Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài

Khám phá chuyên đề thực tập kế toán quản trị chi phí tại công ty cổ phần bia Hà Nội Kim Bài, nâng cao kỹ năng và kiến thức thực tiễn.

• Tác giả: Trần Thị Thu Nga
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lời
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí Bia Kim Bài

Nền kinh tế thị trường tạo ra sự cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc giảm giá thành sản phẩm, song song với nâng cao chất lượng, là yếu tố then chốt để tăng tính cạnh tranh. Nghiên cứu kế toán quản trị chi phí trở nên cấp thiết để hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định. Tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài, hệ thống kế toán quản trị hiện tại chưa phát huy hiệu quả, chưa cung cấp đủ thông tin cho việc quản lý. Luận văn này tập trung vào việc hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại công ty, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường bia đầy khốc liệt. Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập, dựa trên cơ sở lý thuyết và thực tiễn, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thị Lời.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí

Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến để tồn tại và phát triển. Việc kiểm soát và giảm chi phí sản xuất là yếu tố quan trọng để tăng lợi nhuận và sức cạnh tranh. Kế toán quản trị chi phí cung cấp thông tin chi tiết về chi phí, giúp nhà quản lý đưa ra các quyết định chính xác và kịp thời. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá và cải thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài, nhằm giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí

Mục tiêu chính của nghiên cứu là hệ thống hóa lý luận về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất và đề xuất giải pháp hoàn thiện tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài. Đối tượng nghiên cứu là kế toán quản trị chi phí và các yếu tố ảnh hưởng đến nó. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong không gian của công ty và dữ liệu năm 2014. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thống kê, thu thập thông tin, đối chiếu và so sánh để phân tích và đánh giá.

II. Cơ Sở Lý Luận Kế Toán Quản Trị Chi Phí Cho Bia Kim Bài

Kế toán quản trị chi phí là một hệ thống thông tin kế toán, thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin về chi phí cho nhà quản trị. Mục tiêu là hỗ trợ ra quyết định trong việc hoạch định, tổ chức, kiểm soát và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực. Kế toán quản trị chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc lập kế hoạch, điều hành, theo dõi và thực hiện kế hoạch trong nội bộ doanh nghiệp. Các đối tượng quan tâm đến thông tin kế toán bao gồm cả bên trong và bên ngoài doanh nghiệp, mỗi nhóm có mục tiêu và nhu cầu thông tin khác nhau.

2.1. Bản Chất Và Vai Trò Của Kế Toán Quản Trị Chi Phí Trong DNSX

Kế toán quản trị chi phí là một hệ thống thông tin kế toán, là một chức năng của quản lý, nhằm thu thập, xử lý, phân tích, đánh giá, tổng hợp để cung cấp thông tin về chi phí của tổ chức cho các nhà quản trị phục vụ cho việc ra quyết định trong việc hoạch định, tổ chức thực hiện, kiểm soát, đánh giá hệ thống để sử dụng có hiệu quả nguồn lực, nâng cao giá trị tổ chức. Trong hoạt động kinh doanh, nhà quản trị phải điều hành các hoạt động hằng ngày, lập kế hoạch cho tương lai, giải quyết các vấn đề và thực hiện một khối lượng lớn các quyết định thường xuyên và không thường xuyên. Tất cả những điều này đòi hỏi phải có các thông tin đặc biệt khác nhau từ kế toán quản trị.

2.2. Phân Loại Chi Phí Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất Bia

Việc phân loại chi phí là yếu tố then chốt trong kế toán quản trị. Có nhiều cách phân loại chi phí, bao gồm: theo chức năng hoạt động (chi phí sản xuất, chi phí ngoài sản xuất), theo cách ứng xử (định phí, biến phí, chi phí hỗn hợp), theo phương pháp quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp), và theo mối liên hệ với việc ra quyết định (chi phí chênh lệch, chi phí chìm, chi phí cơ hội). Mỗi cách phân loại cung cấp thông tin hữu ích cho việc quản lý và ra quyết định. Ví dụ, phân loại theo chức năng giúp xác định giá thành sản phẩm, trong khi phân loại theo cách ứng xử giúp lập kế hoạch và kiểm soát chi phí.

2.3. Xây Dựng Định Mức Và Lập Dự Toán Chi Phí Sản Xuất Bia

Định mức chi phí là chi phí dự kiến để sản xuất một đơn vị sản phẩm hoặc dịch vụ. Việc xây dựng hệ thống định mức chi phí có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động. Dự toán là kế hoạch chi tiết về việc huy động và sử dụng vốn trong một thời gian nhất định. Có hai phương pháp dự toán chính: dự toán tĩnh và dự toán linh hoạt. Trong doanh nghiệp sản xuất, cần lập các dự toán như dự toán tiêu thụ, dự toán sản lượng sản xuất, dự toán chi phí nguyên vật liệu, dự toán chi phí nhân công, và dự toán chi phí sản xuất chung.

III. Thực Trạng Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Bia Hà Nội Kim Bài

Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài có tiền thân là Xí nghiệp chế biến kinh doanh lương thực và thực phẩm huyện Thanh Oai. Từ năm 2008, với sự góp vốn của Công ty Bia Hà Nội, công ty đã được đầu tư về cơ sở hạ tầng, công nghệ và dây chuyền sản xuất. Sản phẩm chủ yếu của công ty là bia hơi và bia chai. Công ty có chức năng sản xuất, kinh doanh phục vụ nhu cầu giải khát, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và tạo công ăn việc làm. Tổ chức bộ máy của công ty gồm Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc kỹ thuật và Giám đốc kinh doanh.

3.1. Tổng Quan Về Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội Kim Bài

Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài trải qua quá trình hình thành và phát triển từ Xí nghiệp chế biến kinh doanh lương thực và thực phẩm. Sự hợp tác với Công ty Bia Hà Nội đã mang lại sự đầu tư về cơ sở hạ tầng và công nghệ, giúp công ty phát triển mạnh mẽ. Sản phẩm chính là bia hơi và bia chai, phục vụ nhu cầu giải khát của người tiêu dùng. Công ty chú trọng đến việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và tạo việc làm cho người lao động.

3.2. Tổ Chức Bộ Máy Kế Toán Quản Trị Chi Phí Tại Công Ty

Bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài được tổ chức theo mô hình tập trung hoặc phân tán, tùy thuộc vào quy mô và đặc điểm hoạt động của công ty. Các phòng ban kế toán chịu trách nhiệm thu thập, xử lý và cung cấp thông tin kế toán cho nhà quản lý. Việc ứng dụng phần mềm kế toán giúp tăng cường hiệu quả và độ chính xác của công tác kế toán. Tuy nhiên, cần có sự đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên kế toán để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả.

3.3. Thực Trạng Phân Loại Chi Phí Sản Xuất Bia Tại Công Ty

Việc phân loại chi phí tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài có thể chưa đầy đủ và chi tiết, ảnh hưởng đến khả năng quản lý và kiểm soát chi phí. Cần rà soát và hoàn thiện hệ thống phân loại chi phí, đảm bảo phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty. Việc phân loại chi phí theo các tiêu chí khác nhau (ví dụ: theo yếu tố chi phí, theo bộ phận, theo sản phẩm) sẽ cung cấp thông tin chi tiết hơn cho nhà quản lý.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Quản Trị Chi Phí Bia Kim Bài

Để hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm: hoàn thiện phân loại chi phí, hoàn thiện công tác xây dựng định mức chi phí, hoàn thiện công tác lập dự toán chi phí, hoàn thiện công tác lập báo cáo kế toán quản trị, hoàn thiện phương pháp hạch toán chi phí cho các đối tượng chịu phí, và hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ phía Nhà nước và sự cam kết từ phía công ty.

4.1. Hoàn Thiện Phân Loại Chi Phí Phục Vụ Quản Trị Doanh Nghiệp

Việc hoàn thiện phân loại chi phí là bước quan trọng để nâng cao hiệu quả kế toán quản trị. Cần phân loại chi phí theo nhiều tiêu chí khác nhau, như theo yếu tố chi phí (chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí sản xuất chung), theo bộ phận, theo sản phẩm, và theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (định phí, biến phí). Việc phân loại chi tiết và chính xác sẽ giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng quan và chi tiết về cơ cấu chi phí của công ty.

4.2. Hoàn Thiện Công Tác Xây Dựng Định Mức Chi Phí Sản Xuất

Xây dựng định mức chi phí chính xác là yếu tố then chốt để kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động. Cần xây dựng định mức cho từng yếu tố chi phí (ví dụ: định mức nguyên vật liệu, định mức nhân công, định mức chi phí sản xuất chung). Định mức cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, và được cập nhật thường xuyên để phản ánh sự thay đổi của điều kiện sản xuất kinh doanh. Bảng định mức NVL xây dựng hoàn chỉnh là một ví dụ.

4.3. Hoàn Thiện Công Tác Lập Dự Toán Chi Phí Sản Xuất Bia

Lập dự toán chi phí là công cụ quan trọng để lập kế hoạch và kiểm soát hoạt động. Cần lập dự toán cho từng yếu tố chi phí và cho từng bộ phận. Dự toán cần được xây dựng dựa trên cơ sở định mức chi phí và kế hoạch sản xuất kinh doanh. Việc so sánh chi phí thực tế với chi phí dự toán giúp nhà quản lý phát hiện và xử lý kịp thời các sai lệch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu - Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất - Chương 3: Thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài - Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và các giải pháp đề xuất về kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Kim Bài Chương 2, Luận văn đề cập đến nhưng vấn đề lý luận chung về kế toán quản trị chi phí trong các DN 2. Bản chất và vai trò của KTQT chi phí trong DNSX 2. Bản chất của KTQT chi phí iv Các đối tượng quan tâm tới tình hình kinh tế tài chính của một đơn vị gồm 2 nhóm cơ bản: bên trong và bên ngoài đơn vị. Các đối tượng này có mục tiêu ra quyết định khác nhau, và do đó quan tâm tới những góc độ khác nhau dẫn đến sự hình thành 2 hệ thống thông tin kế toán để đáp ứng nhu cầu của các đối tượng trên, đó là KTTC và KTQT, trong đó KTQT là hệ thống thông tin chủ yếu hướng tới nội bộ DN để phục vụ cho quá trình ra quyết định trong điều hành, giám sát hoạt động SXKD, lựa chọn phương án kinh doanh.

KTQT CP là một hệ thống thông tin kế toán, là một chức năng của quản lý, nhằm thu thập, xử lý, phân tích, đánh giá, tổng hợp để cung cấp thông tin về chi phí của tổ chức cho các nhà quản trị phục vụ cho việc ra quyết định trong việc hoạch định, tổ chức thực hiện, kiểm soát, đánh giá hệ thống để sử dụng có hiệu quả nguồn lực, nâng cao giá trị tổ chức. Vai trò của kế toán quản trị chi phí trong quản trị doanh nghiệp Trong hoạt động KD, nhà quản trị phải điều hành các hoạt động hằng ngày, lập kế hoạch cho tương lai, giải quyết các vấn đề và thực hiện một khối lượng lớn các quyết định thường xuyên và không thường xuyên. Tất cả những điều này đòi hỏi phải có các thông tin đặc biệt khác nhau từ KTQT. Do đó, KTQT là hệ thống đo lường, thu thập, tổng hợp, xử lý và cung cấp các thông tin về kinh tế tài chính phục vụ cho yêu cầu quản trị DN trong việc lập kế hoạch, điều hành, theo dõi, thực hiện kế hoạch trong phạm vi nội bộ DN.

Nội dung của KTQT CP trong các DN sản xuất 2. Phân loại chi phí trong DNSX 2. Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động Theo cách phân loại này, chi phí được phân thành chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất. Mục đích của việc phân loại chi phí theo chức năng hoạt động nhằm xác định rõ vai trò, chức năng hoạt động của CP trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh ở DN, đồng thời cung cấp thông tin có hệ v thống cho việc tính giá thành sản xuất của sản phẩm hoàn thành, lập các báo cáo tài chính.

Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí Theo cách phân loại chi phí này, chi phí được phân thành: Định phí, biến phí và chi phí hỗ hợp. Mục đích của cách phân loại CP này trong KTQT là cung cấp thông tin phục vụ cho quyết định kinh doanh trong việc lập kế hoạch, kiểm tra và chủ động điều tiết chi phí cho phù hợp. Nhìn vào chi phí các nhà quản trị có thể thấy được sự biến động của CP có phù hợp với sự biến động của mức độ hoạt động hay không, để đưa ra những quyết định nhằm quản lý CP tốt hơn. Phân loại chi phí theo phương pháp quy nạp chi phí Theo cách phân loại chi phí này, chi phí được phân thành chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.

Cách phân loại chi phí này có ý nghĩa về mặt kỹ thuật quy nạp chi phí vào đối tượng tập hợp chi phí sản xuất. Mặt khác, cách phân loại chi phí này còn giúp cho nhà quản trị ra các quyết định trong các tình huống khác nhau. Đối với nhà quản trị, chi phí trực tiếp thường mang tính có thể tránh được. Ngươc lại, chi phí gián tiếp thường không thể tránh được vì chúng phát sinh để phục vụ cho ít nhất từ 2 sản phẩm hoặc 2 hoạt động trở lên.

Phân loại chi phí liên quan đến việc lựa chọn các phương án Theo cách phân loại này, chi phí được phân thành chi phí chênh lệch, chi phí chìm và chi phí cơ hội. Trên thực tế, mỗi doanh nghiệp có bao nhiêu phương án kinh doanh thì có bấy nhiêu khả năng thu lợi nhuận ở các mức độ khác nhau. Khi doanh nghiệp lựa chọn một phương án kinh doanh nào đó sẽ bỏ lỡ các phương án kinh doanh còn lại, như vậy cũng có nghĩa là bỏ lỡ việc thu lợi nhuận từ các phương án đó. Lúc này, nhà quản trị doanh nghiệp phải coi mức lợi nhuận cao nhất của phương án nào đó trong các phương án bị bỏ vi lỡ là chi phí cơ hội cho phương án được lựa chọn.

Xây dựng định mức và lập dự toán chi phí 2. Xây dựng định mức chi phí Để sản xuất ra một sản phẩm hay thực hiện một công việc cụ thể cần phải tiêu hao các yếu tố sản xuất. Định mức chính là chi phí dự tính để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm hoặc thực hiện một dịch vụ cho khách hàng. Việc xây dựng một hệ thống chi phí định mức có ý nghĩa vô cùng quan trọng với doanh nghiệp.

Trong DN sản xuất, các định mức chi phí bao gồm: định mức NVL trực tiếp, định mức NCTT, định mức chi phí SXC, định mức chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp. Lập dự toán chi phí Dự toán là các kế hoạch chi tiết chỉ rõ cách huy động, sử dụng vốn và các nguồn lực khác của doanh nghiệp trong một thời gian nhất định và được biểu diễn một cách có hệ thống dưới dạng số lượng và giá trị. Có 2 phương pháp dự toán là dự toán tĩnh và dự toán linh hoạt. Trong DNSX, cần tiến hành lập các dự toán: Dự toán tiêu thụ, dự toán sản lượng sản xuất, dự toán chi phí NVLTT, dự toán chi phí NCTT, dự toán CP SXC, dự toán hàng tồn kho, dự toán giá vốn hàng bán.

Xác định chi phí cho các đối tượng chịu phí 2. Các phương pháp xác định chi phí theo mô hình kế toán quản trị chi phí truyền thống Phương pháp xác định chi phí theo đơn hàng: được áp dụng cho những sản phẩm thực hiện theo đơn đặt hàng, sản phẩm thường dễ nhận diện, có giá trị hoặc các sản phẩm rất khác nhau về đặc tính, quá trình sản xuất và chi phí sản xuất. Phương pháp xác định chi phí theo quá trình sản xuất: thường áp dụng ở những doanh nghiệp mà sản phẩm sản xuất qua nhiều bước chế biến (qua vii nhiều phân xưởng sản xuất), cho tới phân xưởng sản xuất cuối cùng mới tạo ra thành phẩm, sản xuất số lượng lớn, sản phẩm giống nhau về đặc tính, quá trình sản xuất và chi phí sản xuất. Các phương pháp xác định chi phí theo mô hình kế toán quản trị chi phí hiện đại Phương pháp xác định chi phí theo hoạt động (ABC): Với phương pháp ABC, chi phí gián tiếp không bị “cào bằng” giữa các sản phẩm khác nhau, sản phẩm nào tiêu tốn nhiều chi phí sẽ được phân bổ theo tiêu thức tương ứng liên quan đến “nguồn phát sinh chi phí”.

Như vậy, ABC sẽ là công cụ quản lý chi phí sản xuất sản phẩm hiệu quả giúp cho nhà quản lý ra được những quyết định đúng tương ứng với cơ cấu sản phẩm và chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp mình. Phương pháp xác định chi phí theo chu kỳ sống của sản phẩm: Chu kỳ sống của sản phẩm là khoảng thời gian mà một sản phẩm tồn tại, từ lúc nghiên cứu, thử nghiệm cho tới khi hết giá trị sử dụng. Chu kỳ sống của sản phẩm có 4 giai đoạn: triển khai, tăng trưởng, bão hòa và suy thoái. Kế toán quản trị chi phí áp dụng các phương pháp khác nhau trong từng giai đoạn này nhằm tăng cường hiệu quả quản trị chi phí trong toàn bộ chu kỳ sống của sản phẩm.

Phân tích biến động chi phí 2.Phân tích biến động về khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là chênh lệch giữa chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh với chi phí nguyên vật liệu dự toán cho khối lượng sản xuất thực tế. Biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được tách thành biến động giá nguyên vật liệu và mức tiêu hao nguyên vật liệu. Phân tích biến động về khoản mục chi phí nhân công trực tiếp Biến động chi phí nhân công trực tiếp là chênh lệch giữa chi phí nhân viii công trực tiếp thực tế phát sinh với chi phí nhân công dự toán cho khối lượng sản xuất thực tế. Biến động chi phí nhân công trực tiếp được tách thành biến động giá nhân công và biến động giờ công lao động.

Phân tích biến động chi phí sản xuất chung Biến động chi phí sản xuất chung được phân tích tách biệt giữa biến động biến phí sản xuất chung và định phí sản xuất chung. Sử dụng thông tin chi phí để ra quyết định kinh doanh 2. Phân tích mối quan hệ chi phí – khối lượng – lợi nhuận Phân tích Chi phí – Khối lượng – Lợi nhuận (C-V-P) sẽ giúp nhà quản trị kiểm soát mối quan hệ tác động qua lại giữa các yếu tố chi phí, khối lượng sản phẩm tiêu thụ và giá bán sản phẩm nhằm có được các quyết định đúng đắn về các sản phẩm sản xuất và tiêu thụ. Phân tích thông tin thích hợp phục vụ ra quyết định ngắn hạn Quyết định KD ngắn hạn là những quyết định cần tiến hành ngay, thời gian ảnh hưởng và thực thi bị hạn chế, do đó phương án lựa chọn phù hợp cho quyết định ngắn hạn là phương án có khả năng sinh lời nhiều nhất trong việc sử dụng công suất, năng lực hiện có.

Quá trình phân tích thông tin cho quyết định quản trị kinh doanh ngắn hạn là phương án có khả năng sinh lời nhiều nhất trong việc sử dụng công suất, năng lực hiện có. Quá trình phân tích thông tin cho quyết định quản trị KD ngắn hạn trong các tình huống: Quyết định loại bỏ hay KD một bộ phận hay một sản phẩm; Quyết định mua ngoài hay tự SX; Quyết định chấp nhận hay từ chối một đơn hàng đặc biệt; Quyết định tiêu thụ ngay hay tiếp tục SX; Quyết định kinh doanh trong điều kiện nguồn lực hạn chế.