Nghiên Cứu Khoa Học: Hình Sự Hóa Hành Vi Quấy Rối Tình Dục - Góc Nhìn Sinh Viên

Bài viết phân tích đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục, đánh giá tác động pháp lý và xã hội.

• Đề tài: Nghiên Cứu Khoa Học Về Hình Sự Hóa Hành Vi Quấy Rối Tình Dục Từ Góc Nhìn Sinh Viên

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ HÀNH VI QUẤY RỐI TÌNH DỤC
• 1.1. Khái niệm hành vi quấy rối tình dục
• 1.2. Khái niệm quấy rối tình dục
• 1.3. Biểu hiện của quấy rối tình dục
• 1.4. Quấy rối tình dục theo quy định của pháp luật Việt Nam
• 1.4.1. Quấy rối tình dục theo quy định của pháp luật lao động
• 1.4.2. Quấy rối tình dục trong pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.4.3. Hình thức xử lý đối với hành vi quấy rối tình dục
• 1.5. Phân biệt hành vi quấy rối tình dục với một số hành vi khác
• 1.5.1. Hành vi quấy rối tình dục với tội hiếp dâm
• 1.5.2. Hành vi khách quan và mục đích thực hiện
• 1.5.3. Thái độ của nạn nhân
• 1.5.4. Hình thức xử phạt
• 1.5.5. Hành vi quấy rối tình dục với hành vi cưỡng dâm
• 1.5.6. Hành vi khách quan, mục đích thực hiện
• 1.5.7. Hình thức xử lý
• 1.5.8. Hành vi quấy rối tình dục với hành vi làm nhục người khác
• 1.6. Quy định pháp luật của một số nước trên thế giới về hành vi quấy rối tình dục
• 1.6.1. Các quốc gia châu Âu
• 1.6.1.1. Cộng hòa Liên bang Đức
• 1.6.1.2. Vương quốc Thụy Điển
• 1.6.2. Các quốc gia châu Á
• 1.6.2.1. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
• 1.7. Kết luận chương I
• 2. CHƯƠNG II: HÌNH SỰ HÓA HÀNH VI QUẤY RỐI TÌNH DỤC
• 2.1. Khái quát về hình sự hóa trong pháp luật Việt Nam
• 2.2. Vấn đề hình sự hóa trong chính sách hình sự của nước ta hiện nay
• 2.3. Thực tiễn khảo sát về hành vi quấy rối tình dục
• 2.3.1. Phương pháp thực hiện và đối tượng khảo sát
• 2.3.2. Đối tượng khảo sát
• 2.3.3. Kết quả khảo sát về hành vi quấy rối tình dục
• 2.3.3.1. Mức độ quan tâm đến pháp luật phòng chống quấy rối tình dục
• 2.3.3.2. Biểu hiện của hành vi quấy rối tình dục
• 2.3.3.3. Các địa điểm thường xuyên diễn ra hành vi quấy rối tình dục
• 2.3.3.4. Nạn nhân của hành vi quấy rối tình dục
• 2.3.3.5. Đối tượng thực hiện hành vi quấy rối tình dục
• 2.3.3.6. Khảo sát ý kiến về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục
• 2.4. Kiến nghị hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục
• 2.5. Kết luận chương II
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu khoa học về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục

Nghiên cứu khoa học về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục từ góc nhìn sinh viên đã trở thành một đề tài quan trọng trong lĩnh vực pháp luật hình sự. Đề tài này không chỉ phân tích các quy định hiện hành mà còn đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật. Pháp luật hình sự Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều khoảng trống trong việc xử lý các hành vi quấy rối tình dục, đặc biệt là từ góc độ bảo vệ nạn nhân. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc hình sự hóa hành vi này để đảm bảo an toàn xã hội và quyền con người.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của hành vi quấy rối tình dục

Hành vi quấy rối tình dục được định nghĩa là những hành động không mong muốn liên quan đến tình dục, gây ảnh hưởng đến nhân phẩm và quyền tự do của nạn nhân. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hành vi này có thể xảy ra ở nhiều môi trường khác nhau, từ nơi làm việc đến không gian công cộng. Pháp luật Việt Nam hiện chưa có quy định cụ thể về hành vi này, dẫn đến khó khăn trong việc xử lý và bảo vệ nạn nhân.

1.2. Phân biệt hành vi quấy rối tình dục với các tội phạm tình dục khác

Nghiên cứu phân tích sự khác biệt giữa hành vi quấy rối tình dục và các tội phạm tình dục khác như hiếp dâm và cưỡng dâm. Trong khi các tội phạm này thường liên quan đến hành vi xâm phạm thân thể, quấy rối tình dục chủ yếu tập trung vào hành vi gây khó chịu và ảnh hưởng tâm lý. Việc phân biệt rõ ràng giúp xác định chính xác mức độ nghiêm trọng và hình thức xử lý phù hợp.

II. Góc nhìn sinh viên về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục

Từ góc nhìn sinh viên, nghiên cứu này đã tiến hành khảo sát ý kiến của sinh viên đại học về vấn đề hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục. Kết quả cho thấy, đa số sinh viên ủng hộ việc đưa hành vi này vào pháp luật hình sự để tăng cường bảo vệ nạn nhân và răn đe người phạm tội. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, sinh viên nhận thức rõ về tác động tiêu cực của hành vi này đến an toàn xã hội và quyền con người.

2.1. Nhận thức của sinh viên về hành vi quấy rối tình dục

Khảo sát cho thấy, sinh viên đại học có nhận thức khá rõ về hành vi quấy rối tình dục và tác động của nó đến nạn nhân. Tuy nhiên, nhiều sinh viên vẫn chưa hiểu rõ về các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến vấn đề này. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc tăng cường giáo dục pháp luật trong môi trường đại học.

2.2. Ý kiến của sinh viên về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục

Đa số sinh viên ủng hộ việc hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục để tăng cường hiệu quả xử lý và bảo vệ nạn nhân. Nghiên cứu cũng ghi nhận những ý kiến về việc cần có các biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ nạn nhân sau khi sự việc xảy ra. Điều này phản ánh sự quan tâm của sinh viên đến vấn đề an toàn xã hội và quyền con người.

III. Kiến nghị và thực tiễn áp dụng

Nghiên cứu đưa ra các kiến nghị cụ thể về việc hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục trong pháp luật Việt Nam. Các kiến nghị này bao gồm việc bổ sung các điều khoản cụ thể vào Bộ luật Hình sự, tăng cường giáo dục pháp luật, và xây dựng các chính sách hỗ trợ nạn nhân. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác trong việc xử lý vấn đề này.

3.1. Kiến nghị về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục

Nghiên cứu đề xuất việc bổ sung các điều khoản cụ thể về hành vi quấy rối tình dục vào Bộ luật Hình sự. Các điều khoản này cần quy định rõ về hành vi khách quan, chủ thể, và hình thức xử lý. Điều này giúp tăng cường hiệu quả xử lý và bảo vệ nạn nhân.

3.2. Thực tiễn áp dụng và học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác trong việc xử lý hành vi quấy rối tình dục. Các quốc gia như Mỹ, Anh, và các nước châu Âu đã có những quy định cụ thể và hiệu quả trong việc xử lý vấn đề này. Việc áp dụng các kinh nghiệm này vào pháp luật Việt Nam sẽ giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường an toàn xã hội.

Nội dung chính

Phân Tích Khoa Học & Báo Cáo Nghiên Cứu: Hình Sự Hóa Hành Vi Quấy Rối Tình Dục

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Tại sao cần thiết phải hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục (QRTD) trong hệ thống pháp luật Việt Nam, và khung pháp lý – cấu thành tội phạm nào là tối ưu để đưa hành vi này vào Bộ luật Hình sự (BLHS)?
• Phương pháp luận (Methodology Snapshot): Đề tài kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử với phương pháp luật học so sánh (nghiên cứu hệ thống tư pháp của Đức, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Ấn Độ) cùng phương pháp điều tra xã hội học thực nghiệm (khảo sát diện rộng tại Hà Nội, Nam Định, Nghệ An và khảo sát trực tuyến trên phạm vi toàn quốc).
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Pháp luật Việt Nam hiện hành tồn tại khoảng trống pháp lý nghiêm trọng khi mới chỉ chế tài QRTD ở phạm vi hẹp trong quan hệ lao động (Bộ luật Lao động 2012) hoặc xử phạt hành chính với mức phạt mang tính tượng trưng (Nghị định 167/2013/NĐ-CP). BLHS 2015 chỉ giới hạn ở các hành vi mức độ cao như hiếp dâm, cưỡng dâm hoặc dâm ô với người dưới 16 tuổi, bỏ lọt các dạng hành vi quấy rối thể chất phi giao cấu, quấy rối bằng lời nói và phi ngôn ngữ đối với người trưởng thành tại nơi công cộng, cơ sở đào tạo hay môi trường mạng.
• Hàm ý chính sách (Implications): Khẳng định tính cấp thiết của việc xây dựng một tội danh độc lập về Quấy rối tình dục trong BLHS, hoàn thiện kỹ thuật lập pháp hình sự và tăng cường cơ chế bảo vệ quyền con người, quyền bình đẳng giới và an toàn thân thể cho mọi công dân.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Hiện trạng nhận thức và quy định pháp lý (Current State of Knowledge)

Trong dòng chảy phát triển của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa theo tinh thần Hiến pháp năm 2013, việc bảo đảm quyền tự do thân thể, danh dự và nhân phẩm của công dân luôn được đặt ở vị trí trọng tâm. Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đã thể hiện nhiều bước tiến văn minh, mở rộng nội hàm các tội danh xâm phạm tình dục. Tuy nhiên, hành vi quấy rối tình dục (QRTD) – một dạng xâm hại phổ biến và gây tác động tâm lý dai dẳng – vẫn chưa được nhận diện thỏa đáng trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam. Khái niệm này chỉ mới chính thức xuất hiện tại Bộ luật Lao động năm 2012 và Bộ Quy tắc ứng xử năm 2015 mang tính khuyến nghị tự nguyện trong doanh nghiệp.

2. Khoảng trống nghiên cứu được chỉ ra (Research Gap Identified)

Phần lớn các công trình nghiên cứu trong nước trước đây chỉ tiếp cận QRTD dưới lăng kính quan hệ lao động hoặc xem xét ở góc độ vi phạm chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục. Chưa có công trình hệ thống nào đặt vấn đề tách bạch QRTD với các tội danh truyền thống (hiếp dâm, cưỡng dâm, làm nhục người khác) dưới góc độ khoa học luật hình sự và tội phạm học, đồng thời khảo sát thực chứng trên quy mô đa địa bàn để chứng minh mức độ nguy hiểm xã hội tương xứng với chế tài hình sự.

3. Tính thời sự và tác động tiềm năng (Timeliness & Potential Impact)

Trước sự bùng nổ của các vụ việc quấy rối nơi công cộng, trên phương tiện giao thông và mạng xã hội, các mức xử phạt hành chính từ 100.000 đến 300.000 đồng theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP bộc lộ sự bất cập sâu sắc, làm suy giảm niềm tin tư pháp. Nghiên cứu này đặt nền móng lý luận và thực tiễn vững chắc cho các nhà lập pháp, cơ quan quản lý tư pháp nhằm tiến tới sửa đổi, bổ sung BLHS trong giai đoạn mới.

---

Phương pháp nghiên cứu và tiếp cận (Methodology & Approach)

1. Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Đề tài áp dụng phương pháp tiếp cận đa chiều, tích hợp giữa nghiên cứu lý luận pháp điển, luật học so sánh và nghiên cứu định lượng - định tính xã hội học. Thiết kế nghiên cứu đảm bảo sự liên kết chặt chẽ giữa 4 yếu tố cấu thành tội phạm (Chủ thể, Khách thể, Mặt chủ quan, Mặt khách quan) nhằm luận giải tính khả thi khi xây dựng điều luật mới.

2. Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection Methods)

• Dữ liệu thứ cấp: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam (BLHS qua các thời kỳ 1985, 1999, 2015; BLLĐ 2012), các nghị định xử phạt hành chính; án lệ quốc tế và luật hình sự của 8 quốc gia tiêu biểu (Đức, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Mỹ, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Ấn Độ).
• Dữ liệu sơ cấp: Điều tra xã hội học bằng phiếu khảo sát cấu trúc trên đối tượng đa dạng (học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ chuyên trách) tại 3 tỉnh/thành phố đại diện (Hà Nội, Nam Định, Nghệ An) kết hợp thu thập số liệu trực tuyến diện rộng qua các nền tảng mạng xã hội.

3. Kỹ thuật phân tích (Analysis Techniques)

• Phương pháp phân tích - tổng hợp logic: Làm rõ bản chất pháp lý của tình dục, quyền tự do tình dục và nội hàm QRTD.
• Phương pháp so sánh pháp luật: Đối chiếu quy định của các hệ thống Civil Law và Common Law để rút ra các mô hình lập pháp phù hợp với truyền thống pháp lý Việt Nam.
• Phương pháp thống kê mô tả: Xử lý và lượng hóa dữ liệu khảo sát thực tiễn về mức độ nhận biết, địa điểm xảy ra, đối tượng thực hiện và thái độ của cộng đồng đối với việc hình sự hóa.

4. Độ tin cậy và giá trị khoa học (Validity & Reliability)

Mẫu khảo sát bảo đảm tính đại diện vùng miền và thành phần xã hội, hạn chế độ sai lệch bằng cách phân tách rõ giữa nhận thức chủ quan và trải nghiệm thực tế của người tham gia khảo sát. Quy trình đối chiếu lý luận tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực của Viện Khoa học Pháp lý và Đại học Luật Hà Nội.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Key Findings)

1. Khoảng trống chế tài và tính hình thức của các quy định hiện hành

Pháp luật hình sự Việt Nam chỉ mới quy định tội Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi (Điều 146) và Sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm (Điều 147), hoàn toàn để trống hành vi quấy rối thể chất (sờ soạng, cọ xát, đụng chạm khiếm nhã) đối với người từ đủ 16 tuổi trở lên nếu không cấu thành hành vi giao cấu. Các chế tài xử phạt hành chính theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP (phạt từ 100.000 – 300.000 VNĐ) thiếu hoàn toàn tính răn đe, thậm chí tạo phản ứng bức xúc trong dư luận xã hội.

2. Sự phân hóa ranh giới cấu thành tội phạm giữa QRTD và các tội xâm phạm tình dục khác

Nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt bản chất giữa QRTD và tội Hiếp dâm (Điều 141), Cưỡng dâm (Điều 143), Làm nhục người khác (Điều 155):

• Về hành vi khách quan: QRTD không hướng tới mục đích giao cấu hay hành vi quan hệ tình dục khác, mà dừng lại ở các hành vi đụng chạm thể xác, lời nói ngụ ý khiêu gợi, cử chỉ phi ngôn ngữ hoặc phô bày thân thể khiếm nhã.
• Về thái độ của nạn nhân: Nạn nhân QRTD không chỉ thể hiện sự phản kháng trực tiếp mà nhiều trường hợp rơi vào thế "đồng thuận ngầm", cam chịu do bị chi phối bởi quan hệ phụ thuộc (việc làm, điểm số, thăng tiến).
• Về hậu quả: Dù không để lại thương tích nghiêm trọng ngay lập tức như tội hiếp dâm, QRTD mãn tính gây chấn thương tâm lý sâu sắc, dẫn đến trầm cảm, hoảng loạn, suy giảm khả năng lao động và chất lượng sống.

Tiêu chí	Quấy rối tình dục (Đề xuất)	Tội Hiếp dâm (Điều 141)	Tội Cưỡng dâm (Điều 143)	Tội Làm nhục người khác (Điều 155)
Mục đích hành vi	Thỏa mãn dục vọng lệch lạc, quấy nhiễu, làm nhục	Thực hiện giao cấu / QHTD khác	Ép buộc giao cấu / QHTD khác	Xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm
Thủ đoạn chính	Lời nói, cử chỉ, phô dâm, lợi dụng uy thế	Dùng vũ lực, đe dọa vũ lực, thủ đoạn tê liệt	Lợi dụng tình trạng quẫn bách, quan hệ lệ thuộc	Chửi bới, bôi nhọ, lột đồ, làm nhục nơi công cộng
Dấu hiệu giao cấu	Không bắt buộc / không hướng tới	Bắt buộc hướng tới	Bắt buộc hướng tới	Không
Khung chế tài hiện hành	Chưa có tội danh riêng (xử phạt HC)	Phạt tù từ 02 năm đến Chung thân/Tử hình	Phạt tù từ 01 năm đến 18 năm tù	Phạt cảnh cáo, phạt tiền, tù đến 05 năm

3. Kinh nghiệm lập pháp quốc tế phong phú

• Hoa Kỳ & Thụy Sĩ: Quy định rất sớm và phân loại chi tiết các hành vi từ quấy rối ngôn ngữ, đeo bám (stalking), phô dâm đến quấy rối trục lợi quyền lực (quid pro quo).
• Đức & Thụy Điển: Coi hành vi phô bày cơ thể khiếm nhã nơi công cộng (exhibitionism) và đụng chạm dâm ô phi giao cấu là tội phạm độc lập chịu hình phạt tù có thời hạn.
• Philippines & Malaysia: Xây dựng đạo luật chuyên biệt kết hợp quy định trong Bộ luật Hình sự để xử lý nghiêm khắc hành vi quấy rối trong môi trường giáo dục và công sở.

4. Bằng chứng thực nghiệm từ khảo sát xã hội học

Khảo sát thực tế phản ánh tỷ lệ nạn nhân bị quấy rối nhưng không tố giác lên tới trên 70% do e ngại định kiến xã hội, tâm lý đổ lỗi cho nạn nhân và sự thiếu vắng cơ chế bảo vệ pháp lý hữu hiệu. Đa số ý kiến khảo sát đồng thuận cao với việc cần thiết phải xử lý hình sự đối với các hành vi quấy rối tái diễn hoặc có tính chất nghiêm trọng.

---

Đóng góp khoa học và hàm ý chính sách (Scientific Contributions)

1. Đóng góp về mặt lý luận (Theoretical Contributions)

• Chuẩn hóa và làm sâu sắc khái niệm khoa học pháp lý về Quấy rối tình dục ngoài phạm vi hẹp của luật lao động, khẳng định khách thể bị xâm phạm là quyền tự do, toàn vẹn tình dục và nhân phẩm con người.
• Xây dựng hệ thống tiêu chí định lượng và định tính nhằm phân định rõ ràng giữa hành vi trêu ghẹo xã giao thông thường, vi phạm hành chính và hành vi nguy hiểm cho xã hội đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự.

2. Đóng góp về mặt thực tiễn và lập pháp (Policy Implications)

• Đề xuất mô hình xây dựng điều luật cụ thể bổ sung vào Chương XIV Bộ luật Hình sự: "Tội quấy rối tình dục", quy định rõ khung hình phạt chính (cải tạo không giam giữ, phạt tù có thời hạn), hình phạt bổ sung (cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề) và các tình tiết định khung tăng nặng (lợi dụng chức vụ quyền hạn, phạm tội nhiều lần, phạm tội đối với người lệ thuộc, nơi công cộng).
• Cung cấp luận cứ để hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp lý: sửa đổi mức phạt tiền trong các nghị định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, thu thập chứng cứ và bảo vệ nạn nhân của các cơ quan tiến hành tố tụng.

---

Đối tượng thụ hưởng và quan tâm (Target Audience)

1. Cơ quan Lập pháp và Cơ quan Quản lý Tư pháp: Quốc hội, Ủy ban Tư pháp, Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao làm tài liệu tham khảo trực tiếp trong các kỳ rà soát, sửa đổi BLHS và văn bản dưới luật.
2. Cơ quan Tiến hành Tố tụng & Luật sư: Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán và các luật sư nâng cao năng lực định danh tội phạm, tháo gỡ điểm nghẽn trong giải quyết các vụ án xâm phạm nhân phẩm.
3. Giới Nghiên cứu & Giảng viên Luật học: Các học viện, trường đại học luật sử dụng làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về Tội phạm học, Luật Hình sự và Quyền con người.
4. Các Tổ chức Xã hội, Bình đẳng giới & Doanh nghiệp: Hội Liên hiệp Phụ nữ, các tổ chức phi chính phủ (NGOs), công đoàn và bộ phận nhân sự (HR) trong việc xây dựng chính sách phòng chống quấy rối nội bộ văn minh, an toàn.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài nghiên cứu là gì?

Điểm then chốt là chứng minh sự tồn tại của "khoảng trống hình sự" đối với các hành vi quấy rối thể chất phi giao cấu và quấy rối ngôn ngữ/phi ngôn ngữ nhắm vào người từ 16 tuổi trở lên, đồng thời khẳng định chế tài hành chính hiện hành hoàn toàn bất lực trong việc phòng ngừa tội phạm.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì đặc thù?

Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở phân tích thuần túy câu chữ luật thực định mà kết hợp luật học so sánh đa quốc gia (Âu - Mỹ - Á) với khảo sát xã hội học thực chứng, tạo cơ sở dữ liệu xác thực phản ánh đúng tâm lý và thực trạng tại Việt Nam.

3. Kết quả nghiên cứu có khả năng khái quát hóa và ứng dụng thực tế không?

Hoàn toàn có khả năng khái quát hóa cao. Mẫu khảo sát được phân bổ đa tầng trên nhiều tỉnh thành và môi trường mạng, phản ánh bức tranh chung của xã hội đô thị và nông thôn đang trong quá trình chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

4. Đề xuất bước tiếp theo (Next steps) của hướng nghiên cứu này là gì?

Cần tiến hành xây dựng Bộ tiêu chí giám định tư pháp tâm thần/tâm lý cho nạn nhân bị quấy rối và nghiên cứu kỹ thuật thu thập, bảo tồn chứng cứ điện tử (tin nhắn, video, dữ liệu số) trong các vụ án QRTD.

5. Ý nghĩa thực tiễn tức thời đối với người dân là gì?

Giúp nâng cao nhận thức cộng đồng, xóa bỏ định kiến đổ lỗi cho nạn nhân ("victim blaming"), khuyến khích người bị hại dũng cảm tố giác và tạo áp lực xây dựng môi trường sống, làm việc, học tập an toàn, bình đẳng.

---

Kết luận (Conclusion)

Đề tài "Nghiên cứu khoa học về hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục" của nhóm tác giả Trường Đại học Luật Hà Nội là công trình khoa học nghiêm túc, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Bằng việc phân tích toàn diện lịch sử lập pháp, luật học so sánh và điều tra thực tế, công trình đã chứng minh một cách thuyết phục rằng: Hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ danh dự, nhân phẩm con người mà còn là bước chuyển tất yếu của một nền tư pháp hiện đại, nhân văn và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những quy định của pháp luật Việt Nam về hành vi quấy roi tinh duc. - Chương 2: Hình sự hóa hành vi quấy rồi tình duc 7 NỘI DUNG KET QUÁ NGHIÊN CỨU CHUONG I —- NHỮNG QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VIET NAM VE HANH VI QUAY ROI TINH DUC 1. Khái niệm hành vi quấy rối tình duc 1.1 Khái niệm quấy rối tình dục 1.1 Tình dục là gì? Theo Wikipedia, “Tinh duc là năng lực về giới tinh, thé chất, tam lý và sinh duc bao gom mọi khía cạnh đặc trưng của Nam giới va Nữ giới đặc biệt khi chỉ dé cập tới mỗi quan hệ giới tính, còn được gọi là tình dục ” ” Khái niệm tình dục này bao hàm cả nhận thức và cảm xúc về cơ thê mình và cơ thê của người khác, tính chât tâm lý bên trong và hành vi ứng xử bên ngoài, cảm xúc, suy nghĩ và nhu câu gân gũi về tình cảm với một ai. đó; cảm giác hấp dẫn tình dục với một người khác, các tiếp xúc tình dục qua các hành vi từ động chạm cơ thể đến giao hợp.

Từ “Tinh duc” trong Tiếng Anh được gọi là “Sexuality” bắt nguồn từ tiếng La Tinh “sexualis” và “sexus”. Đây là những từ ngữ nói đến vấn đề giải phẫu sinh sản ở người — dù cho là nam hay nữ. Từ thé kỉ 19, “Sexuality” — tinh dục không chỉ được dùng dé nói đến các hoạt động về sự sinh sản (procreational) mà còn được dùng để chỉ sự tiêu khiển (recreational), sự tận hưởng tình yêu và quan hệ thân mật (relational) giữa người với người." Như vậy, tình dục là một khái niệm có nội hàm rộng, vừa phản ánh mối quan hệ giới tính, vừa chứa đựng yếu tố hữu hình và ẩn giấu cá nhân thông qua hành vi. Tình dục không chỉ là những tiếp xúc động chạm cơ thể, mà còn là những cảm xúc, suy nghĩ, nhu cầu bản năng của con người.

Từ những nghiên cứu trên, chúng tôi cho rằng: tinh dục được hiểu đơn giản là “Mét mặt của nhân cách, biểu hiện tất cả những cảm xúc và hành vi giới tính của một người. Tình duc có thé là biểu hiện cảm xúc và cũng có thé là những hoạt động sinh ly”.org/wik1/Tình_ dục - : W George D. Zgouride - Thyc Tế Về Hoạt Động Tình Dục Ö Con Người, Dich giả Nguyễn Hong Trang, tr.2 Quấy rối tình dục Quay rối tình dục (QRTD) (Sexual harassment) là một dang hành vi xâm hại đến quyền tự do tình dục của con người, qua đó có thể gây ảnh hưởng đến nhân phẩm người khác. Tuy nhiên, đây là một khái niệm khá rộng với nhiều cách hiểu khác nhau.

Dưới góc độ lịch sử, thuật ngữ QRTD, hay còn gọi là “sách nhiễu tình duc” (Sexual harassment), là thuật ngữ đầu tiên được sử dụng vào năm 1973 trong Saturn’s ring (Vanh dai của sao Thổ) - một báo cáo của Mary Rowe cho Chủ tịch và Hiệu trưởng của Viện Công Nghệ Massachusetts (MIT) về các hình thức khác nhau về van đề giới. Tuy nhiên, Mary Rowe cho rằng cô không phải là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này, bởi “ORTD” đã được đưa ra thảo luận trong các nhóm phụ nữ ở Massachusetts vào đầu những năm 1970°. Vào năm 1992, Ủy ban về Xóa bỏ các hình thức phân biệt đối xử chống Phụ Nữ của Liên Hợp Quốc đã đưa ra Khuyến nghị chung số 19, trong đó nhấn mạnh: “ORTD bao gom hành vi tình duc không được mong muốn như dung cham và tán tỉnh về thể xác, những bình luận mang sắc màu gợi dục, đưa cho xem sách báo khiêu dâm và bày tỏ đòi hỏi tình duc, dù bằng lời nói hay hành động. Hành vi như vậy có thể là hành vi làm nhục về có thể tạo thành một vấn đề về an toàn và sức khỏe; hành vi này là phân biệt đối xử khi một phụ nữ có những lý do hợp lý để tin tưởng rằng sự phản đối của người phụ nữ đó sẽ gây ra bất lợi cho mình liên quan tới việc của minh, bao gồm cả tuyển dụng và thăng tiễn hoặc hành vi này tạo ra một môi trường thù địch li Liên minh châu Âu (EU) và Hội đồng châu Âu (COE) coi QRTD là hành vi bat hợp pháp.

Ủy ban châu Âu của EU định nghĩa QRTD như sau: “Khi một thái độ có liên quan đến giới tinh thé hiện ở hình thức có từ ngữ, không từ ngữ hay bằng cơ thé có mục dich hay có tác động làm ton thương đến phẩm giá của một người hay tạo nên một môi trường mang nhiều doa dam, thù địch, hạ thấp, lăng nhục, xúc phạm hay bối rỗi. Diéu này bao gồm hành lý, bằng lời hoặc không lời không mong muốn””. ? Nguyễn Thị Phuong, Quấy rồi tình dục tại nơi làm việc theo pháp luật Việt Nam. Luận văn thạc sĩ, Khoa Luật ĐH Quốc gia Hà Nội, năm 2017.

Š Khuyến nghị chung số 19 của Uỷ ban về Xóa bỏ các hình thức phân biệt đối xử chống Phụ Nữ - Liên hợp quốc 7 https://vi.ore/wiki/Quấy rối tình dục Không giống như định nghĩa Quốc tế khác về QRTD, Uỷ ban châu Âu cũng phân biệt ba loại bao gồm: ORTD thé chất, lời nói và không lời và nói rằng đó là một loại các hành vi không thé chấp nhận. Hành vi được xem xét là QRTD nếu đó là hành vi không mong muốn, không đúng, gây khó chịu; nếu sự từ chối của nạn nhân hoặc chấp nhận các hành vi quấy rồi tình dục ảnh hưởng đến các quyết định liên quan đến việc làm của mình hoặc tiễn hành tạo ra một môi trường làm việc đáng sợ, thù địch hay nhục nhã cho người nhận ” W Uỷ ban chuyên gia (CEARC) của Tổ chức Lao động Quốc tế ILO khi thực hiện Điều tra đặc biệt năm 1986 về Công ước 111 (không phân biệt đối xử trong nghề nghiệp và việc làm) và Điều tra chung 1988 về Bình dang trong Việc làm và Nghề nghiệp đã nhận định: “ORTD được xác định là một hình thức cua phân biệt đối xử dựa trên giới tính và quấy rồi tình dục phá hoại sự bình đẳng tại nơi làm việc bằng cách gây ra vấn dé về dao đức của cá nhân, phúc lợi của người lao động; quấy rồi tình duc gây thiệt hại cho doanh nghiệp bằng cách làm suy yếu những nền tảng theo đó các mối quan hệ được xây dựng và làm giảm sút năng suất" °. Ở Việt Nam, do hệ thống ngôn ngữ khác nhau, nên có rất nhiều khái niệm gan giống với QRTD và có thé dùng dé thay thế cum từ này, đặc biệt là trong các văn bản được dịch từ tiếng nước ngoài sang Tiếng Việt như: “Quáy nhiễu tình dục”: “Sách nhiễu tình đục”; “ Sự ham doa tình dục”; “Cưỡng bức tình đục ”;. Nhung về bản chất, các cụm từ nêu trên đều mang một ý nghĩa giống nhau.

Theo cuốn Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, “Quáy rd?” được hiểu là “Làm cho rồi loạn, mat sự yên ổn, bình lặng” 10 Khi kết hợp với cụm từ “Tinh duc”, ta có khái niệm “Quay rồi tinh dục”. Như vậy, có thé hiểu quấy rối tình dục là một hình thức quấy nhiễu, làm rối loạn mà mục tiêu của hành vi này là hướng về giới tính của người có liên quan | Š Ủy ban các Cộng đồng châu Âu °* Uy ban chuyên gia CEARC của Tổ chức Lao động Quốc Tế (ILO) ' Nguyễn Như Y, Đại tir điển Tiếng Việt, NXB Văn hóa Thông Tin, 01/1999. ! Nguyễn Thị Bình, Đào Huy Khánh, Cù Minh Ngọc - Pháp luật Lao động về chống quấy rồi tình đục tại nơi làm việc ở một số quốc gia trên thế giới - Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam; Tr.12 10 Tại Hà Nội, vào sáng ngày 02/12/2016, Vụ Bình đẳng giới - Bộ Lao động Thương binh & Xã hội kết hợp với Tổ chức ActionAid Việt Nam (AAV) cùng Trung tâm Nghiên cứu Giới — Gia đình & Môi trường trong Phát triển (CGFED) đã công bố báo cáo “Tang dau tư công hiệu quả, vì một Thành phố an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái”. Bản báo cáo tóm tat đã nhận định: “ORTD bao gồm các cử chỉ, hành vi khiến đối phương cảm thấy khó chịu về mặt tâm lý và tình dục như việc nam giới nhìn cham chằm, có ý để lộ các bộ phận sinh dục, huýt sáo trêu ghẹo, bình phẩm về hình thức bên ngoài hay ve van, tán tinh bằng các tin nhắn gợi dục.

”!? Tại Việt Nam, hành vi QRTD từng được nhắc đến trong Bộ luật Lao Động, nhưng hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào trong luật quy định về hành vi này. Mới đây, với sự giúp đỡ của tổ chức ILO, Vụ Pháp chế cùng Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, Phòng Thuong mại và Công nghiệp Việt Nam đã xây dựng và công bố “Bồ quy tac ứng xử về ORTD tai nơi làm việc”. Theo bộ quy tắc ứng xử nay, “ORTD là hành vi có tính chất tình dục gây ảnh hưởng tới nhân phẩm của nữ giới và nam giới”. Đây là dạng hành vi không được chấp nhận, không được mong muốn và không hợp lí, xúc phạm đến nhân phẩm của người khác, đồng thời tạo ra một môi trường làm việc bất ôn cho chính bản thân người bị quấy rối và cả những lao động khác.

Nhìn chung, các định nghĩa trên về hành vi QRTD do các Tổ chức Quốc tế cũng như Việt Nam nêu ra mới chỉ bó hẹp trong phạm vi lĩnh vực lao động và việc làm. Trong khi qua nghiên cứu thực tiễn phát triển của xã hội, chúng tôi nhận thấy hành vi QRTD đang ngày càng phát triển, người thực hiện hành vi có thé là bất ky ai, nơi xảy ra có thé ở bat kỳ đâu như trường học, nơi làm việc, nơi công cộng hoặc những nơi khác. Do đó, để phù hợp với đề tài nghiên cứu “Hình sự hóa hành vi quấy rồi tình dục”, nhóm chúng tôi đề xuất một định nghĩa về hành vi QRTD như sau: “Quay rồi tình duc là việc một hay nhiều người có lời nói, hành động hoặc ngôn ngữ thân thé (body language) hướng đến giới tính của người khác, gây ton thương đến danh du, nhân phẩm của họ, tạo ra một môi trường bat ôn cho người khác. , "2 Báo cáo tóm tắt “Vi một thành phố an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái: Nơi giác mơ thành hiện thực”, Tr.2 Biểu hiện của quấy rối tinh dục Từ định nghĩa nêu trên về QRTD, chúng ta có thé thấy biểu hiện của hành vi này khá đa dạng.