ra cháy rừng trên địa bàn xã, thôn, bản, Chủ tịch UBND xã phải tổ chức huy động lực lượng, phương tiện, công cụ tại chỗ dập tắt không để cháy lan và khi đám cháy vượt quá tầm kiểm soát phái báo ngay với Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững của huyện để huy động lực lượng ứng cứu kịp thời. Với nhiều giải pháp đồng bộ trong công tác phòng, chống cháy rừng, huyện Lâm Bình đã giảm thiếu số vụ cháy rừng, cũng như số vụ vi phạm luật Lâm nghiệp.
Bước vào mùa hanh khô năm nay, thời tiết diễn biến phức tạp nguy cơ cao xảy ra cháy rừng. Ngay từ đầu năm các xã trên địa bàn huyện Lâm Bình đã tích cực chủ động triển khai công tác phòng cháy, chữa cháy nhằm bảo vệ tốt diện tích rừng tự nhiên và diện tích rừng trồng của nhân dân, tuyên truyền, vận động người dân tham gia, nâng cao ý thức chấp hành công tác phòng cháy 1 chữa cháy rừng. Tuy nhiên, để công tác phòng chống cháy rừng có hiệu quả cao nhất thì hoạt động xác định các loài cây chống chịu lửa ở địa phương và xây dựng phương án quản lý, gây trồng và phát triển các loài cây này là rất cần thiết và có ý nghĩa cả về khoa học và thực tiễn. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, em thực hiện đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu lựa chọn loài cây chống chịu lửa tại huyện Lâm Bình- tỉnh Tuyên Quang” Ý nghĩa nghiên cứu đề tài - Ý nghĩa học tập và nghiên cứu Qua việc nghiên cứu và thực hiện đề tài này sẽ giúp tôi làm quen được với công việc nghiên cứu khoa học, bên cạnh đó còn củng cố được lượng kiến thức chuyên môn đã học, có thêm cơ hội kiểm chứng những lý thuyết đã học trong nhà trường đúng theo phương châm học đi đôi với hành.
Hiểu được các phương pháp nghiên cứu, bước đầu tiếp cận và áp dụng kiến thức đã được học trong trường vào công tác nghiên cứu khoa học. Qua quá trình học tập nghiên cứu đề tài tại nghiên cứu lựa chọn loại cây có khả năng chịu lửa tại địa bàn huyện Lâm Bình- tỉnh Tuyên Quang, tôi đã tích lũy thêm được nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế trong việc bảo vệ loài cây có khả năng chịu lửa. Đây sẽ là những kiến thức rất cần thiết cho quá trình nghiên cứu, học tập và làm việc sau này.