Luận văn tốt nghiệp kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương công ty cổ phần shdp ba đình

Nghiên cứu hệ thống kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình, phương pháp định lượng kết hợp định tính, góp phần phát triển kinh tế

• Tác giả: Nguyễn Thị Nguyệt
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Trường CĐCN Thành Đô
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần SHDP Ba Đình
• Loại tài liệu: Báo Cáo Thực Tập

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Giới thiệu chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các doanh nghiệp
• 1.1.1. Nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.1.2. Ý nghĩa việc quản lý lao động, tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.1.3. Lao động, ý nghĩa việc quản lý lao động
• 1.2. Hình thức tiền lương, quỹ tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.2.1. Các hình thức trả lương
• 1.2.2. Quỹ tiền lương
• 1.2.3. Quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn
• 1.3. Kế toán tổng hợp tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.3.1. Chứng từ sử dụng
• 1.3.2. Chứng từ hạch toán lao động
• 1.3.3. Chứng từ tính lương và các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội
• 1.3.4. Tài khoản kế toán sử dụng
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN SHDP BA ĐÌNH
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CPSHDP BA ĐÌNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình

Nghiên cứu kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực kế toán. Tiền lương không chỉ là một phần của chi phí sản xuất mà còn là yếu tố quyết định đến động lực làm việc của người lao động. Công ty cổ phần SHDP Ba Đình đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý tiền lương nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc nghiên cứu này giúp hiểu rõ hơn về cách thức quản lý tiền lương và các khoản trích theo lương, từ đó đưa ra những kiến nghị nhằm cải thiện quy trình này.

1.1. Tầm quan trọng của kế toán tiền lương

Kế toán tiền lương đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Nó không chỉ liên quan đến việc trả lương mà còn ảnh hưởng đến báo cáo tài chính của công ty. Việc quản lý tiền lương hiệu quả giúp công ty duy trì được nguồn nhân lực chất lượng, từ đó nâng cao năng suất lao động. Theo đó, việc phân tích chi phí liên quan đến tiền lương là cần thiết để đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.

1.2. Các hình thức trả lương tại công ty

Công ty cổ phần SHDP Ba Đình áp dụng nhiều hình thức trả lương khác nhau, bao gồm tiền lương theo thời gian và tiền lương theo sản phẩm. Hình thức trả lương theo thời gian thường được áp dụng cho các công việc văn phòng, trong khi hình thức trả lương theo sản phẩm được sử dụng cho lao động trực tiếp sản xuất. Việc lựa chọn hình thức trả lương phù hợp không chỉ giúp công ty tiết kiệm chi phí mà còn khuyến khích người lao động nâng cao năng suất làm việc.

II. Thực trạng công tác kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình

Thực trạng công tác kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình cho thấy nhiều điểm mạnh và điểm yếu. Công ty đã xây dựng được hệ thống hạch toán tiền lương tương đối hoàn chỉnh, tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề cần cải thiện. Việc quản lý nhân sự và tính toán tiền lương chưa hoàn toàn chính xác, dẫn đến một số sai sót trong việc chi trả lương cho người lao động. Điều này ảnh hưởng đến tâm lý làm việc của nhân viên và có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực.

2.1. Hệ thống hạch toán tiền lương

Hệ thống hạch toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình được thực hiện qua nhiều bước, từ việc ghi chép thời gian làm việc đến việc tính toán và thanh toán lương. Tuy nhiên, việc sử dụng các chứng từ hạch toán chưa được đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc kiểm tra và đối chiếu. Công ty cần cải thiện quy trình này để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong công tác kế toán.

2.2. Đánh giá hiệu quả công tác kế toán tiền lương

Đánh giá hiệu quả công tác kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình cho thấy rằng mặc dù công ty đã có những nỗ lực trong việc cải thiện quy trình, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc phân tích chi phí và báo cáo tài chính chưa được thực hiện một cách thường xuyên, dẫn đến việc không nắm bắt kịp thời tình hình tài chính của công ty. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định của ban lãnh đạo.

III. Kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương

Để hoàn thiện công tác kế toán tiền lương tại công ty cổ phần SHDP Ba Đình, cần thực hiện một số kiến nghị quan trọng. Đầu tiên, công ty nên đầu tư vào hệ thống phần mềm kế toán hiện đại để tự động hóa quy trình hạch toán. Thứ hai, cần tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên kế toán về các quy định mới trong pháp luật lao động và chính sách lương. Cuối cùng, việc thường xuyên đánh giá hiệu quả công tác kế toán tiền lương sẽ giúp công ty kịp thời phát hiện và khắc phục các vấn đề phát sinh.

3.1. Đầu tư vào công nghệ

Đầu tư vào công nghệ thông tin trong công tác kế toán sẽ giúp công ty tiết kiệm thời gian và chi phí. Hệ thống phần mềm kế toán hiện đại không chỉ giúp tự động hóa quy trình mà còn nâng cao độ chính xác trong việc tính toán tiền lương và các khoản trích theo lương. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc báo cáo tài chính và quản lý nhân sự.

3.2. Đào tạo nhân viên

Đào tạo nhân viên kế toán về các quy định mới trong pháp luật lao động và chính sách lương là rất cần thiết. Việc này không chỉ giúp nhân viên nắm bắt kịp thời các thay đổi mà còn nâng cao năng lực chuyên môn, từ đó cải thiện chất lượng công tác kế toán tiền lương tại công ty. Đào tạo thường xuyên cũng giúp nhân viên tự tin hơn trong công việc, góp phần nâng cao hiệu quả làm việc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, kế toán giữ vai trò là công cụ quản lý kinh tế quan trọng đối với các doanh nghiệp, thực hiện chức năng thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin tài chính - kinh tế dưới cả hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động. Để duy trì năng lực cạnh tranh và đảm bảo hiệu quả sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần kết hợp đồng bộ các yếu tố đầu vào, trong đó chi phí lao động và thù lao trả cho người lao động là yếu tố trung tâm. Tiền lương không chỉ là nguồn thu nhập chủ yếu để tái sản xuất sức lao động mà còn là đòn bẩy kinh tế trực tiếp kích thích tinh thần thi đua, tăng năng suất lao động và gắn kết người lao động với đơn vị.

Xuất phát từ yêu cầu quản lý thực tiễn và sự hướng dẫn của giảng viên Nguyễn Thị Thu Hà, tác giả Nguyễn Thị Nguyệt (Lớp CĐKT 4 - K3, Khoa Kế toán, Trường Cao đẳng Công nghiệp Thành Đô) đã thực hiện đề tài báo cáo thực tập cuối khóa: "Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương" tại Công ty Cổ phần Sinh học Dược phẩm Ba Đình (Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình).

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về công tác quản lý lao động, kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích và làm rõ thực trạng tổ chức hạch toán lao động, tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình.
3. Đánh giá những ưu điểm, hạn chế và đề xuất các ý kiến, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Kinh phí công đoàn).
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán - Tài vụ và các bộ phận, phân xưởng tại Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình (Khu công nghiệp Quế Võ, thành phố Bắc Ninh).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế phát sinh trong niên độ kế toán năm 2008, trọng tâm khảo sát tại kỳ kế toán tháng 10 năm 2008.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên cơ sở các nguyên lý kế toán doanh nghiệp và hệ thống chế độ kế toán hiện hành do Bộ Tài chính ban hành:

• Khung pháp lý và chế độ kế toán: Áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính; các quy định của Nhà nước về tiền lương tối thiểu (mức 540.000 đồng/tháng áp dụng tại thời điểm nghiên cứu) và các tỷ lệ trích nộp bảo hiểm bắt buộc gồm BHXH (20%), BHYT (3%), KPCĐ (2%).
• Khái niệm và nguyên tắc cốt lõi: Quản lý lao động về số lượng và chất lượng; phân loại tiền lương (tiền lương chính và tiền lương phụ); phân loại quỹ tiền lương; nguyên tắc trích lập các quỹ bảo hiểm xã hội (chi trả khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất), bảo hiểm y tế (thanh toán viện phí, khám chữa bệnh) và kinh phí công đoàn (phục vụ hoạt động đoàn thể).
• Hệ thống tài khoản và hình thức sổ sách: Lý thuyết kế toán tài chính sử dụng hệ thống tài khoản kế toán như TK 334 (Phải trả người lao động), TK 338 (Phải trả, phải nộp khác - các tài khoản chi tiết 3382, 3383, 3384), TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 627 (Chi phí sản xuất chung), TK 641 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 335 (Chi phí phải trả) và 5 hình thức ghi sổ kế toán (Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ, Nhật ký chung, Kế toán máy).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp thu thập và tổng hợp dữ liệu kế toán thực tế tại doanh nghiệp.
• Phương pháp phân tích, đối chiếu chứng từ ban đầu với sổ sách kế toán chi tiết, sổ kế toán tổng hợp và báo cáo tài chính.
• Phương pháp hạch toán kế toán (chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, tính giá, tổng hợp - cân đối kế toán).

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là các văn bản quy định nội bộ, hồ sơ pháp lý, cơ cấu nhân sự, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, phiếu chi, sổ Nhật ký chung và sổ cái các tài khoản liên quan tại Phòng Kế toán - Tài vụ Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Lý luận chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các Doanh nghiệp

Chương I tập trung hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về tiền lương, lao động và kế toán các khoản trích theo lương:

• Khái niệm và quản lý lao động: Lao động là hoạt động có mục đích của con người nhằm tạo ra của cải vật chất. Quản lý lao động bao gồm quản lý số lượng (giới tính, độ tuổi, chuyên môn) và quản lý chất lượng (sức khỏe, kỹ năng, ý thức kỷ luật).
• Bản chất tiền lương và các khoản trích: Tiền lương là thù lao trả cho người lao động theo số lượng và chất lượng lao động đóng góp. Các khoản phụ cấp và bảo hiểm (BHXH, BHYT, KPCĐ) đảm bảo an sinh và trợ giúp người lao động khi gặp rủi ro mất sức lao động.
• Nhiệm vụ của kế toán tiền lương: Tổ chức hạch toán chính xác thời gian, số lượng, chất lượng lao động; tính đúng, thanh toán kịp thời tiền lương; phân bổ chính xác chi phí lương và bảo hiểm vào chi phí sản xuất kinh doanh theo từng đối tượng; phân tích định kỳ tình hình sử dụng lao động và quỹ lương.
• Các hình thức trả lương:
  • Lương thời gian: Gồm lương thời gian giản đơn và lương thời gian có thưởng, áp dụng cho lao động quản lý hoặc công việc chưa xây dựng được định mức sản phẩm.
  • Lương sản phẩm: Gồm lương sản phẩm trực tiếp, gián tiếp, lương sản phẩm có thưởng, lương sản phẩm lũy tiến và lương khoán việc/khoán quỹ lương.
• Quỹ tiền lương và tỷ lệ trích nộp: Phân chia thành tiền lương chính (hạch toán trực tiếp vào giá thành) và tiền lương phụ (phân bổ gián tiếp). Tỷ lệ trích các khoản theo lương theo quy định hiện hành được tổng hợp như sau:

Khoản trích	Tỷ lệ tính vào chi phí SXKD của DN	Tỷ lệ trừ vào thu nhập của người lao động	Tổng tỷ lệ trích
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	15%	5%	20%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	2%	1%	3%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2%	0%	2%
Tổng cộng	19%	6%	25%

• Hệ thống chứng từ kế toán: Bảng chấm công (Mẫu 01a-LĐTL), Bảng chấm công làm thêm giờ (Mẫu 01b-LĐTL), Bảng thanh toán lương (Mẫu 02-LĐTL), Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành (Mẫu 05-LĐTL), Bảng thanh toán làm thêm giờ (Mẫu 06-LĐTL), Bảng thanh toán tiền thuê ngoài (Mẫu 07-LĐTL), Hợp đồng giao khoán (Mẫu 08-LĐTL), Bảng thanh lý hợp đồng giao khoán (Mẫu 09-LĐTL), Bảng kê trích nộp các khoản theo lương (Mẫu 10-LĐTL), Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Mẫu 11-LĐTL).
• Hệ thống tài khoản và trình tự hạch toán: Sử dụng TK 334 (với TK 3341, TK 3348), TK 338 (chi tiết 3381 đến 3388), hạch toán trích trước lương nghỉ phép qua TK 335 và kết chuyển các chi phí liên quan qua TK 622, 623, 627, 641, 642.
• Trình tự ghi sổ: Giới thiệu đặc điểm và sơ đồ hạch toán của 5 hình thức ghi sổ kế toán: Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ, Nhật ký chung và Kế toán máy.

Chương II: Thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình

Chương II đi sâu phân tích mô hình tổ chức hoạt động và quy trình hạch toán kế toán tiền lương thực tế tại doanh nghiệp:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Sinh học Dược phẩm Ba Đình có trụ sở chính tại Khu công nghiệp Quế Võ, thành phố Bắc Ninh. Công ty được thành lập theo Giấy phép kinh doanh số 1013127308 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh cấp ngày 21/10/2006; Mã số thuế: 0100106560; Số tài khoản: 451101000237 tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bắc Ninh. Sản phẩm kinh doanh chủ yếu là các loại thuốc tránh thai.
• Tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán: Bộ máy quản lý gồm Ban Giám đốc, Phòng Tổ chức hành chính, Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán tài vụ, Phòng Kiểm nghiệm/Đảm bảo chất lượng, Phòng Kỹ thuật, Phòng Vi sinh, Ban Cơ điện, các phân xưởng sản xuất (PX Thuốc viên, PX Viên nén trần, Tổ Sản xuất thử, Bao viên, Viên sủi bọt) và hệ thống cửa hàng/kho hàng (Kho thành phẩm, Kho bao bì, Kho NVL, Quầy số 5 Văn Miếu, Quầy số 12 Giải Phóng). Phòng Kế toán gồm 4 người: Kế toán trưởng, Kế toán sản xuất, Kế toán tổng hợp (phụ trách hạch toán lương và phần hành trên máy vi tính), Thủ quỹ.
• Đặc điểm lao động: Tổng số 48 cán bộ công nhân viên; trong đó nam giới chiếm 26 người (54,8%); trình độ Cử nhân có 2 người (4,2%), Dược sĩ đại học có 5 người (10,2%).
• Quy chế và hình thức trả lương:
  • Áp dụng hình thức trả lương theo thời gian (kết hợp thưởng theo xếp loại công tác). Mức lương cơ bản tính theo mức lương tối thiểu nội bộ 540.000 đồng/tháng.
  • Quỹ lương kế hoạch xác định theo công thức: Quỹ lương = Số lượng lao động x Tiền lương bình quân ($LĐi \times TLbq$). Trong đó, công ty trích 5% lập quỹ dự phòng (khen thưởng, nghỉ mát, quà tặng), 95% còn lại phân bổ trả lương hàng tháng.
  • Các khoản phụ cấp áp dụng: Phụ cấp lưu động (20% LTT), Phụ cấp không ổn định sản xuất (10% LCB), Phụ cấp trách nhiệm trưởng phòng.
• Hạch toán thực tế tháng 10/2008:
  • Tổng số tiền lương thanh toán theo Bảng tổng hợp thanh toán tiền lương toàn công ty tháng 10/2008 là 77.469.150 đồng. Trong đó: Khối phòng ban (17 lao động) là 38.450.000 đồng; Khối phân xưởng sản xuất (26 lao động) là 39.700.000 đồng.
  • Chi tiết lương các đơn vị: Ban Giám đốc (2 người: 7.000.000 đ); Phòng Tổ chức hành chính (3 người: 6.280.000 đ); Phòng Kế toán (4 người: 7.460.000 đ); Phòng Kinh doanh (3 người: 6.960.000 đ); Bộ phận Bán hàng (5 người: 9.750.000 đ); PX Thuốc viên (10 người: 14.400.000 đ); PX Viên nén trần (11 người: 15.700.000 đ); Tổ Sản xuất thử (5 người: 9.150.000 đ).
  • Nghiệp vụ chi trả lương thực tế được thực hiện qua Phiếu chi số 09 ngày 30/10/2008 với số tiền 77.150.000 đồng (đã khấu trừ các khoản theo quy định).
  • Trích nộp các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ tháng 10/2008 toàn công ty với tổng số tiền 14.640.000 đồng, được tập hợp và ghi sổ chi tiết vào các tài khoản chi phí:

Bộ phận sử dụng lao động	Chi phí tiền lương (TK 334)	Trích nộp BHXH, BHYT, KPCĐ (TK 338)
Công nhân trực tiếp sản xuất (TK 622)	22.600.000 đ	4.264.000 đ
Nhân viên quản lý phân xưởng (TK 627)	12.300.000 đ	2.989.000 đ
Nhân viên bán hàng (TK 641)	9.750.000 đ	1.602.000 đ
Bộ phận quản lý doanh nghiệp (TK 642)	32.500.000 đ	5.785.000 đ
Tổng cộng	77.150.000 đ	14.640.000 đ

• Trình tự ghi sổ áp dụng hình thức Nhật ký chung: Chứng từ gốc (bảng chấm công, bảng thanh toán lương, phiếu chi) $\rightarrow$ Sổ Nhật ký chung $\rightarrow$ Sổ cái TK 334, TK 338 $\rightarrow$ Bảng cân đối phát sinh $\rightarrow$ Báo cáo tài chính. Đơn vị trang bị phần mềm kế toán Casd 2005 version 9.0 kết hợp lập bảng tính Excel phục vụ tính lương.

Chương III: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình

Chương III đưa ra các nhận xét đánh giá tổng quát và định hướng hoàn thiện:

• Đánh giá ưu điểm:
  • Bộ máy kế toán gọn nhẹ (4 người), phân công công việc chuyên môn hóa rõ ràng, nhân sự có trình độ cao đẳng, đại học.
  • Vận dụng linh hoạt chế độ kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC và hình thức sổ Nhật ký chung phù hợp với quy mô sản xuất - kinh doanh dược phẩm.
  • Trang bị cơ sở vật chất máy tính cấu hình tốt, bảo mật dữ liệu, kết nối mạng Internet nội bộ và sử dụng phần mềm kế toán Casd 2005 version 9.0 kết hợp bảng tính Excel.
  • Thực hiện đúng các quy định pháp luật về tính lương, trích lập BHXH, BHYT, KPCĐ và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
• Đánh giá hạn chế: Đề tài chỉ ra hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và mức độ tích hợp đồng bộ giữa khâu tính lương trên bảng tính với phần mềm kế toán tại doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả cụ thể sau:

• Hệ thống hóa lý luận: Trình bày chi tiết khung lý thuyết kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, làm rõ kết cấu các tài khoản TK 334, TK 338 và 5 hình thức sổ kế toán tiêu chuẩn.
• Phản ánh dữ liệu thực tế: Minh họa cụ thể quy trình hạch toán lao động, tiền lương tháng 10/2008 của 48 lao động tại Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình với đầy đủ hệ thống chứng từ (bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương, phiếu chi số 09) và hệ thống sổ kế toán (Sổ Nhật ký chung, Sổ cái TK 334, Sổ cái TK 338).
• Phân bổ chi phí minh bạch: Tổng hợp chính xác số liệu tiền lương (77.150.000 đồng) và chi phí trích theo lương (14.640.000 đồng) phân bổ cho từng đối tượng hạch toán chi phí (TK 622, TK 627, TK 641, TK 642).
• Đề xuất hoàn thiện: Nêu bật các ưu điểm về tổ chức nhân sự, chế độ đãi ngộ, đồng thời chỉ ra định hướng nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm kế toán trong khâu quản lý và tính lương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Báo cáo thực tập khảo sát số liệu tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình) với quy mô nhân sự nhỏ (48 người) trong ngành phân phối và sản xuất dược phẩm; số liệu minh chứng tập trung chủ yếu vào kỳ kế toán tháng 10 năm 2008; chưa so sánh biến động quỹ lương qua nhiều năm tài chính liên tiếp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu việc xây dựng định mức lao động và phương pháp trả lương theo sản phẩm đối với công nhân trực tiếp sản xuất tại các phân xưởng; nghiên cứu giải pháp tự động hóa tích hợp toàn diện module tính lương vào phần mềm kế toán để hạn chế xử lý thủ công qua bảng tính trung gian.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện báo cáo thực tập hoặc khóa luận tốt nghiệp về phần hành kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương theo Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ (Quyết định 48/2006/QĐ-BTC).
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực sản xuất và thương mại dược phẩm, tham khảo phương pháp lập bảng phân bổ tiền lương, bảng chấm công, phiếu chi và cách vào sổ Nhật ký chung, sổ cái TK 334 và TK 338.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, thực hiện kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung.

2. Tỷ lệ trích các khoản theo lương tại thời điểm nghiên cứu được thực hiện ra sao?
Tỷ lệ trích gồm: Bảo hiểm xã hội 20% (15% tính vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp, 5% trừ vào thu nhập của người lao động); Bảo hiểm y tế 3% (2% tính vào chi phí doanh nghiệp, 1% trừ vào thu nhập người lao động); Kinh phí công đoàn 2% (tính toàn bộ vào chi phí doanh nghiệp). Tổng mức khấu trừ trực tiếp vào thu nhập người lao động là 6%.

3. Cơ cấu tổ chức Phòng Kế toán - Tài vụ của công ty gồm bao nhiêu nhân sự?
Phòng Kế toán - Tài vụ của công ty gồm 4 người, phân công chuyên môn hóa theo các chức danh: Kế toán trưởng, Kế toán sản xuất, Kế toán tổng hợp (phụ trách chi phí lương và phần hành kế toán máy) và Thủ quỹ.

4. Tổng số tiền lương và các khoản trích theo lương của toàn công ty trong tháng 10 năm 2008 là bao nhiêu?
Theo số liệu sổ sách kế toán tháng 10/2008, tổng chi phí tiền lương phân bổ cho các bộ phận là 77.150.000 đồng (khối phòng ban và phân xưởng sản xuất) và tổng các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) hạch toán vào chi phí là 14.640.000 đồng.

5. Công ty sử dụng công cụ và phần mềm nào để phục vụ công tác kế toán tiền lương?
Công ty sử dụng phần mềm kế toán Casd 2005 version 9.0 để xử lý dữ liệu và in sổ sách, kết hợp sử dụng máy vi tính và bảng tính Excel để thực hiện công tác tính toán tiền lương chi tiết cho từng cán bộ công nhân viên.

Kết luận

Báo cáo thực tập của tác giả Nguyễn Thị Nguyệt đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp. Đồng thời, công trình phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức hạch toán, luân chuyển chứng từ và ghi sổ Nhật ký chung, sổ cái các tài khoản lương tại Công ty Cổ phần SHDP Ba Đình trong kỳ kế toán tháng 10 năm 2008. Các phân tích và số liệu thực tế trong báo cáo là tài liệu tham khảo có giá trị đối với sinh viên chuyên ngành kế toán và các cán bộ quản lý tài chính tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.Giới thiệu chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các doanh nghiệp 1.1 - Nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương 1.1 - Ý nghĩa việc quản lý lao động,tiền lương và các khoản trích theo lương 1.1 - Lao động,ý nghĩa việc quản lý lao động Lao động là sự hoạt động chân tay và trí óc của con người nhằm biến đổi các vật tự nhiên thành những vật phẩm nhằm thoả mãn nhu cầu sinh hoạt của con người.Để duy trì đời sống,loài người phải luôn lao động để thu tất cả những thứ trong tự nhiên cần thiết vĩnh viễn cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người. Lao động của con người cùng với đối tượng lao động và tư liệu lao động hợp thành ba yếu tố của quá trình sản xuất.Trong ba yếu tố đó thì lao động của con người là quan trọng nhất, vì không có lao động của con người thì tư liệu lao động(như công cụ sản xuất, ruộng đất,nhà cửa dùng vào sản xuất, phương tiện giao thông vận tải,….) và đối tượng lao động (như nguyên liệu ,vật liệu,…) chỉ là những vật vô dụng. Trong quá trình lao động con người luôn sáng tạo, cải tiến công cụ, hợp tác cùng nhau trong quá trình lao động để không ngừng nâng cao năng suất lao động(đó là đặc tính vốn có của con người); cũng trong quá trình đó, trình độ lao động của người lao động, kinh nghiệm sản xuất chuyên môn hoá lao động ngày càng cao. Nguyễn Thị Nguyệt – CĐKT 4 – K3 Báo cáo thực tập 3 Luan van Trường CĐCN Thành Đô Khoa Kế Toán Chính tác động trên đã làm cho trình độ sản xuất ngày càng cao; một người(nhóm người) lao động chỉ tham gia (trực tiếp hoặc gián tiếp) vào một công đoạn sản xuất ra sản phẩm; có nhiều loại lao động khác nhau, trên nhiều khâu (lĩnh vực) khác nhau.

Để quá trình sản xuất dật hiệu quả cao (tiết kiệm chi phí lao động sống, góp phần hạ giá thành sản phẩm), việc phân công lao động hợp lý, phát huy sở trường của từng (nhóm) người lao động cần thiết và vô cùng quan trọng. Quản lý lao động gồm nhiều vấn đề, song chủ yếu thể hiện ở một số nội dung sau: - Quản lý số lượng lao động: Là quản lý về số lượng người lao động trên các mặt: giới tính, độ tuổi, chuyên môn,… - Quản lý chất lượng lao động: Là quản lý năng lực mọi mặt của từng (nhóm) người lao động trong quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm (như: sức khoẻ lao động, trình độ kỹ năng - kỹ sảo, ý thức kỷ luật,…). Chỉ có trên cơ sở nắm chắc số,chất lượng lao động trên thì việc tổ chức, sắp xếp, bố trí các lao động mới hợp lý, làm cho quá trình sản xuất của doanh nghiệp hoạt động nhịp nhàng và có được hiệu quả cao.Ngược lại, không quan tâm đúng mức việc quản ký lao động thì dẫn tới sức sản xuất của doanh nghiệp bị trì trệ, kém hiệu quả. Đồng thời, quản lý lao động tốt là cơ sở cho việc đánh giá trr thù lao cho từng lao động đúng; việc trả thù lao đúng sẽ kích thích được toàn bộ lao động trong doanh nghiệp lao động sáng tạo, nâng cao kỹ năng – kỹ sảo, tiết kiệm nguyên vật liệu, tăng năng suất lao động góp phần tsăng lợi nhuận (nếu đánh giá sai, việc trả thù lao không đúng thì kết quả ngược lại).2 - Ý nghĩa tiền lương và các khoản trích theo lương Nguyễn Thị Nguyệt – CĐKT 4 – K3 Báo cáo thực tập 4 Luan van Trường CĐCN Thành Đô Khoa Kế Toán Tiền lương (hay tiền công) là số tiền thù lao mà doanh nghiệp trả cho người lao động theo số lượng và chất lượng lao động mà họ đóng góp cho doanh nghiệp, để tái sản xuất sức lao động, bù đắp hao phí lao động của họ trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Để trả tiền lương cho người lao động đúng (hợp lý), doanh nghiệp phải đảm bảo thực hiện được các yêu cầu sau: đúng với chế độ tiền lương của Nhà nước; gắn với quản lý lao động của doanh nghiệp.Các yêu cầu trên có quan hệ chặt chẽ với nhau và chỉ có trên cơ sở yêu cầu đó thì tiền lương mới kích thích được người lao động trong nâng cao tay nghề, nâng cao ý thức kỷ luật, thi đua lao động sản xuất thúc đẩy được sản xuất phát triển;(và ngược lại). Ngoài tiền lương, người lao động còn được hưởng các khoản phụ cấp, trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế…, các khoản này cũng góp phần trợ giúp người lao động và tăng thêm thu nhập cho họ trong các trường hợp khó khăn, tạm thời hoặc vĩnh viễn mất sức lao động.2- Nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương Hạch toán lao động, kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương không chỉ liên quan đến quyền lợi của người lao động, mà còn liên quan đến các chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, liên quan đến tình hình chấp hành các chích sách về lao động tiền lương của nhà nước. Để phục vụ yêu cầu quản lý chặt chẽ, có hiệu quả, kế toán tiền lương và các kgoản trích theo lương ở doanh nghiệp phải thực hiện các nhiệm vụ sau: - Tổ chức hạch toán đúng thời gian, số lượng, chất lượng và kết quả lao động của người lao động, tính đúng và thanh toán kịp thời tiền lương và các khoản liên quan khác cho người lao động. Nguyễn Thị Nguyệt – CĐKT 4 – K3 Báo cáo thực tập 5 Luan van Trường CĐCN Thành Đô Khoa Kế Toán - Tính toán, phân bổ hợp lý chính xác chi phí tiền lương, tiền công và các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,kinh phí công đoàn cho các đối tương sử dụng có liên quan.

- Định kỳ tiến hành phân tích tình hình sử dụng lao động,tình hình quản lý và các chỉ tiêu quỹ tiền lương; cung cấp các thông tin kinh tế cầc thiết cho các bộ phận có liên quan. Nguyễn Thị Nguyệt – CĐKT 4 – K3 Báo cáo thực tập 6 Luan van Trường CĐCN Thành Đô Khoa Kế Toán 1.2 - Hình thức tiền lương, quỹ tiền lương và các kgoản trích theo lương 1.1 - Các hình thức trả lương Việc tính trả lương có thể thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, tuỳ theo đặc điểm hoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lý.Trên thực tế, thường áp dụng các hình thức tiền lương sau: * Hình thức tiền lương thời gian: là hình thức tiền lương theo thời gian làm việc, cấp bậc kỹ thuật và thang lương của người của người lao động. Theo hình thức này, tiền lương thời gian, tiền lương phải trả được tính bằng: Thời gian làm việc thực tế nhân với mức lương thời gian. Tiền lương thời gian với đơn giá tiền lương cố định gọi là tiền lương thời gian giản đơn.tiền lương thời gian giản đơn có thể kết hợp chế độ tiền thưởng để khuyến khích người lao động hăng hái làm việc, tạo nên tiền lương thời gian có thưởng.

Để áp dụng trả lương theo thời gian,doanh nghiệp phải theo dõi ghi chép thời gian làm việc của người lao động và mức lương thời gian của họ. Các doanh nghiệp chỉ áp dụng tiền lương thời gian cho những công việc chưa xây dựng được định mức lao động, chưa có đơn giá tiền lương sản phẩm; thường áp dụng cho lao động làm công tác văn phòng như hành chính, quản trị, thống kê, kế toán, tài vụ,… Hình thức tra lương theo thời gian có nhiều hạn chế là chưa gắn được tiền lương với kết quả và chất lượng lao động. * Hình thức tiền lương theo sản phẩm: Là hình thức tiền lương tính theo số lượng, chất lượng sản phẩm, công việc đã hoàn thành đảm bảo yêu cầu chất lượng và đơn giá tiền lương tính cho một đơn vị sản phẩm, công việc đó. Tiền lương sản phẩm phải trả tính bằng: Số lượng hoặc khối lượng công việc, sản phẩm hoàn thành đủ tiêu chuẩn chất lượng nhân với đơn giá tiền lương sản phẩm.

Nguyễn Thị Nguyệt – CĐKT 4 – K3 Báo cáo thực tập 7 Luan van Trường CĐCN Thành Đô Khoa Kế Toán Việc xác định tiền lương sản phẩm phải dựa trên cơ sở các tài liệu về hạch toán kết quả lao động. Tiền lương sản phẩm có thể áp dụng đối với lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, gọi là tiền lương sản phẩm trực tiếp, hoặc có thể áp dụng đối với người gián tiếp phục vụ sản xuất sản phẩm gọi là tiền lương sản phẩm gián tiếp. Để khuyến khích người lao động nâng cao tay nghề, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp có thể áp dụng các đơn giá lương sản phẩm khác nhau. - Tiền lương sản phẩm tính theo đơn giá tiền lương cố định, gọi là tiền lương sản phẩm giản đơn.

- Tiền lương sản phẩm giản đơn kết hợp với tiền thưởng về năng suất, chất lượng sản phẩm, gọi là tiền lương sản phẩm có thưởng. - Tiền lương sản phẩm tính theo đơn giá lương sản phẩm tăng dần áp dụng theo mức độ hoàn thành vượt mức khối lượng sản phẩm, gọi là tiền lương sản phẩm luỹ tiến. Tiền lương sản phẩm khoán (thực chất là một dạng của hình thức tiền lương sản phẩm) : Hình thức này có thể khoán việc, khoán khối lượng, khoán sản phẩm cuối cùng, khoán quỹ lương. Ưu điểm của hình thức tiền luơng sản phẩm là đảm bao được nguyên tắc phân phối theo số lượng, chất lượng lao động; khuyến khích người lao động quan tâm đến kết quả và chất lượng sản phẩm.2 - Quỹ tiền lương Quỹ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương tính theo người lao động của doanh nghiệp do doanh nghiệp quản lý và chi trả.

- Quỹ tiền lương bao gồm: + Tiền lương trả theo thời gian ,trả theo sản phẩm, lương khoán; Nguyễn Thị Nguyệt – CĐKT 4 – K3 Báo cáo thực tập 8 Luan van Trường CĐCN Thành Đô Khoa Kế Toán + Các loại phụ cấp làm đêm, thêm giờ và phụ cấp độc hại,…; Tiền lương trả cho người lao động sản xuất ra sản phẩm hỏng trong phạm vi chế độ quy định; Tiền lương trả cho thời gian người lao động ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan như : Đi học, tập quân sự, hội nghị, nghỉ phép năm,…; - Các khoản tiền thưởng có tính chất thường xuyên… Trong doanh nghiệp, để phục vụ cho công tác hạch toán và phân tích tiền lương có thể chia ra tiền lương chính và tiền lương phụ.