Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu đặc điểm khu hệ chim nước tại Vườn quốc gia Bến En, tỉnh Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đặc điểm khu hệ chim nước tại vườn quốc gia bến en tỉnh thanh hóa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Nguyễn Quang Sỹ
• Người hướng dẫn: TS. Đồng Thanh Hải
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm khu hệ chim nước tại Vườn quốc gia Bến En, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Chim nước và phân loại chim nước
• 1.2. Nghiên cứu về Chim và Chim nước
• 1.2.1. Sơ lược về lịch sử nghiên cứu chim ở Việt Nam
• 1.3. Nghiên cứu về các quần xã chim và phân loại các sinh cảnh chim ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa tài liệu
• 2.4.2. Phương pháp phỏng vấn người dân địa phương
• 2.4.3. Phương pháp điều tra thực địa
• 2.4.4. Tài liệu sử dụng trong phân loại và đánh giá
• 2.4.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ XÃ HỘI Ở KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Địa hình địa mạo
• 3.1.3. Khí hậu, thuỷ văn
• 3.1.4. Địa chất và thổ nhưỡng
• 3.1.5. Tài nguyên rừng và đất rừng
• 3.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thành phần loài chim nước tại VQG Bến En
• 4.2. Thông tin về các loài chim nước mới bổ sung cho danh lục của VQG Bến En
• 4.3. Giá trị bảo tồn của khu hệ chim nước VQG Bến En
• 4.4. Mật độ của một số loài Chim nước tại Vườn quốc gia Bến En
• 4.5. Đặc điểm phân bố và sinh cảnh quan trọng của các loài Chim nước tại VQG Bến En
• 4.6. Đặc điểm phân bố của các loài chim nước tại VQG Bến En
• 4.7. Một số sinh cảnh sống quan trọng của các loài chim nước tại VQG Bến En
• 4.8. Các mối đe dọa đến các loài chim nước và sinh cảnh của chúng tại Vườn quốc gia Bến En
• 4.8.1. Các mối đe dọa đến các loài chim nước
• 4.8.2. Xếp hạng các mối đe doạ
• 4.9. Đề xuất các giải pháp quản lý và phát triển bền vững các loài chim nước tại VQG Bến En
• 4.9.1. Giải pháp bảo vệ sinh cảnh
• 4.9.2. Giải pháp quản lý nguồn thức ăn
• 4.9.3. Tăng cường thực thi pháp luật
• 4.9.4. Giải pháp về nghiên cứu và bảo tồn
• 4.9.5. Giải pháp về nâng cao nhận thức
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khu hệ chim nước tại Vườn quốc gia Bến En

Vườn quốc gia Bến En, nằm ở tỉnh Thanh Hóa, là một trong những khu vực có khu hệ chim nước phong phú nhất Việt Nam. Nơi đây không chỉ là điểm dừng chân của nhiều loài chim di cư mà còn là nơi cư trú của nhiều loài chim nước quý hiếm. Các nghiên cứu trước đây đã ghi nhận sự đa dạng của các loài chim nước tại đây, với 34 loài được xác định, trong đó có nhiều loài nằm trong Sách Đỏ Việt Nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của VQG Bến En trong việc bảo tồn đặc điểm sinh thái chim nước.

1.1. Đặc điểm sinh thái của khu hệ chim nước tại Bến En

Khu hệ chim nước tại VQG Bến En bao gồm nhiều loài khác nhau, từ các loài phổ biến đến các loài quý hiếm. Mỗi loài có những đặc điểm sinh thái riêng, phù hợp với các sinh cảnh khác nhau trong khu vực. Các yếu tố như khí hậu, thảm thực vật và nguồn nước đều ảnh hưởng đến sự phân bố và sinh trưởng của chúng.

1.2. Vai trò của VQG Bến En trong bảo tồn chim nước

VQG Bến En đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn khu hệ chim nước. Nơi đây không chỉ cung cấp môi trường sống cho các loài chim mà còn là nơi nghiên cứu và giáo dục về bảo tồn thiên nhiên. Các chương trình bảo tồn đang được triển khai nhằm bảo vệ các loài chim nước và sinh cảnh sống của chúng.

II. Thách thức trong bảo tồn khu hệ chim nước tại Bến En

Mặc dù VQG Bến En có nhiều tiềm năng trong việc bảo tồn khu hệ chim nước, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các hoạt động như săn bắt trái phép, khai thác gỗ và xâm lấn đất đai đang đe dọa đến sự tồn tại của các loài chim nước. Những vấn đề này cần được giải quyết kịp thời để bảo vệ môi trường sống của chúng.

2.1. Tác động của con người đến khu hệ chim nước

Hoạt động của con người, như khai thác tài nguyên và xây dựng cơ sở hạ tầng, đã làm giảm diện tích sinh cảnh của các loài chim nước. Điều này dẫn đến sự suy giảm số lượng và đa dạng loài, ảnh hưởng đến sự cân bằng sinh thái trong khu vực.

2.2. Các mối đe dọa từ biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu cũng là một trong những yếu tố gây áp lực lên khu hệ chim nước tại Bến En. Sự thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa có thể làm thay đổi môi trường sống, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của các loài chim nước.

III. Phương pháp nghiên cứu khu hệ chim nước tại Bến En

Để nghiên cứu khu hệ chim nước tại VQG Bến En, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm điều tra thực địa, phỏng vấn người dân địa phương và phân tích số liệu từ các nghiên cứu trước. Những phương pháp này giúp xác định được hiện trạng và phân bố của các loài chim nước trong khu vực.

3.1. Điều tra thực địa và thu thập dữ liệu

Điều tra thực địa là phương pháp chính để xác định sự hiện diện của các loài chim nước. Các nhà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát tại nhiều khu vực khác nhau trong VQG Bến En để thu thập dữ liệu về số lượng và phân bố của các loài.

3.2. Phỏng vấn người dân địa phương

Phỏng vấn người dân địa phương cũng là một phương pháp quan trọng trong nghiên cứu. Người dân có nhiều kinh nghiệm và hiểu biết về các loài chim nước, giúp cung cấp thông tin quý giá về sự thay đổi trong khu vực và các mối đe dọa đối với chúng.

IV. Kết quả nghiên cứu khu hệ chim nước tại Bến En

Kết quả nghiên cứu cho thấy VQG Bến En có sự đa dạng cao về khu hệ chim nước. Nghiên cứu đã ghi nhận được 34 loài chim nước, trong đó có nhiều loài quý hiếm. Những thông tin này không chỉ có giá trị trong việc bảo tồn mà còn giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên.

4.1. Danh sách các loài chim nước tại Bến En

Danh sách các loài chim nước được ghi nhận tại VQG Bến En bao gồm nhiều loài quý hiếm như Cốc đế, Hạc cổ trắng và Cò lạo ấn độ. Những loài này không chỉ có giá trị sinh thái mà còn có giá trị văn hóa và du lịch.

4.2. Mật độ và phân bố của các loài chim nước

Mật độ và phân bố của các loài chim nước tại VQG Bến En cho thấy sự phong phú của khu hệ này. Các khu vực như hồ sông Mực và các cánh đồng lúa là nơi tập trung nhiều loài chim nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sinh sản và kiếm ăn.

V. Giải pháp bảo tồn khu hệ chim nước tại Bến En

Để bảo tồn khu hệ chim nước tại VQG Bến En, cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm tăng cường quản lý nguồn tài nguyên, nâng cao nhận thức cộng đồng và thực hiện các chương trình bảo tồn cụ thể. Việc hợp tác giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương là rất quan trọng.

5.1. Tăng cường quản lý và bảo vệ sinh cảnh

Quản lý và bảo vệ sinh cảnh là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Cần có các biện pháp cụ thể để bảo vệ các khu vực sinh sống của chim nước, ngăn chặn các hoạt động xâm lấn và khai thác tài nguyên trái phép.

5.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn

Nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn khu hệ chim nước là rất cần thiết. Các chương trình giáo dục và tuyên truyền có thể giúp người dân hiểu rõ hơn về giá trị của thiên nhiên và vai trò của họ trong việc bảo vệ môi trường.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho khu hệ chim nước tại Bến En

Khu hệ chim nước tại VQG Bến En có tiềm năng lớn trong việc bảo tồn và phát triển bền vững. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các tổ chức bảo tồn. Việc nghiên cứu và bảo tồn khu hệ chim nước không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn cho cộng đồng địa phương.

6.1. Tương lai của khu hệ chim nước tại Bến En

Tương lai của khu hệ chim nước tại Bến En phụ thuộc vào các nỗ lực bảo tồn hiện tại. Nếu các giải pháp được thực hiện hiệu quả, khu vực này có thể trở thành một mô hình thành công trong bảo tồn thiên nhiên.

6.2. Khuyến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và các hoạt động của con người đến khu hệ chim nước. Việc này sẽ giúp đưa ra các giải pháp bảo tồn hiệu quả hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vườn quốc gia Bến En thuộc địa bàn tỉnh Thanh Hóa sở hữu tổng diện tích tự nhiên 14.735 ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 12.275,2 ha cùng hệ thống hồ sông Mực rộng gần 3.000 ha với 21 hòn đảo nổi. Nằm trong vùng sinh thái chim Bắc Trường Sơn, khu vực này tạo nên sinh cảnh đất ngập nước ngọt nội địa đặc sắc, là nơi cư trú, làm tổ và kiếm ăn của hàng ngàn cá thể chim nước định cư và di cư. Tuy nhiên, trước các áp lực nghiêm trọng từ sự xâm lấn của loài cây Mai dương (Mimosa pigra), tình trạng khai thác thủy sản quá mức và săn bắt trái phép, khu hệ chim nước tại đây đang đứng trước nguy cơ suy giảm sinh cảnh và sụt giảm số lượng cá thể.

Luận văn thạc sĩ khoa học Lâm nghiệp của tác giả Nguyễn Quang Sỹ với đề tài “Nghiên cứu đặc điểm khu hệ chim nước tại Vườn quốc gia Bến En, tỉnh Thanh Hóa” được thực hiện từ tháng 10/2014 đến tháng 9/2015 tại vùng lõi Vườn quốc gia. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: xác định hiện trạng thành phần loài và phân bố của các loài chim nước; xác định các sinh cảnh sống then chốt; đánh giá các mối đe dọa trực tiếp; và đề xuất hệ thống giải pháp quản lý, phát triển bền vững. Công trình có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi nâng tổng số loài chim nước ghi nhận tại Vườn quốc gia từ 34 lên 39 loài, cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác bảo tồn đa dạng sinh học đất ngập nước tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết sinh thái học quần xã chim nước và nguyên lý bảo tồn sinh cảnh đất ngập nước của Tổ chức Bảo tồn Chim Quốc tế (BirdLife International), kết hợp hệ thống phân loại thảm thực vật nhiệt đới của UNESCO (1973) và Thái Văn Trừng (1978). Trong nghiên cứu, chim nước được định nghĩa là tập hợp các loài có đời sống gắn liền với môi trường thủy vực, phân loại thuộc 6 bộ chính: Bộ Chim lặn (Podicipediformes), Bộ Bồ nông (Pelecaniformes), Bộ Hạc (Ciconiiformes), Bộ Ngỗng (Anseriformes), Bộ Sếu (Gruiformes) và Bộ Rẽ (Charadriiformes). Khung nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm nền tảng: thành phần loài chỉ thị, mật độ tương đối, sinh cảnh kiếm ăn - làm tổ, và tính tổn thương sinh thái trước tác động nhân sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình điều tra thực địa có cấu trúc kết hợp các công cụ phân tích hiện đại:

• Quy mô và phương pháp chọn mẫu: Thiết lập 20 tuyến điều tra đại diện với chiều dài từ 3 đến 7 km mỗi tuyến, bao phủ các sinh cảnh trọng yếu (15 tuyến phân bố đều trên mặt nước và vùng bán ngập hồ sông Mực; 5 tuyến trên cạn dọc khe suối, thung lũng). Mỗi tuyến được điều tra lặp lại 4 lần trong khung giờ 6 giờ 00 đến 18 giờ 00. Đồng thời, nghiên cứu thực hiện 30 phiếu phỏng vấn bán định hướng đối với kiểm lâm viên, thợ săn giàu kinh nghiệm và người dân địa phương sống ven hồ.
• Thu thập và phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp khoảng cách (Distance sampling) ghi nhận cự ly quan sát $r$, góc lệch $\alpha$ và khoảng cách vuông góc $x$, tính toán diện tích quan sát theo công thức $S = R \times 2 \times L \times n$ và mật độ tương đối $M_i = N_i/S$ trên phần mềm Microsoft Excel. Dữ liệu tọa độ GPS được số hóa trên phần mềm MapInfo để xây dựng bản đồ phân bố và điểm đe dọa.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Việc kết hợp điều tra tuyến và Distance sampling giúp tối ưu hóa khả năng ghi nhận loài trên diện tích mặt nước rộng lớn, giảm thiểu sai số phát hiện đối với các loài chim di cư có tập tính rụt rè.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Bổ sung thành phần loài cho danh lục: Nghiên cứu đã xác định được 39 loài chim nước thuộc 9 họ và 6 bộ tại Vườn quốc gia Bến En. Đề tài phát hiện và bổ sung 05 loài mới cho danh lục chim của Vườn (tăng 14,7% so với 34 loài ghi nhận năm 2013), bao gồm: Cò ngàng nhỡ (Mesophoyx intermedia), Cò trắng Trung Quốc (Egretta eulophotes), Te vặt (Vanellus indicus), Bói cá lớn (Megaceryle lugubris) và Sả đầu đen (Halcyon pileata).
• Cấu trúc phân bố taxon: Họ Diệc (Ardeidae) chiếm ưu thế tuyệt đối với 13 loài (33,3%), theo sau là họ Choi choi (Charadriidae) với 10 loài (25,6%), họ Bói cá (Alcedinidae) với 6 loài (15,4%), họ Vịt (Anatidae) với 3 loài (7,7%), họ Cốc và họ Hạc mỗi họ có 2 loài (5,1%), các họ Chim lặn, Cà kheo, Gà nước mỗi họ có 1 loài (2,6%).
• Tỷ lệ quan sát trực tiếp: Đã ghi nhận trực tiếp tại thực địa 26/39 loài (đạt tỷ lệ 66,7%), tập trung chủ yếu tại các dải bán ngập và bãi bồi thuộc khu vực Đồng Thô, Khe Tre và Điện Ngọc.
• Giá trị bảo tồn nguồn gen: Xác định sự hiện diện của các loài nguy cấp có tên trong Sách Đỏ Việt Nam (2007) như Cò trắng Trung Quốc (hạng VU), Te vặt (hạng VU), Cốc đế, Hạc cổ trắng và Cò lạo Ấn Độ.

Thảo luận kết quả

Sự phong phú của họ Diệc (13 loài) và họ Choi choi (10 loài) phản ánh tính đặc trưng của sinh cảnh hồ sông Mực rộng gần 3.000 ha với hệ thống 21 đảo nổi, nơi cung cấp lượng cá, tôm, thân mềm và bãi cạn dồi dào. Dữ liệu cấu trúc họ chim có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ phần trăm các taxon, kết hợp bản đồ mật độ không gian trên MapInfo để phân vùng các điểm nóng tập trung cá thể tại khu vực Đồng Thô và Bến Tòm. So với công trình của Lê Đức Thuận (2013) vốn chỉ nghiên cứu 4 loài chim nước, kết quả này mang tính toàn diện và có độ bao phủ sinh thái cao hơn.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra 6 nhóm đe dọa sinh thái lớn. Cây Mai dương (Mimosa pigra) bùng phát mạnh tại các bãi bán ngập làm thu hẹp nghiêm trọng bãi kiếm ăn của chim lội. Áp lực từ 440 hộ dân (1.813 nhân khẩu) sống tại 9 thôn vùng lõi với thu nhập thấp (khoảng 3.695.000 đồng/người/năm) dẫn đến việc săn bắt bằng lưới tàng hình, súng săn và khai thác thủy sản quá mức, đe dọa trực tiếp đến quần thể chim nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Để bảo tồn và phát triển bền vững khu hệ chim nước tại Vườn quốc gia Bến En, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp:

• Kiểm soát và diệt trừ sinh vật ngoại lai: Triển khai kế hoạch thu gom, phát quang và tiêu hủy cơ học triệt để 100% diện tích cây Mai dương (Mimosa pigra) xâm lấn vùng bán ngập ven hồ sông Mực trong giai đoạn 2016-2020 do Ban quản lý Vườn quốc gia Bến En chủ trì phối hợp chính quyền địa phương.
• Tăng cường thực thi pháp luật và tuần tra bảo vệ: Thành lập 04 trạm tuần tra cơ động đường thủy tại các khu vực trọng điểm Đồng Thô, Bến Tòm, Khe Tre và Điện Ngọc, đặt mục tiêu ngăn chặn và giảm 90% tình trạng giăng lưới, dùng súng săn và bẫy bắt chim trái phép trong vòng 12 tháng.
• Bảo vệ nguồn thức ăn và phục hồi bãi sinh sản: Ban hành quy chế cấm tuyệt đối kích điện và ngư cụ tận diệt trên toàn bộ 2.500 ha diện tích mặt nước hồ sông Mực; định kỳ hàng năm thả bổ sung cá giống bản địa nhằm tái tạo mắt xích thức ăn cho chim do Chi cục Thủy sản tỉnh phối hợp Vườn quốc gia thực hiện.
• Phát triển sinh kế và nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức 20 lớp tập huấn kỹ thuật nông - lâm kết hợp cho 440 hộ dân tại 9 thôn vùng lõi, nâng cao thu nhập vượt mức 3.695.000 đồng/người/năm trong vòng 3 năm tới nhằm giảm 80% sự phụ thuộc của người dân vào tài nguyên rừng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban quản lý các Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên: Vận dụng quy trình quản lý sinh cảnh đất ngập nước nội địa, phương pháp kiểm soát cây Mai dương và mô hình phân vùng bảo vệ chim di cư.
• Nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên ngành Điểu học, Lâm nghiệp, Quản lý tài nguyên: Tham khảo khung phương pháp Distance sampling, danh lục phân loại 39 loài chim nước và ứng dụng phần mềm MapInfo trong nghiên cứu động vật hoang dã.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Chi cục Kiểm lâm, Sở Nông nghiệp & PTNT Thanh Hóa): Sử dụng các số liệu thực địa làm căn cứ xây dựng quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học và các chương trình phục hồi đất ngập nước cấp tỉnh.
• Các tổ chức phi chính phủ và quỹ bảo tồn quốc tế (BirdLife, WWF, IUCN): Khai thác dữ liệu về các loài nguy cấp (Cò trắng Trung Quốc, Te vặt) để xây dựng đề xuất tài trợ và thiết lập hành lang an toàn cho chim di cư tuyến Bắc Trường Sơn.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn đã bổ sung những loài chim nước mới nào cho Vườn quốc gia Bến En?
  Nghiên cứu đã phát hiện và bổ sung 05 loài mới cho danh lục Vườn quốc gia Bến En gồm: Cò ngàng nhỡ (Mesophoyx intermedia), Cò trắng Trung Quốc (Egretta eulophotes), Te vặt (Vanellus indicus), Bói cá lớn (Megaceryle lugubris) và Sả đầu đen (Halcyon pileata), nâng tổng số loài chim nước từ 34 lên 39 loài.

• Phương pháp nào được ứng dụng để ước tính mật độ và lập bản đồ phân bố chim nước?
  Tác giả đã áp dụng phương pháp điều tra theo 20 tuyến cố định (chiều dài 3-7 km, lặp lại 4 lần) kết hợp phương pháp khoảng cách (Distance sampling) ghi nhận cự ly $r$ và góc lệch $\alpha$. Số liệu được phân tích mật độ trên Microsoft Excel và số hóa bản đồ không gian trên phần mềm MapInfo.

• Mối đe dọa sinh thái nghiêm trọng nhất đối với chim nước tại hồ sông Mực là gì?
  Nguy cơ lớn nhất là sự bùng phát của cây Mai dương xâm lấn vùng bán ngập làm mất bãi kiếm ăn, kết hợp với nạn bẫy bắt bằng lưới giăng, súng săn và hoạt động đánh bắt thủy sản bằng kích điện của 440 hộ dân sinh sống tại vùng lõi.

• Họ chim nào chiếm ưu thế lớn nhất trong khu hệ chim nước Vườn quốc gia Bến En?
  Họ Diệc (Ardeidae) chiếm ưu thế tuyệt đối với 13 loài (33,3% tổng số loài), tiếp theo là họ Choi choi (Charadriidae) với 10 loài (25,6%). Sự đa dạng này gắn liền với sinh cảnh hồ nước rộng gần 3.000 ha và 21 đảo nổi giàu thức ăn thủy sinh.

• Luận văn đề xuất giải pháp then chốt nào để bảo vệ nguồn thức ăn cho chim nước?
  Nghiên cứu đề xuất cấm triệt để ngư cụ hủy diệt trên 2.500 ha diện tích mặt nước hồ sông Mực, kết hợp định kỳ thả giống các loài cá bản địa hàng năm và xử lý các nguồn nước ô nhiễm từ 4 nhánh suối chính đổ vào hồ.

Kết luận

• Xác lập danh lục cập nhật gồm 39 loài chim nước thuộc 9 họ, 6 bộ tại Vườn quốc gia Bến En, khẳng định giá trị đa dạng sinh học cao của hệ sinh thái hồ sông Mực.
• Bổ sung 05 loài mới cho danh lục Vườn quốc gia, ghi nhận nhiều loài nguy cấp trong Sách Đỏ Việt Nam như Cò trắng Trung Quốc và Te vặt.
• Ứng dụng thành công hệ thống 20 tuyến điều tra thực địa kết hợp phương pháp Distance sampling và phần mềm MapInfo để đánh giá mật độ và phân vùng sinh thái.
• Nhận diện toàn diện 6 nhóm mối đe dọa nhân sinh và sinh học, đặc biệt là nguy cơ xâm lấn từ cây Mai dương và áp lực sinh kế của 440 hộ dân vùng lõi.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, pháp lý, phục hồi thức ăn và phát triển sinh kế cộng đồng với lộ trình thực hiện từ 2016 đến 2020.

Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể liên hệ Ban quản lý Vườn quốc gia Bến En hoặc Trường Đại học Lâm nghiệp để tiếp cận toàn văn cơ sở dữ liệu và ứng dụng các khuyến nghị vào công tác bảo tồn đa dạng sinh học đất ngập nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Chim nước và phân loại chim nước Chim nước là các loài chim có đời sống gắn liền với nước. Trong phân loại, chim nước gồm các loài trong Bộ Ngỗng (Anseriformes); Bộ Chim Lặn (Podicipediformes); Bộ Bồ Nông (Pelecaniformes); Bộ Hạc (Ciconiiformes); Bộ Sếu (Gruiformes) và Bộ Choi Choi (Charadriiformes). Nghiên cứu về Chim và Chim nước 1.

Sơ lược về lịch sử nghiên cứu chim ở Việt Nam Việt Nam là một trong các nước có khu hệ chim giàu có nhất ở lục địa Đông Nam Á. Tổng số loài chim được ghi nhận ở Việt Nam dao động từ 828 đến 888 loài. Tuy nhiên việc đưa ra một con số chính xác là không thể, do một số loài đã từng được ghi nhận trước đây nay đã tuyệt chủng, ví dụ Diệc (Sumatra Ardea sumatrana) hay Cò quăm lớn (Thaumantibis gigantea), trong khi đó, một số loài mới lại phát hiện bổ sung thêm cho danh sách các loài chim Việt Nam. Sự phong phú về các loài chim có thể do biên độ rộng về kinh độ và vĩ độ của Việt nam đã dẫn đến hình thành nhiều dạng sinh cảnh trải rộng trên đất nước [13].

Nghiên cứu chim ở Việt Nam có thể chia thành bốn giai đoạn sau: Giai đoạn thứ nhất: Có thể tính bắt đầu từ những năm 1870 đến 1920. Trong giai đoạn quan trọng này, đã có bộ sưu tập quan trọng đầu tiên về các loài chim ở Việt Nam của Tirant, người đã thu thập hơn 1.000 tiêu bản ở vùng Nam Bộ vào các năm từ 1875 đến 1878. Các bộ sưu tập quan trọng khác do Germain thu ở vùng Nam Bộ; Kuroda thu ở vùng Bắc Bộ và Kloss thu ở cao nguyên Đà Lạt. Trong số các loài chim do Kloss phát hiện có Khướu đầu đen má xám (Garralax yersini) và Khướu đầu đen (Garralax milleti).

Ngoài ra, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 còn có một số sưu tập nhỏ hơn của Boutan và Vassal, trong đó có phát hiện về loài Khướu đầu xám (Garrulax vassali). Nghiên cứu học thuật quan trọng nhất về khu hệ chim Việt Nam được thực hiện trong giai đoạn này là Les Oiseaux du Cambodge, du Laos, de l Annam et du Tonkin của Oustales [13]. Giai đoạn thứ hai: Bắt đầu vào cuối năm 1920 đến Thế Chiến thứ II bùng nổ, những đóng góp chủ yếu cho việc nghiên cứu điểu học ở Việt Nam do các tác giả sau đây thực hiện: Delacour và các cộng sự của ông là Jabouille, Engelbach, David Beaulieu, Greenway và Lowe. Giữa các năm 1923 và 1939, Delacour và các cộng sự của ông đã tiến hành sáu đợt thám hiểm điểu học ở Đông Dương, trong thời gian này họ đã thu thập 50.000 tiêu bản chim cùng các số liệu về sinh thái và phân bố.

Những bộ sưu tập này cho đến ngay nay vẫn là bộ sưu tập lớn nhất về các loài chim ở Đông Dương và là cơ sở của công trình mang tên Les Oiseaux de l Indochine Francaise. Các bộ sưu tập quan trọng trong giai đoạn khác này là của H. Stevens thu ở Bắc Bộ, Kelley - Roosevelt cũng thu được ở Bắc Bộ và Bjorkegen là người đã phát hiện ra loài Mi núi Bà (Crosias langbianis) [13]. Giai đoạn thứ ba: Là từ sau Thế chiến thứ hai đến năm 1988.

Phần đầu của giai đoạn này là thời gian chiến tranh liên miên nên nghiên cứu bị hạn chế. Tuy nhiên sau khi kết thúc chiến tranh chống Mỹ và thống nhất đất nước vào năm 1975, công tác nghiên cứu chim được tiếp tục trở lại do các nhà khoa học trong và ngoài nước thực hiện.