Mở đầu 1. Tulip hay còn được gọi với tên “ Uất Kim Hương” là loài hoa thuộc giới Plantae, ngành Magnoliophyta, Liliopsida, bộ Liliaes, họ Liliaceae, chi Tulipa. Tulip là một loài hoa đẹp với nhiều màu sắc khác nhau, mỗi màu sắc lại mang một ý nghĩa riêng về tình yêu đôi lứa. Hoa Tulip có vẻ đẹp sang trọng và lịch sự, hoa nổi hình kim hoặc hình chén, bông to và rất đẹp, hoa bọc sáu cánh, chia làm ra hai hàng trong ngoài; hoa có nhiều màu sắc khác nhau và hương thơm ngào ngạt, bên ngoài hoa giống như hoa sen, lại giống hoa Mẫu đơn.
Trong thế giới các loài hoa chắc không có loài hoa nào so bì được với màu sắc kỳ diệu của hoa Tulip. Vì vậy mà Hoa Tulip được ưa chuộng ở nhiều vùng khác nhau trên thế giới, chúng mau chóng được ưa thích tại Châu Âu. Nó đã trở thành một mặt hàng thương mại có giá trị kinh tế rất cao và được gieo trồng ở nhiều quốc gia, đặc biết là Hà Lan. Hiện nay, Tulip đã được đưa về Việt Nam tuy nhiên mới chỉ được trồng nhiều ở một số vùng như Mộc Châu, Đà Lạt… Gần đây, người ta nhận thấy rằng Thái Nguyên có thời tiết, nhiệt độ mang nhiều điểm tương đồng với đặc tính sinh trưởng của hoa Tulip nên cũng đã được mang ra trồng thử nghiệm một số loài.
Thái Nguyên có vị trí gần thủ đô Hà Nội và là trung tâm kinh tế của vùng trung du miền núi Bắc bộ, có hệ thống giao thông thuận lợi, nối liền các tỉnh vùng đồng bằng Bắc bộ với các tỉnh vùng núi phía Bắc, thành phố Thái Nguyên đã phát triển từ lâu, dân cư từ nhiều tỉnh thành tập trung về đây làm ăn sinh sống , ngoài ra còn là nơi tập trung của nhiều trường Đại học, Cao Đẳng như ( ĐH Sư Phạm, ĐH Kinh Tế, ĐH Nông Lâm, CĐ Kinh Tế Tài Chính….) và các cơ quan Trung ương nhà nước khác. Đây là thị trường tiềm năng và là đầu mối thuận lợi cho việc tiêu thụ hoa, cây cảnh. Với địa hình đa dạng, có nhiều chủng loại đất ở các độ cao khác nhau, có thể phát triển nhiều chủng loại hoa và có khí hậu Á 7 n nhiệt đới có 4 mùa rõ rệt, có một số tiểu vùng khí hậu, vì vậy có thể phát triển một số loại hoa cây cảnh nhiệt đới, á nhiệt đới và cả ôn đới. Những năm gần đây việc phát triển nghề trồng hoa đang được sự quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ và chỉ đạo của lãnh đạo các cấp các ngành từ tỉnh đến huyện, xã, phường trên địa bàn Thái Nguyên.
Không những vậy người dân trồng hoa tại Thái Nguyên đều có một số kinh nghiệm nhất định trong lĩnh vực sản xuất hoa, cây cảnh. Mặc dù diện tích trồng hoa còn chưa cao, nhưng việc sản xuất hoa đã khẳng định được hiệu quả kinh tế hơn hẳn so với các loại cây trồng khác trên địa bàn, chính vì vậy thị trường hoa của Thái Nguyên trong những năm qua đã có nhiều bước chuyển nổi bật nhưng vẫn còn chưa đa dạng về chủng loại và cũng chưa đáp ứng được nhu cầu thưởng thức hoa của người dân. Nhằm đưa ra và tuyển chọn các giống hoa tulip có chất lượng tốt, phù hợp với đặc điểm sinh thái của địa phương, đáp ứng được thị hiếu ngày càng cao của người tiêu dùng, đồng thời đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa tulip được cho là sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng hoa, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa Tulip nhập nội vụ Đông Xuân 2013 - 2014 tại Thái Nguyên”. Mục đích và yêu cầu của đề tài.
Mục đích -Xác định được giống hoa Tulip có năng suất cao, chất lượng tốt, phù hợp với điều kiện vụ Đông Xuân 2013 – 2014 tại Thái Nguyên 1. Yêu cầu - Theo dõi khả năng sinh trưởng và phát triển của một số giống hoa tulip tham gia thí nghiệm. - Theo dõi khả năng cho năng suất và chất lượng của một số giống hoa tulip thí nghiệm. Ý nghĩa trong công tác học tập và nghiên cứu khoa học 8 n -Tăng năng lực thực hành, vận dụng phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu khoa học trong học tập và trong thực tiễn, từ đó rút ra kinh nghiệm, kỹ năng bổ sung cho những kiến thức lý thuyết đã được học.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp các dẫn liệu khoa học có giá trị làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về cây hoa tulip trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Ý nghĩa thực tiễn Sự phù hợp của các giống hoa tulip với điều kiện sinh thái của tỉnh Thái Nguyên sẽ góp phần đa dạng hóa các chủng loại hoa của Thái Nguyên, từ đó nâng cao thu nhập và hiệu quả kinh tế, đáp ứng yêu cầu của ngành sản xuất hoa. 9 n PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Giới thiệu chung về cây hoa Tulip 2.
Nguồn gốc, phân loại hoa Tulip 2. Nguồn gốc Tulip giờ đây đã trở thành một phần không tách rời khỏi những di sản của Hà Lan, vì thế luôn có một sự hiểu lầm, một sự ngộ nhận rằng Hà Lan là quê hương của loài hoa độc đáo này. Thực tế không phải như vậy. Nguồn gốc của loài hoa kiêu sa này thực tế lại nằm ở vùng Trung Á.
Vùng đất khởi tổ của loài hoa này nằm ở dãy Thiên Sơn và dãy Pamir gần Islamabad ngày nay, vùng gần giữa biên giới Nga và Trung Quốc. Chính từ khu vực này, loài hoa Tulip đã phát triển rộng sang các khu vực khác về phía Tây và Tây Bắc, về phía Đông thì sang tận Trung Quốc và Mông Cổ. Vùng đất quê hương thứ hai của Tulip dần hình thành là vùng Ai-dắc-bai-zan và Ac-mê- nia. Từ những khu vực này, loài hoa Tulip lại tiếp tục phát triển mạnh sang những vùng đất lân cận, trong đó có cả những vùng đất bao la của Châu Âu.
Ngày nay, chúng ta vẫn có tìm thấy loài hoa này mọc tự nhiên rất nhiều ở rất nhiều nơi trên các quốc gia Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, vịnh Ban- căng, Thuỵ Sĩ, Pháp và Ý. Theo thống kê, có không quá 150 giống Tulip có nguồn gốc tự nhiên từ Châu Âu.[33] Lịch sử của hoa Tulip Hà Lan được bắt đầu vào năm 1593 khi nhà thực vật học Carolus Clusius(1526 - 1609), người rất nổi tiếng ở Viên và Prague với những công trình nghiên cứu về các loại cây thuốc , đến Hà Lan và trở thành nhà thực vật học đứng đầu vườn thực vật của trường Đại học Leiden. Ông sẽ không làm được điều này nếu không nhờ vào sự giúp đỡ của một người bạn thân - Flemish De Busbecq. Trong thời gian làm sứ giả 10 n ở Constantinople - Thỗ Nhĩ Kì,Flemish De Busbecq đã từng bị lôi cuốn bởi một loài hoa đẹp được trồng trong các vườn hoa cung điện: hoa Tulip (hay còn gọi là hoa Uất Kim Cương).
Chính ông đã gửi một ít củ giống hoa về cho Clusius để trồng chúng tại vườn hoa Leiden. Với sự phụ tá của Cluyt, một nhà thực vật học và một dược sĩ tài năng sống ở thị trấn Delft, phía nam thành phố Hague, Clusius đã trồng những bông hoa Tulip đầu tiên ở Hà Lan. Sau đó loài hoa này được Carolus Clusius ( một nhà sinh vật học nổi tiếng người Áo ) đưa vào Tây Âu và Hà Lan khoảng thế kỉ 17, được trồng trang trí trong vườn để chơi hoa tươi hoặc sử dụng làm thức ăn. [28] Những năm 1936 – 1937 , tulip bắt đầu nổi tiếng, thậm chí hoa còn được bán theo cân khi vẫn còn nguyên cây trong vườn.
Nhiều loại tulip rất đắt giá, một vườn hoa đắt ngang một căn nhà ở thủ đô Amsterdam. Tulip nổi tiếng bởi màu sắc tươi sáng trông như những đốm lửa kết thành hình khóm hoa. [28] Những câu chuyện về loài hoa đặc biệt này được truyền đi nhanh chóng. Bị lôi cuốn bởi vẻ đẹp của hoa, người Hà Lan giàu có đã chuẩn bị một số lượng tiền lớn vào việc đầu tư một củ giống hoa Tulip.
Người Hà Lan luôn luôn được coi là những doanh nhân rất sắc sảo bởi vì những người mua từ nước ngoài đã xuất hiện trên thị trường này trước đó từ rất lâu. Hoa Tulip đã trở nên đắt đỏ và đã từng được xếp vào hàng phát triến giống như cơn sốt vàng, tương tự như cơn sốt Internet trong những năm 90. Có chuyện ở một đường phố Amutstan, vào thời hoa đắt nhất, giá ba cây hoa Tulip bằng một căn phòng đẹp. Hoa Tulip từ đó và cho đến bây giờ là một trong những sản phẩm xuất khẩu chủ đạo của Hà Lan và cũng là nước xuất khẩu hoa Tulip lớn nhất thế giới, tới 125 quốc gia trên thế giới.
Phần lớn được xuất khẩu sang các thị trường Mỹ, Đức và Nhật, còn lại hàng tỷ củ giống hoa vẫn được giữ lại ở Hà Lan. 11 n Ngày nay, chúng ta vẫn tìm thấy loài hoa này mọc tự nhiên rất nhiều nơi trên các quốc gia Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Vịnh Baikal, Thụy Sĩ, Pháp, Italia. Tại Hà Lan có đến 75 % sản lượng hoa tulip được trồng dành cho việc xuất khẩu.Phân loại thực vật học Theo Võ Văn Chi, Dương Đức Tiến ( 1987 ) [1], thì hoa Tulip trong hệ thống phân loại thực vật được xếp vào nhóm cây một lá mầm ( monocotylendoness ), phân lớp hành ( Lilidae ), bộ hành ( Liliales ), họ hành ( Liliaceae ), chi Tulipa có khoảng 109 loài Tulip khác nhau. Hầu hết các giống hoa tulip hiện nay có nguồn gốc từ Tulipa gesneriana.
Đặc điểm thực vật học của cây hoa tulip Theo Đặng Văn Đông (2009). [6], (2010) [7], các đặc điểm chung về đặc điểm thực vật học của Tulip như sau: 2. Củ Củ được tạo thành từ một vài lá vảy, trắng và mọng, chứa nước và các chất dinh dưỡng, sắp xếp thành các vòng tròn đồng tâm. Chính giữa củ là mô phân sinh đỉnh, ở đáy củ là đĩa sơ cấp.
Bên ngoài củ có một lớp vỏ áo bao bọc ( áo củ ), đa số vỏ củ của các loài có lông ở mặt trong. Đây là đặc điểm quan trọng nhất để phân biệt giữa các loài. Trong quá trình phát triển hình thành các chồi bên từ gốc củ, mầm chồi chính và đầu chính là cơ sở hình thành củ giống mới cung cấp cho nhân giống. Rễ Được sinh ra từ gốc của củ, có nhiều nhánh, nằm ở dưới mặt đất.
Là cơ quan có tác dụng giữ cây bám vào đất, hút nước và dinh dưỡng cho cây.