MỞ ĐẦU Ung thư là nguyên nhân gây tử vong thứ 2 trên toàn thế giới với hàng triệu ca mắc bệnh mới được phát hiện hàng năm. Theo thống kê của WHO, trong suốt 2 thập niên vừa qua số ca bệnh nhân ung thư đã tăng 70% và xu hướng tăng mạnh trong những năm gần đây. Nguyên nhân gây ung thư có thể do thói quen sống, các tác nhân độc hại từ môi trường và di truyền. Hiện nay, ngoài một số bệnh ung thư có khả năng ngăn ngừa bằng sử dụng vắc xin, việc điều trị ung thư chủ yếu phụ thuộc vào khả năng phát hiện sớm và điều trị kết hợp các phương pháp như hóa trị, xạ trị, miễn dịch để tiêu diệt tế bào ung thư.
Tại các nước đang phát triển, ung thư là một căn bệnh đáng lo ngại do cơ sở vật chất không đầy đủ gây khó khăn cho việc chuẩn đoán sớm dẫn tới tỉ lệ tử vong cao. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc điều trị nhập ngoại có giá thành cao cũng là một gánh nặng về kinh tế cho người nhà bệnh nhân và xã hội. Ricin là một glycoprotein thuộc họ lectin, được tách chiết từ hạt thầu dầu. Ricin được cấu tạo từ 2 chuỗi A và B được liên kết với nhau qua các cầu đisunfit.
Khi vào trong cơ thể người, ricin tác động thông qua cơ chế ức chế quá trình tổng hợp protein trong ribosome.Ricin có độ độc tính rất cao và được xếp vào chất độc nguy hiểm. Trong những năm gần đây, việc ứng dụng chất độc từ nguồn gốc tự nhiên trong điều trị hóa trị ung thư rất được chú ý. Một số nghiên cứu định hướng phát triển sử dụng ricin trong điều trị ung thư trên thế giới khẳng định ricin có tác dụng ức chế quá trình sinh trưởng và phát triển của một số dòng tế bào ung thư.Tại Việt Nam, ngành công nghiệp sản xuất dầu thầu dầu thải bỏ hàng tấn bã thầu dầu mỗi năm. Những sản phẩm thừa này yêu cầu phải có một quy trình thải bỏ đặc biệt do vẫn chứa hàm lượng lớn ricin có độc tính cao và có khả năng nguy hại tới sức khỏe cộng đồng.
Với mong muốn tận dụng những sản phẩm từ thiên nhiên này bên cạnh tiềm năng ứng dụng cao về hoạt tính của ricin, chúng tôi quyết định tiến hành đề tài ―Nghiên cứu khả năng kháng khuẩn và ức chế tế bào ung thƣ của ricin tách chiết và tinh sạch từ hạt thầu dầu (Ricinus communis)‖. Với vai trò là nghiên 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cứu tiền đề trong sử dụng ricin trong điều trị ung thưhướng đích tại Việt Nam, đề tài có các nhiệm vụ chính sau: Tách chiết và tinh sạch ricin từ hạt thầu dầu. Kiểm tra độc tính của ricin trên vi khuẩn và tế bào. Bước đầu nghiên cứu tác động của ricin lên các đặc tính của tế bào ung thư, cụ thể là khả năng tác độngvào quá trình tăng sinh, khả năng tạo khối và chết theo lập trình của tế bào ung thư da SKMEL28.
2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Giới thiệu về ung thƣ 1. Ung thư Ung thư là một trong những căn bệnh đang được quan tâm nhất hiện nay. Theo thống kê của WHO, ung thư là nguyên nhân gây tử vong thứ 2 trên toàn cầu và chỉ đứng sau bệnh tim mạch [16,55].
Theo báo cáo của Word Cancer Report năm 2015, trên toàn thế giới có gần 14 triệu trường hợp mới được chuẩn đoán và 8,2 triệu người bệnh nhân chết liên quan tới ung thư, chiếm gần gần 1/6 tỉ lệ tử vong trên toàn thế giới.